II SA/Kr 525/25

WyrokWSA w Krakowie2025-06-25

Skład orzekający: SWSA Magda Froncisz, SWSA Monika Niedźwiedź, AWSA Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, oparta na nieobowiązującym planie miejscowym i zapisach studium uwarunkowań, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, uchylając postanowienia o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Podstawą odmowy były nieobowiązujący plan miejscowy oraz zapisy studium uwarunkowań, które nie są aktami prawa miejscowego i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia w sposób ograniczający prawa strony. Organy nie dokonały również prawidłowego wyważenia interesu publicznego ochrony gruntów rolnych i słusznego interesu prywatnego inwestora, a także nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce rolnej. Starosta Myślenicki odmówił uzgodnienia, wskazując na sprzeczność z polityką przestrzenną gminy określoną w studium i nieobowiązującym planie miejscowym, dotyczącą ochrony gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Myślenickiego. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego A. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Monika Niedźwiedź AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na 3 marca 2025 r. znak: SKO.ZP/415/51/2025 w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy 1. Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Myślenicki decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r., znak GM 6123.5.Kw.118.2024 orzekł o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych na działce nr ewid. [...], [...], [...], [...] w miejscowości K. gmina R. na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną tj.: budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz towarzyszących urządzeń infrastruktury technicznej: przyłącza energetycznego nN wraz z instalacją pozyskującą energię elektryczną ze źródeł odnawialnych, projektowanego przyłącza wody z wodociągu gminnego, bezodpływowego szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, alternatywnie przydomowej oczyszczalni ścieków. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 3 marca 2025 r., znak SKO.ZP/415/51/2025 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977) oraz w zw. z art. 106, art. 144 k.p.a. i art. 138 § 1 ust. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572) - dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że podstawą prawną dla odmowy pozytywnego uzgodnienia lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego jest fakt, że zamierzona inwestycja spowoduje utratę charakteru rolnego działki objętej wnioskiem, co wynika z treści obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Postanowienia studium są wiążące dla polityki gminy, te zaś wykluczają na tym terenie jakąkolwiek zabudowę. W myśl art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy czym uzgodnień tych administracyjnego, w formie postanowienia, na które zażalenie przysługuje inwestorowi. Jak stanowi przepis art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 344) za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ochrona gruntów rolnych i leśnych obejmuje swym działaniem wszelkie grunty rolne, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82) – dalej jako "u.o.g.r.l.". Jak wynika z danych z rejestru gruntów oraz materiału mapowego, materiału fotograficznego, teren planowanej inwestycji czyli działki: nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości K. leżą w obszarze "RP" obszary rolne gospodarki polowej z gruntami o średniej wartości dla rolnictwa. Z analizy danych w omawianym studium wynika, że polityka przestrzenna na obszarach użytków rolnych klasy RP polega na ochronie kompleksów rolniczej przestrzeni produkcyjnej, oraz wartości przyrodniczych i krajobrazowych terenu, rolniczym i turystyczno-wypoczynkowym jego wykorzystaniu. Uzgadniane grunty posiadają klaso - użytki: R IVa i Ps IV pochodzenia mineralnego. Są to rozległe kompleksy gruntów rolnych. Jak wynika z informacji Gminy R. nieruchomości w najbliższym sąsiedztwie nie są zabudowane (dowód materiał: informacja Gminy R. z 23.12.2024r, materiał fotograficzny, mapa ewidencyjna - stanowiąca załącznik nr 2 do projektu decyzji WZ z 30.11.2023 r., treść załącznika nr 1 dot. linii zabudowy). Z informacji zawartej w piśmie Urzędu Gminy R. wynika, że w nawiązaniu do ustaleń obowiązującego do 31.12.2003 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. przedmiotowe działki znajdowały się w obszarze "R" — tereny użytków rolnych, sadowniczych i ogrodniczych w użytkach rolnych. Zaznaczyć trzeba, że Starosta swoją argumentację oparł jedynie posiłkowo o analizę studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, a dostrzegł wyraźną sprzeczność planowanej inwestycji z celami określonymi w art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zdaniem Kolegium organ I instancji w sposób przekonujący stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest nie do pogodzenia z rolnym przeznaczeniem tego terenu, zarówno w nieobowiązującym planie miejscowym gminy R. (symbol planu: "R"), jak i według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R. (symbol: "RP"). Ponadto, Kolegium podziela stanowisko Starosty Myślenickiego, że polityka przestrzenna na obszarach RP polega na ochronie kompleksów rolniczej przestrzeni i turystyczno-wypoczynkowym wykorzystaniu terenu, oraz intensywnym, rolniczym wykorzystaniu terenu ze znacznym udziałem gospodarki sadowniczej. Dlatego, na przedmiotowym terenie nie jest dopuszczalna realizacja żadnej zabudowy, w tym zabudowy zagrodowej. Wprawdzie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego, jednakże - w myśl art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji) - ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że organy administracji nie powinny podejmować rozstrzygnięć, które w przyszłości uniemożliwiałyby zrealizowanie ustaleń studium przy uchwalaniu planu miejscowego, czy wręcz skutkowały tym, że wymuszały zmianę ustaleń studium przed uchwaleniem planu miejscowego. To, że działka mająca być terenem inwestycji sklasyfikowana jako użytek rolny nie jest gruntem szczególnie chronionym - w świetle treści uzasadnienia i przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - oznacza, iż nie jest to grunt stanowiący użytek rolny klasy R I-III podlegający szczególnej ochronie (patrz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) oraz że na gruncie tym nie ma urządzeń melioracji wodnych, co stwarza dodatkowe ograniczenia w zmianie zagospodarowania gruntów. Powyższe nie stoi jednakże w sprzeczności z uznaniem, że ten zwarty kompleks gruntów rolnych, w którym znajduje się działka inwestycyjna, z uwagi na ich klaso-użytki jest korzystny dla rolnictwa na obszarze gminy R.. Przeznaczenie przedmiotowej działki na cele rolne w nieobowiązującym już planie zagospodarowania przestrzennego gminy R. jak i w aktualnie obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy R. świadczy, iż Gminie R. zależy na rolniczym wykorzystywaniu gruntów, które zostały sklasyfikowane jako użytki rolne, dlatego grunty te powinny być objęte ochroną przed ich wykorzystaniem w innym celu. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. K., zarzucając mu naruszenie 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej; "u.p.z.p.") przez przekroczenie granic uznania administracyjnego, wskutek m. in. braku rzeczywistego zanalizowania okoliczności sprawy, w tym też wpływu planowanej inwestycji na ustrój rolny panujący na obszarze sąsiadującym z nieruchomościami, jak i oparcia się na studium zagospodarowania przestrzennego, które nie powinno wiązać w niniejszej sprawie, a także brak wyważenia interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych a słusznym interesem prywatnym i uznanie, że w niniejszej sprawie nie może dojść do uzgodnienia mimo argumentów przemawiających za przyjęciem zasadności wniosku skarżącego; b) art. 9 ust. 4 u.p.z.p. przez jego zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie znaczenie mają zastosowanie postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także nieobowiązującego już planu zagospodarowania przestrzennego, gdy studium nie jest źródłem prawa mogącego kształtować rozstrzygnięcia administracyjne, a jego zapisy wiążą jedynie gminę i jej organy w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś nieobowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z przyczyn obiektywnych nie może stanowić podstaw jakichkolwiek rozstrzygnięć, gdyż jego przepisy nie obowiązują, co umożliwia występowanie w niniejszej sprawie o decyzję o warunkach zabudowy; c) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82, "u.o.g.r.l.") przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ochrona gruntów rolnych i leśnych polega na zakazie, a nie na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne, jak również przez oparcie odmowy uzgodnienia na normie o charakterze ogólnym, zadaniowym i celowościowym, podczas gdy podstawą odmowy uzgodnienia może być jedynie norma skonkretyzowana, stanowcza, a nie dyrektywna, jak też niewykazanie w postanowieniu organu II instancji, jak i postanowieniu Starosty Myślenickiego, niespełnienia celów wskazanych w tych przepisach przez możliwe uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy; d) art. 6, 7, 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a., wobec nieprawidłowej oceny prawnej w przeprowadzonym postępowaniu uzgodnieniowym, w tym w szczególności brak w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji określenia zakresu i ochrony gruntów rolnych w odniesieniu do gruntów strony skarżącej, braku wykazania charakterystyki gruntów rolnych występujących na tym obszarze i przyczyn konieczności ich ochrony; e) art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez brak wyjaśnienia zarówno faktycznego sposobu zagospodarowania działek objętych wnioskiem o warunki zabudowy, okoliczności uzyskania warunków uzbrojenia tych nieruchomości w media, jak i następnie warunków miejscowych, tj. sposobu zagospodarowania działek sąsiednich, które jednoznacznie wskazują na możliwość realizacji zabudowy jednorodzinnej w obszarze bezpośrednio sąsiadującym z nieruchomościami strony skarżącej; f) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę istniejącej na omawianym obszarze gminy R. praktyki pozytywnego rozstrzygania wniosków o uzgodnienie w zakresie ochrony gruntów rolnych projektów decyzji o warunkach zabudowy na gruntach nie będących szczególnie chronionymi, o czym świadczą istniejące naokoło nieruchomości strony skarżącej zabudowania, co podważyło wiarygodność organów i zaufanie do ich działalności; g) art. 15 k.p.a. przez brak wykonania nałożonego na organ II instancji działający jako organ odwoławczy rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a ograniczenie się przez organ II instancji jedynie do kontroli, bez rozstrzygania sprawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności, która w postępowaniu administracyjnym polega na rozpatrzeniu sprawy w sposób merytoryczny i w całym jej całokształcie. Dodatkowo skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonej do skargi dokumentacji fotograficznej, na okoliczność braku prowadzenia na przedmiotowej dla sprawy działkach ewidencyjnych gospodarki rolnej, istnienia utwardzonej drogi dojazdowej do działek, braku sprzeczności planowanej na nieruchomościach inwestycji z celami ustroju rolnego. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. Nie ulega wątpliwości, że objęta postępowaniem inwestycja planowana jest na gruntach wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, a zatem w okolicznościach niniejszej sprawy projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy podlegał uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl art. 53 ust. 5 tej ustawy uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Jak wskazuje M. Romańska (w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 106 teza 3): "Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże bowiem organ decydujący w postępowaniu głównym. Zakres uzgodnienia, którego dokonuje organ uzgadniający, obejmuje zwykle, o ile ustawodawca nie postanowi inaczej, treść decyzji, jaką ma wydać organ prowadzący postępowanie główne, a stanowisko zajęte przez organ uzgadniający przesądza o treści decyzji, która jest wydawana przez organ decydujący. Tego rodzaju zależności wymuszają ściślejszą współpracę pomiędzy organami zaangażowanymi w powstawanie rozstrzygnięcia, ale nie pozostają też bez wpływu na etap postępowania rozpoznawczego, w którym współdziałanie jest realizowane. Organ, który ma uzgodnić z innym organem treść rozstrzygnięcia w sprawie, powinien do tych uzgodnień przystąpić wtedy, gdy zgromadzi materiał dowodowy pozwalający mu na sformułowanie wstępnych założeń co treści tego rozstrzygnięcia i opracowanie jego projektowanej wersji. Tę wersję przedstawia organowi, z którym ma obowiązek je uzgodnić. Kompetencje organu uzgadniającego realizowane są poprzez zaakceptowanie zaprojektowanej wersji rozstrzygnięcia albo stwierdzenie, że w zaprojektowanej wersji rozstrzygnięcie nie zostanie uzgodnione". Oznacza to, że negatywne dla skarżącego uzgodnienie projektu decyzji WZ w istocie wyklucza możliwość wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i w konsekwencji uniemożliwia realizację inwestycji na tym terenie. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że ani ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazują konkretnych przesłanek, jakimi powinny kierować się organy dokonujące uzgodnienia w omawianym zakresie. W orzecznictwie podkreśla się, że postanowienie uzgodnieniowe, o którym mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. jest wydawane w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis ten umożliwia organowi dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia po wyważeniu pomiędzy interesem publicznym a słusznym interesem obywatela (np. wyrok NSA z 12 października 2022 r., sygn. II OSK 2251/19, LEX nr 3503333; wyrok WSA w Krakowie z 21 września 2023 r., sygn. II SA/Kr 789/23, LEX nr 3618872). W przypadku rozstrzygnięć uznaniowych sądowa kontrola jest ograniczona do badania, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne, czy wybór jednego z możliwych rozstrzygnięć został należycie i przekonująco uzasadniony, a interes publiczny oraz interes obywateli zostały rozważone w sposób wystarczający. Sąd nie ma natomiast kompetencji do badania ich słuszności czy też celowości. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie spełniają kryterium prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym. Organy obu instancji powołały się przede wszystkim na dwie okoliczności: przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który stracił moc 31 grudnia 2003 r. oraz zapisy obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które wyklucza te tereny z możliwości zabudowy. Wprawdzie SKO zauważyło, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jednak podkreśliło, że organy administracji publicznej nie powinny podejmować rozstrzygnięć, które w przyszłości uniemożliwiłyby zastosowanie ustaleń studium przy uchwalaniu planu miejscowego, czy wręcz wymuszałyby zmianę ustaleń studium. Odnosząc się do tych argumentów trzeba wskazać, że studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie ma mocy wiążącej wobec osób trzecich, w szczególności nie determinuje treści decyzji ustalającej warunki zabudowy, natomiast powoływanie się na przepisy nieobowiązujące od niemal dwudziestu lat stanowi poważne nadużycie. Na takim też stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2025 r. sygn. II OSK 1947/24 (obecnie jeszcze niepublikowany) zaznaczając, że "uwzględnienie przy odmowie uzgodnienia, a następnie przy utrzymaniu postanowienia w tym przedmiocie, ustaleń nieobowiązującego planu miejscowego oraz ustaleń studium, niebędącego aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie niemogącego być podstawą rozstrzygnięcia wpływającego na prawną sytuację podmiotu spoza systemu administracji publicznej, nie znajduje podstaw w porządku prawnym, obowiązującym na dzień podejmowania tychże rozstrzygnięć". Dodatkowo, odnosząc się do ewentualnej konieczności zmiany obowiązującego studium trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm.) studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r. Po tym terminie studium zostanie zastąpione przez plan ogólny gminy, który będzie aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że studium, na które powołują się organy obu instancji będzie obowiązywać zaledwie rok, co dodatkowo osłabia argumentację organu II instancji. Już tylko na marginesie trzeba zauważyć, że nawet w tym studium przedmiotowe tereny nie zostały określone jako szczególnie cenne, lecz jako grunty o średniej wartości dla rolnictwa. Oprócz nieobowiązującego planu miejscowego oraz niewiążących zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego organy obu instancji zaznaczyły, że teren objęty uzgodnieniem leży w zwartym kompleksie gruntów rolnych, stanowi użytek rolny położony z dala od zabudowań, a planowana inwestycja spowodowałaby utratę charakteru rolnego zarówno wnioskowanych działek, jak działek sąsiednich. Argumentacja ta budzi wątpliwości co do odpowiedniego wyważenia interesu prywatnego, jakim jest zabudowa terenu przez jego właściciela oraz interesu publicznego w postaci ochrony terenów rolnych. Działki będące przedmiotem uzgodnienia mają posiadają klaso - użytki: R IVa,, i Ps IV pochodzenia mineralnego. Słusznie w zaskarżonym postanowieniu zwraca się uwagę, że nie jest to grunt stanowiący użytek rolny klasy R I-III podlegający szczególnej ochronie (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Z kolei z art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. wynika, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takimi gruntami o najniższej przydatności produkcyjnej. Prawdą jest, że na działkach bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji nie ma zabudowy, jednakże stwierdzenie, że są to "rozległe kompleksy gruntów rolnych" nie zostało dostatecznie wyjaśnione. Jak zwraca uwagę skarżący, działki objęte postępowaniem nie są już od dłuższego czasu uprawiane, są również w części (np. działka nr [...], [...] i [...]) przeznaczone pod drogę i utwardzone. Skarżący zwraca też uwagę, że w okolicy wiele nieruchomości zostało już przekształconych w drodze decyzji WZ z rolnych na budowlane i umożliwiono na nich zrealizowanie zabudowy jednorodzinnej. W K. są to działki oznaczone numerami: [...] oraz [...]. Co więcej, działka nr [...] podzieliła się w przeszłości na kilka mniejszych działek ewidencyjnych. Na jednej z nich tj. nr [...], która powstała w taki sam sposób jak strony skarżącej, istnieje już budynek, tak samo ma się sprawa z działką [...] która również została podzielona w przeszłości na mniejsze działki i na której również są budynki zarówno gospodarczy jak i jednorodzinny. Skarżący twierdzi też, że wydano pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...]. Z projektu decyzji WZ, który podlega procedurze uzgodnieniowej wynika, że istnieje co najmniej jedna działka dostępna z tej samej drogi publicznej, zabudowana w sposób, który pozwalał na ustalenie parametrów dla przedmiotowej inwestycji. Kolegium powołuje się na treść załącznika nr 1 do projektu decyzji WZ przesłanego do uzgodnień dot. linii zabudowy – z projektu tego wynika jednak, że linii nieprzekraczalnej nie wyznaczono z uwagi na rozproszony charakter zabudowy i nie przyleganie przedmiotowej inwestycji do drogi publicznej. Sama zaś treść projektu decyzji wskazuje, że ze względów urbanistycznych lokalizacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie przedmiotowych działek jest dopuszczalna i nie zaburzy ładu przestrzennego. Wszystkie te okoliczności, a zwłaszcza sposób zagospodarowania okolicznych terenów (a nie tylko działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji) winny zostać rozważone przy ponownym rozpoznaniu sprawy w kontekście wyważenia interesu prywatnego i publicznego. Na zakończenie trzeba podkreślić, że z samego faktu, że przedmiotem uzgodnienia jest zabudowa gruntów rolnych, a uzgodnienia dokonuje organ, którego zadaniem jest ochrona tych gruntów nie oznacza swego rodzaju "domniemania" odmownego uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Takie wnioskowanie zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Na obecnym etapie postępowania poza zakresem kompetencji Sądu pozostaje wskazanie kierunku przyszłego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak – niezależnie od tego, w którym kierunku pójdą organy uzgadniające – w uzasadnieniu postanowienia wydanego przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy wszystkie wskazane wyżej okoliczności winny podlegać ocenie. Dopiero rozważenie lokalnych uwarunkowań w kontekście niewielkiej w istocie inwestycji oraz niskiej jakości gruntów rolnych pozwoli organowi wyważyć interes publiczny (polegający na ochronie gruntów rolnych) oraz interes prywatny (prawo skarżącej do zabudowy stanowiącej jej własność nieruchomości). Zasadne okazały się zarzuty skargi zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku, z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne wyważenie interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych i leśnych, a słusznym interesem indywidualnego podmiotu, a tym samym usankcjonowanie przekroczenia granic uznania administracyjnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, na którą składa się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego go adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło