II SA/Kr 558/17
WyrokWSA w Krakowie2017-06-27
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Paweł Darmoń, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bez uzyskania uprzedniej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu skutkujące nieważnością uchwały rady gminy?Ratio decidendi
Przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III, położonych poza granicami miast, na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bez uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu i trybu jego uchwalania. Takie naruszenie skutkuje nieważnością uchwały rady gminy w całości lub w części, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Korzenna zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III, dla których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wydał zgody. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność uchwały w części graficznej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błąd w sformułowaniu sentencji, który spowodował sprzeczność między częścią tekstową a graficzną uchwały. Sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w § 2 pkt 5 części tekstowej w zakresie, w jakim odnosi się do: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR oraz części graficznej planu, objętej załącznikiem nr 9, w zakresie: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Nr XLIII/386/2014 Rady Gminy Korzenna z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa" stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 2 pkt 5 części tekstowej w zakresie, w jakim odnosi się do: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR oraz części graficznej planu, objętej załącznikiem nr 9, w zakresie: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR.
Wojewoda Małopolski wniósł skargę na uchwałę Nr XLIII/386/2014 Rady Gminy Korzenna z dnia 18 czerwca 2014 r., w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa". W sprawie ustalono opisany poniżej stan faktyczny i prawny.
W dniu 6 marca 2006 r. Rada Gminy Korzenna podjęła uchwałę Nr XXXI/189/2006 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa"; została ona ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2006 r. Nr 247, poz. 2426. Uchwała ta została zmieniona uchwałami Rady Gminy Korzenna: Nr XL/272/2009 z dnia 14 grudnia 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2009 r. Nr 849, poz. 6816), Nr XLVII/328/2010 z dnia 31 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2010 r. Nr 344, poz. 2379) i Nr XV/143/2012 z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2012 r., poz. 1286).
Uchwałą Nr XX/182/2012 z dnia 27 czerwca 2012 r. Rada Gminy Korzenna, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 14 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), przystąpiła do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa", zatwierdzonego uchwałą Nr XXXI/189/2006 z dnia 6 marca 2006 r., zmienioną ww. uchwałami.
W toku procedury wyznaczonej przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ wykonawczy Gminy zawiadomił odpowiednie instytucje i organy o przystąpieniu do sporządzenia zmian miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (mpzp), ponadto sporządzono prognozę oddziaływania na środowisko w zakresie proponowanych zmian w mpzp oraz prognozę skutków finansowych uchwalenia zmian w mpzp. Wójt Gminy uzyskał także opinie i uzgodnienia podmiotów wymienionych w wykazie, dołączonym do akt sprawy, odnośnie do zamierzonych zmian w mpzp. Nadto, organ uzyskał decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2014 r. znak GZ.tr.057-602-666/13 zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 2,9182ha gruntów rolnych klas III w granicach działek: nr 370 obr. Mogilno, nrnr 133, 19, 20, 23, 39/2, 39/3, 39/6, 98/1 i 98/2 obr. Posadowa Mogilska. W terminie 21 dni od daty ukazania się ogłoszenia o podjęciu uchwały Nr XX/182/2012 z dnia 27 czerwca 2012 r. nie wpłynęły wnioski, o których mowa w art. 17 pkt 1 u.p.z.p., a które wymagałyby rozstrzygnięcia. Projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa" był wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 2 kwietnia 2014 r. do 23 kwietnia 2014 r. Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie zmian planami odbyła się w dniu 22 kwietnia 2014 r., a protokół z tej dyskusji został włączony do akt planistycznych. Do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa" nie wniesiono żadnych uwag, wymagających rozpatrzenia.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą Nr XLIII/386/2014 z dnia 18 czerwca 2014 r. Rady Gminy Korzenna przyjęła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9 – Mogilno/Posadowa", zatwierdzonego uchwałą Nr XXXI/189/2006 z dnia 6 marca 2006 r. Rady Gminy Korzenna z późn. zm.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), zaskarżając ją w części dotyczącej działek o nr ewid. 300/3, 321/2, 322/1,322/2, 328 w obr. ewid. Mogilno o gruntach klas III położonych w obszarze o symbolu MNR ujętych na załączniku nr 9 planu i wnosząc o stwierdzenie nieważności rysunku planu w powyższym zakresie. W uzasadnieniu Wojewoda Małopolski podał, że w toku prac planistycznych nie spełniono wymogów art. 17 pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn. z 2013 r., poz. 1205 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych, które są położone poza granicami administracyjnymi miast i stanowią użytki rolne klas I-III, na cele nierolnicze i nieleśne - dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Aby można było tego dokonać, konieczne jest uzyskanie, w ramach procedury planistycznej sporządzania projektu planu, zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Zgoda taka nie jest sama w sobie aktem przesądzającym o nierolniczym przeznaczeniu gruntów, bowiem aktem tym jest plan miejscowy określający dla nich nierolnicze przeznaczenie. Grunty, które są użytkami rolnymi, wymagającymi zgody ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, a zgody takiej nie mają, nie mogą zostać przeznaczone na cele inne niż rolnicze. Z dokumentacji formalno-prawnej dotyczącej przedmiotowej zmiany planu wynika, że decyzją z dnia 14 stycznia 2014 roku znak: GZ.tr.057-602-666/13 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze działek ozn. nr ewid. 300/3, 321/2, 322/1,322/2, 328 w obr. ewid. Mogilno o gruntach klas III. Jak wynika z analizy rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działki te pozostają w obszarach o ustalonej uchwałą funkcji MNR. Na mocy § 2 pkt 5 zaskarżonej uchwały, nadano nowe brzmienie § 11 ust. 1, zgodnie z którym ustalono tereny o symbolach 1-28 MNR oraz 1-1 MNR do 1-8 MNR dla zabudowy mieszkalno-zagrodowej jako przeznaczenia podstawowego. Natomiast w myśl ustaleń § 11 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego dotyczy zmiana wynikająca z zaskarżonej uchwały, ustala się dla tych terenów przeznaczenie dopuszczalne: a) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i rekreacji indywidualnej, b) usługi podstawowe i komercyjne oraz drobna wytwórczość i rzemiosło nieuciążliwe, c) drogi dojazdowe oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej i komunalnej. W ocenie Wojewody Małopolskiego, analiza powyższych zapisów tekstu planu miejscowego określających przeznaczenie dopuszczalne terenów opisanych w § 11 ust. 2 uchwały wskazuje, że objęte skargą działki stanowiące grunty rolne, co do których minister nie wyraził zgody na ich nierolnicze przeznaczenie, przeznaczone zostały w planie miejscowym na cele nierolnicze. Stanowi to rażące naruszenie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Korzenna podał, że w toku procedury planistycznej, pismem z dnia 27 września 2013 r., Marszałek Województwa Małopolskiego cofnął wszystkie wnioski o przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze. Organ sporządzający plan po otrzymaniu częściowej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - kierując się stanowiskiem Marszałka Województwa Małopolskiego - oznaczył działki, które nie otrzymały zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze symbolem MNR w brzmieniu jak w uchwale, ponieważ zgodnie z powołanym wyżej pismem został pouczony, iż taka zgoda dla tych przeznaczeń jest zbędna.
Wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 86/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej, w zakresie działek o numerach ewidencyjnych: 300/3, w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; 321/2, 322/1, 322/2; w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd ocenił, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, naruszone zostały zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o których mowa w art. 17 pkt 6 lit c ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 199) w związku z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. z 2013 roku, poz. 1205, ze zm.), co na mocy art. 28 ust. 1 ustawy, skutkuje nieważnością zakwestionowanej uchwały rady gminy w zakresie działek wymienionych w skardze. W świetle art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych, które są położone poza granicami administracyjnymi miast i stanowią użytki rolne klas I - III wymagało uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, przy czym, taka zmiana przeznaczenia terenu mogła być dokonana wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji ustawodawca uczynił obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne jednym z elementów procedury planistycznej (art. 17 pkt 6 lit. c ustawy o planowaniu). Równocześnie ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze bez wymaganej zgody właściwego organu (ministra albo marszałka województwa) godzi w gwarancje ochrony tych gruntów, wynikające z art. 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a polegające na ograniczeniu przeznaczania gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Tego rodzaju naruszenie skutkuje zaś wadliwością postanowień planu dokonujących zmiany dotychczasowego, rolnego przeznaczenia gruntów, i wprowadzających sprzeczny z tym przeznaczeniem sposób ich zagospodarowania i zabudowy – tym samym stanowi również naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 300/3, 321/2, 322/1,322/2, 328 w obr. ewid. Mogilno o gruntach klas III - co bezsprzecznie wynika ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji z dnia 14 stycznia 2014 r. Grunty stanowiące działki o powołanych wyżej numerach ewidencyjnych, które są użytkami rolnymi, na rysunku planu miejscowego znajdują się w obszarach oznaczonych symbolami MNR. W myśl ustaleń § 2 pkt 5 zaskarżonej uchwały, nadano nowe brzmienie § 11 ust. 1 zmienianej uchwale, zgodnie z którym ustalono tereny o symbolach 1-28 MNR oraz 1-1 MNR do 1-8 MNR dla zabudowy mieszkalno-zagrodowej jako przeznaczenia podstawowego. Natomiast w myśl ustaleń § 11 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna, którego dotyczy zmiana wynikająca z zaskarżonej uchwały (przyjętego uchwałą Nr XXXI/189/2006 Rady Gminy Korzenna z dnia 6 marca 2006 r., Dz. Urz. Woj. Małop. z 2006 r., Nr 247, poz. 1738, zm. uchwałą nr XL/272/2009 Rady Gminy Korzenna z dnia 14 grudnia 2009 r. Dz. U. Woj. Małop. z 2009 r., Nr 849 poz. 6816, uchwałą nr XLVII/328/2010 z dnia 31 maja 2010 roku Dz. Urz. Woj. Małop. z 2010 r., Nr 344, poz. 2379, uchwała Nr XV/143/2012 z dnia 28 lutego 2012 r. Dz. Urz. Woj. Małop. z 2012 r., poz. 1286) ustala się dla tych terenów przeznaczenie dopuszczalne m.in. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. To przeznaczenie dopuszczalne np. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i rekreacji indywidualnej, usługi podstawowe i komercyjne oraz drobna wytwórczość i rzemiosło nieuciążliwe – w przypadku jego realizacji – związane jest z całkowitym wyłączeniem tych gruntów z produkcji rolnej. O ile zatem rację miał Marszałek Województwa Małopolskiego, że grunty przeznaczone pod zabudowę zagrodową i siedliskową nie tracą charakteru gruntów rolnych, o tyle dopuszczalne przeznaczenie tego obszaru wskazane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "nr 9 – Mogilno/Posadowa" w sposób oczywisty wiąże się z pozbawieniem tych gruntów charakteru rolnego. Skoro zatem grunty te mogą być wyłączone w sposób trwały z produkcji rolnej zgodnie z przeznaczeniem dopuszczalnym (np. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), to takie określenie przeznaczenia tych gruntów wymagało uzyskania uprzedniej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Sąd wskazał, że wyłącznie odpowiedzialnym za prawidłowo przeprowadzoną procedurę planistyczną oraz za przestrzeganie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są organy planistyczne tj. wójt (burmistrz, prezydent) oraz rada gminy, nawet jeśli inny organ władzy publicznej (lub organ administracyjny) zajmie w sprawie błędne stanowisko, które organ planistyczny następnie zaakceptuje.
Na skutek skargi kasacyjnej Rady Gminy Korzenna Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1805/15, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 2015 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwagi na stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w nieprawidłowym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) stanowi, iż na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń. Treść powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, iż część graficzna planu powinna stanowić odzwierciedlenie zapisów części tekstowej i nie może być z nią sprzeczna. To część tekstowa planu zawiera normy prawne, rysunek planu obowiązuje więc tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to część tekstowa planu. Rysunek planu jako znak graficzny nie może wiązać bezpośrednio, nie spełnia bowiem wymogów normy prawnej z jej klasyczną budową: hipoteza, dyspozycja, sankcja. Rysunek planu obowiązuje w takim zakresie, w jakim tekst planu odsyła do ustaleń planu wyrażonych graficznie na rysunku. Część graficzna planu jest "uszczegółowieniem" części testowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie – z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową planu, a rysunkiem planu.
Na tle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że w niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Korzenna z dnia 18 czerwca 2014 r. nr XLIII/386/2014 w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 9- Mogilno/Posadowa" w części dotyczącej działek ozn. nr ewid. 300/3, 321/2, 322/1, 322/2, 328 położonych na obszarze MNR ujętych na załączniku nr 9 planu, wnosząc o stwierdzenie nieważności rysunku planu w powyższym zakresie, gdyż opisane działki nie uzyskały zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Kwestionowany przez organ nadzoru przepis to § 2 pkt 5 zaskarżonej uchwały, którym nadano nowe brzmienie § 11 ust. 1 uchwały Nr XXXI/189/2006 Rady Gminy Korzenna z dnia 6 marca 2006 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna pod nazwą "plan nr 9- Mogilno/Posadowa". Przed zmianą przepis ten stanowił: ustala się tereny o symbolach 1-28 MNR dla zabudowy mieszkalno-zagrodowej jako przeznaczenia podstawowego. W § 11 ust. 2 planu ustalono przeznaczenie dopuszczalne dla tych terenów, tj. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i rekreacji indywidualnej, usługi podstawowe i komercyjne, niezbędne wewnętrzne drogi dojazdowe i infrastruktura techniczna. Zaskarżoną uchwałą zmieniono treść § 11 ust. 1 na: "ustala się tereny o symbolach 1-28 MNR oraz 1-1 MNR do 1-8 MNR dla zabudowy mieszkalno-zagrodowej jako przeznaczenia podstawowego". Dodano więc dodatkowe tereny o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkalno-zagrodową, co do których zastosowanie ma również § 11 ust. 2, mówiący o przeznaczeniu dopuszczalnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że objęte skargą działki stanowiące grunty rolne, co do których Minister nie wyraził zgody na ich nierolnicze przeznaczenie, przeznaczone zostały w związku z tym w planie miejscowym na cele nierolnicze, co stanowi istotne naruszenie trybu i zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził jednak nieważność uchwały zmieniającej – zgodnie z żądaniem skargi – wyłącznie w części graficznej, w zakresie działek o numerach ewidencyjnych: 300/3, w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; 321/2, 322/1, 322/2; w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR. Na skutek tak sformułowanego wyroku w części tekstowej zaskarżonej uchwały w zmienionym § 11 ust. 1 pozostały oznaczenia, które nie mają odzwierciedlenia w części graficznej (np. 1-5 MNR, 1-6 MNR, 1-7 MNR). Wymienione w wyroku działki stanowią bowiem odpowiednio całe obszary tych terenów. Tak sformułowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji powoduje powstanie sprzeczności pomiędzy częścią tekstową uchwały zmieniającej (§ 2 pkt 5), w której wymienia się tereny m. in. 1-5 MNR, 1-6 MNR, 1-7 MNR i ustala się dla nich odpowiednie przeznaczenie (wprost podstawowe, a pośrednio dopuszczalne), a jej częścią graficzną, z której wyeliminowano te obszary. Sąd I instancji błędnie sformułował więc sentencję wyroku, naruszając tym samym art. 147 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w tej sprawie jest akt prawa miejscowego. Sąd, uznając, że zaskarżona uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części narusza prawo, powinien jasno i precyzyjnie określić w jakiej części stwierdza nieważność tej uchwały, przede wszystkim eliminując zapisy części tekstowej, a jeżeli istnieje taka potrzeba, również eliminując w części graficznej uchwały te oznaczenia, które odpowiadają tym zapisom. Ingerencja sądu administracyjnego w treść aktu prawa miejscowego nie może powodować wątpliwości, co do zakresu obowiązywania tego aktu.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut, jakoby Sąd powinien stwierdzić nieważność uchwały w części dotyczącej przeznaczenia dopuszczalnego, tj. w zakresie § 11 ust. 2 planu w odniesieniu do konkretnych działek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Gminy w tym zakresie jest błędne, albowiem przedmiotem skargi jest uchwała z dnia 18 czerwca 2014 r. zmieniająca plan miejscowy z dnia 6 marca 2006 r. "plan nr 9 - Mogilno/Posadowa". Orzeczenie Sądu w tej sprawie dotyczyć więc może wyłącznie uchwały zmieniającej z dnia 18 czerwca 2014 r., a ta uchwała nie zawiera § 11 ust. 2. Ustalenia w kwestii przeznaczenia dopuszczalnego terenów MNR zawiera § 2 pkt 5 uchwały zmieniającej, na mocy którego zmieniono § 11 ustęp 1 obowiązującego dotychczas planu. Nie jest jednak możliwe stwierdzenie nieważności § 2 pkt 5 zaskarżonej uchwały zmieniającej w zakresie znowelizowanego § 11 ust. 1, gdyż część nowych terenów, których dotyczy ten przepis (np. 1-1 MNR, 1-2 MNR, 1-3 MNR), uzyskała zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i przeznaczenie tych terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną jest zgodne z prawem. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części (tekstowej i graficznej) dotyczącej działek, które nie uzyskały zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze spowoduje, że przeznaczenie tych działek pozostanie takie jak zostało to ustalone w zmienianym planie z 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając ponownie tę sprawę, rozważył w jaki sposób sformułować rozstrzygnięcie, aby nie powstała sprzeczność pomiędzy częścią tekstową i graficzną zaskarżonej uchwały.
Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. Wojewoda Małopolski sprecyzował wniosek co do sposobu rozstrzygnięcia w ten sposób, że wniósł o: "stwierdzenie nieważności § 2 pkt 5 uchwały nr XLIII/386/2014 Rady Gminy Korzenna z dnia 18.06.2014 r w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "nr 9-Mogilno/Posadowa " w zakresie, w jakim odnosi się do działki o numerze ewidencyjnym nr 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR, działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR, działki o numerze ewidencyjnym nr 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR oraz części graficznej planu w zakresie w/w działek o nr ewid. 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR, działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR, działki o numerze ewidencyjnym nr 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR, a ujęte w załączniku numer 9" .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały lub zarządzenia (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Po upływie wskazanego wyżej 30 dniowego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93). Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia po upływie roku od ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Zważywszy że w niniejszej toczyło się postępowanie ze skargi kasacyjnej, należy podkreślić, iż Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.). Wiążąca jest zatem w szczególności ocena, że objęte skargą działki stanowiące grunty rolne, co do których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na ich nierolnicze przeznaczenie, przeznaczone zostały w planie miejscowym na cele nierolnicze i stanowi to istotne naruszenie trybu i zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego powinnością Sądu I instancji ponownie rozpatrującego sprawę było sformułowanie rozstrzygnięcia w taki sposób, aby nie powstała sprzeczność pomiędzy częścią tekstową i graficzną zaskarżonej uchwały.
Mając uwadze powyższe, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 2 pkt 5 części tekstowej w zakresie, w jakim odnosi się do: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR – oraz części graficznej planu, objętej załącznikiem nr 9, w zakresie: działki o numerze ewidencyjnym 300/3 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR; działek o numerach ewidencyjnych 321/2, 322/1, 322/2 w części, w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR; działki o numerze ewidencyjnym 328 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-7 MNR.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie o wskazanej treści obejmuje swoim zakresem ustanowioną niezgodnie z aktem wyższego rzędu normę przewidującą możliwość przeznaczenia na cele nierolnicze odnośnych części wymienionych w nim działek pomimo braku wymaganej prawem zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rozstrzygnięcie to nie pozostawia wątpliwości co do zakresu obowiązywania aktu prawa miejscowego, a nadto – zważywszy że dotyczy zarówno części tekstowej, jak i części graficznej uchwały – nie prowadzi do powstania sprzeczności między tymi częściami.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 147 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło