II SA/Kr 506/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym . sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala. Postanowieniem z 16 października 2019 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obr. [...]. ewid. K., położonej przy ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] w prawo własności. Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]". Wojewoda postanowieniem z dnia 24 stycznia 2020 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazując art. 4a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 916 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że pismem z 23 września 2019 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obr. [...]. ewid. K.. Dalej przytoczono treść art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (zwana dalej: "ustawą przekształceniową") i wskazano, że na nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, objętej księgą wieczystą nr [...], oznaczonej jako działki o numerach: [...], [...], [...] znajdują się drogi dojazdowe i parkingi oraz sieci przesyłowe infrastruktury technicznej, natomiast na działce nr [...] znajduje się budynek kotłowni z kotłami oraz siecią centralnego ogrzewania, co wprost w zażaleniu potwierdziła strona skarżąca. Przyznano rację organowi I instancji, który stwierdził, iż skoro nieruchomość nie jest w ogóle zabudowana budynkiem mieszkalnym, to nie mogła podlegać przekształceniu na mocy ustawy przekształceniowej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy przekształceniowej, przekształceniu mogą wprawdzie podlegać grunty zabudowane budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, jednakże tylko wówczas, gdy następuje to "wraz" z przekształceniem nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi. Nieruchomość, na której znajdują się tylko budynek kotłowni oraz drogi dojazdowe, parkingi i sieci przesyłowe infrastruktury technicznej, nie może podlegać samodzielnemu przekształceniu, nawet jeśli ww. obiekty budowlane lub urządzenia budowlane umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, znajdujących się na innej nieruchomości. Jeżeli bowiem w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy przekształceniowej "obiekty budowlane lub urządzenia budowlane umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych" wymienione są po wyrazie "wraz", to ustawa będzie mieć do nich zastosowanie tylko w przypadku, kiedy stanowią jedną nieruchomość - w rozumieniu wieczysto-księgowym - z nieruchomościami zabudowanymi budynkami wymienionymi w pkt 1 i 2. Zarzut strony odnośnie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków przez organ właściwy do prowadzenia tejże ewidencji nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż nie ma żadnych wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość ze względu na okoliczności przytoczone powyżej, nie uległaby przekształceniu na podstawie ustawy przekształceniowej. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono a) rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 poz. 483), polegającej na uznaniu, że działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...] obręb [...], dla których urządzona została księga wieczysta nr [...] nie stanowią gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w rozumieniu powołanych przepisów, pomimo tego, że dokonując wykładni funkcjonalnej w/w przepisów opisane działki uznać należy za grunty zabudowane na cele mieszkaniowe jako, że: < działka nr [...] zabudowana jest parkingiem, drogą i infrastrukturą (mediami) dla mieszkań znajdujących się w budynkach na działce nr [...] - [...] < działka nr [...] zabudowana jest parkingiem i infrastrukturą (mediami) dla mieszkań znajdujących się w budynkach na działce nr [...] - [...], < działka nr [...] zabudowana jest kotłownią dla mieszkań znajdujących się w budynkach na działce nr [...] - [...], < działka nr [...] zabudowana jest parkingiem i infrastrukturą (mediami) dla mieszkań znajdujących się w budynkach na działce nr [...] - [...] b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na utrzymaniu w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 16 października 2019 r., podczas gdy powinno ono zostać uchylone w związku z błędną wykładnią art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 32 Konstytucji, tym samym naruszone zostały przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 256 z późn. zm), c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 218 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odmowie wydania zaświadczenia - w sytuacji, gdy wyżej opisane grunty stanowią grunty zabudowane na cele mieszkaniowe w rozumieniu 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. d) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, polegające na < braku wyjaśnienia czy działki [...], [...], [...], [...] miały na dzień 1 stycznia 2019 r. w ewidencji gruntów oznaczenie B-tereny mieszkaniowe, a zmiana oznaczenia przeznaczenia w/w terenów na aktualnie obowiązujące została dokonana po dniu 1 stycznia 2019 r. < pominięciu dowodów powołanych przez Stronę w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 16 października 2019 r. znak: [...], z których wynika, że przekształcenie gruntów opisanych w pkt c) następuje wraz przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, tj. działki nr [...] (księga wieczysta [...]) na znajduje się trzydzieści sześć lokali mieszkalnych oraz piętnaście lokali użytkowych (garaże), z których wobec 5 zostały zawarte umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i przeniesienia prawa własności. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 916 ze zm.) - dalej jako "ustawa przekształceniowa - z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy przekształceniowej podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, zwane dalej "zaświadczeniem", wydawane przez: 1) starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej - w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa; 2) dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa lub dyrektora oddziału regionalnego Agencji Mienia Wojskowego - w przypadku gruntów, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują te podmioty; 3) odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa - w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego; 4) dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - w przypadku gruntów, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonuje ten podmiot. W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy działki objęte wnioskiem spółdzielni (działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obr[...]. ewid. K., położone przy ul. [...], stanowiące własność Skarbu Państwa, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) podlegały regulacjom ustawy przekształceniowej i ich użytkowanie wieczyste z dnia 1 stycznia 2019 r. przekształciło się w prawo własności, czy też w dalszym ciągu pozostają w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółdzielni. Przyczyną odmowy wydania zaświadczenia było bowiem ustalenie przez organy obydwu instancji, że przedmiotowa nieruchomość przepisom ustawy nie podlega, natomiast kwestię tę odmiennie ocenia skarżąca spółdzielnia. Poza sporem pozostaje sposób zagospodarowania nieruchomości: na działkach o numerach: [...], [...], [...] znajdują się drogi dojazdowe i parkingi oraz sieci przesyłowe infrastruktury technicznej, natomiast na działce nr [...] znajduje się budynek kotłowni z kotłami oraz siecią centralnego ogrzewania. Jak już wcześniej wskazano, w myśl art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej jej zakres, a zarazem skutek w postaci przekształcenia użytkowania wieczystego we własność obejmuje tylko grunty zabudowanych na cele mieszkaniowe. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. W świetle takiego brzmienia przepisu, a zwłaszcza użytego w nim określenia "wyłącznie" nie budzi wątpliwości, że grunty niezabudowane oraz grunty zabudowane budynkami niemieszkalnymi nie podlegają zapisom ustawy, niezależnie od ich przeznaczenia oraz funkcjonalnego powiązania z gruntami zabudowanymi na cele mieszkaniowe. Takie też stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 września 2019 r., sygn. II SA/Łd 435/19, LEX nr 2721648 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. I SA/Wa 1323/19, LEX nr 2781880). Na szczególną uwagę zasługuje uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Kr 505/20 (LEX nr 3039259), w którym stwierdzono: "W niniejszej sprawie nie jest sporne, że objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość nie jest zabudowana jakimikolwiek budynkami, a stanowi drogę, która umożliwia dojazd do budynków mieszkalnych położonych na innych nieruchomościach, znajdują się na niej infrastruktury techniczne dla tych budynków czy doprowadzające do nich ciągi piesze. Nieruchomość ta nie znajduje się zatem na tej samej nieruchomości, co budynek mieszkalny, a w konsekwencji nie dzieli losu prawnego tej ostatniej nieruchomości. W tej sytuacji prawidłowo uznały organy, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunku przekształcenia wskazanego w przepisach ustawy, wobec czego należało odmówić wydania wnioskowanego zaświadczenia. Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu zawarta w skardze argumentacja, że przedmiotowa nieruchomość umożliwia racjonalne i prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych, gdyż stanowi drogę, do której te budynki mają dostęp, czy zawiera sieci techniczne biegnące do budynków. Jak już wskazano powyżej, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyłącznie okoliczność czy objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Co do wykładni funkcjonalnej, to Sąd nie podziela opinii wyrażonej w skardze, jakoby taka wykładnia prowadziła do innych wniosków niż językowa. Istotą omawianego uwłaszczenia jest uzyskanie prawa własności nieruchomości zabudowanych budynkami z lokalami mieszkalnymi, a nie ujednolicanie stosunków własnościowych na danym terenie. Gdyby było inaczej, ustawodawca wprowadziłby kompleksowe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Tymczasem w tym przypadku beneficjentami są właściciele gruntów zabudowanych budynkami mieszkaniowymi". Podzielając w całości te rozważania należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego do prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych. Zarzucane w skardze naruszenie przepisów postępowania nie potwierdziło się, bowiem okoliczności, które zdaniem skarżącej nie zostały dostatecznie wyjaśnione (oznaczenie spornych gruntów w ewidencji, stan prawny działki nr [...]) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Natomiast co do wykładni przepisów prawa materialnego tj, przepisów ustawy przekształceniowej - zarzuty są bezzasadne z powodów wskazanych powyżej. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.