II SA/Kr 521/21
WyrokWSA w Krakowie2021-06-29
Skład orzekający: Magda Froncisz, Tadeusz Kiełkowski, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesunięcie słupa energetycznego o niewielką odległość w ramach tej samej działki, na której miał być pierwotnie posadowiony zgodnie z planem realizacyjnym, stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, uzasadniające wszczęcie postępowania naprawczego?Ratio decidendi
Przesunięcie słupa energetycznego o niewielką odległość w ramach tej samej działki, na której miał być pierwotnie posadowiony zgodnie z planem realizacyjnym, nie stanowi istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, zwłaszcza gdy nie wpływa na obszar oddziaływania obiektu ani nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. W takiej sytuacji postępowanie naprawcze jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zbadanie legalności posadowienia słupa energetycznego niskiego napięcia, który zdaniem skarżącego kolidował z dostępem do jego działki. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, które obejmowało liczne decyzje organów i wyroki sądów, organy nadzoru budowlanego ostatecznie umorzyły postępowanie, uznając, że przesunięcie słupa nie stanowiło istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował tę ocenę, argumentując, że doszło do istotnych naruszeń.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 marca 2021 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie realizacji dwóch stacji niskiego napięcia skargę oddala
A. I. w piśmie z dnia 29 września 2008 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o zbadanie legalności słupa energetycznego niskiego napięcia P - 10 oznaczonego nr [...], posadowionego przy ul. [...] w B.. Zdaniem wnioskodawcy lokalizacja słupa koliduje z dostępem do stanowiącej jego własność działki nr [...] przy ul. [...] w B..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z 2 marca 2010r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej "K.p.a." oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156 poz. 118), dalej "P.b.", umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne, w związku z wnioskiem A. I., w którym wniósł on o: "wyjaśnienie zasadności postawienia słupa energetycznego niskiego napięcia, który koliduje dostęp do działki nr [...] oraz wyjaśnienie czy został on postawiony zgodnie z dokumentacją wykonania sieci energetycznej". Podczas oględzin w terenie [...] 2008 r. stwierdzono, że na wysokości działki nr [...] na działce nr [...] zlokalizowany jest betonowy słup o przekroju prostokątnym, na którym podwieszona jest sieć elektryczna napowietrzna oraz oświetlenie uliczne. Słup zlokalizowany jest w odległości 2,35 m od krawędzi drogi, 2,60 m od granicy działki nr [...]. Organ wskazał, iż żadna z instytucji, do której zwrócił się organ, nie posiadała dokumentów (w tym planu realizacyjnego i projektu budowlanego) dotyczących realizacji inwestycji. Pozwolenie na budowę było wydane pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przedmiotowy słup energetyczny nr [...] posadowiony jest na działce nr [...] w obrębie [...], stanowiącej drogę - ul. [...] w B.. Do opisanej drogi przylega nieruchomość utworzona z działek nr [...] i nr [...], stanowiąca własność B. I. i A. I.. W toku prowadzonych na gruncie kilkukrotnych oględzin (między innymi [...] 2008 r.), stwierdzono, że sporny słup nr [...] wchodzi w skład przebiegającej równolegle do ul. [...] napowietrznej sieci energetycznej niskiego napięcia, z którego odprowadzone są przyłącza do okolicznych budynków mieszkalnych. Ustalono, że przedmiotowy obiekt posadowiony jest na działce nr [...] w pobliżu północno-zachodniego narożnika działki nr [...] należącej między innymi do A. I.. Szczegółowe umiejscowienie obiektu w terenie względem obiektów sąsiednich zostało odwzorowane na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z [...] Organ wskazał, że przeprowadził postępowanie dowodowe ukierunkowane na poszukiwanie dokumentacji potwierdzającej legalność sieci energetycznej, w której skład zaliczał się sporny słup energetyczny, w tym wystąpił do podmiotów i instytucji, które mogły dysponować stosownym zasobem dokumentów. W oparciu o pozyskane materiały archiwalne PINB ustalił, że sieć energetyczna obejmująca sporny słup nr [...], zlokalizowana w rejonie ul. [...] w B. została zrealizowana na przełomie lat 80. i 90. XX w. w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego w B. z 5 lutego 1988 r. znak UAN [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwoleniu na budowę dwóch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15kV i sieci nn na os. [...] w B.. Inwestorem robót budowlanych objętych wzmiankowanym orzeczeniem był Zakład Energetyczny w T.. Postępowanie dowodowe doprowadziło również do pozyskania wydanych na rzecz inwestora orzeczeń poprzedzających decyzję o pozwoleniu na budowę, a to: wskazanie lokalizacyjne z dnia 19 stycznia 1988 r. znak UAN [...] oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji z 23 stycznia 1988 r. znak UAN [...] - obie wydane przez Naczelni Miasta B.; jak również plan sytuacyjny projektowanych stacji [...] linii kablowych 15kV oraz sieci niskiego napięcia na os. [...] - datowany na październik 1987 r. (stanowiąc załącznik do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 18 stycznia 2010, karta nr 30 akt organu I instancji). Odtworzenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o pozyskane wówczas dokumenty, dało zdaniem PINB podstawę do uznania, że sporny słup został posadowiony w terenie z przesunięciem względem warunków określonych w ww. pozwoleniu na budowę. Podstawą do wnioskowania w tym zakresie był odnotowany fakt zmiany lokalizacji spornego słupa w terenie względem miejsca jego posadowienia przewidzianego w ww. planie sytuacyjnym z października 1987 r. W tej sytuacji PINB uznał, że zachodzą przesłanki do wdrożenia postępowania naprawczego. Postanowieniem z 24 lipca 2009 r. znak [...] organ I instancji - w oparciu o art. 81c ust. 2 P.b. - zobowiązał ustalonego, aktualnego właściciela urządzeń przesyłowych zlokalizowanych na ul. [...] w B. (w tym spornego słupa nr [...]), tj. Spółkę firma B w K. - do przedłożenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu (akta administracyjne organu I instancji, karta nr 21). W dniu 17 listopada 2009 r. zobowiązany przedłożył żądany przez organ I instancji dokument pn. "Ocena techniczna zgodności projektu budowlanego z realizacją sieci nn przy ul. [...] w B." autorstwa K. J. (akta administracyjne organu I instancji, karta nr [...]). W toku dalszych czynności organ I instancji przeprowadził także rozprawę administracyjną 18 stycznia 2010 r. z udziałem niektórych z ustalonych stron postępowania. W toku rozprawy A. I. wskazał, że aktualna lokalizacja słupa - niezgodna z przewidzianą w decyzji o pozwoleniu na budowę sieci - uniemożliwia mu urządzenie dodatkowego wjazdu na jego posesję. Z tej przyczyny wnioskodawca domagał się przesunięcia spornego słupa z obecnego miejsca posadowienia na działce drogowej nr [...] w miejsce, w którym granica tej działka zbiega się z granicami działki nr [...], stanowiącej własność T. i M. P. oraz działki nr [...] stanowiącej własność między innymi A. I.. Podsumowując organu I instancji wskazał, że nie zostało potwierdzone, iż inwestor zrealizował inwestycję z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, co za tym idzie nie ma podstaw do nakazywania właścicielowi linii przebudowywania tej linii i wszczęte postępowanie należało umorzyć.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. I., kwestionując ustalenia organu.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 11 października 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił decyzję I instancji jako przedwczesną i wydaną z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej zdefiniowanej w art. 7 i art. 77 K.p.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie zgromadził pełnej dokumentacji dotyczącej budowy sieci energetycznej. Wśród dokumentów przekazanych przez firma B brak zatwierdzonego planu realizacyjnego oraz projektu budowlanego. Nie ustalono też, kto był inwestorem oraz nie podjęto próby uzyskania dokumentacji powykonawczej. Wyjaśnienia tej kwestii należy dokonać na podstawie planów podziału działek z tamtego okresu, które winny znajdować się w dokumentacji geodezyjnej.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł firma B Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 marca 2011 r. sygn. II SA/Kr [...] oddalił skargę. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB decyzją z 25 stycznia 2012 r. znak [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył w całości postępowanie "w sprawie realizacji dwóch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci nn na os. [...] przy ul. [...] w B.". W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w celu zrealizowania zaleceń organu odwoławczego przeprowadził m.in. ponowne oględziny spornego obiektu 5 września 2011 r. Ustalono wówczas, że stan faktyczny w odniesieniu do lokalizacji słupa w terenie nie uległ zmianie. Nadto organ I instancji zwracał się o udostępnienie wszelkich dokumentów związanych z realizacją sieci energetycznej na os. [...] miedzy innymi do Spółki Firma A (tj. następcy prawnego Spółki firma B w K.), jako właściciela spornego słupa i Urzędu Miejskiego w B.. Przeprowadzone poszukiwania nie dostarczyły jednak nowego materiału dowodowego w relewantnym zakresie. W takich okolicznościach sprawy organ ponownie orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. W konkluzji organ stwierdził, że nie zostało potwierdzone, by realizacja spornej inwestycji, a zwłaszcza posadowienie spornego słupa nr [...] na działce nr [...] w sąsiedztwie nieruchomości A. I., nastąpiła z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w decyzji Urzędu Miejskiego w B. z 5 lutego 1988 r. znak UAN [...] o pozwoleniu na budowę. Z tej też przyczyny PINB nie znalazł podstaw do sformułowania jakichkolwiek nakazów w odniesieniu do spornej inwestycji, a w tym do nakazania jego przesunięcia w miejsce wskazane przez wnioskodawcę, w którym krzyżują się granice działek nr [...], nr [...] i nr [...].
A. I. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. MWINB decyzją z 2 września 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. I. zaskarżając ją do WSA w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z 14 lutego 2014 r. sygn. II SA/Kr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję PINB. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako istotę sprawy sąd wskazał ocenę, czy organy administracji trafnie uznały, że nie ma możliwości nakazania rozbiórki wybudowanego słupa energetycznego nr [...] na działce nr [...] stanowiącej drogę publiczną - ul. [...] w B.. Sąd wskazał, że zastanawiająca jest w sprawie okoliczność, że w toku postępowania dowodowego odnaleziono w istocie wszystkie istotne dokumenty związane z realizacją przedmiotowej inwestycji poza jednym – najistotniejszym – załącznikiem graficznym nr 1 do pozwolenia na budowę z 5 lutego 1988 r. Nie ma również, o co w sposób wyraźny nie zwracały się organy do Spółki Firma A, inwentaryzacji powykonawczej wykonania ww. inwestycji, mimo że taka inwentaryzacja powinna być sporządzona. Był to obowiązek nałożony w decyzji z 5 lutego 1988 r. Sąd stwierdził, że nawet jednak i bez tego załącznika zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie prawidłowości umiejscowienia słupa energetycznego nr 3 względem planu realizacyjnego objętego pozwoleniem na budowę. Organy administracji zanegowały uznanie, że mapy lub rysunki sporządzone dla celu uzyskania wskazań lokalizacyjnych dla tej inwestycji, mogły w sposób wiążący wyznaczyć miejsce lokalizowania słupa energetycznego nr 3. To stanowisko nie jest prawidłowe co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, z akt sprawy wynika, że uzgodniono 6 października 1987 r. dokumentację projektową dla budowy ww. inwestycji. Do tego uzgodnienia została sporządzona mapa sytuacyjna (plan sytuacyjny projektowanych stacji [...], linii kablowych 15 kV oraz sieci niskiego napięcia). Z tej mapy da się ustalić projektowane miejsce posadowienia słupa energetycznego nr 3. Następnie uzyskano dla przedmiotowej inwestycji wskazania lokalizacyjne, wydane 19 stycznia 1988 r. Pozwolenie zaś na budowę wydano 5 lutego 1988 r. Już chociażby porównanie dat wydawania poszczególnych aktów w tej sprawie prowadzi do wniosku, że plan sytuacyjny uzgodniony z szeregiem różnych podmiotów stanowił podstawę do udzielenia wskazań lokalizacyjnych i wydania pozwolenia na budowę. Po drugie, uzgodnienie dokumentacji projektowej z 6 października 1987 r. miało charakter wiążący dla inwestora. Zgodnie z pkt 2 tych wskazań, wszelkie odstępstwa od uzgodnionej dokumentacji wymagały dodatkowego uzgodnienia w Zespole Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Z żadnego dokumentu nie wynika, aby jakiekolwiek inne uzgodnienia lub zmiana dokonanych uzgodnień miała miejsce. Tym samym skoro z akt nie wynika, aby zmieniono uzgodnienie planu inwestycji, a z tego planu można wywnioskować posadowienie słupa energetycznego nr 3 – to zgodnie z logiką zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie można przyjmować, że miała miejsce w późniejszym okresie jakakolwiek zmiana. Skoro tak, to także nie można zakładać, że Kierownik Wydziału w Urzędzie Miejskim w B. wydając w lutym 1989 r. pozwolenie na budowę świadomie wydał taką decyzję wbrew wcześniej uzgodnionej dokumentacji. Dopóki w żadnym trybie nie nastąpiło zakwestionowanie prawidłowości decyzji z 5 lutego 1988 r., to korzysta ona z domniemania prawidłowości, a więc i z tego, że zatwierdzono nią plan realizacyjny jest zgodny z wcześniej uzgodnioną dokumentacją. Na identyczność przebiegu linii energetycznej może wskazywać także i ta okoliczność, że z zebranych w aktach sprawy załączników do pozwolenia na budowę (z wyjątkiem planu realizacyjnego w skali 1:500) wprost wynika, że załączniki te były kopiami załączników graficznych przygotowywanych do uzgadniania dokumentacji projektowej i zarazem zawierających te uzgodnienia. Nie można pominąć i tej okoliczności, że sama Spółka Firma A nie neguje okoliczności przesunięcia posadowienia poszczególnych słupów energetycznych na tej trasie (np. pismo z daty 18 października 2012 r., akta administracyjne organu II instancji, karta nr 51).
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania PINB decyzją z 2 września 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., nakazał właścicielowi sieci Firma A dostosowanie posadowienia słupa energetycznego nr 2 oraz słupa nr 3 na działce [...] w B. przy ul. [...] do udzielonego decyzją z 5 lutego 1988 r. znak: UAN [...] pozwolenia na budowę poprzez przestawienie słupów w miejsce określone na planie sytuacyjnym z października 1987 r. zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 i 2 w terminie do 30 września 2015 r. Od powyższej decyzji odwołania złożyli Firma A z siedzibą w K. oraz A. I.. MWINB decyzją z 27 lutego 2015 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 P.b. nakazał właścicielowi Firma A z siedzibą w K. dostosowanie posadowienia elementu sieci energetycznej niskiego napięcia (urządzenia przesyłowego) słupa P-10 o oznaczeniu nr 3 zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w B. przy ul. [...] do udzielonego decyzją Urzędu Miejskiego w B. z 5 lutego 1988 r. znak UAN [...] pozwolenia na budowę dwóch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15kV i sieci niskiego napięcia na os. [...] w B., poprzez przestawienie ww. słupa nr 3 w miejsce określone na planie sytuacyjnym z października 1987 r. zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 i 2 do decyzji - w terminie do dnia 30 listopada 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zobligowany był w pierwszej kolejności do zweryfikowania, czy zaskarżona decyzja PINB w B. jest zgodna z oceną prawną i zaleceniami, co do prowadzonego postępowania, które zostały zawarte w uzasadnieniu wyroków WSA w Krakowie zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja PINB w B. jest prawidłowa w części orzeczenia dotyczącego słupa energetycznego nr 3. Natomiast słup energetyczny nr 2 nie był przedmiotem postępowania naprawczego, dlatego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w brzmieniu zakreślonym przez organ I instancji i musiała ulec reformacji. Organ odwoławczy wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania PINB zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie prowadził poszukiwania dokumentów wskazanych w uzasadnieniu wyroku, jednak dały one rezultat negatywny. Dalej MWINB powołując się na fragment uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 14 lutego 2014 r., sygn. II SA/Kr 1442/13, wskazał, że znajdujący się w zgromadzonym materiale dowodowym plan sytuacyjny z października 1987 r. jest dokumentem wystarczającym do wskazania prawidłowej lokalizacji słupa nr 3, gdyż w dokumentacji przebieg linii energetycznej i usytuowanie słupów energetycznych były identyczne w tym załączniku, jak i uzgodnionej wcześniej dokumentacji. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że lokalizacja słupa nr 3 w stanie faktycznym różni się od lokalizacji słupa wskazanego na planie sytuacyjnym z października 1987 r., wobec czego PINB prawidłowo zastosował się do wytycznych WSA w Krakowie. Dalej MWINB wskazał, że w zgromadzonym materiale odwodowym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia prawa, którego usunięcie możliwe jest jedynie poprzez zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., wobec czego zasadnym było wdrożenie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. MWINB podkreślił również, że analiza planu sytuacyjnego projektowanych dwóch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15kV i sieci nn na os. [...] w B. na odcinku obejmującym słupy od nr [...] do 5 oraz kopii mapy zasadniczej zaktualizowanej w obrębie działek [...] skala 1:500 z dnia 23 sierpnia 2000 r. (sekcja: [...]) wykazuje rozbieżności pomiędzy usytuowaniem poszczególnych słupów energetycznych, nie tylko słupa nr 3. Pomimo powyższego wskazano, iż przedmiotem niniejszego postępowania, który był weryfikowany dwukrotnie przez WSA w Krakowie, był jedynie słup nr 3.
Powyższą decyzję zaskarżyła do WSA w Krakowie Firma A z siedzibą w K., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. WSA w Krakowie wyrokiem z 7 lipca 2015 r., sygn. II SA/Kr 524/15 oddalił skargę Firma A z siedzibą w K.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Firma A z siedzibą w K.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2626/15 uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz uchylił decyzję MWINB nr [...] z 27 lutego 2015 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z 2 września 2014 r. znak: [...] W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej upatrywał naruszenia przepisów postępowania w nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym - błędnym ustaleniu, że w planie realizacyjnym będącym załącznikiem do pozwolenia na budowę z 5 lutego 1988 r. przebieg linii energetycznej i usytuowanie słupów energetycznych były identyczne, jak w uzgodnionej wcześniej dokumentacji (uzgodnionej dla potrzeb wydania pozwolenia na budowę). Tymczasem powyższa okoliczność została przesądzona przez WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z 14 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1442/13. [...] z siedzibą w K. nie kwestionował ww. wyroku i ustaleń w nim zawartych, wobec czego organy administracji i sądy ponownie orzekając w sprawie na podstawie art. 153 P.p.s.a. związane były powyższymi ustaleniami. NSA za usprawiedliwioną uznał natomiast podstawę kasacyjną dotyczącą naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku art. 51 ust. 7 P.b. NSA podkreślił, że zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 P.b. polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 P.b., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym. Zagadnieniem powodującym wszczęcie niniejszej sprawy było usytuowanie słupa nr 3 na działce [...] w B.. Tym samym, aby możliwe było dokonanie oceny trafności, co do zastosowania regulacji przewidzianych w art. 51 P.b., koniecznym było dokonanie ustaleń pozwalających na stwierdzenie czy przeprowadzone na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z 5 lutego 1988 r. roboty budowlane, wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też zaistniałe od tych warunków odstępstwa są w świetle prawa dopuszczalne. Powyższa kwestia w zaskarżonym wyroku nie została poddana analizie, nie została poddana analizie również w decyzji MWINB z 27 lutego 2015 r. oraz decyzji organu I instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania PINB decyzją z 14 listopada 2017 r., nr [...], znak: [...], umorzył w całości postępowanie w sprawie realizacji 2-ch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci n.n. na oś. [...] przy ul. [...] w B.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że sporny obiekt został wykonany w oparciu o wydane pozwolenie na budowę, a odstępstwo od niego nie było istotne, w efekcie nie skutkujące koniecznością przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 P.b. Wskazał też, że zgodnie z oględzinami z 25 września 2017 r. stan uległ zmianie, bowiem w ogrodzeniu A.. I. od strony chodnika miejskiego została zamontowana brama przesuwna o szerokości 4,65 m na wysokości słupa.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. I. zarzucając ponowne oparcie się przez organ na nierzetelnej ocenie technicznej, pomijającej wiele elementów wykonanego obiektu, w szczególności co do zlokalizowania go, co stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. MWINB decyzją z 7 czerwca 2018 r. nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b., utrzymał decyzję I instancji w mocy.
A. I. wniósł na powyższą decyzję skargę do WSA w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Kr 1028/18 uchylił decyzję MWINB i poprzedzającą ją decyzję PINB. W uzasadnieniu ww. wyroku sąd wskazał, powołując się na art. 153 i art. 193 P.p.s.a., że NSA jednoznacznie przesądził, iż aby możliwe było dokonanie oceny trafności, co do zastosowania regulacji przewidzianych w art. 51 P.b., koniecznym było dokonanie ustaleń pozwalających na stwierdzenie czy przeprowadzone na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia 5 lutego 1988 r. roboty budowlane, wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też zaistniałe od tych warunków odstępstwa są w świetle prawa dopuszczalne. Koniecznym warunkiem, aby możliwe było dokonanie oceny stopnia odstępstwa wykonanych robót, jest w przedmiotowym wypadku ustalenie, z jednej strony gdzie stoi słup, co do którego A.. I. podnosi, że jest usytuowany niezgodnie z projektem, a z drugiej strony ustalenie, gdzie zgodnie z dokumentacją projektu powinien on być usytuowany. Tymczasem zdaniem sądu organ ustalił jedynie gdzie sporny słup stoi. Brak natomiast jakichkolwiek ustaleń gdzie zgodnie z dokumentacją projektową stać on powinien. Brak tych ustaleń uniemożliwia dokonanie oceny rodzaju odstępstwa, bo skoro nie wiadomo gdzie słup miał stać, to nie można wyrażać ocen, że przesunięty został nieznacznie i w związku z tym odstępstwo jest nieistotne. Brak też podstaw aby przy tych ustaleniach uwzględniać jako wiążące stanowisko A. , że jego zdaniem słup został przesunięty o 3 metry. Zadaniem organu było bowiem dokonanie jednoznacznych ustaleń, a nie odwoływanie się do sugestii strony postępowania. Sąd stwierdził też, że organ I instancji w swoich ustaleniach wskazał, że: "Zamiast jednego słupa usytuowanego centralnie na wysokości działki nr [...], wykonano dwa słupy na wysokości obu tych działek przy granicy działek, z tym że słup na wysokości działki nr [...] został bardziej odsunięty od granicy" (strona 4 decyzji organu I instancji), natomiast organ II instancji stwierdził, że: "Z porównania w/w planu sytuacyjnego z października 1987 r. z obecną lokalizacją słupa nr [...] wynika, iż został on przesunięty w obrębie działki ewid. Nr [...] w kierunku południowo-wschodnim w stronę działki ewid. Nr [...] w B.". Sąd stwierdził, że czym innym jest przesunięcie słupa, a czym innym wybudowanie dwóch słupów zamiast jednego. Dlatego Sąd w ponownym postępowaniu nakazał dokładne ustalenie, gdzie przedmiotowy słup miał stać zgodnie z dokumentacją projektową, a także czy zamiast niego wybudowano jeden, czy dwa słupy oraz w jakiej dokładnie odległości i kierunku (kierunkach) od lokalizacji wynikającej z dokumentacji projektowej, wybudowano faktycznie słup, czy też słupy. Dopiero wtedy należy dokonać oceny, czy przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie, czy też nieistotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB decyzją z 17 czerwca 2019 r., znak: [...] nr [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie realizacji 2-óch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci n.n. na [...] przy ul. [...] w B.. W uzasadnieniu decyzji organ zauważył, że przedmiotowa sieć nn została zrealizowana przed dwudziestoma laty i przez ten okres nie zgłaszano żadnych zastrzeżeń, co do przebiegu tej linii, czy wykonania jej niezgodnie z warunkami technicznymi. A. I. wystąpił z wnioskiem o zbadanie "postawienia słupa zgodnie z dokumentacją" dopiero w roku 2008. Jak wynika z dowodów zgromadzonych przez organ było to związane z zamiarem A. I. wykonania drugiego zjazdu z prawej strony budynku mieszkalnego. Budowa tego zjazdu koliduje jednak z istniejącym słupem energetycznym przedmiotowej linii. B. I. zawarła porozumienie z firma B w sprawie usunięcia kolizji, jednakże z treści porozumienia wynikał obowiązek poniesienia przez inwestora części kosztów wykonania przebudowy linii i przesunięcia słupa. Koszty te musiałaby ponieść B. I.. Zgłoszone w ramach tego postępowania żądanie A. I. zmierzało więc do wykonania przesunięcia słupa i usunięcia kolizji z drugim zjazdem na działkę, bez ponoszenia kosztów tych prac, na podstawie nakazu organu nadzoru budowlanego wydanego obecnemu właścicielowi sieci. Pozwolenie na budowę było wydane pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Następnie organ I instancji wskazał, że zebrane przez organ dokumenty tj. pozwolenie na budowę, decyzja lokalizacyjna, uzgodnienie w ZUD i plan sytuacyjny stanowią całą dokumentację, jaka pozostała po realizacji inwestycji. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 14 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1442/13 organ już uprzednio ponownie zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B. o przekazanie dokumentacji dotyczącej budowy sieci energetycznej przy ul. [...]. W związku ze znacznym upływem czasu pomiędzy budową sieci, a pismem A. I. o skontrolowanie zgodności z prawem realizacji inwestycji, dokumentacja pozostała po procesie inwestycyjnym może nie być kompletna. Nadzór budowlany może zgromadzić tylko takie dokumenty, które do tego czasu nie zostały zniszczone, bądź zagubione. Strona, która domaga się kontroli inwestycji wykonanej ponad 20 lat temu musi uwzględniać te okoliczności. Organ dalej wskazał, że rozpatrując niniejszą sprawę należy pamiętać, że pozwolenie na budowę było wydane w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Również prowadzenie robót budowlanych i zakończenie inwestycji przypadło na okres przed dniem 1 stycznia 1995 r. Dlatego oceniając prawidłowość prowadzenia robót budowlanych należy mieć na uwadze regulacje obowiązujące w tamtym okresie.
Dalej organ I instancji podał, że zachowanie procedury związanej z uzyskaniem pozwolenia na budowę podlega ocenie w trybie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Na wybudowanie sieci nn inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę. Jest w sprawie niewątpliwe, że takie pozwolenie uzyskał decyzją z 5 lutego 1988 r. Decyzja ta była poprzedzona decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydaną przez Naczelnika Miasta B.. Sieć została wybudowana w latach 1989-1990 r. i od tego czasu jest użytkowana.
Pozwolenie na budowę zostało udzielone Zakładowi Energetycznemu w T., a zatem ten podmiot należy uznać za inwestora. Jednocześnie należy zauważyć, że po przekształceniach w sektorze energetycznym Zakład Energetyczny T. uległ połączeniu m.in. z Zakładem Energetycznym K. i powstała spółka firma B Dnia 1 września 2011 r. nastąpiło połączenie spółki firma B z siedzibą w K. ze spółką firma C z siedzibą we W.. Połączony podmiot działa pod firmą Firma A Prawo budowlane z 1974 r. inaczej, niż obecnie obowiązująca ustawa, regulowało kwestię realizacji inwestycji niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 2 tej ustawy właściwy terenowy organ administracji państwowej mógł orzec o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia oraz w zależności od rodzaju i zakresu dokonanej samowoli - wydać decyzję na podstawie art. 37 lub 40. W niniejszej sprawie nie stwierdzono, by takie decyzje zostały w tamtym okresie wydane.
Następnie organ I instancji wskazał, że po zakończeniu robót budowlanych zgodnie z art. 41 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor zawiadamiał właściwy organ o oddaniu obiektu do użytku. Organ przywołał treść § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Wskazał, że w decyzji o pozwoleniu na budowę z 5 lutego 1988 r. nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zobowiązano jedynie inwestora do wykonania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i przekazania jej do OPGK B.. Dalej organ uzasadnił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 przepisów przejściowych P.b. należało dokonać oceny, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym pozwoleniem na budowę planem realizacyjnym, w oparciu o art. 51 ust. 1 P.b. Następnie organ doprecyzował, że zastosowanie przepisów ustawy z 1974 r. ma miejsce do oceny, czy inwestycja była realizowana zgodnie z przepisami prawa, bowiem pozwolenie na budowę zostało wydane w okresie obowiązywania tej ustawy i również w tym okresie były realizowane roboty. Stwierdzenie czy było wymagane pozwolenie na budowę, oraz jakie obowiązki ciążyły na inwestorze w związku z zakończeniem budowy wymaga odniesienia się do prawa budowlanego obowiązującego w tamtym okresie. Dalej organ wskazał, że odstąpienie dokonane przy realizacji sieci energetycznej na ul. [...] tj. nieznaczna zmiana posadowienia słupa energetycznego w przebiegu trasy linii, nie jest istotnym odstąpieniem. Skoro działanie inwestora mieściło się w granicach prawa, w tym uzyskanego pozwolenia na budowę sieci, organ nie może nakładać na niego żadnych nakazów, także dotyczących zmiany posadowienia jednego ze słupów tej sieci. Odnosząc się do wskazań WSA w Krakowie w wyroku z 4 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Kr 1028/18, że: "Brak natomiast jakichkolwiek ustaleń gdzie zgodnie z dokumentacją projektową stać on powinien" oraz "Brak też podstaw aby przy tych ustaleniach uwzględniać jako wiążące stanowisko skarżącego, że jego zdaniem słup został przesunięty o 3 metry", organ I instancji wskazał, że podstawą do określenia lokalizacji słupa "zgodnie z dokumentacją projektem" był plan sytuacyjny z października 1987 r. Fragment tego planu, obejmującego odcinek ul. [...], był załącznikiem do decyzji PINB z 2 września 2014 r. i decyzji MWINB z 27 lutego 2015. Obie te decyzje nakazywały przesunięcie spornego słupa w miejsce uwidocznione na planie sytuacyjnym ponieważ, jak przyjęto za stanowiskiem WSA w Krakowie z 14 lutego 2014 r. cyt.: "z tego planu można wnioskować posadowienie słupa energetycznego nr 3". Ten plan stanowi właśnie ową dokumentację projektową pokazującą gdzie sporny słup stać powinien. Do wyżej wymienionych decyzji została dołączona, jako załącznik, również kopia mapy zasadniczej, na której geodeta uprawniony Z. Ś. dokonał porównania lokalizacji słupów w obrębie ul. [...] na podstawie planu sytuacyjnego (dokumentacji projektowej) - czerwone kółeczka i faktycznego położenia - kółeczka zamalowane kolorem żółtym. Ta dokumentacja pokazuje zarówno gdzie słup stać powinien, jak i gdzie obecnie stoi.
Odnosząc się do zastrzeżenia Sądu, że "Czym innym jest natomiast przesunięcie słupa, a czym innym wybudowanie dwóch słupów zamiast jednego" organ I instancji stwierdził, że organy obu instancji użyły innych sformułowań, by opisać stan projektowany i stan faktyczny. Linia przebiegająca wzdłuż ul. [...] składa się z 5 słupów energetycznych. Żądanie wnioskodawcy dotyczyło przesunięcia tylko jednego z nich. Jeśli spojrzy się na wspomnianą kopię mapy zasadniczej z porównaniem lokalizacji słupów energetycznych projektowanych i istniejących, sporządzonym przez uprawnionego geodetę, widać że na wysokości działki nr [...] projektowany był jeden słup energetyczny. Kolejny słup w ciągu linii projektowany był na granicy między działkami nr [...] Faktyczny, obecny przebieg linii energetycznej obejmuje słup energetyczny w niewielkiej odległości od granicy działek nr [...] i [...] - obecnie dz. nr [...] (na wysokości dz. nr [...]) oraz kolejny słup również w niewielkiej odległości od granicy działek nr [...] (na wysokości dz. nr [...]).
Organ I instancji podkreślił, że słupy energetyczne stanowią część jednego obiektu budowlanego, jakim jest sieć energetyczna. W obrębie sieci słupy nie mogą być dowolnie przesuwane. Na słupach zawieszony jest kabel energetyczny. Dlatego rozstaw słupów musi zapewniać właściwe podtrzymanie tego kabla i niedopuszczenie do jego uszkodzenia, szczególnie przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych. Dlatego z reguły zmiana położenia jednego słupa pociąga za sobą zmianę położenia kolejnego. Wnioskodawca domagał się wyłącznie przesunięcia słupa nr 3, mimo iż pozostałe słupy, w stosunku do projektowanego na planie sytuacyjnym położenia, również zostały przesunięte. Jak wspomniano wyżej wynika to z warunków technicznych budowy sieci energetycznych. Przywołując treść art. 36a P.b. organ wskazał, że zarówno w świetle regulacji obowiązujących w dacie budowy sieci, jak i obecnie, przesunięcie posadowienia słupa bez zmiany przebiegu sieci i jego charakterystycznego parametru jakim jest długość, nie stanowi odstępstwa istotnego.
Na koniec uzasadnienia, ustosunkowując się do zawartego w piśmie z 21 maja 2019 r. zarzutu M. I., że cyt.: "(...) osoby nie żyjące już od kilku lat widnieją na zawiadomieniu" organ wyjaśnił, iż doręczając korespondencję listonosz nie wskazał, że adresaci pism organu zmarli. Korespondencja została odebrana osobiście, bądź zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. (awizo) oraz wskazał, iż organ nie ma wiedzy, by którakolwiek ze stron postępowania nie żyła.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. I. (syn A. I., od 2018 r. właściciel nieruchomości złożonej z działek nr [...]).
MWINB decyzją nr [...] z 22 listopada 2019 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przy wydaniu skarżonej decyzji uwzględnił wszystkie zalecenia zawarte w wyrokach sądów administracyjnych, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Organ odwoławczy powtórzył ustalenia dokonane przez PINB stwierdzając, że jego zdaniem organ I instancji prawidłowo ocenił stopień odstępstwa wykonanych robót, a przy ocenie tej, kierował się wyrokiem NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2626/15. Kolejno w uzasadnieniu MWINB przywołał art. 36a ust. 5 P.b. i wskazał, że konsekwencje materialno i formalnoprawne związane są wyłącznie z odstąpieniem istotnym, które jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a dokonane bez wymaganego pozwolenia - skutkują koniecznością przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 P.b. Z odstępstwami nieistotnymi w aktualnych warunkach prawnych nie wiąże się natomiast żadnych skutków. Natomiast to, czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za istotne odstąpienie, zależy od okoliczności sprawy i winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. MWINB podkreślił, że ocena, czy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę ma miejsce i w jakim zakresie, należy do organu nadzoru budowlanego, który jest związany treścią art. 36a ust. 5 i ust. 5a P.b., nie będąc przy tym związanym oceną charakteru odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonaną przez kierownika budowy i projektanta. Następnie organ II instancji przywołał treść art. 3 pkt 6 i pkt 7a P.b. wyjaśniając pojęcia budowy i przebudowy. Dalej organ opisał zmiany dokonane przy realizacji przedmiotowej inwestycji w porównaniu do planu sytuacyjnego z 1987 r., wskazując, że pierwotnie przebieg linii napowietrznej NN przebiegał w innej trasie niż obecnie. Zgodnie bowiem z planem sytuacyjnym z 1987 r. słup nr 1 był słupem podwójnym zaprojektowanym na działce nr [...]. Jednocześnie zgodnie z planem sytuacyjnym z 1987 r. napowietrzna linia NN od podwójnego słupa nr 1 do słupa nr 2, zaprojektowanego na działce nr [...] przebiega przez działkę nr [...] w sposób ukośny (pod kątem) w stosunku do dalszego przebiegu tej linii poprzez słupy nr 2, 3, 4 i 5. (vide kopia mapy zasadniczej z 23 sierpnia 2000 r. zawarta w Opinii technicznej z 2009 r., kopia części planu zagospodarowania osiedla [...] - załączniki do pisma [...] Rejon Dystrybucji B. - k. nr [...] akt PINB). Niemniej jednak wskazana zmiana przebiegu odcinka linii nn. od słupa nr 1 do słupa nr 2 wraz z wymianą słupa nr 1 i jego usytuowania nastąpiła po realizacji inwestycji objętej pozwoleniem z 1988r. Z materiału dowodowego, w tym wskazanego powyżej wynika, że pierwotnie słup nr 2 i 3 zostały zaprojektowane w przestrzeni pasa drogowego działki [...] w obszarze znajdującym się pomiędzy jezdnią i granicą działki drogowej nr [...] z działkami nr [...]. Obecnie słup nr 1 to słup strunobetonowy o przekroju okrągłym, umiejscowiony w obrębie działki drogowej nr [...], umiejscowiony odmiennie od podwójnego słupa nr 1, zaprojektowanego wg. mapy sytuacyjnej z 1978 r. na działce [...] (vide kopia mapy zasadniczej z marca 2010 r.). Analiza i porównanie mapy sytuacyjnej z 1987 r. z kopią mapy zasadniczej z marca 2010 r., jak również materiał zdjęciowy wykazuje, że pierwotnie zaprojektowane słupy nr 2 i 3 znajdowały się w linii prostej, wzdłuż środka pasa zieleni (na działce [...]) pomiędzy jezdnią a granicą działek nr [...] Zgodnie z planem sytuacyjnym z 1978 r. przedmiotowy słup nr 3 miał znajdować się na działce nr [...] na przedłużeniu granicy pomiędzy działkami nr [...] (w pasie zieleni pomiędzy jezdnią a granicą z działką [...]). Zostało to także wskazane przez geodetę Z. Ś. na kopi mapy zasadniczej (załącznik do Oceny Technicznej z 2009 r.). Obecnie, na co wskazuje materiał dowodowy i pomiary wykonane przez PINB, słup nr 3 znajduje się przy granicy z działką nr [...], zlokalizowany jest w odległości 2,35 m od krawędzi drogi, 2,60 m od granicy dz. nr [...] m od narożnika budynku w najmniejszej odległości. Słup nr 3 w dalszym ciągu znajduje się na działce drogowej nr [...]. Plan sytuacyjny z 1987 r. został opracowany w skali 1:1000. W swoim zakresie wskazuje usytuowanie projektowanych słupów w tym nr 3 w przestrzeni projektowanych ulic i dróg bez wskazania odległości od ich granic a także granic działek. Jako okoliczność przemawiającą za wypełnieniem przez inwestora wymogów prawa, obowiązującego w czasie powstania przedmiotowej linii energetycznej, organ II instancji wskazał treść rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie rodzajów i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych i czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie, w szczególności § 18.1 i § 20 tego rozporządzenia. Mianowicie inwestor, będący jednostką gospodarki uspołecznionej, po zakończeniu budowy poszczególnych obiektów budowlanych jest obowiązany zapewnić sporządzenie powykonawczych pomiarów inwentaryzacyjnych w celu zebrania odpowiednich danych geodezyjnych dotyczących zagospodarowanego terenu. Następnie na podstawie tych pomiarów sporządzana była mapa. Tak sporządzona mapa, jak wynika z przytoczonych przepisów rozporządzenia, była podstawą do naniesienia zmian w mapach ewidencyjnych będących w zasobach organów państwowych. W aktach sprawy znak: [...] tom - I, jako załącznik do Opracowania Ocena techniczna zalega wyrys z map ewidencyjnych datowany na 23 sierpnia 2000 r., na którym widoczna jest przedmiotowa linia energetyczna nn przebiegająca przez działkę o nr [...] (ul. W. P.) i [...]. Wykazana zmiana lokalizacji przedmiotowego słupa nr 3 nie pociągnęła za sobą istotnych zmian długości sieci. Zatem nie uległy zmianie charakterystyczne parametry sieci energetycznej, w której skład zaliczał się sporny słup energetyczny nr 3. Sporny słup energetyczny numer 3, objęty treścią decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonany został na terenie tej samej nieruchomości gruntowej (działka nr [...]), także w tym samym obszarze działki, na której został zaplanowany. Nieznaczne przesunięcie przedmiotowego słupa nr 3 nie wpłynęło na istotną zmianę zagospodarowaniem terenu - zakres (zawartość) zagospodarowania pozostaje niezmieniony, ponieważ wykonano te same elementy, które zatwierdzono w projekcie budowlanym. MWINB wskazał także, że przesunięcie przedmiotowego słupa nie narusza interesów osób trzecich. Latarnia zamontowana na przedmiotowym słupie jest elementem niezależnym od niego samego i może istnieć niezależnie w tym miejscu, zawieszona na innej niż słup energetyczny konstrukcji podtrzymującej. Jednocześnie kwestia sposobu oświetlania tak ulicy jak i budynku mieszkalnego nie leży w zakresie prawa budowlanego. W niniejszej sprawie nie stwierdzono również, aby lokalizacja przedmiotowego słupa nr 3 pozostawała w sprzeczności z przepisami techniczno-budowalnymi czy naruszała przepisy o planowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy słup energetyczny nr 3 nie został usytuowany na działce skarżącego. Także lokalizacja słupa nr 2 umożliwia skarżącemu wjazd na działkę 7443. Ponadto, plan realizacyjny z 1989 r. dla działki nr [...], stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego dla B. i A. I., nie wskazuje na planowanie wyjazdu z działki nr [...] na działkę drogową. Decyzją nr [...]/08 z 18 lutego 2009 r. Burmistrz B. wyraził zgodę na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi miejskiej ul. [...] (działka nr [...]) na działkę nr [...], wskazując w pkt. 6 i 8, że sposób zabezpieczenia istniejących urządzeń obcych w obrębie zjazdu należy uzgodnić z ich właścicielem a w przypadku kolizji zjazdu z istniejącymi urządzeniami i obiektami infrastruktury technicznej nie związanej z gospodarką drogową inwestor na swój koszt dokona przełożenia lub zabezpieczenia ww. urządzeń lub obiektów. W tym przedmiocie wcześniejszym pismem firma B z 27 sierpnia 2008 r. B. i A. I. otrzymali zgodę na przebudowę odcinka linii elektroenergetycznej nn., z którym kolidował wykonany obecnie zjazd. Jednocześnie firma B S.A. przedłożyła wnioskodawcom Porozumienie w sprawie likwidacji kolizji wraz z warunkami przebudowy sieci elektroenergetycznej.
M. I. wniósł na powyższą decyzję MWINB z 22 listopada 2019 r. skargę do WSA w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 48/20 uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia 15 marca 2021 r. nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ponowna ocena zasadności umorzenia przez organ I instancji postępowania po rozpatrzeniu sprawy realizacji 2-ch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci nn. Na [...] przy ul. [...] w B. - wszczętego z związku z pismem P. A. I. z dnia 29 września 2008r., wnoszącego o "wyjaśnienie zasadności postawienia słupa energetycznego niskiego napięcia P-10 nr 3, który koliduje dostęp do działki nr [...] oraz czy został on postawiony zgodnie z dokumentacją wykonania sieci energetycznej. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa powyżej, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Na wstępie organ wskazał, iż rozpatrując niniejszą sprawę jest związany na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłych w przedmiotowej sprawie prawomocnych wyrokach NSA z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. Akt II OSK 2626/15, wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2018r., sygn. akt II SA/Kr 1028/18, a także wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 lipca 2020r., sygn. akt II SA/Kr 48/20. W/w związanie orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, zapadłymi w sprawie orzeczeniami Sądów Administracyjnych oznacza, że nie mogą one formułować w sprawie nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniach sądowych i są zobowiązane do podporządkowania się im w pełnym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2007 r., sygn. akt IIFSK 1128/06). Niemniej jednak wskazać należy, że ponowne rozpatrywanie sprawy odbywa się stanie prawnym zaistniałym po wydaniu ww. wyroków tj. wejściem w życie z dniem 19 września 2020r. Ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 lutego 2020 r. W myśl wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 2626/15 kwestią wymagającą ustalenia przez organy nadzoru budowlanego jest stwierdzenie czy roboty budowlane zrealizowane na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia 5 lutego 1988r., wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też zaistniałe od tych warunków odstępstwa są w świetle prawa dopuszczalne. Jednocześnie w treści w/w wyroku NSA podkreślił, że w powołanym wyroku z dnia 14 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1442/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż w przypadku ustalenia, że słup energetyczny nie jest posadowiony w miejscu wyznaczonym w planie realizacyjnym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, ale przesunięty o niewielka odległość w inna stronę tym niemniej zgodnie z przebiegiem trasy linii energetycznej - to takie odstępstwo nie jest odstępstwem istotnym i nawet bez uchylania pozwolenia na budowę może nastąpić dostosowanie posadowienia tego słupa do wydanego pozwolenia na budowę. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 4 grudnia 2018r. sygn. akt. II SA/Kr 1028/18 wskazał, cyt. "koniecznym warunkiem aby możliwe było dokonanie oceny stopnia odstępstwa wykonanych robót, jest w przedmiotowym wypadku ustalenie, z jednej strony gdzie stoi siup, co do którego skarżący podnosi, że jest usytuowany niezgodnie z projektem, a z drugiej strony ustalenie, gdzie zgodnie z dokumentacją projektem powinien on być usytuowany. Dlatego w ponownym postępowaniu organ dokładnie ustali gdzie przedmiotowy słup miał stać zgodnie z dokumentacją projektową, a także czy zamiast niego wybudowano jeden, czy dwa słupy oraz w jakiej dokładnie odległości i kierunku (kierunkach) od lokalizacji wynikającej z dokumentacji projektowej wybudowano faktycznie słup, czy tez słupy. PINB ustalił, iż przedmiotowy słup nr 3 zlokalizowany jest w odległości 2,35m od krawędzi drogi, 2,60m od granicy dz. nr [...] m od narożnika budynku w najmniejszej odległości. Natomiast słup nr 2 obecnie zlokalizowany jest w działce nr [...] przy narożniku działki nr [...]. Odnośnie pierwotnego miejsca lokalizacji słupa nr 3 PINB wskazał, opierając się na wyroku WSA z dnia 14 lutego 2014r.,że podstawą do określenia lokalizacji słupa "zgodnie z dokumentacją projektem" był plan sytuacyjny z października 1987r. - cyt." z tego planu można -wnioskować posadowienie słupa energetycznego nr 3". Jako wskazanie ustalenia pierwotnego usytuowania słupa PINB uznał wskazania dokonane na kopi mapy zasadniczej, przez geodetę uprawnionego Z. Ś.. PINB wykazał także, że przesunięcie słupa nr 3 nie doprowadziło do zmiany przebiegu trasy linii energetycznej nn. i zmiany jej charakterystycznego parametru tj. długości. Takie ustalenia dokonane przez PINB w niniejszej sprawie dały podstawę do stwierdzenia, że odstępstwa dokonane podczas realizacji przedmiotowych 2-ch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci n.n. na [...] przy ul. [...] w B., nie stanowią odstępstw istotnych, w związku z czym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania regulacji przewidzianych w art. 51 PrBud. Ponowna analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez PINB wskazuje, że zachodzą podstawy do stwierdzenia, iż umorzenie w całości postępowania administracyjnego w sprawie realizacji 2-óch stacji [...] wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci n.n. na os. [...] przy ul. [...] w B. było zasadne. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nakazał dostosowanie posadowienia słupa energetycznego nr 2 oraz nr 3 na dz. [...] w B. do udzielonego decyzją z dnia 5 lutego 1988r., pozwolenia na budowę. Ww. rozstrzygnięcie zostało zmienione decyzja MWINB w K. w zakresie ograniczenia nałożonego nakazu do słupa nr 3. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Krakowie, który wyrokiem 7 lipca 2015r., sygn. akt II SA/Kr 524/15 oddalił wniesioną przez właściciela sieci skargę. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 2626/15 uchylił ww. wyrok WSA oraz poprzedzające go decyzję tak organu I instancji jak i MWINB w K.. NSA wskazał w ww. wyroku — podstawowym celem postępowania opartego na art. 51 p.b. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami p.b. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 p.b., polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 p.b., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo z dokonanym zgłoszeniem. Dopiero bowiem niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót lub rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. W dalszej części wskazał - Zagadnieniem powodującym wszczęcie niniejszej sprawy było usytuowanie słupa nr 3 na działce [...] w [...]. Tym samym, aby możliwe było dokonanie oceny trafności, co do zastosowania regulacji przewidzianych w art. 51 p.b., koniecznym było dokonanie ustaleń pozwalających na stwierdzenie czy przeprowadzone na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia 5 lutego 1988 r. roboty budowlane, wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę czy też zaistniałe od tych warunków odstępstwa są w świetle prawa dopuszczalne. Powyższa kwestia w zaskarżonym wyroku nie została poddana analizie, nie została poddana analizie również w zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. oraz decyzji organu I instancji. Podkreślić należy również, że w powołanym wyroku z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1442/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił uwagę na powyższe zagadnienie, wskazując, że "(...) w przypadku ustalenia, że słup energetyczny nie jest posadowiony w miejscu wyznaczonym w planie realizacyjnym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, ale przesunięty o niewielką odległość w inną stronę tym niemniej zgodnie z przebiegiem trasy linii energetycznej - to takie odstępstwo nie jest odstępstwem istotnym i nawet bez uchylania pozwolenia na budowę może nastąpić dostosowanie posadowienia teso słupa do wydanego pozwolenia na budowę". PINB na podstawie zgromadzonego materiału oraz wydanych w sprawie wyroków dokonał zbadania czy w przedmiotowej sprawie doszło do istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, co warunkowała zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jak prawidłowo to wskazał organ I instancji w okresie realizacji sieci ustawa Prawo budowlane nie zawierała definicji samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia, o którym mowa w art. 32 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Jednocześnie z materiału dowodowego nie wynika by w przedmiotowej sprawie zaszło do okoliczności wskazanych w art. 32 ust 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. - Właściwy terenowy organ administracji państwowej może orzec o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia oraz w zależności od rodzaju i zakresu dokonanej samowoli - 'wydać decyzję na podstawie art. 37 lub 40. Prawidłowo także organ I instancji wskazał w uzasadnieniu skarżonej decyzji, regulacje zawarte w art. 36 a Prawa budowlanego obowiązujące w dniu orzekania, odnoszące się do odstępstw istotnych i nieistotnych, wskazując, że tak w świetle obowiązujących w dacie budowy sieci przepisów jak i w dniu orzekania przesunięcie posadowienia słupa bez zmiany przebiegu sieci i jego charakterystycznego parametru jakim jest długość, nie stanowi odstępstwa istotnego. MWINB przystępując ponownie do badania zasadności wydanej skarżonej decyzji zaznacza, że niniejsze rozstrzygnięcie zostało wydane w stanie prawnym określonym wejściem w życie z dniem 19 września 2020r. Ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. póz. 471), z uwzględnieniem również zapadłych w tej sprawie wyroków sadowych. Wskazaną powyżej ustawą, wprowadzone zostały w ustawie Prawo budowlane również zmiany odnoszące się do art. 36a ust. 5 PrBudU. I tak w obecnym brzmień ww. artykułu i ustępu 5: Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1/ projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2/ charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a)powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b)wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c)liczby kondygnacji; 3/ warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4/ zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5/ ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6/ wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub da dokonania zgłoszenia: a/ budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 – 4 lub b/ przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt l lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust 3 pkt 3 lit. d; 7/ zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym. 5b. Przepisów ust. 5: 1/ pkt l nie stosuje się do urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury; 2/ pkt 6 nie stosuje się w zakresie odstąpienia od: a/ projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstąpienie zostało uzgodnione pod względem ochrony przeciwpożarowej, b/ wymagań zawartych w pozwoleniu właściwego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jeżeli odstąpienie zostało uzgodnione z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków, c/ projektowanych warunków higienicznych i zdrowotnych, jeżeli odstąpienie zostało uzgodnione z właściwym państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Zatem w przedmiotowej sprawie MWINB dokonał ponownej oceny, czy przesunięcie słupa nr 3 w ramach przebiegu sieci energetycznej przy ul. [...] w B. stanowi w świetle obowiązujących na dzień orzekania przepisów ustawy Prawo budowlane istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia, zatem czy zaistniały podstawy do zastosowania norm prawnych zawartych w art. 50 i 51 ww. ustawy. Wskazać należy, że w świetle definicji ustawowych zawartych w art. 3 PrBudU, sam słup nr 3 w ramach inwestycji dokonanej na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę w 1988r. nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, lecz jest częścią całego obiektu budowlanego jaką jest linia elektroenergetyczna wykonana na podstawie tego pozwolenia. Z materiału- dowodowego wynika, iż pierwotnie przebieg linii napowietrznej NN przebiegał w innej trasie niż obecnie. Zgodnie bowiem z planem sytuacyjnym z 1987r. słup nr l był słupem podwójnym zaprojektowanym na działce nr [...] (vide kopia mapy zasadniczej z 23.08.200r. zawarta w Opinii technicznej z 2009r. - załącznik do pisma firma B B. - k. nr 23 akt PINB). Potwierdza ten fakt także materiał zdjęciowy przesłany do PINB przez P. A. I. pismem z dnia 28 grudnia 2009r. (vide k. nr 29 akt PINB). Jednocześnie zgodnie z planem sytuacyjnym z 1987r. napowietrzna linia NN od podwójnego słupa nr l do słupa nr 2, zaprojektowanego na działce nr [...] przebiega przez działkę nr [...] w sposób ukośny (pod kątem) w stosunku do dalszego przebiegu tej linii poprzez słupy nr 2, 3, 4 i 5. (vide kopia mapy zasadniczej z 23.08.2000r. zawarta w Opinii technicznej z 2009r., kopia części planu zagospodarowania osiedla [...] - załączniki do pisma [...] Rejon Dystrybucji B. - k. nr [...] akt PINB). [...] jednak wskazana zmiana przebiegu odcinka linii nn. od słupa nr 1 do nr 2 wraz z wymianą słupa nr l i jego usytuowania nastąpiła po realizacji inwestycji objętej pozwoleniem z 1988r. Z materiału dowodowego, w tym wskazanego powyżej wynika, że pierwotnie słup nr 2 i 3 zostały zaprojektowane w przestrzeni pasa drogowego działki [...] w obszarze znajdującym się pomiędzy jezdnią i granicą działki drogowej nr [...] z działkami nr [...]. Z materiału dowodowego wynika, że w latach 2002 - 2009, pomiędzy jezdnią a działkami nr [...] istniał pas zieleni z wyłączeniem pasa stanowiącego wjazd z drogi na działkę nr [...]. Natomiast zgodnie z zebranym przez PINB materiałem dowodowym obecnie teren ten stanowi utwardzony pas pomiędzy granicą w/w działek a krawężnikiem drogi i leży nadal w pasie drogowym, który stanowi działka nr [...]. Należy także wskazać, że obecnie słup nr l to słup strunobetonowy o przekroju okrągłym, umiejscowiony w obrębie działki drogowej nr [...], umiejscowiony odmiennie od podwójnego słupa nr l, zaprojektowanego wg. mapy sytuacyjnej z 1978r na działce [...] (vide kopia mapy zasadniczej z marca 2010r.) Analiza i porównanie mapy sytuacyjnej z 1987r. z kopią mapy zasadniczej z marca 2010r., jak również materiał zdjęciowy wykazuje, że pierwotnie zaprojektowane słupy nr 2 i 3 znajdowały się w linii prostej, wzdłuż środka pasa zieleni (na działce [...]) pomiędzy jezdnią a granicą działek nr [...] Zgodnie z planem sytuacyjnym z 1978r. przedmiotowy słup nr 3 miał znajdować się na działce nr" [...] na przedłużeniu granicy pomiędzy działkami nr [...] (w pasie zieleni pomiędzy jezdnia a granicą z działka [...]). Zostało to także wskazane przez geodetę Z. Ś. na kopi mapy zasadniczej (załącznik do Oceny Technicznej z 2009r.). Obecnie, na to wskazuje materiał dowodowy i pomiary wykonane przez PINB, słup nr 3 znajduje się przy granicy z działką nr [...] zlokalizowany jest w odległości 2,35m od krawędzi drogi, 2,60 m od granicy dz. nr [...] m od narożnika budynku w najmniejszej odległości. Słup nr 3 w dalszym ciągu znajduje się na działce drogowej nr [...]. Należy wskazać, że plan sytuacyjny z 1987r. został opracowany w skali 1:1000. W swoim zakresie wskazuje usytuowanie projektowanych słupów w tym nr 3 w przestrzeni projektowanych ulic i dróg bez wskazania odległości od ich granic a także granic działek. Zostały również naniesione budynki we wzajemnym układzie, na działkach stykających się ze sobą. Jak wskazuje na to materiał dowodowy, zrealizowana zabudowa mieszkaniowa przy ul. [...] różni się w znacznym stopniu od projektowego układu, wskazanego w planie realizacyjnym. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że obecne usytuowanie słupa nr 3 nie narusza pkt l ust. 5 art. 36 a PrBudU w obecnym brzmieniu z uwagi na fakt, że słup położony jest na działce drogowej i jego usytuowanie pozostaje na terenie objętym pozwoleniem na budowę i nie spowodowało zwiększenia obszaru oddziaływania poza działkę, na której się znajduje. Zgodnie z art. 3 pkt 20 PrBudU w obecnym brzmieniu, przez obszar oddziaływania - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W przedmiotowej sprawie usytuowanie słupa nr 3 nie wprowadziło i nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu działek inwestora nr [...] Jak wynika bowiem z materiału dowodowego budynek mieszkalny wraz z garażem został zaprojektowany na ww. działkach, przy czym dostęp do drogi publicznej stanowił i stanowi wjazd z ul. [...] na działkę nr [...]. Zgodnie z art. 5 pkt 9 PrBudU ochrona interesów osób trzecich o jakiej mowa w tym przepisie obejmuje także zapewnienie dostępu do drogi publicznej, co w tym przypadku zapewnia istniejący zjazd z ul. [...]. W przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wskazujące, że wybudowany odcinek linii energetycznej w tym słup nr 3 nie narusza interesu osób trzecich. Jak powyżej tut. organ wskazał działka skarżącego posiada dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd z ul. [...]. Jednocześnie z materiału dowodowego nie wynika by usytuowanie słupa nr 3 nie odpowiadało przepisom techniczno-budowlanym. MWINB wskazuje, że wymagania odległościowe dla sieci elektroenergetycznych od niektórych obiektów budowlanych określone są w normach: PN-EN 50341-1:2001 Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 45 kV. Cz. 1: Wymagania ogólne. Specyfikacje wspólne; PN-EN 50423-1:2007 Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej l kV do 45 kV. Część 1: Wymagania ogólne. Wspólne specyfikacje; a także w PN-E- 05100-1:1998 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa (norma ta została wycofana.) Odległość budynku od linii napowietrznych wysokiego napięcia zależy przede -wszystkim od tego, pod jakim napięciem są przewody. Zgodnie z normami PN-75-E-05100-1: 1998, PN-EN-50341-1:2001 oraz PN-EN-50423-1:2007 przyjmuje się, że od linii napowietrznej o napięciu znamionowym l kV - 45 kV powinna być zachowana odległość 3 m, przy napięciu 110 kV - 4,9 m (odległość zależy również od materiałów, z których został wybudowany dom). Norma PN-E-05100-1:1998 określała wymagania dotyczące odległości elektroenergetycznych linii napowietrznych o napięciu znamionowym wyższym niż lkV od innych linii, obiektów i urządzeń budowlanych. Norma ta określa odległości minimalne między konstrukcjami wsporczymi lub uziomami słupów linii elektroenergetycznej a kablem linii telekomunikacyjnej: 1,5 m - w przypadku linii elektroenergetycznych pracujących w układzie z bezpośrednio uziemionym punktem zerowym; 2,5 m - w przypadku linii elektroenergetycznych pracujących w układzie z izolowanym punktem zerowym lub linii skompensowanych, mających konstrukcje wsporcze stalowe, betonowe lub drewniane uziemione; 0,8 m - w przypadku linii elektroenergetycznych pracujących w układzie z izolowanym punktem zerowym, linii skompensowanych mających konstrukcje wsporcze drewniane i nieuziemione oraz linii do lkV, niezależnie od rodzaju konstrukcji wsporczych. Norma ta ustalała również odległości minimalne nieuziemionych linii o napięciu do lkV przy największym zwisie, w określonych warunkach pogodowych: 1 m - od każdej dostępnej części budynku, konstrukcji lub krawędzi dachu; 0,75 m - od krawędzi dachu, jeżeli przewód jest izolowany; 0,2 m - od trudno dostępnej części budynku, jeżeli przewód jest zawieszony na wysięgnikach ściennych, a rozpiętość przęsła wynosi do 20 m; 2,5 m - w kierunku pionowym w górę, oraz 1,5 m - w kierunku pionowym w dół i poziomym - od każdej łatwo dostępnej części budynku, np. parapetu okna, podłogi balkonu (nie dotyczy dachu, który nie służy za taras). Analiza kopi mapy zasadniczej w skali 1: 500 (k. 147 akt PINB tom IV) wskazuje, że zachodzą okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że przedmiotowy słup nr 3 oraz linia kablowa zawieszona na tym słupie nie narusza przepisów techniczno - budowlanych wskazanych powyżej. Zatem usytuowanie słupa nr 3 nie stanowi istotnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia, albowiem nie powoduje zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Usytuowanie słupa nr 3 nie narusza także warunków określonych w art. 35a ust. 5 pkt 2b tj. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a/ powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b/ wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c/ liczby kondygnacji. Przyjmując bowiem, że sam słup nr 3 nie stanowi obiektu budowlanego, lecz wchodzi on w skład obiektu budowlanego jakim jest cała sieć energetyczna, zmiana usytuowania słupa nr 3 w stosunku do usytuowania na planie sytuacyjnym nie powoduje przekracza 2 % długości obiektu budowlanego jakim jest zrealizowany odcinek sieci energetycznej będący przedmiotem postępowania. Wskazać także należy, że działki nr [...] jak i ul. [...] nie leżą w terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto usytuowanie słupa nr 3 nie wypełnia uwarunkowań określonych w art. 36a ust. 5 pkt w zakresie wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a/ budowy, o której mowa w art. 29 ust. l pkt 1-4, lub b/ przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt l lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d. W pozostałym zakresie przepisów art. 35a ust 5 PrBudU przedmiotowe usytuowanie słupa nie wypełnia przesłanek do stwierdzenia, że stanowi istotne odstąpienie. Reasumując, po dokonaniu analizy całości akt sprawy oraz ponownej oceny przedmiotu sprawy w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy Prawo Budowlane organ II instancji stwierdził, iż czynności kontrolne dokonane w niniejszej sprawie przez pracowników PINB nie wykazały nieprawidłowości ani naruszeń prawa budowlanego, nie wykryto w toku tych czynności okoliczności uzasadniających uruchomienie tzw. trybu naprawczego prowadzonego w oparciu o art. 50-51 upb. W niniejszej sprawie w aktualnym stanie prawnym nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego, inwestycja została zrealizowana na działkach objętych decyzją pozwoleniu na budowę, wskazania lokalizacyjnego, oraz decyzji lokalizacji inwestycji a przesunięcie w ramach tej samej działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, zdaniem MWINB nie przesądza o tym, że w sprawie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W konsekwencji powyższych ustaleń i analizy całokształtu materiału dowodowego dokonanej przez organ II instancji PINB poprawnie umorzył postępowanie w sprawie realizacji 2-ch stacji MSTw-20/630 wraz z nawiązaniem do linii 15 kV i sieci nn. Na oś. [...] przy ul. [...] w B. jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów skarżącego MWINB wskazuje, że w toku prowadzonego postępowania PINB wykazał, że przy ul. [...] wykonano linię kablową energetyczną nn składającą się z 5 -ciu słupów. Lokalizacja spornego słupa energetycznego nr 3 została wskazana, co potwierdził NSA w wydanym wyroku. Zarzut podnoszony w odwołaniu, dotyczący podania przez PINB nieprawidłowej odległości słupa od granicy działki nr [...] jest nietrafny. W protokole z dnia 17 listopada 2008r. wskazano odległość 2,65 od granicy, jednakże z załącznika do protokołu wynika, że pomiaru dokonano od ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] a [...] uznając, że ogrodzenie to usytuowane jest w granicy. Należy także wskazać, że z materiału dowodowego wynika fakt dokonania przesunięcia tego ogrodzenia w późniejszym czasie, co zostało potwierdzone w protokole z dnia 25 września 2017r. Niemniej jednak, należy podkreślić, że wskazany przez skarżącego dokumenty tj. szkic sytuacyjny i opinia biegłego geodety z 2016 r. potwierdzają jedynie wyznaczenie granicy pomiędzy działkami nr [...], co nie jest równoznaczne z twierdzeniem skarżącego cyt. "[...] wskazuje dokładnie prawidłowe miejsce posadowienia słupa nr 3 według załącznika nr l z października 1978r." Jednocześnie należy wskazać, że przedmiotowy słup energetyczny nr 3 nie został usytuowany na działce skarżącego. Także lokalizacja słupa nr 2 umożliwia skarżącemu wjazd na działkę [...]. Wskazać także należy, że w sprawie zmiany usytuowania słupa nr 3 dysponent sieci energetycznej wydał skarżącemu zgodę na przebudowę odcinka linii elektroenergetycznej z którym koliduje projektowana przez skarżącego inwestycja pismem z dnia 27 sierpnia 2008r., znak: [...] Jednocześnie jak wynika z materiału dowodowego skarżący otrzymał decyzję Burmistrza B. z dnia 18 lutego 2009r., znak: [...], nr [...]/08 o wyrażeniu zgody na lokalizację zjazdu indywidualnego z ul. [...] na działkę nr [...] na określonych w tej decyzji warunkach, w tym określonych w pkt 8 w przypadku kolizji zjazdu z istniejącymi urządzeniami i obiektami infrastruktury technicznej. Zatem w sytuacji wykonania odcinka linii energetycznej w skład której wchodzi słup nr 3 w sposób nieodstępujący istotnie od wydanego pozwolenia na budowę dla tej linii, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do nakazywania inwestorowi linii energetycznej zmiany usytuowania słupa nr 3. Niemniej jednak skarżący ma możliwość dokonania przebudowy linii energetycznej w zakresie określonym przez dysponentów działki drogowej tj. ul. [...] jak i linii elektroenergetycznej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż treść powyższego uzasadnienia stanowi odpowiedź na podnoszone kwestie. Zatem skoro w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o art. 51 PrBudU. zasadnym było umorzenie przedmiotowego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. I. zarzucając niewykonanie prawomocnego wyroku i wydanie decyzji z naruszeniem prawa. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o umorzeniu postępowania, w sprawie realizacji linii energetycznej zrealizowanej na przełomie lat 80 tych i 90-tych XX wieku. W ocenie organu pomimo, że słup nr 3 został posadowiony niezgodnie z planem realizacyjnym, to jednak odstępstwo to nie jest odstępstwem istotnym i brak podstaw by prowadzić postępowanie w tym przedmiocie. W ocenie sądu stanowisko to jest właściwe.
Zgodnie art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna, którą należy rozumieć jako szczególną kompozycję podmiotów stosunku prawnego, jego przedmiotu (węzła praw i obowiązków), podstawy faktycznej oraz podstawy prawnej, w wyniku czego następuje możliwość władczej konkretyzacji generalno-abstrakcyjnych norm prawnych odnoszących się do wzajemnych uprawnień i obowiązków organu administracji publicznej oraz podmiotu administrowanego. Zatem z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, jeżeli nastąpi dekompletacja powyższych elementów, w wyniku czego organ stwierdzi, że sprawa administracyjna albo nigdy nie istniała (bezprzedmiotowość pierwotna), albo przestała istnieć (bezprzedmiotowość następcza). Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w literaturze: "z bezprzedmiotowością mamy do czynienia, gdy w toczącym się postępowaniu zabraknie jednego z niezbędnych dla sprawy administracyjnej elementów, jakie wymienione zostały w art. 1 pkt 1 k.p.a. Niezbędne jest zatem, co do zasady, występowanie: organu, przed którym toczy się postępowanie, przynajmniej jednego podmiotu posiadającego przymiot strony postępowania, normy prawnej stanowiącej podstawę władczego działania organu (w formie decyzji administracyjnej) oraz źródła praw lub obowiązków strony postępowania, stanu faktycznego, regulowanego wskazaną wyżej normą prawną. Brak lub nieusuwalna wadliwość któregoś z powyższych elementów czyni postępowanie bezprzedmiotowym" (A. Skóra, komentarz do art. 105, teza II.5, [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom II, red. M. Karpiuk, red. P. Krzykowski, red. A. Skóra, Wyd. UW-M 2020, dostęp w SIP Lex), jak również w orzecznictwie: "postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej)" (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 roku, sygn. akt II FSK 2113/16, LEX nr 2467378).
Na wstępie wskazać należy, iż niniejsza sprawa zainicjowana pismem skarżącego z 2008 r. była przedmiotem postępowania skutkującego wydaniem wielu decyzji organów obu instancji oraz rozstrzygnięć sądowych w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę aktualnie stoi jednak na stanowisku, iż analiza tych spraw prowadzi do wniosku, że w żadnym z wyroków sąd nie wskazał organowi sposobu rozstrzygnięcia sprawy - nie zapadły żadne wiążące organ wskazania ani oceny prawne, poza tymi które dotyczyły nakazania uzupełnienia materiału dowodowego oraz jego właściwej oceny, w kontekście przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 14 grudnia 2014 r. II SA/Kr 1442/13 WSA w Krakowie wskazuje "w ocenie Sądu w przypadku ustalenia, że słup energetyczny nie jest posadowiony w miejscu wyznaczonym w planie realizacyjnym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, ale przesunięty o niewielką odległość w inną stronę tym niemniej zgodnie z przebiegiem trasy linii energetycznej - to takie odstępstwo nie jest odstępstwem istotnym i nawet bez uchylania pozwolenia na budowę może nastąpić dostosowanie posadowienia tego słupa do wydanego pozwolenia na budowę. Tą samo stwierdzenie w uzasadnieniu wydanego przez siebie wyroku z dnia 14 czerwca 2014 r. II OSK 2626/15 zamieścił Naczelny Sąd Administracyjny, w którym uchylono wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 524/15, którym to wyrokiem sąd oddalił skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2015 r. w przedmiocie nakazu dostosowania posadowienia słupa energetycznego do udzielonego pozwolenia na budowę. Z kolei w wyroku z dnia 14 lipca 2020 r. II SA/Kr 48/20 sąd wskazuje na wadliwość w ocenie prawnej dokonanej przez organu w oparciu o wystarczający materiał dowodowy oraz w konkluzji wskazuje, iż "rzeczą organu odwoławczego, będącego organem ponownie merytorycznie rozstrzygającym sprawę, będzie rozstrzygnięcie kwestii nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem istotnego odstępstwa, polegającego na nieprawidłowym posadowieniu słupa nr 3". Skoro mowa tu o "rozstrzygnięciu kwestii" to rzeczą otwartą jest sposób rozpatrzenia sprawy. W ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, po wyroku tym organ miał możliwość merytorycznego bądź procesowego zakończenia sprawy, jeżeli wynikało by to z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji, czego jednak organ w poprzednio wydanej decyzji zdaniem sądu nie uczynił.
Dalej należy rozważyć tę kwestię, że przedmiotowa linia energetyczna była realizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z 1988 r. a zatem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Ustawa ta w art. 28 ust 1 stanowiła, iż roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z kolei przepis zgodnie z art. 20 ust 1 w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji budowlanej do realizacji należy rozstrzygać podstawowe problemy urbanistyczne, architektoniczne i techniczno-budowlane tej inwestycji . Przepisy tej ustawy nie znały pojęcia odstępstwa, istotnego lub nieistotnego od zatwierdzonego projektu budowlanego lub planu realizacyjnego. Kwestie te mogły być rozpoznawane jedynie w trybie art. 37 ust 1, jako obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Przepis art. 37 ust 1 stanowił, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z analizy tych przepisów wynika, że nakaz rozbiórki mógł być wydany na tylko w przypadku, gdy obiekt budowlany został zrealizowany bez pozwolenia na budowę lub z odstępstwem i na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę lub był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) lub obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). Jeżeli inwestor zrealizował obiekt bez pozwolenia na budowę lub z odstępstwem, ale na terenie, na którym dopuszczalna była tego rodzaju zabudowa, to nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, chyba, że zachodziła przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z kolei art 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, że w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Jak przyjęło się w orzecznictwie "wykonanie zmian, przeróbek i robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem", może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r. II OSK 1163/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2017 r. II OSK 242/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2018 r. VIII SA/Wa 302/18).
Powołując się na wskazania zawarte uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego składu 7 sędziów NSA W-wa z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13) wskazać należy, iż przepis ten (art. 37) miał zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę (lub z odstępstwami) i niezgodnie z przepisami innymi niż przepisy o planowaniu przestrzennym tj. z przepisami dotyczącymi warunków technicznych. Jeżeli natomiast obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę lub z odstępstwem, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi w tym techniczno-budowlanymi, organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., ani na podstawie art. 40 tej ustawy. Analiza tych przepisów wskazuje, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. Samowola formalna oznaczała realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (tym bardziej z odstępstwem), ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Do obiektów wybudowanych w ramach takiej samowoli nie miał zastosowania ani przepis art. 37 ust. 1, ani art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ nie miał zatem podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o te przepisy i wydania decyzji w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych (tym bardziej wybudowanymi z odstępstwami) nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (z wyjątkiem o którym mowa w art. 42 ustawy z 1974 r.), ani innych aktów legalizujących samowolę.
Mając zatem na uwadze ustalenia organu co do lokalizacji słupa nr 3 którego posadowienie jest w istocie przedmiotem postępowania (został posadowiony w pasie drogowym tak jak przewidywał to plan realizacyjny tyle, że przesunięty w stosunku do założeń tego planu) i uznając, że jego stan techniczny nie powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, nie był też realizowany sprzecznie z przepisami techniczno-budowlanymi, uznać należało że o oparciu w/w przepisy ustawy z 1974 r. brak było podstaw do wydania jakichkolwiek decyzji dotyczącej jego lokalizacji. Pytanie zatem; czy w tej sytuacji, wejścia w życie nowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) a następnie jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. która wprowadziła pojęcie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (pierwotnie ustawa ta pojęciem tym nie operowała a w art. 50 ust 1 pkt 3 mowa była o prowadzeniu robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach) skutkować powinno wszczęciem postępowania administracyjnego i jego merytorycznym zakończeniem – postępowania w sprawie co do której brak było dotychczas podstawy prawnej by go prowadzić. Należało by ocenić tą sytuacje w kontekście ogólnej zasady niedziałania prawa wstecz. Ponieważ jednak sprawa ta była przedmiotem rozstrzygnięć wielu składów sądu, które problemu tego nie podnosiły, brak podstaw by uznać, że zagadnienie to stanowi samodzielną podstawę do umorzenia postępowania. Na podstawę taką nie wskazuje też organ, ale w ocenie sądu w składzie rozpoznającym sprawę aktualnie, okoliczność tę powinno się zasygnalizować.
Odnosząc sprawę do aktualnych przepisów w aspekcie bezprzedmiotowości postępowania, wskazać należy, iż w stanie prawym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji art. 36a ust 5 ustawy Prawo budowlane miał brzmienie - istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:
a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,
b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,
c) liczby kondygnacji;
3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;
7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r. II OSK 3174/18 orzekł, iż definicję istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego zawartą w art. 36a ust. 5 p.b. można stosować jedynie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r. Natomiast odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuszczono się przed tym dniem muszą być oceniane bez pomocy tej definicji. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w stanie prawnym, w którym nie było ustawowej definicji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy administracji cieszyły się większym marginesem swobodnego uznania (podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2019 r. II OSK 213/18).
Przepis art. 36a ust 1 przez zmianą ustawy dokonana z dniem 31 maja 2004 r. miał brzmienie - istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Istotne odstępstwo o którym mowa w tym przepisie nie było definiowane. Jak zasadnie wskazuje NSA w wyroku z 28.11.2012 r., II OSK 1375/11 kwalifikacja stopnia odstąpienia musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 p.bud. O zakwalifikowaniu przedstawionych przez inwestora zmian jako istotnych decyduje bowiem specyfika planowanej przez niego inwestycji oraz zakres i rodzaj planowanego odstępstwa.
Przenosząc w/w okoliczności w realia niniejszej sprawy, wskazać należy, iż niewielka zmiana lokalizacji pojedynczego słupa w ramach realizacji linii energetycznej i to w terenie (na obszarze tej samej działki) na którym słup ten zgodnie z planem realizacyjnym miał być lokalizowany nie może być traktowana jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. W sposób oczywisty bowiem nie można bowiem takiego odstępstwa zakwalifikować, jako odstępstwa istotnego o których mowa w art. 36a ust 5 w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przepis ten bowiem kazuistycznie wskazuje na to, co jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego a zmiana lokalizacji słupa realizowanego w ramach linii energetycznej pod żaden ze wskazanych w tym przepisie przypadków nie może być podporządkowana.
A w ocenie sądu, nie można też odmiennie ocenić tego odstępstwa przez pryzmat przepisu art. 36a ust 1 przed nowelizacją dokonaną z dniem 31 maja 2004 r. Jak mowa wyżej decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła całego przedsięwzięcia – linii energetycznej a nie pojedynczego słupa. Jeżeli można mówić o odstępstwie istotnym od zatwierdzonego projektu budowlanego a w zasadzie planu realizacyjnego, w rozumieniu art. 36a ust 1 ze stanu prawnego przed nowelizacją 31 maja 2004 r. to istotne odstępstwo mogło dotyczyć całego zamierzenia w sensie lokalizacji inwestycji nie jego części w postaci słupa czy słupów, co do których lokalizacja została nieznacznie zmieniona, przy czym zmiana ta dokonana została w terenie co do którego (w rozumieniu przepisów aktualnie obowiązujących) inwestor miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – był to pas drogowy, a zmiana dokonała się w ramach tej samej działki geodezyjnej nr [...]. W sposób oczywisty jest to zmiana nieistotna i aktualnie obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują prowadzenia w tej sytuacji postępowania. Ponieważ jednak postępowanie zostało wszczęte a jego wynik doprowadził do ustaleń, że brak podstaw by w sprawie zapadło rozstrzygnięcie merytoryczne w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z regułami i o których mowa wyżej uznać należało, że zaistniała bezprzedmiotowość pierwotna sprawy ze względu na brak przedmiotu. Ocenia organu, że w sytuacji tej należy sprawę umorzyć na podstawie art. 105 K.p.a. uznać należy za w pełni prawidłową.
Wskazać też należy, iż w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 36 ust 5a ustawy, uchylony z dniem 19 września 2000 r. ponieważ, jak wynika z jego brzmienia, przepis dotyczył obiektów nieliniowych. Przedmiotowy słup stanowił element obiektu który aktualnie obowiązujące przepisy zaliczają do obiektów liniowych. Ustawa Prawo budowlane w art. 3 pkt 3a obiekt liniowy definiuje bowiem, jako obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna (...).
Na koniec należy wskazać, iż zmiana lokalizacja słupa nr. 3 nie wpłynęła w żaden sposób na obszar oddziaływania tej inwestycji względem działek sąsiednich w tym działki skarżącego, który zresztą nabył ja i zagospodarował już po realizacji przedmiotowej linii energetycznej w tym słupa nr 3.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sadd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło