II SA/Kr 561/03
WyrokWSA w Krakowie2006-12-28
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Małgorzata Brachel-Ziaja, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący daty budowy samowolnie wzniesionego pawilonu handlowego, opierając się jedynie na oświadczeniu strony, a także czy prawidłowo zidentyfikował obiekt objęty nakazem rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ administracji nie zweryfikował w sposób wystarczający daty budowy samowolnie wzniesionego pawilonu handlowego, opierając się jedynie na oświadczeniu strony, a także popełnił błąd w identyfikacji obiektu objętego nakazem rozbiórki, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego branży cukierniczej (oznaczonego jako nr 1) na działce nr ewid. 55. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że pawilon został wybudowany niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili błędy w ustaleniu stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargi za zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwoty po 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2006 r. sprawy ze skarg M. P., J. P. i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M. P., J. P. i K. P. kwoty po 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2002 r. znak:[...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1, oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., zwanej dalej - Prawo budowlane z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, zwanej dalej - Prawo budowlane z 1994 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t.
z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. Zm, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał M. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego branży cukierniczej (oznaczonego jako nr 1) zlokalizowanego na działce nr ewid. 55 położonej przy ul. D. w O.
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w O. wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wiosek M. P., który wnioskował o legalizację samowolnie wybudowanych pawilonów nr 1 i nr 3. Pawilony zostały wybudowane przed 1995 r., przez poprzednich użytkowników. Do wniosku o zalegalizowanie w/w obiektów handlowych dołączono opinię techniczną dotyczącą wszystkich trzech pawilonów.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...] 2001 r. przeprowadził oględziny w sprawie przedmiotowych obiektów. W wyniku dokonanych oględzin stwierdzono, że pawilon handlowy będący przedmiotem niniejszej decyzji oznaczony Nr 3 , usytuowany jest na działce nr ew. 55 położonej przy ulicy D., w jej południowo-zachodnim narożu oraz częściowo na działce nr ew. 45 o nieuregulowanym stanie prawnym, będącej we władaniu Skarbu Państwa a także w części na działce nr ew. 54 przylegających do ulicy S. w O.
Pawilon handlowy oznaczony jako nr 1 o wymiarach zewnętrznych
5,90 x 3,55m. i wysokości 2,30 m. wykonany został w konstrukcji stalowej . Ściany opierzone blachą stalową profilowaną, z dachem jedno spadowym o konstrukcji stalowej kryty również blachą. Pawilon nr 1 posadowiony został na płycie betonowej
i wyposażony jest jedynie w energię elektryczną poprowadzoną przyłączem napowietrznym.
Zgodnie z oświadczeniem wniesionym przez Pana M. P., przedmiotowy obiekt posadowiony został w obecnym miejscu lokalizacji w 1991 r.
Uczestnicząca w oględzinach przedstawicielka Urzędu Miasta - Wydziału Mienia Komunalnego D. P. oświadczyła, że "w sprawie lokalizacji obiektów Urząd Miasta wypowie się na piśmie w najbliższym czasie".
Biorąc pod uwagę, że legalizacja obiektów wybudowanych przed dniem [...] 1995 r. - tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 199 r. uzależniona jest od zgodności ich usytuowania z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z tego też powodu organ I instancji pismem z dnia 8 sierpnia 2001 r. zwrócił się do Urzędu Miasta w O. - Wydziału Rozwoju Miasta o przedstawienie informacji na temat obecnie obowiązującego zapisu planu dla terenu, na którym usytuowane są wszystkie trzy pawilony będące własnością M. P., jak również, czy lokalizacja przedmiotowych pawilonów zgodna była
z ustaleniami planu obowiązującego w dacie ich budowy..
W dniu [...] 2001 r. Wydział Rozwoju Miasta Urzędu Miasta
w O. przedstawił dokumenty, o które występował organ I instancji.
Zgodnie z przedstawioną informacją opartą o zapis z aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w O. "działka nr ew. 55 w części od ulicy [...] znajduje się w jednostce E4 MN , pozostała część działki oraz działka nr 99 znajdują się w jednostce strukturalnej "E7 ZP".
W myśl ustaleń planu obowiązujących dla jednostki strukturalnej "E7 ZP " teren istniejących łąk, enklaw lasu oraz zieleń na stromej skarpie przeznaczony jest do adaptacji i do zagospodarowania ciągami widokowo - spacerowymi poniżej skarpy i tarasowo na skarpie z tarasem widokowym zlokalizowanym przy ul. [...] obsadzonymi zielenią wysoką.
Plan ustala: - uporządkowanie i zagospodarowanie terenów zieleni parkowej na stoku i na terenie łąk - pod kątem uzyskania terenów spacerowe - wypoczynkowych i rekreacyjnych z podkreśleniem walorów krajobrazowych. Tarasowo poprowadzone ciągi piesze z tarasem widokowym zlokalizowanym na stoku przy ulicy [...]".
Ponadto działka nr ewid. 55 przylega południowo -zachodnią częścią do drogi oznaczonej "O 31 KL" - ulica [...] - istniejąca ulica lokalna obsługuje teren handlu i usług oraz przyległe tereny mieszkaniowe. Przekrój poprzeczny 1x2 pasy ruchu na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 25 m,, odległość linii zabudowy od krawędzi jezdni wynosi 15 m."
Zgodnie zaś z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta O. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] 1992 r. ogłoszonego w Dz. Urz. Nr 11 póz. 115 z dnia [...] 1992 r. oraz uchwałą Rady Miejskiej w O. Nr [...] z dnia [...] 1994r. w sprawie aktualizacji planu w zakresie komunikacji ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. Nr 12 póz. 137 z dnia [...] 1994r., który jest kontynuacją miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego O., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] 1977 r. ogłoszonej
w Dz. Urz. Woj. Rady Narod. Nr 6/77 póz. 36 z dnia [...] 1977 r. przedmiotowa działka położona jest w ciągu komunikacyjnym ulic znaczonych symbolami:
"O7 KZ 2/2 - istniejący fragment ulicy [...] i ulicy [...] stanowiący fragment ulicy zbiorczej dwujezdniowej po dwa pasy ruchu, obsługującej centrum miasta w układzie N-S".
"O8 KZ % - projektowany odcinek trasy N-S łączący ul. [...] z ul. [...] o parametrach ulicy zbiorczej".
"O29 KL- O31 KL - istniejące ulice , O29 KL - ul. [...], O31 KL -ul. [...], obsługujące tereny usług i handlu".
Do informacji o przeznaczeniu terenu włączono również uwierzytelnioną kserokopię ustaleń do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta O. - zatwierdzonego uchwałą Nr [...] oraz kserokopię rysunku planu, z których wynika, że teren ten nie był przeznaczony pod zabudowę.
W dniu [...] 2001 r. Wydział Mienia Komunalnego Urzędu Miasta jako strona postępowania przekazał informację z której wynika, że "lokalizacja pawilonów oznaczonych umownie jako nr l, 2, 3 nie narusza przysługującego Gminie O. prawa własności do działek nr 56/2 i nr 100 , graniczących z gruntami Pana M. P.".
Jednocześnie w/w wydział stwierdził, że "lokalizacja pawilonów jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania dzielnicy [...] m. O.".
Biorąc pod uwagę iż pawilon usytuowany został samowolnie , na terenie który nie dopuszczał takiej budowy, nie znajdując podstaw do legalizacji pawilonu handlowego branży cukierniczej - tak jak i dwóch pozostałych pawilonów, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2001 r. orzeczono o jego rozbiórce.
Decyzja ta została jednak w trybie odwoławczym uchylona decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a sprawa przekazana do powtórnego rozpatrzenia.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, po zawiadomieniu stron o toczącym się postępowaniu wpłynął wniosek J. w sprawie "prolongowania terminu do ustosunkowania się do zebranych w sprawie dowodów i materiałów".
Jakkolwiek tutejszy inspektorat do w/w wniosku ustosunkował się pozytywnie, to jednak do chwili obecnej żadna ze stron z zebranymi materiałami nie zapoznała się.
Ponadto w toku ponownego postępowania dokonano szczegółowej analizy planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego dla miasta O. obowiązującego w czasie budowy przedmiotowego pawilonu.
Powyższe działanie miało na celu zbadania podstawowego warunku możliwości legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie.
Skoro przedmiotowy pawilon zlokalizowany został w 1991 roku, zatem niezbędne jest ustosunkowanie się do zapisów planu ogólnego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] 1977 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym WRN Nr [...] z dnia [...] 1977 r. póz. 36 oraz zmian dokonanych w 1984 roku. W/w plan miejscowy obejmował podział miasta na jednostki bilansowe, zgodnie z którym część miasta , na której usytuowana jest działka nr ew. 55 oznaczona została literą " A" tj. Śródmieście-Centrum-centrum administracyjne i handlowo - usługowe oraz budownictwo mieszkaniowe o wysokiej intensywności.
Zgodnie z kserokopią rysunku w/w planu działka nr ew. 55 istnieje na terenie oznaczonym "A40 ZP - zieleń izolacyjna".
Ponadto południowa część działki nr 55 usytuowana jest w ciągu komunikacyjnym ulicy oznaczonej symbolem "O 14 KN III - ulica ruchu normalnego klasy III w liniach rozgraniczających 30 m. jezdnia dwukierunkowa szerokości lOm. do skrzyżowania z 036-KN III, natomiast część północna działki w ciągu komunikacyjnym ulicy oznaczonej symbolem "O15-KN II - ulica główna, szkieletowa w relacji N-S biegnąca po śladach istniejących ulic [...], [...], projektowaną estakadą, ul.[...], [...] i dalej w kierunku [...] w nowym przebiegu. Szerokość linii rozgraniczających 40m. 2 jezdnie l-kierunkowe, rozdzielone pasem zieleni. Skrzyżowania jak O 13 - KN II."
Z powyższych zapisów wynika, że obowiązujący wówczas plan nie dopuszczał lokalizacji żadnego obiektu budowlanego.
Zgodnie z załącznikiem do zarządzenia Nr [...] Wojewody K. z dnia
[...] 1984r. (Dz. Urz. Woj. Nr [...] poz. [...] ) zmieniono ustalenia przytoczonego wyżej planu, lecz . zmiany te nie dotyczyły samego terenu , na którym usytuowana jest działka nr 55 .
W zmienionym zapisie dla jednostki strukturalnej A20-UH usytuowanej na południe od terenu będącego własnością Panów P. dotychczasowe oznaczenie "hala targowa z placem targowym oraz pawilon wystawowo - handlowy usług motoryzacyjnych" zastąpiono "targowisko ogólnomiejskie . Przewidywana lokalizacja "Domu Rzemiosła".
Dla obiektów wybudowanych samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. - a takim jest pawilon branży cukierniczej, ustawodawca, stworzył możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie tych obiektów.
Podstawowym warunkiem, jaki winien być spełniony, aby na obiekt uzyskać pozwolenie na użytkowanie , winny być zachowane przepisy obowiązujące w okresie budowy. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. obowiązującej w okresie budowy przedmiotowego pawilonu "obiekty budowlane mogą być budowane na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym".
Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził, że działka nr ew. 55 zgodnie z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w okresie budowy oraz obecnie obowiązującego, znajdowała się w terenie, który nie dopuszczał lokalizacji pawilonu handlowego, oznaczonego umownie jako nr 1.
Przypadek powyższy podlega więc przepisom art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., w myśl którego "obiekty budowlane lub ich części, będące
w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegaj ą przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się w terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę."
Powyższe ustalenia poczynione przez organ I instancji, potwierdzone zostały również przez Urząd Miasta O.- Wydział Rozwoju Miasta. Pismem z dnia [...] 2001 r w/w organ poinformował, iż zmiana do Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego O. z 1977 r., obowiązująca od 1985 roku nie umożliwiła sytuowania pawilonów handlowych na działce nr ew. 55 położonej przy ulicy [...].
Odpowiadając z kolei na zapytanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., czy powołana przez M. P. decyzja lokalizacyjna z dnia [...] 1990 r., znak: [...] w sprawie I etapu rozbudowy targowiska miejskiego obejmowała działkę nr ewid. 55 , Wydział Rozwoju Miasta Urzędu Miasta O. stwierdził, że w/w decyzja nie została odnaleziona w archiwum Urzędu Miejskiego.
Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w O. orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: M.P. , K. P. i J. P. Odwołujący zarzucili, że organ administracyjny wydając decyzję w dniu [...] 2002 r. nie wyjaśnił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Naruszone zostały przepisy art. 7, 8 i 9 k.p.a. Organ administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę nie prowadził jej w sposób obiektywny bowiem na działkach ościennych do działki 55 od strony zachodniej i wschodniej oraz działkach Nr 99 i 100 nadal prowadzona jest działalność handlowa w sposób nieuporządkowany w pawilonach handlowych o podobnej konstrukcji i charakterze jak na działce użytkowej przez M. P. Odwołujący podali również, że została powołana błędna podstawa prawna w decyzji a mianowicie art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawo budowlane z 1974 r. i art. 103 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane z 1994 r.
w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie legalizacji pawilonów Nr 1 i Nr 3 zostało wniesione już w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Decyzja
o rozbiórce winna zostać podjęta w świetle obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. na podstawie art. 48 tej ustawy. Natomiast przepis art. 37, ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. ma zastosowanie tylko w przypadkach określonych w przepisie art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, który określa sytuację w których nie ma zastosowania przepis art. 48 ustawy, a mianowicie do obiektów, których budowa została zakończona i co do których zostało rozpoczęte postępowanie przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane i nie zostało zakończone należy stosować odpowiednio przepisy dotychczasowe.
Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z wnioskiem M. P. o zalegalizowaniu postawionych pawilonów handlowych Nr 1 i Nr 3 zlokalizowanych przy ul. [...] i [...] w roku 2001, przy czym w uzasadnieniu decyzji jest błędnie podana lokalizacja pawilonu z podaniem jego numeru niezgodną z sentencją decyzji. Wniosek M. P. dotyczył zalegalizowania istniejącego stanu rzeczy - natomiast organ administracyjny w trybie nadzoru budowlanego powołując się w uzasadnieniu decyzji na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - wydał decyzję o rozbiórce uznając, że legalizacja usytuowania obiektów handlowych nie jest możliwa w przypadku niezgodności funkcji terenów na których są położne pawilony nr 1 i 3, stwierdzono, że lokalizacja pawilonów jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania dzielnicy [...] miasta O. - przywołując liczne Uchwały Rady Miejskiej Miasta O. oraz symbole miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego aktualnie obowiązującego przed zlokalizowaniem tych pawilonów w roku 1991 na działce Nr 55. Odwołując podają, że zgodnie z załącznikiem do Zarządzenia Nr [...] Wojewody K. z dnia [...] 1984 r. (Dz. Urz. Woj. Nr [...] , poz.[...]) plan ten został zmieniony na Targowisko Ogólnomiejskie z wyłączeniem działki Nr 55 z tym, że z wielu przytoczonych symboli odnoszących się do całego terenu zlokalizowanego przy ul. [...],[...] j tzw. [...] nie wynika wprost, że obiekty zostały wybudowane niezgodnie z funkcją tego terenu. K. P. podniósł także, że pawilon nr 1 nie jest związany z gruntem trwale, a więc jest to według jego oceny zabudowa tymczasowa.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że decyzja z dnia [...] 2002 r. nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanego pawilonu branży cukierniczej została wydana po analizie zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. zarówno w dacie budowy oraz wszystkich zmian, które w tym zakresie miały miejsce.
Podstawą do wydania tej decyzji były ustalenia były ustalenia Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego O., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] 1977 r., ogłoszoną w Dz. Urzęd. WRN Nr [...] z dnia [...] 1977 r., poz. [...] wraz ze zmianą dokonaną w 1984 r., zgodnie z załącznikiem do zarządzenia Nr [...] Wojewody z [...] 1984 r. (Dz. Urzęd. Woj. Nr [...], poz. [...]), które obowiązywały w dacie budowy pawilonu.
Obowiązujący wówczas plan nie dopuszczał lokalizacji żadnego obiektu kubaturowego.
Takiej lokalizacji nie dopuszczają również i zmiany do w/w planu ogólnego, zatwierdzone uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] 1992 r., ogłoszoną w Dz. Urzęd. Woj. Nr. poz. [...] z dnia [...] 1992 r. oraz uchwałą Rady Miejskiej w O. Nr [...] z dnia [...] 1994 r. w sprawie aktualizacji planu w zakresie komunikacji, ogłoszoną w Dz. Urzęd. Woj. Nr [...] , poz. [...] z [...] 1994 r.
Ponadto, zgodnie z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] w O., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] 1994 r., ogłoszonym w Dz. Urzęd. Woj. Nr [...] poz. [...] z dnia [...] 1994 r. zapisy ustaleń tego planu dla działek nr 55 i nr 99 nie dopuszczają sytuowania pawilonów.
W związku z powyższym organ I instancji zasadnie nakazał M. P. rozbiórkę przedmiotowego pawilonu.
Decyzja ta została wydana po wnikliwej analizie zapisów planu i zmian do niego.
Organ II instancji wyjaśnił również, że w myśl art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowy pawilon handlowy został samowolnie wybudowany w 1991 r., zatem w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W związku z powyższym nie ma tu również zastosowania art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994r., który może dotyczyć obiektów wybudowanych po dacie 1 stycznia 1995 r., nie naruszających ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego.
Skargi na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w K. wnieśli: M. P., J. P. oraz K. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili organom administracji, że dokonały błędnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że pawilony nr 1 i nr 3 położone przy ul. [...] w O. na działce nr 55 postawione zostały w latach 1991 - 1992 bez żadnych uzgodnień w zakresie ich lokalizacji z ówczesnymi organami nadzoru budowlanego. Organy administracji zdaniem skarżących naruszyły również przepisy prawa materialnego a to art. 49 § 1, który stanowi, że nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli od jego wybudowania minęło 5 lat, a w przypadku obu użytkowanych obiektów, to zostały one nabyte w 1997 r. przez skarżących a wybudowane w latach 1991 -1992. Skarżący podkreślili po raz kolejny, że organy administracji błędnie powołały podstawę prawną swoich decyzji bowiem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Skarżący M. P. dodatkowo podał, że pawilon nr 1 został posadowiony na terenie, na którym do 1999 r. nie stosuje się procedur lokalizacyjnych w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Praktyka umieszczania pawilonów w obrębie Targowiska Miejskiego w O. bez udzielenia wskazań lokalizacyjnych indywidualnym inwestorom ma miejsce do chwili obecnej i jest realizacją zasady, że wskazania lokalizacyjne, lokalizacje i pozwolenia na budowę otrzymuje jedynie zbiorowy inwestor, gospodarz terenu (dyrektor targowiska). Indywidualni inwestorzy ustawiają swoje pawilony
w miejscu wskazanym przez dyrektora targowiska. Realizacja pawilonu nr 1 nastąpiła w oparciu o tę zasadę i praktykę. Skarżący podał również, że pawilon nr 1 został posadowiony przed dniem 1 stycznia 1995 r., na terenie gdzie do lokalizacji ich nie wymagano i nie wydawano indywidualnych pozwoleń na budowę, traktując pawilony handlowe, stragany jako obiekty tymczasowe w związku z tym nie można ich traktować jako przejawu samowoli budowlanej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.
w odpowiedzi na skargi wniósł o och oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 stycznia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o Ustroju Sądów Administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U.
z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Dlatego też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy kompetentny organ wydał ją w zgodzie z przepisami prawa materialnego i procesowego.
W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą orzekania organy nadzoru budowlanego uczyniły art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Organ nadzoru budowlanego I instancji zajął stanowisko, że przedmiotowy obiekt - pawilon handlowy nr 1 - został wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r. tj. przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Skoro tak, to mając na względzie treść art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uznał, że w niniejszym przypadku zastosowanie winien mieć art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. normujący wybudowanie obiektów bez pozwolenia na budowę i stwarzający możliwość ich legalizacji, gdy nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki tak zrealizowanych obiektów budowlanych.
Owszem art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. miałby zastosowanie
w niniejszej sprawie, gdyby ponad wszelką wątpliwość organy w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej i to ponownie przeprowadzanym, ustaliły, że przedmiotowy pawilon nr 1 został rzeczywiście wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r.
Okoliczności istotne dla treści rozstrzygnięcia organy administracji powinny ustalać na podstawie przewidzianych przepisami postępowania administracyjnego dowodów. Zobowiązują je do tego postanowienia art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Tymczasem organ I instancji, co zaakceptował bezkrytycznie organ II instancji, oparł się jedynie na oświadczeniu skarżącego M. P. złożonym do protokołu z oględzin z dnia [...] 2001 r. W żaden jednak sposób ustalenie daty jego realizacji nie można uznać za wystarczające bez zweryfikowania tej okoliczności
w drodze dostępnych środków dowodowych przewidzianych przepisami k.p.a., tym bardziej, że skarżący M. P. nie realizował tego obiektu, lecz nabył go od poprzednich użytkowników.
Ponadto z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji wynika, że nakazem rozbiórki objęty został obiekt nr 1 - pawilon handlowy branży cukierniczej.
W uzasadnieniu natomiast tej decyzji organ I instancji przedstawia ustalenia lokalizacji obiektu w odniesieniu do pawilonu handlowego nr 3, a nie nr 1, co do którego wyrzekł w decyzji rozbiórkowej. Istnieje zatem sprzeczność pomiędzy treścią uzasadnienia, a treścią rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji. Tym samym nie można uznać za prawidłowych dokonanych przez organ I instancji ustaleń dopuszczalności realizacji tego rodzaju obiektów na terenach objętych wskazanymi przez organ planami zagospodarowania przestrzennego bez jednoznacznego ustalenia, którego obiektu niniejsze postępowanie dotyczy i na których to działkach się on znajduje. Uchybień tych nie dostrzegł organ odwoławczy, który podzielił stanowisko organu I instancji.
Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania: art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy rzeczą organów będzie dokonanie ustaleń wyżej wskazanych istotnych dla treści rozstrzygnięcia kwestii.
Gdyby w ponownym rozpatrzeniu tej sprawy okazało się, że ustalenia organów nadzoru budowlanego doprowadziłoby je do stanowiska, że zastosowanie miałby przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a zapisy obowiązującego
w dniu realizacji przedmiotowego obiektu planu nie pozwalają na jego istnienie, co skutkuje orzeczeniem nakazu rozbiórki, to nie należy zapominać o treści art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że nakaz rozbiórki na swój koszt jest zobowiązany dokonać inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Potwierdzenie w postępowaniu wyjaśniającym okoliczności znajdujących się
w dokumentach akt niniejszej sprawy, że postępowanie to dotyczy pawilonu nr 1 branży cukierniczej, a ten znajduje się jedynie na działce nr 55 będzie się wiązało
z koniecznością wzięcia pod uwagę przy nakładaniu stosownego obowiązku treści wspomnianego co dopiero art. 38 z uwzględnieniem, że działka ta, jak wynika z akt sprawy, jest we współwłasności kilku podmiotów.
W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) nakazywało orzeczenie jak w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono natomiast, w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło