II SA/Kr 539/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-07
Skład orzekający: Magda Froncisz, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwolnienia z zakazu budowy obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy wału przeciwpowodziowego, uwzględniając zły stan techniczny wału i potencjalny wpływ inwestycji na jego stabilność i szczelność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły zwolnienia z zakazu budowy obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy wału przeciwpowodziowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wał przeciwpowodziowy był w złym stanie technicznym, nieszczelny i niestabilny, co wykluczało możliwość budowy obiektu w jego pobliżu, nawet po ewentualnej modernizacji. Sąd podkreślił, że przepis art. 88n Prawa wodnego ma na celu ochronę wału, a jego nieszczelność lub niestabilność stanowi przeszkodę nie do pokonania dla uzyskania zwolnienia.Stan faktyczny
A.K. wnioskował o zwolnienie z zakazu budowy stacji trafo w odległości 5 metrów od wału przeciwpowodziowego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły, powołując się na zły stan techniczny wału i potencjalny wpływ inwestycji na jego stabilność. Decyzje te były dwukrotnie uchylane przez WSA w Krakowie. W kolejnym postępowaniu organy ponownie odmówiły, opierając się na opinii biegłego wskazującej na zły stan wału i ryzyko przebić hydraulicznych oraz utrudnienia w modernizacji wału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. A.K. złożył skargę do WSA, kwestionując opinie biegłych i sposób oceny stanu wału. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] G.M. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 lutego 2015 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zwolnienia z zakazów wynikających z prawa wodnego skargę oddala
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 10 grudnia 2014 r. nr [...] odmówił A.K. , prowadzącemu działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo Prywatne "[...] " z siedzibą przy ul. [...] w K. , zwolnienia z zakazów wynikających z art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), w przedmiocie wykonania obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy prawego wału przeciwpowodziowego rzeki [...] po stronie odpowietrznej, w celu realizacji inwestycji pn. "budowa stacji trafo kontenerowej na działce nr [...] w miejscowości B".
W uzasadnieniu streszczono dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Wskazano, że w dniu 7 maja 2012 r. A.K. prowadzący działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo Prywatne "[...]" zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie z zakazów wynikających z art. 88n ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego w przedmiocie wykonania obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy prawego wału przeciwpowodziowego rzeki [...] po stronie odpowietrznej, w celu realizacji inwestycji obejmującej budowę stacji trafo.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2012 r. znak: [...] odmówiono zwolnienia. Decyzja ta utrzymana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 17 października 2012 r. znak: [...]. Powyższe decyzje organu I i II instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 104/13.
Kierując się zaleceniami zawartymi w powyższym wyroku, organ I instancji ponownie uznał, że nie zachodzą ustawowe przesłanki wynikające z art. 88n ust. 3 Prawa wodnego uzasadniające zwolnienie z zakazów, o których mowa w art. 88n ust. 1 pkt. 4 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 5 lutego 2014 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Ww. decyzje organu I i II instancji zostały ponownie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14. W treści wyroku Sąd wskazał, że nie była trafna ocena organów, że objęta postępowaniem stacja trafo będzie stanowiła jeden obiekt budowlany, gdyż będzie budowlą. Wskazał, że materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowił art. 88n Prawa wodnego. Przepis ten, w swoim ust. 1 wprowadza zamknięty katalog pięciu zakazów chroniących wał przeciwpowodziowy przed naruszeniem jego szczelności i stabilności. W pkt 4 powołanego przepisu wskazano, że zabronione jest wykonywanie obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy wału po stronie odpowietrznej. Dlatego, aby stacja trafo, którą wnioskodawca chce wybudować na działce nr [...] w B. , mogła być wybudowana, we wskazanej przez inwestora odległości od podstawy wału (5 metrów), inwestor musi uzyskać zwolnienie spod zakazu wznoszenia takiego obiektu, wydane na podstawie ust. 3 art. 88n Prawa wodnego. Podstawowym zadaniem organów administracji w sprawie było ustalenie, czy zamierzone przez inwestora roboty budowlane, polegające na wzniesieniu obiektu budowlanego - stacji trafo, nie wpłyną na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych. Mimo ustalenia, że projektowane rozwiązanie posadowienia kontenerowej stacji transformatorowej, nie będzie miało negatywnego wpływu na szczelność i stabilność wału przeciwpowodziowego, organ wydał decyzję odmowną, którą uzasadnił złym stanem technicznym istniejącego wału, a zatem swoje rozstrzygnięcie oparł na przesłance pozaustawowej, czym naruszył w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przepis prawa materialnego. W związku z czym, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organy administracji mają ocenić na podstawie zebranego materiału dowodowego, który mogą też uzupełnić, czy planowane posadowienie stacji trafo będzie miało wpływ na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uzyskał dodatkową opinię biegłego - "Ekspertyzę określającą wpływ inwestycji polegającej na budowie stacji trafo na działce nr [...] w B. na szczelność i stabilność obwałowania rzeki W. " autorstwa dr inż. K.M. W opinii tej mowa jest o złym stanie technicznym wału przeciwpowodziowego objętego postępowaniem oraz o konieczności jego rozbudowy, która oznaczałaby, że planowana stacja trafo znalazłaby się w skarpie rozbudowanego wału lub też bezpośrednio przy nim. Ponadto posadowienie stacji trafo jedynie na płytach betonowych, bez innego utwardzenia gruntu, zwiększa ryzyko przebić hydraulicznych w podłożu wału, co może spowodować utratę stateczności przez przedmiotowy wał.
Organ, w oparciu o już zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz ww. opinię, po raz kolejny odmówił A.K. , prowadzącemu działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo Prywatne "[...]" zwolnienia ww. z zakazów wynikających z art. 88n ust. 1 pkt. 4 Prawa wodnego, w przedmiocie wykonania obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 5 metrów od stopy prawego wału przeciwpowodziowego rzeki [...] po stronie odpowietrznej, w celu realizacji inwestycji pn. "budowa stacji trafo kontenerowej na działce nr [...] w miejscowości B".
Od takiej decyzji odwołanie w terminie złożył A.K. , wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu wskazuje, że wbrew ustawowemu obowiązkowi oraz zaleceniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14, organ I instancji nadal w ogóle nie zbadał stanu faktycznego sprawy oraz w swym rozstrzygnięciu oparł się na faktach, jakie nie mają znaczenia dla sprawy. Wskazuje, że uprzednio wykonana przez biegłego opinia była wykonana w oderwaniu od przedmiotu postępowania i dokonana na potrzeby innego postępowania. Ponadto podnosi, że w nowej opinii biegły powołuje się na dane z opinii [...], biegły nie był na terenie przyszłej inwestycji (nie przeprowadzono oględzin z udziałem biegłego) oraz nie wykonał żadnych własnych obliczeń, czy też badań. Podkreśla, że na potrzeby stacji trafo nie mają być wykonane żadne zagłębienia w ziemi, a ma być ona jedynie ustawiona na płytach drogowych, ułożonych bezpośrednio na ziemi. Wskazuje, że z opinii biegłego geologa – B.P. z 2012 r. wynika, że posadowienie stacji trafo nie będzie miało negatywnego wpływu na szczelność i stabilność wału, a gdyby brać tylko pod uwagę sam fakt posadowienia stacji kontenerowej trafo to należałoby uznać, że nie musi ona stwarzać bezpośredniego zagrożenia dla wału.
Decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. znak:[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 88n ust. 1 pkt 4 i ust. 3 Prawa wodnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 10 grudnia 2014 r. nr [...]
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji, stosując się do zaleceń zawartych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 658/14, dokonał uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, poprzez uzyskanie opinii biegłego - "Ekspertyza określającą wpływ inwestycji polegającej na budowie stacji trafo na działce nr [...] w B. na szczelność i stabilność obwałowania rzeki W. ". W ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że jego zdaniem można, na podstawie zebranego już w sprawie materiału, rozstrzygnąć o przedmiocie sprawy. Świadczą o tym zalecenia Sądu, w których wskazuje, że: "w ponownym postępowaniu, organ będzie zatem zobowiązany do oceny na podstawie zebranego łub ewentualnie uzupełnionego materiału dowodowego, czy i jaki wpływ będzie miało planowane przedsięwzięcie na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych". Zatem już uprzednio Sąd ocenił, że organy administracji publicznej poprawnie dokonały zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, a zatem zarzut niezbadania sprawy w ogóle nie może się ostać. Korzystając z możliwości danej przez Sąd, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i, zdaniem składu Kolegium Odwoławczego, materiał ten jest kompletny.
W wyroku tym Sąd zwraca uwagę, że błąd organów orzekających uprzednio w sprawie polegał na błędzie w ocenie, a zatem ustaleniach faktycznych w sprawie. Zatem ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji, jak także Kolegium Odwoławcze, zgodnie z zaleceniem Sądu winno skupić się jedynie na ustaleniu: "czy i jaki wpływ będzie miało planowane przedsięwzięcie na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych".
Kolegium Odwoławcze wskazało, że bezsporne w toku postępowania prowadzonego w sprawie było (odwołujący od momentu złożenia wniosku nie kontestował stanu technicznego wału), że wał objęty postępowaniem jest w złym stanie technicznym. Ze zgromadzonym w sprawie materiałów, w tym: opinii biegłego - "Ekspertyzę określającą wpływ inwestycji polegającej na budowie stacji trafo na działce nr [...] w B. na szczelność i stabilność obwałowania rzeki [...]" autorstwa dr inż. K.M. , "Opinii określającej uwarunkowania dla uzgodnienia przez MZMiUM projektu budowy kontenerowej stacji trafo na działce nr [...] w sąsiedztwie prawego walu rzeki [...] w msc. B. " wykonanej w listopadzie 2012 r. przez dr inż. A.B. i mgr inż. S.W. z firmy A. sp. z o.o. Przedsiębiorstwo Inżynierskie z siedzibą w K. wynika konieczność przeprowadzenia modernizacji wału poprzez jego: podwyższenie, poszerzenie korpusu od strony odpowietrznej do 5 metrów, wykonania osi korony wału w postaci gruntowo-cementowej przesłony przeciwfiltracyjnej o głębokości 12 metrów i szerokości 0,3 metra ("Badania hydrogeologicznych wraz z opinią uwzględniającą oddziaływanie robót na działce nr [...] w B. , gmina O. , na szczelność i stabilność istniejących wałów przeciwpowodziowych rzeki W. przy wystąpieniu powodziowych stanów wód Q 0,5 % i Q 1%" wykonane przez mgr B.P. , nie wypowiadają się na temat stanu technicznego wału w kontekście potrzeby lub braku potrzeby jego modernizacji). Jak wynika z opinii autorstwa K.M. wcześniejsze (poprzedzające modernizację wału) posadowienie stacji trafo spowoduje utrudnienia lub też niemożność modernizacji wału, gdyż stacja znajdzie się w bezpośrednim sąsiedztwie lub nawet w obrębie zmodernizowanego wału. Podnieść w tym miejscu należy, że skoro z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wał jest nieszczelny (już w 2008 r. zaobserwowano przesiąki wody przez wał), grozi przerwaniem (ze względu na spoistość materiałów go tworzących), a korona tego wału jest za niska, co z kolei grozi przelaniem się wody powodziowej przez wał. to niewątpliwie konieczność modernizacji wału jest okolicznością wpływającą na szczelność i stabilność tego wału (bez niej wał nie jest ani stabilny, ani też szczelny i może to spowodować wyrwę w systemie antypowodziowym K. , powodując, w przypadku powodzi, zalanie przyległych do niego terenów).
Ponadto, jak wynika z opinii biegłego K.M. , posadowienie stacji trafo jedynie na płytach betonowych, bez innego utwardzenia gruntu, zwiększa ryzyko przebić hydraulicznych w podłożu wału, co może spowodować utratę stateczności przez przedmiotowy wał. W odwołaniu strona podnosi, że na potrzeby stacji trafo nie mają być wykonane żadne zagłębienia w ziemi, a ma być ona jedynie ustawiona na płytach drogowych, ułożonych bezpośrednio na ziemi, a zatem potwierdza, że nie zostanie wykonane utwardzenie gruntu. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego należy w tym miejscu wskazać, że w opinii Kolegium Odwoławczego niewątpliwym jest, iż posadowienie stacji trafo jedynie na płytach drogowych, bez uprzedniego utwardzenia podłoża pod nimi, z uwagi na charakterystykę terenu koło wału, jak także ciężar płyt i stacji trafo, niewątpliwie może i zapewne w perspektywie czasu będzie powodować zagłębianie się tych płyt w terenie, co może wpłynąć na sam wał i jego stabilność.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Kolegium Odwoławczego, posadowienie przed modernizacją wału stacji trafo w bezpośrednim sąsiedztwie wału wpłynie na szczelność i stabilność wału w przyszłości, gdyż utrudni jego modernizację a także może spowodować zaburzenie statyki wału. Należy przy tym wskazać, że używając określenia "w przyszłości" Kolegium Odwoławcze nie miało na myśli odległego w czasie momentu, gdyż ww. modernizacja wału przeciwpowodziowego jest konieczna już na chwilę wydania decyzji przez tut. Kolegium, a zatem przed możliwą wiosenną falą powodziową.
Organ odwoławczy przywołał art. 88n ust. 1 Prawa wodnego wskazując, że posadowienie przedmiotowej stacji trafo wpłynie na szczelność i stabilność wału przeciwpowodziowego.
Kolegium Odwoławcze wskazało równocześnie, że po przeprowadzonej modernizacji wału, gdy już będą znane wymiary zmodernizowanego wału, który w wyniku przeprowadzonych prac winien być szczelny i stabilny, możliwym będzie złożenie przez odwołującego kolejnego wniosku o zwolnienie z ww. zakazu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wskazamo po pierwsze, że biegły, sporządzając swoją opinię, która to jest kolejną opinią w sprawie, winien odnieść się do całego materiału dowodowego (zgromadzonego w sprawie), w tym także do ustaleń, a zatem także obliczeń i badań poczynionych przez uprzednich biegłych w sprawie. Skoro biegły K.M. uznał, że wyniki badań i obliczenia poczynione przez uprzednich biegłych są zgodne z jego ustaleniami, to zdaniem Kolegium Odwoławczego, mógł przyjąć wyniki tych badań i obliczeń jako własne. Ponadto, skoro uprzednio wykonywano wizje w terenie, biegły mógł oprzeć się na ich wynikach w swej opinii i nie musiał osobiście stawiać się na wizji którą, gdyby przeprowadzono, na pewno powiadomiono by o tym odwołującego się.
Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że pomiędzy opiniami sporządzonymi w sprawie nie ma rozbieżności w przedmiocie stanu technicznego wału, zagrożenia, jakie taki stan stwarza oraz konieczności modernizacji wału (w dwóch opiniach jest mowa w tym przedmiocie, w trzeciej nie ma w tym zakresie ustaleń, choć biegły analizował strukturę wału). Dlatego Kolegium Odwoławcze uznało opinie w sprawie, w tym przede wszystkim dwie opinie traktujące o stanie technicznym wału i konieczności jego modernizacji, jako prawidłowe, jasne, spójne, niesprzeczne i dające podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Kolejno wskazano, że biegły B.P. w opinii pt. "Badania hydrogeologicznych wraz z opinią uwzględniającą oddziaływanie robót na działce nr [...] w B. , gmina O. na szczelność i stabilność istniejących wałów przeciwpowodziowych rzeki [...] przy wystąpieniu powodziowych stanów wód Q 0,5 % i Q 1%", nie wskazuje, jak to podnosi strona w odwołaniu, że: "[...](...) gdyby brać pod uwagę sam tylko fakt posadowienia stacji kontenerowej trafo, uznać należałoby, iż stacja taka w istocie nie musi stwarzać bezpośredniego zagrożenia dla walu". W związku z brakiem ww. opinii cytowanego przez stronę w odwołaniu fragmentu Kolegium Odwoławcze nie było w stanie odnieść się do tego zarzutu.
Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadził postępowanie, a wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa oraz zawiera odpowiednie uzasadnienie faktyczne i prawne.
W ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Kolegium Odwoławczego złożył A.K. , wnosząc uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. W skardze wskazał, że kluczowym dla sprawy było ustalenie, czy inwestycja polegająca na budowie kontenerowej stacji trafo wpływa na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych. Organy administracji publicznej były do tego zobowiązane na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. Wskazuje, że opinia biegłego K.M. była wykonana na potrzeby innego postępowania oraz nie był zawiadomiony o terminie oględzin z biegłym, co wprost wskazuje, ze biegły nie był w terenie i wydał swą opinię "zza biurka". Podnosi, że posadowienie stacji trafo będzie na płytach drogowych i nie planuje utwardzać pod nie gruntu. Wskazuje, że Kolegium Odwoławcze wymyśliło sobie teorie zapadania się płyt drogowych w gruncie, nie podpierając jej żadnymi dowodami, czy też ustaleniami. Wskazuje, że stan wału nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Powołuje się na opinię B.P. z 2012 r., który stwierdził, że posadowienie stacji trafo nie będzie miało negatywnego wpływu na szczelność i stabilność wału. Na koniec podnosi, że degradacji korpus wału ulegnie w wyniku rozjeżdżania przez ciężki sprzęt budowlany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Kolegium w pełni podtrzymało zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W tej sprawie, co wymaga podkreślenia, już orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14 uchylił wcześniej wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 lutego 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia z zakazów.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego wiążą w tej sprawie zarówno organy administracji, jak i sądy. Potwierdza to art. 170 P.p.s.a. zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże, miedzy innymi, sąd i strony. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w pierwszej kolejności ocena legalności zaskarżonej decyzji musi zostać odniesiona do oceny uwzględnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiska zawartego w prawomocnym wyroku Sądu z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że stacja trafo wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej zlokalizowanej na terenie międzywala rzeki [...] stanowi, zgodnie z art. 3 pkt 1b, pkt 3 i pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), budowlę. Analizując treść art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że podstawowym zadaniem organów administracji w tej sprawie powinno być ustalenie, czy zamierzone przez inwestora roboty budowlane, polegające na wzniesieniu obiektu budowlanego (stacji trafo) na działce nr [...] w miejscowości B. nie wpłyną na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych. Organy winny ustalić tą okoliczność na podstawie: (1) oceny kompletnego wniosku inwestora, (2) przedłożonych przez inwestora ekspertyz, (3) opinii biegłego.
Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r., już w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. II SA/Kr 104/13 wyraźnie wskazano, że w tej sprawie należy ustalić wpływ zamierzonej inwestycji (budowy stacji trafo) na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych i przez pryzmat ustalenia tej okoliczności rozstrzygnąć należy tą sprawę. Także wyraźne zobowiązane wynikające z uzasadnienia wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14 wskazuje, że w ponownym postępowaniu organy będą zobowiązane do oceny na podstawie zebranego lub ewentualnie uzupełnionego materiału dowodowego, czy i jaki wpływ będzie miało planowane przedsięwzięcie na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych, a samo rozstrzygnięcie sprawy dokonane zostanie wyłącznie w oparciu o przesłanki ustawowe zawarte w art. 88n ust. 3 Prawa wodnego.
Ponownie rozpoznając skargę Sąd doszedł do przekonania, że wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 658/14 zostały uwzględnione przez organy administracji w ponownie prowadzonym postępowaniu.
W pierwszej kolejności należy dokonać prawidłowego i precyzyjnego odkodowania normy prawnej zawartej w art. 88n ust. 1 Prawa wodnego.
Zgodnie z art. 88n ust. 1 pkt 4 w celu zapewnienia szczelności i stabilności wału przeciwpowodziowego zabrania się wykonywania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy wału po stronie odpowietrznej. Zawarta w tym przepisie norma prawna powinna być interpretowana w następujący sposób: hipoteza – obowiązek utrzymania szczelności i stabilności wału przeciwpowodziowego; dyspozycja – zakaz wykonywania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy wały po stronie odpowietrznej. Ww. przepis reguluje zakazy nakładane w przypadku wału przeciwpowodziowego stabilnego i szczelnego. Wał przeciwpowodziowy chroni określone obszary przed niekontrolowanym zalewaniem wodą. Oczywistym przy tym jest, że na terenie zalewanym wodą realizacja innych niż inwestycje związane z gospodarką wodną, nie powinna mieć miejsca.
W ocenie Sądu istotne znaczenie ma wskazanie, czy w tej sprawie wał przeciwpowodziowy na odcinku działki nr [...] jest szczelny i stabilny.
Pozytywna odpowiedź na to pytanie pozwala na dalszy wywód dotyczy wpływu na stan szczelności i stabilności wału przeciwpowodziowego wybudowania obiektu budowlanego w obszarze do 50 metrów od stopy tego wały po stronie odpowietrznej. Tylko takie rozumienie ww. przepisu pozwala na nadanie mu sensu i celu. Celem ww. regulacji jest ochrona terenów położonych po stronie odpowietrznej wału przeciwpowodziowego przed ich zalaniem na skutek wykonywania takich budowli w pasie 50 metrów od stopy wału. Tylko wyjątkowo właściwy organ może zwolnić z tego zakazu, jeżeli wybudowanie budowli w pasie 50 metrów od stopy wału przeciwpowodziowego nie spowoduje jego rozszczelnienia i naruszenia stabilności (art. 88n ust. 3 Prawa wodnego). Wyraźnie wskazany art. 88n ust. 3 Prawa wodnego wyjątek stanowi, że marszałek województwa może w drodze decyzji zwolnić z zakazu, jeżeli takie zwolnienie nie wpłynie na szczelność i stabilność wałów przeciwpowodziowych.
Tym samym jeżeli wał przeciwpowodziowy jest nieszczelny lub niestabilny, to wówczas w ogóle nie wchodzi w rachubę jakakolwiek zgoda na budowę budowli niezwiązanych z gospodarką wodną na obszarze sięgającym do 50 metrów od stopy wału.
Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do nielogicznych i sprzecznych ze sobą wniosków. Oto bowiem w przypadku wału szczelnego i stabilnego obowiązuje zakaz budowy obiektów w pasie 50 metrów od stopy takiego wały z możliwością uchylenia takiego zakazu, jeżeli taka budowla nie wpłynie na szczelność i stabilność wału. Natomiast w przypadku wału nieszczelnego i niestabilnego także obowiązywałby zakaz budowy budowli w pasie 50 metrów od stopy takiego wału z możliwością uchylenia takiego zakazu, jeżeli taka budowla nie wpłynęłaby na szczelność i stabilność nieszczelnego i niestabilnego wału. Skutkiem tego inwestor miałby złagodzone możliwości wybudowania budowli w pasie 50 metrowym od stopy wału w przypadku wału nieszczelnego i niestabilnego. Skoro dany wał już jest nieszczelny lub niestabilny, to badanie wpływu nowej inwestycji na jego szczelność będzie i dużo trudniejsze i zasadniczo bezcelowe. Sąd nie podziela takiego kierunku wykładni.
Przy czym należy wyraźnie stwierdzić, że nie chodzi o kreowanie dodatkowej przesłanki wyrażenia zgody na odstępstwo od zakazu budowy w pasie 50 metrów od stopy wału przeciwpowodziowego. Intencją zaprezentowanej przez sąd wykładni jest wskazanie na rzeczywisty sens normy prawnej zawartej w art. 88n ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego.
Przechodząc do oceny działania organów administracji w tej sprawie należy stwierdzić, że organy obu instancji trafnie wskazywały, powołując się na materiał dowodowy (np. ekspertyzę z 13 listopada 2014 r., akta administracyjne sprawy, karty nr [...] , że wał przeciwpowodziowy na odcinku, między innymi, działki nr [...] jest w złym stanie technicznym, wody miarodajne (Q0,5 %) i wody kontrolne (Q0,25 %) przelewają się przez istniejącą koronę tego wału i zalewają teren znajdujący się po stronie odpowietrznej wału. Wał przeciwpowodziowy wymaga przebudowy, a w tym uszczelnienia i podwyższenia. Co więcej, wyraźnie z tej ekspertyzy wynika, że projektowane przez inwestora miejsce posadowienia stacji trafo może doprowadzić do kolejnych przebić hydraulicznych z uwagi na wykazaną i opisaną w ekspertyzach strukturę geologiczną podłoża (ekspertyza z 13 listopada 2014 r., akta administracyjne sprawy, kart nr [...]). Jak wykazano w ww. ekspertyzie z 13 listopada 2014 r., projekt wykonania budowli stacji trafo pogłębia możliwość powstania przebić hydraulicznych w podłożu wału i tym samym zagraża stateczności korpusu wału, a to z tego powodu, że korpus wału zbudowany jest z gruntów piaszczystych i spoistych, posiadających zbyt niskie zagęszczenie i podatnych na odkształcenie filtracyjne i utratę stateczności (ekspertyza z 13 listopada 2014 r., akta administracyjne sprawy, kart nr [...] .
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy podnieść, że Sąd oceniając ekspertyzę z 13 listopada 2014 r. nie dostrzegł jej wad pozwalających na uznanie jej za nieprzydatną do wyjaśnienia istotnych okoliczności tej sprawy. Okoliczność, że biegły powołuje się na inne badania gleby i jej składu oraz miejsc występowania wody przeprowadzone na działce nr [...] nie skutkuje uznaniem tej ekspertyzy za nieprzydatną. W ocenie Sądu istotne w tej sprawie badania co do składu gleby i jej rodzaju w kontekście przepuszczania wód znajdują pełne potwierdzenie także we wcześniejszych opiniach zalegających w aktach sprawy (akta administracyjne sprawy, karty nr [...] . To zaś ma podstawowe znaczenie w tej sprawie, pozwala bowiem na ocenę wpływu projektowanej stacji trafo na stan istniejącego i nieszczelnego wału przeciwpowodziowego. Okoliczność, że biegli na podstawie danego stanu faktycznego formułują niekiedy odmienne wnioski, nie jest okolicznością wyjątkową. W tej sprawie organy trafnie dały większą wiarę opinii biegłego K,M. niż wnioskom biegłego B.P. . W ocenie Sądu dodatkowe uzasadnienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji a dotyczące wpływu (osiadania) płyt drogowych stanowiących podstawę do oparcia o nie stacji trafo – także zasługują na uwzględnienie. W opinii biegłego K.M. wyraźnie wskazano, że takie posadowienie stacji trafo na płytach drogowych bezpośrednio na gruncie jest rozwiązaniem nieprawidłowym. Wskazano w tej opinii, że stacja trafo powinna być posadowiona na bardziej stabilnym oparciu, a to może dostarczyć albo fundament, albo przynajmniej zdjęcie warstwy humusu (tzn. warstwy gleby zawierającej szczątki organiczne) i dokonanie odpowiedniego utwardzenia gruntu (podsypka z kamienia o odpowiedniej grubości). To zaś oznacza jeszcze większą ingerencję w obszarze graniczącym ze stopą wału, powodując większy nacisk na plastyczne podłoże. Trafnie więc biegły dokonał także oceny realnego (najbardziej pożądanego i zgodnego ze sztuką budowlaną) sposobu posadowienia stacji trafo i wpływu takiego posadowienia na stan i stabilność wału. Okoliczność zaś, że sam inwestor wskazał na konkretny sposób posadowienia stacji nie oznacza, w realiach tej sprawy, że sposób tego posadowienia i jego wpływ na stabilność wału przeciwpowodziowego nie podlega ocenie. Sąd potwierdza przy tym stanowisko organu II instancji, że samo usytuowanie płyt drogowych na terenie w żaden sposób nie zastabilizowanym, zbudowanym z gleby plastycznej, może spowodować osiadanie tych płyt w gruncie. Taka konstatacja nie wymaga wiedzy fachowej i wynika z powszechnie znanych zasad techniki budowlanej. Przykładowo, nawet budując chodnik z płyt, płyty te układa się na specjalnie wyprofilowanym i ustabilizowanym podłożu właśnie po to, żeby nie odkształcały się one i nie zapadały w grunt. Tym bardziej dotyczy to stacji trafo non stop posadowionej na płytach drogowych przy stopie wału przeciwpowodziowego na działce nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego - art. 88n ust. 1 pkt 4 w związku z art. 88n ust. 3 Prawa wodnego. Nie naruszono także przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tym samym skarga podlega, stosownie do art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło