II SA/Kr 507/06
WyrokWSA w Krakowie2007-10-09
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Grażyna Firek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest prawidłowa, jeśli organy nie przeprowadziły wystarczających dowodów w celu ustalenia, czy zmiana stanu wody na gruncie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest wadliwa, jeśli organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy zmiana stanu wody na gruncie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Samo stwierdzenie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom nie jest wystarczające, jeśli nie zweryfikowano ich skuteczności w stosunku do całej nieruchomości sąsiedniej, a oświadczenia stron nie mogą zastąpić dowodów.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania decyzji zobowiązującej sąsiadów do przywrócenia stanu wody na gruncie, twierdząc, że budowa ogrodzenia zmieniła naturalny spływ wód i spowodowała szkody na ich działce. Organy obu instancji odmówiły wydania takiej decyzji, uznając, że wykonane przez sąsiadów urządzenia zapobiegające szkodom przywróciły poprzedni stan wód. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i błędne zastosowanie prawa wodnego, twierdząc, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi M.K i B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości A w przedmiocie odmowy wydania decyzji o uregulowaniu stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości A na rzecz skarżących M.K. i B.K. solidarnie kwotę 300 zł (trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. oddala wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania M.CH. – adwokata W.Ś. o zwrot kosztów postępowania od skarżących.
Burmistrz Miasta i Gminy M....... decyzją z dnia ......wydaną na podstawie art.104 § 2 kpa w związku z art.29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001r. Nr 115, póz. 1229 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku M.K. i B.K. dotyczącego zmiany naturalnego spływu wód powierzchniowych na działkach w O...... odmówił wydania decyzji zobowiązującej D.C. i M.C. do przywrócenia stanu wody na gruncie na działkach nr ......we wsi O.........
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał, że w sprawie spływu wód powierzchniowych na gruncie w O....... przeprowadzone było kilkakrotnie postępowanie wyjaśniające, w tym wizje w terenie: w dniu .... kwietnia 2003r, .... października 2003r, kolejne w 2004r. oraz w 2005r. przed wydaniem decyzji Burmistrza z dnia......... umarzającej postępowanie w sprawie, od której M.K. i B.K. złożyli odwołanie. Wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K....... decyzją nr .....z dnia ......uchyliło decyzję Burmistrza z dnia........ z przyczyn formalnych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ l instancji wskazał, że realizując zalecenia Kolegium, pismem z dnia ....października 2005r. zawiadomiono strony, że do dnia ....października 2005r. w Urzędzie Miasta i Gminy można zapoznać się ze zgromadzonymi materiałami w tej sprawie oraz zgłosić ewentualne żądania. W dniu ....października 2005r. zgłosił się M.C. i do protokołu oświadczył, że od dnia wydania decyzji tj. od......, sytuacja na gruncie się nie zmieniła, a wykonane odwodnienie działa dobrze i odprowadza wody z działki ........
Organ l instancji podał, że pełnomocnik M.K. i B. K. -adwokat M.S. , ani też sami zainteresowani nie skorzystali z możliwości zapoznania się z całokształtem zgromadzonej w sprawie dokumentacji i zgłoszenia ewentualnych uwag. Wyjaśniono dalej, że jak szczegółowo opisano w uzasadnieniu decyzji znak .......D.C. i M.C. budując w 2002r. ogrodzenie od południowej strony swej działki nr ....w
O....... zmienili dotychczasowe stosunki wodne na powyższej działce i działkach sąsiednich ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Realizując jednak postanowienie pkt 1 decyzji Burmistrza ..........właściciele działki .....wykonali urządzenia zapobiegające szkodom, które skutecznie eliminują szkodliwy wpływ na grunt sąsiedni. Działanie to jest zgodne z treścią art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawa wodnego, stąd - według organu l instancji - zachodzą przesłanki do odmowy wydania decyzji w sprawie przywrócenia stanu wody na gruncie, w postępowaniu wszczętym na wniosek.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K......... ponownie złożyli M.K. i B.K. , reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata M.S. , domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik Stron, tak jak poprzednio, zarzucił organowi l instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz art. 10 kpa przez pozbawienie wnioskodawców czynnego udziału w sprawie.
Ponadto skarżący zarzucili błędne zastosowanie art. 29 ustawy Prawo wodne i bezpodstawne uznanie, że prace wykonane przez drugą stronę postępowania uchyliły skutki zmiany stanu wody na gruncie, podczas gdy zdaniem skarżących drenaż wykonany przez D.C. i M.C. nadal nie zapewnia prawidłowego obiegu wód na przedmiotowych nieruchomościach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K............ decyzją z dnia ....... wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001r., Nr 115 póz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że sprawa była przedmiotem kilkakrotnego rozpoznania przez Kolegium i wskazało, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania prowadzonego przed Burmistrzem Miasta i Gminy ...... koniecznym było ustalenie, czy właściciel lub właściciele wskazywanych nieruchomości dokonali zmiany stanu wody na gruncie oraz, czy takie ewentualne zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W tym celu organ l instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem treści przepisu art. 75 kpa, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W
zależności od wyników ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, organ orzekający winien wydając decyzję administracyjną nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego na tymże gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, bądź też odmówić przedsięwzięcia takich działań przez właściciela.
Kolegium stwierdziło, że żadna ze stron postępowania nie kwestionuje faktu wykonywania w 2002 r. przez D.C. i M.C. na działce nr .....stanowiącej ich własność, położonej w O........., wzdłuż granicy tej działki od strony południowej - ogrodzenia z siatki na ciągłej ławie betonowej, co doprowadziło do wywoływania szkód na nieruchomości sąsiedniej - t.j. działce nr .......położonej w O........ - należącej do M.K. i B.K. .
Zdaniem Kolegium, organ l instancji uczynił zadość obowiązkom wskazanym w art. 7 i 77 kpa, co znalazło odzwierciedlenie w treści i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którą wydano uwzględniając wszystkie zalecenia i wskazania Kolegium Odwoławczego zawarte w decyzji z dnia ......... W szczególności pismem z dnia ..... października 2005r. zawiadomiono strony, że do dnia ...... października 2005r. w Urzędzie Miasta i Gminy można zapoznać się ze zgromadzonymi materiałami w tej sprawie oraz zgłosić ewentualne żądania.
Kolegium podkreśliło, że pełnomocnik M.K. i B.K. ani też sami zainteresowani nie skorzystali z możliwości zapoznania się z całokształtem zgromadzonej w sprawie dokumentacji i zgłoszenia ewentualnych uwag. Organ odwoławczy powołując się na ustalenia swojej decyzji z dnia......... stwierdziło, że treść zaskarżonego orzeczenia organu l instancji z dnia........ oraz zebrany w aktach materiał dowodowy wskazuje, że organ ten przeprowadził w sposób właściwy postępowanie dowodowe i w tym zakresie odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja została uchylona z powodów proceduralnych. Zdaniem Kolegium organ l instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, w szczególności wykonał dokumentację fotograficzną, graficzną (mapki) i dokonał oględzin w terenie, z czego zostały sporządzone protokoły, podpisane przez wszystkich uczestników, a ponadto w dniach ..... października 2003r, ...... kwietnia 2004r. i ...... czerwca 2004r. odbyły się rozprawy administracyjne, z których także sporządzono protokoły. Wymienione protokoły są w
pełni czytelne i pozwalają na ocenę prawidłowości poczynionych przez organ l instancji ustaleń faktycznych. Dodatkowo, zdaniem Kolegium została dostatecznie wyjaśniona kwestia wykonania przez M.C. odwodnienia terenu i przywrócenia poprzedniego spływu wód powierzchniowych nakazanego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy ........ z dnia .............. Ustalono też ponad wszelką wątpliwość pozostałe elementy stanu faktycznego związanego z wykonaniem przez D.C. i M.C. przedmiotowego ogrodzenia z siatki, a w szczególności czy było ono pierwotną przyczyną zmiany stanu wody na gruncie.
W związku z tym Kolegium uznało, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu l instancji, wydane w dniu ........po ponownym rozpatrzeniu sprawy, jest prawidłowe, a w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wyczerpano wszystkie środki dowodowe, w wyniku czego dokonano kompleksowej oceny materiału dowodowego i słusznie odmówiono wydania decyzji w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego, w postępowaniu wszczętym na wniosek M.K. i B.K. .
Kolegium Odwoławcze wskazało też ponownie, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego istotą rozstrzygnięcia na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, przy stwierdzeniu przesłanek określonych przepisem art. 29 ust. 1 tej ustawy, jest nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenia go do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie, że nie występują łącznie przesłanki określone w ust. l tego przepisu, powinno prowadzić do odmowy wydania decyzji w sprawie przywrócenia stanu wody na gruncie w postępowaniu wszczętym na wniosek. Jest oczywiste, że decyzja pozytywna, jak i negatywna (odmowna), stanowią załatwienie sprawy co do jej istoty w rozumieniu art. 104 § 2 kpa (por. wyrok NSA w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2001 r, sygn. II SA/Kr 515/01, publik. ONSA 2002/4/150).
Zatem w przedmiotowej sprawie organ jednoznacznie rozpoznał czy nie zaszła zmiana stosunków wodnych na gruncie, i stwierdził, iż takowa sytuacja obecnie nie ma miejsca, więc wydał decyzję o odmowie nakazania przywrócenia stosunków wodnych.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K........ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M.K. i B.K. , reprezentowani przez syna A.K..
Skarżący zarzucili naruszenia art. 7, 77 i 138 § 2 kpa. Podnieśli, że po uchyleniu decyzji organu l instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze organ l instancji jest zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie, a nie jedynie do uzupełnienia wskazanych braków proceduralnych. Tymczasem, zdaniem skarżących organ l instancji w niniejszej sprawie ograniczył się jedynie do odebrania oświadczeń od stron co do braku zmian w stanie faktycznym. W ocenie skarżących ponowne rozpatrzenie może odbywać się z wykorzystaniem dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, lecz powinno polegać na ponownej jego weryfikacji, zwłaszcza w sytuacji, gdy od jego zakończenia minął dłuższy okres czasu. Tymczasem organ l instancji nie podjął nie przeprowadził ponownego postępowania dowodowego, które mogłoby doprowadzić do przyjęcia innych wniosków końcowych i odmiennego rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy zaakceptował taki sposób ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ l instancji, co sprawie, że zaskarżona decyzja jest oparta na błędnych ustaleniach faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K..... wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i rozstrzyga w granicach danej sprawy, co wynika z art. 134 ppsa.
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja, oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, oraz art.7, art.77 i art.. 107 § 3 kpa.
Wskazać należy, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może :
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł-ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może , w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom - art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy.
Z akt sprawy administracyjnej, w szczególności z pisma skarżących z dnia ..... lutego 2003 r. stanowiącego wniosek o wszczęcie postępowania wynika, że skarżący domagali się podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków wybudowania przez uczestników ogrodzenia wzdłuż działki nr ....w O...... Zdaniem skarżących, posadowienie betonowej ławy fundamentowej powyżej rzędnej terenu stworzyło sztuczną przeszkodę dla naturalnego spływu wód powierzchniowych z wyżej położonych terenów, skierowując spływ wód na działkę skarżących i czyniąc na niej poważne szkody. Ogrodzenie powinno być wykonane na fundamentach betonowych jedynie pod słupki przęseł, a w przypadku wykonania ciągłej ławy fundamentowej, powinny być w niej założone sączki drenarskie umożliwiające odpływ wód powierzchniowych. W trakcie przeprowadzonej w dniu ... kwietnia 2003 r. rozprawy, fakt wybudowania ogrodzenia w sposób wyżej opisany, w 2002 r. potwierdzili uczestnicy -właściciele działki nr ....... Potwierdzili oni również, że wybudowane w ten sposób ogrodzenie spowodowało skierowanie wody po zewnętrznej stronie murku ogrodzenia na zachód w kierunku działki nr....... (dawne.......), stanowiącej własność skarżących. Uczestnicy zobowiązali się wówczas do założenia w wykonanej ławie fundamentowej sączków drenarskich w terminie do dnia ..... lipca 2003 r. spisując ze skarżącymi w tym zakresie ugodę, którą w dniu następnym po spisaniu- odwołali.
Fakt i miejsce budowy ogrodzenia, oraz sposób jego wykonania potwierdzone zostały ponadto podczas kilkakrotnych wizji na terenie nieruchomości stanowiących własność uczestników oraz skarżących. Powyższe ustalenia organów - nie kwestionowane przez żadną ze stron postępowania - nie budzą wątpliwości sądu i należy je uznać za prawidłowe. Odnosząc te ustalenia do treści art. 29 ust. 1 ustawy prawo wodne należy stwierdzić, że właściciele działki oznaczonej nr ...... w O......... zmienili stan wody na gruncie. Kolejną okolicznością wymagającą ustalenia, celem dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w świetle
art. 29 pr. wodn. jest konieczność stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie, czy zmiana stanu wody na gruncie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności stwarza podstawę do nakazania przez organ administracji bądź przywrócenia stanu poprzedniego, bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, zaś w przypadku ustalenia, że zmiana stanu wody nie skutkuje powstaniem (powstawaniem) szkód na gruntach sąsiednich-organ ma podstawę do odmowy wydania nakazu, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pr. wodn.
Kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji prowadzi do stwierdzenia, że ustalenia organów w powyższym zakresie zostały dokonane w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, nie znajdują one oparcia w materiale dowodowym sprawy i są przedwczesne. Przede wszystkim stwierdzić należy, że badaniu przez organy prowadzące postępowanie podlegały okoliczności pozwalające dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń, czy wypełniona jest dyspozycja art. 29 ust. 3 pr. wodn., czy nie, a więc czy stan istniejący na gruncie stanowi podstawę, czy też nie - konieczności wydania stosownych nakazów, a nie okoliczność, czy uczestnicy wykonali decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ....... z dnia ............Fakt wykonania pkt. l powyższej decyzji organ l instancji uznał za podstawę uznania, iż zachodzą przesłanki do odmowy wydania decyzji w oparciu o art.29 pr. wodn. Jest to sprzeczne zarówno z treścią powyżej normy, jak i materiałem dowodowym sprawy. Organ l instancji nie poczynił wystarczających ustaleń, które mogłyby stanowić podstawę uznania, że zmiana stanu wody na gruncie, jakiej dokonali uczestnicy postępowania, na dzień wydania decyzji nie stwarza konieczności wydania decyzji z art. 29 ust. 3 pr. wodn. Zważyć należy, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy ........ z dnia ........ została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO w K...... z dnia........., zatem odwoływanie się do nakazu w niej zawartego nie ma podstaw, tym bardziej, że nakazywała ona wykonanie uczestnikom czynności zupełnie innych, aniżeli wykonane zostały przez nich w toku postępowania, celem przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Także ustalenie przez organy obydwu instancji, że urządzenia wykonane przez uczestników D.C. i M.C. -odwodnienie terenu i przywrócenie poprzedniego spływu wód powierzchniowych -przywróciły w rezultacie stan poprzedni na gruncie., wobec czego nie zachodzi sytuacja, w której mamy do czynienia ze zmianą stanu wody na gruncie a zatem
zasadne jest wydanie decyzji o odmowie nakazania przywrócenia stosunków wodnych nie ma wystarczających podstaw w materiale sprawy. Ustalenie to dokonane zostało w oparciu o przeprowadzone w dniu ...... kwietnia 2005 r. oględziny nieruchomości, podczas których stwierdzono wykonanie przez uczestników studzienki chłonnej, do której doprowadzana jest (zdaniem uczestników) woda opadowa przez rurę perforowaną o długości 3m przechodząca w rurę pełną. Uchwyt wód opadowych został wykonany w narożniku południowo-zachodnim ogrodzenia , zaś rura przechodzi następnie wzdłuż zachodniej granicy działki uczestników kierując się do w/w studzienki, z której odchodzą "wąsy" z rur plastikowych o długości 1m każdy. Wykonane prace obrazują zdjęcia fotograficzne wykonane przez przedstawiciela organu. Skarżący kwestionowali przydatność powyższego urządzenia do zniwelowania skutków budowy ogrodzenia przez skarżących i zmiany stanu wód w pełnym zakresie. Zarzucili w odwołaniu od decyzji organu l instancji (powołując się na dotychczasowe zarzuty, sformułowane w szczególności w odwołaniu od decyzji organu l instancji z dnia .......umarzającej postępowanie w sprawie), iż woda spod ogrodzenia uczestników w dalszym ciągu przenika na teren ich działki oraz do ich zabudowań podczas intensywnych opadów. Twierdzili, że rury wylotowe ze studzienki nie mają odpowiedniej długości, oraz że wykonane urządzenie przywraca poprzedni stan wód tylko na fragmencie ich działki. Według skarżących drenaż jest wykonany nieprawidłowo, powinien być poprzedzony stosownymi obliczeniami hydrologiczno-hydraulicznymi, oraz poprzedzony sporządzeniem operatu wodno-prawnego. Organy rozpatrujące sprawę nie odniosły się zupełnie do powyższych uwag i zastrzeżeń. Nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego celem dokonania samodzielnych i rzetelnych ustaleń, czy na wykonane przez skarżących urządzenia eliminują stan naruszenia stosunków wodnych. Zdaniem sądu dla takiego ustalenia nie jest wystarczające samo stwierdzenie wykonania urządzeń, istotne jest bowiem, czy spełniają one rolę w stosunku do całej nieruchomości skarżących. Kolejną podstawą do ustalenia, iż obecny stan na gruncie nie wymaga wydania żadnych nakazów w stosunku do uczestników postępowania było zdaniem organu oświadczenie uczestnika M.C. z dnia ........r. złożone do protokołu akt postępowania przed organem l instancji, tej treści, iż "wykonane odwodnienie działa dobrze i odprowadza wody z działki nr ......na .......Oświadczenie takie nie może być w niniejszej sprawie podstawą do czynienia przez organy merytorycznych ustaleń. Należy mieć
bowiem na uwadze treść przepisu art. 75 § 2 kpa, który uzależnia dopuszczalność odebrania od strony oświadczenia od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek tam wymienionych, z czego wynika, iż nie może być ono uznane za dowód potwierdzający istnienie pewnego stanu na gruncie. Oświadczenie to jest jedynie wyrażeniem przez jedną ze stron postępowania własnej oceny stanu faktycznego, nie popartej żadnym innym dowodem. Nie może być ono być także uznane za oświadczenie w rozumieniu powyższego przepisu, ponieważ nie zostało złożone po uprzedzeniu strony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Informacja i ocena strony w nim zawarta nie została w żaden przez organ zweryfikowana, ani przedstawiona drugiej stronie postępowania celem wypowiedzenia się co do jej treści. Skarżący nie zostali z treścią tego oświadczenia zapoznani, ani nie zostali wezwani do ustosunkowania się do jego treści, co stanowi naruszenie art. 10 kpa.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż ustalenia zaskarżonej decyzji co do przywrócenia na gruncie stanu zgodnego ze stanem sprzed wybudowania przez uczestników ogrodzenia i braku podstaw do wydania decyzji nakazującej usunięcie naruszenia stosunków wodnych nie mają, jak już wyżej wskazano- wystarczających podstaw.
Należy zwrócić uwagę, iż w protokole oględzin z dnia ..... czerwca 2004 r. znajduje się opis stanu budynku skarżących podany przez przedstawiciela organu (k. 83 akt adm.). Jak wynika z tego opisu na działce skarżących przeprowadzono oględziny celem stwierdzenia istnienia szkód spowodowanych budową przez uczestników ogrodzenia. W aktach sprawy brak protokołu takich oględzin, nie wiadomo kiedy zostały one przeprowadzone i z czyim udziałem. Jest to uchybienie, polegająca na naruszeniu przepisów art. 68 i art. 79 kpa mające wpływ na wynika sprawy. Do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 29 pr. wodnego niezbędne jest ustalenie szkodliwego wpływu zmiany stanu wód na grunty sąsiednie i ustalenie takie powinno odpowiadać regułom dowodowym zawartym w kpa.
Wyjaśnienia wymaga także kwestia, która pojawiła się w toku postępowania, jednakże pominięto ją przy ostatecznym rozstrzygnięciu. Dotyczy ona wykonania przez skarżących murku, jak wynikałoby z akta sprawy - niwelującego negatywny wpływ budowy spornego ogrodzenia. Ostatecznie nie wyjaśniono, czy jego budowa zmienia stan wód na gruntach sąsiednich, czy też nie ma żadnego znaczenia dla gruntów sąsiednich a więc dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Przypomnieć należy, iż to na organie spoczywa obowiązek zebrania całego materiału
10
dowodowego w postępowaniu, co oznacza, że organ powinien gromadzić dowody z własnej inicjatywy, a także wskazane przez strony jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ nie może ograniczać rozpoznania sprawy do zakresu wskazanego przez stronę, ponieważ ma obowiązek rozstrzygnięcia "sprawy" i działania z urzędu celem prawidłowego rozstrzygnięcia.
Decyzje wydane w sprawie naruszają także art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji organu l instancji odwołuje się w całości do ustaleń dokonanych w wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji z dnia ............co czyni je pozbawionym niezbędnych składników, o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Jak słusznie podniesiono w skardze, skoro organ l instancji ponownie rozpatrywał sprawę, winien był poczynić wszelkie konieczne ustalenia faktyczne i prawne, co - rzecz jasna - nie wyklucza skorzystania z dotychczas zebranego materiału dowodowego. Z kolei organ II instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżących, a dotyczących najbardziej istotnych okoliczności - czy wykonane przez uczestników urządzenia są wystarczające do przywrócenia poprzedniego stanu w od na gruncie.
Ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na względzie powyższe i przeprowadzić stosowne dowody celem prawidłowego i wyczerpującego ustalenia , czy nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 29 ustawy Prawo wodne.
Jak wynika z powyższego zaskarżona decyzja oraz decyzją ja poprzedzająca naruszają przepis prawa materialnego- art. 29 pr. wodn. i wskazane przepisy postępowania, co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy ppsa skutkuje ich uchyleniem. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło