II SA/Kr 538/12

WyrokWSA w Krakowie2012-09-10

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania, prawidłowo ustalił właściwość rzeczową do rozpoznania wniosku o wznowienie, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych wskazujących na konieczność wyjaśnienia tej kwestii?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy administracji publicznej, mimo wiążących wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, nie wyjaśniły kwestii właściwości rzeczowej do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 PPSA, miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Organ I instancji (Starosta S.) odmówił wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący złożył skargę do WSA w Krakowie, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie terminu i opieszałość postępowania. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na niewyjaśnienie kwestii właściwości rzeczowej do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, co było naruszeniem art. 153 PPSA i wcześniejszych wskazań sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia 15 marca 2011 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. –S.W. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.W. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r., znak: [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.W. od decyzji Starosty S. z dnia 15 marca 2011 r., znak: [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , którą zgłoszono sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, co następuje: Decyzją z dnia 15 marca 2011 r. Starosta S. , na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r. znak: [...] zgłaszającą sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w Z. Organ odwoławczy stwierdził, że już wstępna analiza sprawy potwierdza poprawność formy prawnej rozstrzygnięcia. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Przedmiotowa decyzja z dnia 15 marca 2011 r. została wydana przed dniem wejścia w życie nowelizacji grudniowej ( tj. przed 11 kwietnia 2011 r.), dlatego jej forma, tj. forma decyzji - jest prawidłowa. Dopiero od 11 kwietnia 2011 r., zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Dalej organ wyjaśnił pojęcie "nie załatwienia" sprawy, w której przed dniem wejścia w życie nowelizacji grudniowej, wydana została decyzja administracyjna, rozumianego jako jej "zakończenie", ale nie poprzez zakończenie w danej instancji, lecz zakończenie przed organami administracji publicznej. Organ podał, że powodem odmowy wznowienia postępowania przez organ I instancji było stwierdzenie, że wnioskodawca nie zachował miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie (tj. o ujawnionych nowych faktach i okolicznościach polegających na używaniu przez gminę przy załatwianiu sprawy zakończonej w/w decyzją ostateczną Wójta Gminy Z. , planu poświadczającego - zdaniem wnioskodawcy - nieprawdę) do wniesienia podania o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Starosta S. uznał zatem, że wniosek J.W. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Organ zwrócił uwagę, że w omawianej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt: II SA/Kr 352/03 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2002 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 3 czerwca 2002 r., znak: [...] , którą umorzono postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] zgłaszającą sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. , a także postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 grudnia 2001 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Starosta S. postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., znak: [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r. Z powyższego postanowienia nie wynikało, czy Starosta S. wznowił postępowanie z urzędu czy na wniosek J.W. Przyjęto, że z urzędu, skoro podstawę wznowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. (zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji), podczas gdy analiza wniosku J.W. z dnia 6 lipca 2001 r. o wznowienie postępowania pozwala na stwierdzenie, że wniósł on wniosek oparty o przyczyny wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., bowiem zarzuca on używanie przez Gminę planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zawierającego nieprawdę, w oparciu o który wydana została niekorzystna dla wnioskującego decyzja o sprzeciwie. Dalej organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 21 września 2010 r., znak: [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty S. z dnia 21 maja 2009 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia 29 października 2007 r., znak: [...] wznawiające postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Poinformował jednocześnie, że stosownie do wskazań wyroku WSA z dnia 18 października 2006 r., okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest ostateczne ustalenie, kiedy zostało wniesione podanie o wznowienie postępowania. Stosownie do wskazań wyroku należało wyjaśnić, dlaczego podanie znajdujące się na karcie 56 akt administracyjnych nie zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, 2 i 5 k.p.a., a tak uczyniono dopiero z wnioskiem z dnia 6 lipca 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nakazał zebranie i rozpatrzenie raz jeszcze całego materiału dowodowego. Starosta S. wyjaśnił, iż znajdujące się na karcie 56 akt pismo ("podanie" jak napisał NSA) J.W. z dnia 12 lutego 2001 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania, ale innego - zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 29 kwietnia 1999 r., znak: [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy, co wyraźnie wskazał wnioskujący. Rozpatrując zatem wniosek z dnia 6 lipca 2001 r. Starosta S. ustalił, że wniosek ten został złożony po terminie. Dowodem na to, jak wskazał Starosta S. , jest pismo z dnia 12 lutego 2001 r. adresowane do Wójta Gminy Z. , w którym J.W. pisał o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia innego postępowania Wójta Gminy Z. , lecz już wówczas wnioskodawca wiedział, o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, tj. o używaniu przez Gminę Z. sfałszowanego planu przy wydawaniu decyzji z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] zgłaszającej sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego. Podanie o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji z dnia 9 maja 2000 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie budowy budynku gospodarczego, zostało wniesione do Urzędu Gminy w Z. w dniu 6 lipca 2001 r., co dowodzi, że wnioskujący nie zachował miesięcznego terminu, od dnia w którym dowiedział się okoliczności mogącej stanowić, zdaniem wnioskodawcy, podstawę do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Dalej Wojewoda, przechodząc do własnych rozważań, podkreślił, że postępowanie o wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych postępowań. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności czy wniosek ten został złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Pozytywna weryfikacja wniosku pod względem przesłanek wznowienia powinna skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W orzecznictwie utrwalił się pogląd co do tego, że wydanie decyzji po wznowieniu postępowania mimo upływu omawianego terminu skutkuje nieważnością tego rozstrzygnięcia (tak m.in. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r., II SA/Bd 856/08, LEX nr 558449). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Starosta S. prawidłowo ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 k.p.a., a w konsekwencji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego wniosek z dnia 12 lutego 2001 r. nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , gdyż we wniosku tym J.W. wyraźnie wskazuje, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 29 kwietnia 1999 r. nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji budynku letniskowego na parceli nr ewid. [...] położonej w Z. Organ podniósł, że nie ulega też wątpliwości, że J.W. swój wniosek z dnia 4 lipca 2001 r. "o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie: zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. , zakończonej decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9.05.2000r., znak[...] ." złożył w dniu 6 lipca 2001 r. We wniosku tym wyraźnie wskazał jako przesłankę do wznowienia postępowania ujawnione nowe fakty i okoliczności dotyczące używania przez gminę planu poświadczającego nieprawdę, w oparciu o który wydana została niekorzystna dla wnioskującego decyzja o sprzeciwie, czyli z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego nie ulega również wątpliwości, że o podanych przyczynach, tj. o używaniu przez Gminę Z. sfałszowanego planu, J.W. pisał, czyli wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia w piśmie z dnia 12 lutego 2001 r., adresowanym do Wójta Gminy Z. , w którym stwierdził już wówczas ukrywanie przez organy gminy ujawnionych faktów i okoliczności prawnych dotyczących planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Z. Skoro wnioskujący wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia w dniu 12 lutego 2001 r., a wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie budowy budynku gospodarczego, wniósł do Urzędu Gminy w Z. dopiero w dniu 6 lipca 2001 r., to stwierdzić należy, że wnioskodawca nie zachował miesięcznego terminu, od dnia w którym dowiedział się okoliczności mogącej stanowić podstawę do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W konsekwencji zatem prawidłowo Starosta S. ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony do organu administracji publicznej po terminie 1 miesiąca od dnia, w którym J.W. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, co skutkowało koniecznością wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że postanowienie Starosty S. z dnia 6 grudnia 2007 r., znak: [...] zostało wydane w toku wznowionego przez Starostę S. postępowania i wobec uchylenia przez Wojewodę [...] , decyzją z dnia 21 września 2010 r., znak: [...] decyzji Starosty S. z dnia 21 maja 2009 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] oraz poprzedzającego ją postanowienia z dnia 29 października 2007 r., znak: [...] wznawiającego postępowanie, również i to postanowienie nie pozostaje w obrocie prawnym. A zatem wszelkie uwagi dotyczące wznowionego postępowania, wobec jego uchylenia pozostają bezprzedmiotowe. Nieprawdziwy jest, w ocenie organu II instancji, zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niepełnego uzasadnienia decyzji. Decyzja Starosty S. została wydana zgodnie ze wskazaniami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przyznano rację odwołującemu się, że w zaskarżonej decyzji Starosty S. brak jest jakiejkolwiek wzmianki w przedmiocie uzupełnienia przez odwołującego dokumentów dotyczących fałszerstwa planu. Wyjaśniono przy tym, że decyzja Starosty S. jest decyzją o odmowie wznowienia postępowania, wobec ustalenia, że wniosek złożony został po ustawowym terminie. Nie jest to decyzja merytoryczna. Tylko pozytywna weryfikacja wniosku pod względem przesłanek określonych w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W omawianej sprawie nie doszło do wznowienia postępowania oraz następującego po wznowieniu badania merytorycznego sprawy, dlatego brak jest wzmianki odnośnie do uzupełnienia przez odwołującego się dokumentów dotyczących fałszerstwa planu i oceny tych dokumentów. Na koniec zwrócono uwagę, że powołane w odwołaniu obie decyzje Starosty S. : z dnia 4 kwietnia 2008 r. i z dnia 1 września 2008 r. zostały uchylone decyzjami Wojewody [...] , dlatego bez znaczenia jest aktualnie treść uzasadnień tych uchylonych decyzji. Na marginesie wyjaśniono, że Starosta S. popełnił omyłkę w uzasadnieniu obu decyzji, pisząc, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt: II 352/03 uchylił bowiem decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2002 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 3 czerwca 2002 r., znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. , zakończonego decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] zgłaszającą sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na w/wym. działce, a także postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 grudnia 2001 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia 23 stycznia 2012 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.W. Skarżący zaskarżone rozstrzygnięcie uznał za krzywdzące i sprzeczne z prawem. W skardze stwierdził: "Biorąc pod uwagę domniemaną okoliczność utrzymania w mocy decyzji Starosty S. z dnia 15 marca 2011 r. znak: [...] , ponownie oświadczam, że podanie z dnia 4 lipca 2001 r. wniosłem do Urzędu Gminy Z. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziałem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zawarte w tym podaniu okoliczności dotyczą jednostki strukturalnej planu A619RZ o odmiennych warunkach zabudowy niż przewidziano dla jednostki strukturalnej planu A392MR". Skarżący podniósł, że obecnie w obiegu prawnym pozostaje postanowienie Starosty S. z dnia 6 grudnia 2007 r., decyzja Starosty S. z dnia 15 marca 2011 r. oraz zaskarżona decyzja Wojewody [...] , a postępowanie po wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt: II 352/03 prowadzone było opieszale. Z kolei rozstrzygnięcie decyzją z dnia 15 marca 2011 r. zostało wymuszone decyzjami Wojewody [...] . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji i nie widząc podstaw do jego zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści skargi, ponieważ strona skarżąca w uzasadnieniu skargi przywołuje w zasadzie tą samą argumentację, którą przywoływała w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz .1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja o charakterze procesowym, tj. decyzja Wojewody [...] z dnia 23 stycznia 2012 r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Sąd w niniejszej sprawie kontrolując tego rodzaju decyzję nie bada przesłanek merytorycznych mogących mieć wpływ na treść decyzji wydawanej na podstawie art. 151 k.p.a., tj. decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu. Ze względu na przedmiot zaskarżenia Sąd nie badał również kwestii przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. Zarzuty skarżącego w powyższym zakresie pozostają poza granicami niniejszej sprawy. Określone przez ustawodawcę kompetencje Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461). Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, w której Sąd dopatrzył się wad postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, które to wady nie były przedmiotem zarzutów strony skarżącej. Postępowanie w sprawie, w której wydano zaskarżoną decyzję zostało wszczęte na wniosek J.W. datowany na dzień 4 lipca 2001 r., który wpłynął do Urzędu Gminy Z. w dniu 6 lipca 2001 r. We wniosku tym J.W. napisał: "z uwagi na ujawnione nowe fakty i okoliczności prawne wnoszę podanie o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. , zakończonej decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] ". W uzasadnieniu wniosku J.W. wskazał, że plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Z. przeniesiony na mapy ewidencji gruntów nie jest integralną częścią planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzonego uchwałą z dnia 3 marca 1994 r., nr XXXIV/141/94 i jako taki nie ma mocy prawnej i poświadcza nieprawdę. Na skutek powyższego wniosku Wojewoda [...] wydał postanowienie z dnia 28 grudnia 2001 r. w przedmiocie wznowienia postępowania, Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 3 czerwca 2002 r. umorzył wznowione postępowania, a następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 sierpnia 2002 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 3 czerwca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., II SA/Kr 352/03 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2002 r., decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 3 czerwca 2002 r. oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że: "w przypadku dewolucji kompetencji - organ wyższego stopnia, właściwy jest do wydania orzeczenia o wznowieniu postępowania jak również do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3). Organ ten nie jest natomiast właściwy do prowadzenia postępowania w zakresie wyznaczonym w art. 149 § 2, a jedynie ma kompetencje do wskazania organu właściwego do przeprowadzenia tego postępowania (art. 150 § 2). Ale znowu, skoro organ wyższego stopnia stoi na stanowisku, że przyczyną wznowienia jest działalność organu który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, w ramach dewolucji kompetencji ma prawo wyznaczyć organ właściwy, rozważenia wymaga czy jest celowe wyznaczenie tego samego organu do zbadania przyczyn wznowienia i ewentualnego rozstrzygnięcia istoty sprawy. Rato legis art. 150 § 2 k.p.a. jest dość oczywista, statuując takie zasady ustawodawca dążył do zapewnienia pełnego obiektywizmu organu rozpatrującego sprawę. Jeżeli więc organ wyższego stopnia stoi na stanowisku, że o wznowieniu postępowania nie może orzekać organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, to musi rozważyć i uzasadnić wszystkie okoliczności przemawiające za wyznaczeniem organu (który nie mógł orzekać o wznowieniu) jako właściwego do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 k.p.a.). Nad tymi okolicznościami Wojewoda przeszedł do porządku dziennego. Zaakceptował natomiast stanowisko organu I instancji, że wniosek złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (...) Orzekające organy stoją na stanowisku, że podanie o wznowienie postępowania skarżący wniósł do Urzędu Gminy w dniu 6 lipca 2001 r., a w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 12 lutego 2001 r., skierowane do Wójta Gminy, w którym J.W. już wówczas pisał o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, tj. o używaniu przez gminę sfałszowanego planu. Pomijają organy to, że na k. 56 akt administracyjnych, jest takie pismo z dnia 12 lutego 2001 r. - ale jest to podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. Dlaczego więc tego podania nie potraktowano jako wniosku o wznowienie a tak uczyniono dopiero z wnioskiem z dnia 6 lipca 2001 r., nie wiadomo, a jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy (...). Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej wskazane okoliczności i przede wszystkim rozważą, który organ winien rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania (art. 150 § l i 2 kpa) i czy nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 149 § 3 k.p.a. Dalej gdy wydane zostanie postanowienie o wznowieniu wydadzą decyzję o której mowa w art. 151 k.p.a.". Z akt sprawy wynika, że po wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt: II SA/Kr 352/03 Starosta S. postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , którą zgłoszono sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. W toku postępowania wznowionego postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. Starosta S. wydał postanowienie z dnia 6 grudnia 2007 r. nakładające na J.W. obowiązek przedłożenia wskazanych przez organ dokumentów oraz decyzję z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sprzeciwie w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 lipca 2008 r. uchylił decyzję Starosty S. z dnia 4 kwietnia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Starosta S. w związku z powyższym wydał w dniu 1 września 2008 r. decyzją o odmowie uchylenia decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , którą zgłoszono sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. Również decyzja Starosty S. z dnia 1 września 2008 r. została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia 16 stycznia 2009 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Starosta S. w związku z powyższym wydał w dniu 29 maja 2009 r. decyzję o odmowie uchylenia decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , którą zgłoszono sprzeciw w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 września 2010 r. uchylił decyzję Starosty S. z dnia 29 maja 2009 r. oraz postanowienie tego organu z dnia 29 października 2007 r. o wznowieniu postępowania. W konsekwencji Starosta S. decyzją z dnia 15 marca 2011 r., znak: [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy Z. z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] , a Wojewoda [...] decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Mając na uwadze treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia" należy stwierdzić, że wiążące dla organów orzekających w niniejszej sprawie były wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 października 2006 r., II SA/Kr 352/03, zgodnie z którymi organy "przede wszystkim rozważą, który organ winien rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania (art. 150 § l i 2 kpa) i czy nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 149 § 3 k.p.a. Dalej gdy wydane zostanie postanowienie o wznowieniu wydadzą decyzję o której mowa w art. 151 k.p.a.". Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji wynika bezspornie, że organy nie badały kwestii właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku J.W. z dnia 6 lipca 2001 r. Tymczasem kwestia ta ma w sprawie zasadnicze znaczenie. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Organy – mimo że zostały zobowiązane wskazaniami sądu – nie dokonały na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy wykładni art. 150 § 1 i § 2 k.p.a. Skoro organem, który wydał w ostatniej instancji decyzję z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] był Wójt Gminy Z. , konieczne było wykazanie dlaczego w sprawie decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydał w pierwszej instancji Starosta S. Brak stanowiska organów w tej kwestii wyklucza możliwość merytorycznego zajęcia stanowiska przez Sąd, gdyż działanie takie nie miałoby charakteru kontrolnego (do czego powołane są sądy administracyjne), lecz stanowiłoby w istocie wyraz administrowania przez sąd. Wyrażenie wiążącej oceny prawnej ma stanowić wynik kontroli stanowiska organu administracji publicznej a nie metodę zastępowania tego organu w rozstrzyganiu kwestii istotnych dla sprawy w przypadku uchylania się przez organ od rozstrzygnięcia tych kwestii. Organy naruszyły przepisy postępowania w zakresie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (art. 7, art. 107 § 3 k.p.a.) w związku z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zatem stwierdzić, że niewykonanie przez organy jednej z istotnych wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 października 2006 r., II SA/Kr 352/03 w kontekście całokształtu okoliczności sprawy jest uchybieniem, które bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia skutkując wydaniem w pierwszej instancji – bez wyjaśnienia tej kwestii - decyzji przez inny organ niż Wójt Gminy Z. , który wydał ostateczną decyzję z dnia 9 maja 2000 r., znak: [...] o zgłoszeniu sprzeciwu w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w Z. Skoro w tym stanie rzeczy organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji i sam również nie wyjaśnił wskazanej wyżej istotnej dla sprawy okoliczności, to uzasadnione było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uchylił decyzje obydwu instancji mając na uwadze treść art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wyeliminowanie wskazanych wyżej aktów jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, gdyż – mając na uwadze kwestie szybkości i ekonomiki postępowania – zobliguje organ do którego wpłynął wniosek z dnia 6 lipca 2001 r. do podjęcia działań przewidzianych prawem zmierzających do ustalenia organu właściwego w sprawie. Zgodnie z art. 19 k.p.a. stanowiącym, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej wynika, że obowiązek w tym zakresie spoczywa z istoty rzeczy w pierwszej kolejności na tym organie, do którego wpłynęło podanie, a z pewnością organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a nie jest organem, do którego skierowano podanie powinien wyjaśnić podstawy swojego działania w sprawie. Wyżej wyrażone stanowisko powinno być przez organ potraktowane jako wskazanie co do dalszego postępowania, o jakim mowa w art. 141 § 4 i art. 153 Prawa o postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy, tj. w sytuacji stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów postępowania, Sąd nie miał podstaw do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym również w zakresie prawidłowości wykonania drugiego ze wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 października 2006 r., II SA/Kr 352/03. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z art. 135 cytowanej ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło