II SA/Kr 528/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.L. i J.L. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A.F. na decyzję Wojewody [....] z dnia 16 lutego 2012 r. Nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić W dniu 19 czerwca 2012 roku do tut. sądu wpłynęło pismo J.L. i A.L. , w którym zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. Wniosek uzasadniony został brakiem możliwości poniesienia pełnych kosztów związanych z pomocą profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego wnioskodawców i ich rodziny. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 19 czerwca 2012 roku, uczestnikom postępowania zostały przesłane urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem ich wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie strony uzupełniły brak. Z informacji zawartych w formularzach "PPF" wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 2.122,26 zł i stanowi go emerytura J.L. W skład majątku małżonków L. wchodzi dom o powierzchni 162 m², nieruchomość rolna wielkości 5,47 ha (5,03 ha przeliczeniowych), stodoła i obora dla zwierząt. Strony nie dysponują zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku uczestnicy postępowania podnieśli, iż chcieliby przedstawić stan faktyczny w spornej sprawie, ale nie posiadają wiedzy z zakresu prawa. Równocześnie nie stać ich na wynajęcie kancelarii prawnej do reprezentowania ich w sądzie, dlatego proszą o przedzielenie pełnomocnika z urzędu. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostali oni wezwani do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: udokumentowanie wysokości świadczenia emerytalnego J.L. (przesłanie ostatniego odcinka emerytury, lub kopii decyzji o przyznaniu/waloryzacji świadczenia oraz kopii zeznania podatkowego o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2011), oświadczenie czy A.L. uzyskuje jakiekolwiek dochody – jeśli tak należało wykazać z jakiego źródła i w jakiej wysokości, zaś jeśli jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna potwierdzenie tego faktu stosownym zaświadczeniem właściwego urzędu pracy, oświadczenie czy z nieruchomości rolnej o areale 5,47 ha wnioskodawcy uzyskują jakiekolwiek dochody – jeśli tak, jaka jest ich wysokość, a także czy pobierają dopłaty unijne do gruntów (jeśli tak, należało załączyć kopię ostatniej decyzji o przyznaniu dopłat), udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy) wysokości wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (prąd, gaz, opał, woda, wywóz śmieci, itp.), określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, telefon, itp., a także przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez wnioskodawców rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy. Mimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu strony nie odniosły się do wezwania. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domagają się uczestnicy postępowania, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona zaś nie wypełni obowiązków wynikających ze spoczywającego na niej ciężaru dowodowego, jeżeli nie przedstawi dokumentów na podstawie, których dałoby się ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jej koszty utrzymania (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 s. 567 – 568). Zdaniem orzekającego małżonkowie Lasak nie wykazali, iż w stosunku do nich zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez nich wykonane. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do uczestników postępowania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny ich sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Nieudzielanie przez strony informacji, o których mowa w skierowanym do nich wezwaniu, a także nieprzesłanie dokumentów źródłowych dotyczących ich stanu majątkowego spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych A.L. i J.L . W świetle powyższego należy stwierdzić, iż uczestnicy postępowania nie wykazali, że faktycznie znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/06, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II FZ 126/05) należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).