II SA/Kr 566/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-05-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, mająca na celu wyegzekwowanie od Wójta Gminy wykonania postanowienia sądu cywilnego o ustanowieniu służebności drogi koniecznej, należy do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga mająca na celu wyegzekwowanie od organu wykonawczego gminy wykonania postanowienia sądu cywilnego o ustanowieniu służebności drogi koniecznej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sądy administracyjne orzekają w sprawach określonych w art. 3 § 2 PPSA, a kwestia wykonania orzeczeń sądów cywilnych leży w gestii postępowania egzekucyjnego przed komornikiem sądowym.Stan faktyczny
M.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się wyegzekwowania od Wójta Gminy L. przestrzegania prawa, w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w M. o ustanowieniu służebności drogi koniecznej. Wójt Gminy L. wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że brak działań Wójta wynika z uchwały Rady Gminy sprzecznej z wnioskiem skarżącego, a kwestia wykonania postanowienia sądu cywilnego nie leży w kompetencji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucić.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. w przedmiocie wyegzekwowania od Wójta Gminy L. przestrzegania prawa postanawia: skargę odrzucić.
Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. M.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której podał, co następuje: "Działając na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym(...)składam skargę w celu wyegzekwowania od Wójta Gminy L. przestrzegania prawa. W związku z tym, iż na podstawie uchwały rady gminy, Wójt Gminy L. podjął czynności odmawiające połączeniu mojej działki z drogą publiczną - pismo z dnia 31.01.2012 - zostały naruszone moje prawa wynikające z prawomocnego postanowienia Sądu. Uzasadnienie powyższego zostało zawarte w zażaleniu które stanowi kontynuację tegoż pisma, złożonym do SKO w K. ".
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie.
Odpowiadając na zarzuty ujęte w skardze Wójt Gminy L. wyjaśnił, że M.M. wystąpił o wydanie warunków zabudowy dla budowanego domu mieszkalno-garażowego na swej działce w miejscowości L. , wskazując dojazd do drogi publicznej przez gęsto zabudowany i ogrodzony teren gminnego ośrodka zdrowia, po drzwiach jego garażu, po wąskim trakcie pieszym użytkowanym wyłącznie przez użytkowników ośrodka zdrowia i apteki oraz po zagospodarowanym i ogrodzonym ogródku dla niepełnosprawnych.
Sąd Rejonowy w M. ustanowił wprawdzie w tym miejscu po terenie ośrodka zdrowia drogę konieczną do nieruchomości M.M. , jednakże Gmina L. stanowczo się temu sprzeciwiła, mając na względzie obowiązki na niej ciążące w zakresie zabezpieczenia zdrowia i życia mieszkańców oraz zabezpieczenia mienia gminnego.
Podkreślono, że skarga Gminy L. o wznowienie postępowania i uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego o ustanowieniu drogi koniecznej w tym miejscu oraz postępowanie sądowe z powództwa przeciwegzekucyjnego Gminy nie zostały w sądzie zakończone. Uzasadnione wnioski Gminy o konieczności powołania biegłego ds. budowlanych były przez Sąd odrzucane, tymczasem ich zasadność potwierdziła decyzja Starostwa M. , w której Starosta sprzeciwił się wykonaniu robót budowlanych po zabudowanym terenie ośrodka zdrowia służących realizacji ustanowionej przez sąd drogi koniecznej do M.M. .
Powołane wyżej okoliczności stanowiły podstawę zawieszenia postępowania o wydanie warunków zabudowy dla M.M. . Zażalenie na powyższe postanowienie M.M. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , gdzie przesłano całość akt w sprawie wraz z odpowiedzią na zarzuty podniesione w zażaleniu (pismo z dnia 2 marca 2012 r.). Do chwili obecnej postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie zostało zakończone.
W świetle powyższego zarzuty skarżącego o nie przestrzeganiu przez Wójta Gminy L. przepisów prawa są, w ocenie organu, bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Jak wynika z akt, postanowieniem Sądu Rejonowego w M. sygn. [...] z dnia 1 kwietnia 2010 r., ustalono służebność drogi koniecznej w zakresie przechodu i przejazdu po działkach nr ew. [...] ,[...] [...] [...] [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ew. [...] ,[...] . .
Skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2010 r. sygn.[...], domagając się uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 1 kwietnia 2010 r. [...], złożyła Gmina L. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. [...].
W dniu 30 grudnia 2011 r. M.M. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalno-garażowego wraz infrastrukturą techniczną, przyłączem prądu, przyłączem wody ze studni na działce własnej, zbiornikiem bezodpływowym kanalizacji lokalnej na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w L.
Postanowieniem Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2012 r. powyższe postępowanie zostało zawieszone, do czasu zakończenia postępowania sądowego o sygn. [...] dotyczącego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w K. skargi Gminy L. o wznowienie postępowania zakończanego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2010 r. sygn. [...]. Zażalenie na powyższe postanowieni złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M.M. , a sprawa ta nie została jeszcze zakończona.
Nadto M.M. złożył również skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Gminy L. z dnia 7 września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na ustanowienie służebności przejazdu po działkach nr ew. [...] ,[...] [...] [...] stanowiących własność Gminy na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr ew. [...] ,[...] [...] położonych w L. (sygn. [...]).
Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. znak: [...] Wójt Gminy L. w odpowiedzi na pismo M.M. z dnia 19 stycznia 2012 r. o wydanie oświadczenia o możliwości połączenia jego nieruchomości z drogą biegnącą po działkach nr ew. [...] ,[...] [...] [...] [...] [...] wyjaśnił, że jego wniosek nie może zostać uwzględniony, gdyż sprzeciwia się temu uchwała Rady Gminy L. z dnia 7 września 2007 r. Nr [...] którą nie wyrażono zgody na ustanowienie służebności przejazdu. W piśmie tym Wójt Gminy L. wskazał, że nie może podejmować działań wyraźnie sprzecznych z treścią uchwały.
Jak wynika z powyższego skarga M.M. w przedmiocie wyegzekwowania od Wójta Gminy L. przestrzegania prawa tj. postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 1 kwietnia 2010 r. [...] ustalającego na rzecz jego nieruchomości służebności przejazdu i przechodu, nie może zostać rozpoznana przez sąd administracyjny, gdyż jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zakreśla zakres spraw, jakie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jest to katalog zamknięty co oznacza, że kategorie spraw nie mieszczące się w tym przepisie nie podlegają rozpoznaniu przez sądy administracyjne. W konsekwencji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych albowiem skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z § 3 powołanego wyżej przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Również podstawy do wniesienia skargi nie stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołany artykuł dotyczy więc jedynie skargi na uchwałę rady gminy lub zarządzenie wójta, a nie skargi celem wyegzekwowania przestrzegania prawa lub wydania zarządzenia. Niezależnie od treści skargi Sąd rozważał również, czy skarga skarżącego w tej sprawnie mogłaby opierać się o art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem powołany art. 101 ww. ustawy stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
Ten z kolei przepis reguluje dwie odrębne sytuacje: 1) organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem, 2) organ gminy podejmuje czynności prawne lub faktyczne naruszające prawa osób trzecich.
W skardze skarżący wprost wskazał, że domaga się wyegzekwowania od wójta przestrzegania prawa, a więc skarżącemu chodzi o brak działania (brak podjęcia czynności) przez wójta. Tym samym taka skarga mogłaby być wniesiona w sytuacji, w której organ gminy (wójt) nie wykonuje czynności nakazanej prawem, o ile taka czynność, o którą wnosiłby skarżący, rzeczywiście byłaby czynnością nakazaną prawem.
Jak wynika z treści skargi te brakujące czynności Wójta Gminy L. to brak podjęcia działań zmierzających do połączenia działki skarżącego z drogą publiczną. Jak wynika także z pisma Wójta Gminy z 31 stycznia 2012 r. brak działań Wójta wynika z uchwały Rady Gminy nie wyrażającej zgody na ustanowienie służebności. Ponieważ nie ma żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który w takiej sytuacji nakazywałby Wójtowi podjęcie działań wnioskowanych przez skarżącego, tym samym także art. 101a ustawy o samorządzie gminnym nie może być podstawą nakazania Wójtowi podjęcie jakichkolwiek działań w tej sprawie.
Można przypuszczać, że skarżący de facto domaga się, aby Wójt Gminy L. wykonał wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 1 kwietnia 2010 r. ustanawiający na działkach gminnych służebność przechodu i przejazdu do działek stanowiących własność skarżącego. W tej kwestii sąd administracyjny nie jest organem kompetentnym do wyegzekwowania przestrzegania przez organy administracyjne wyroków sądów cywilnych. Skutek taki może odnieść skarżący wszczynając postępowanie egzekucyjne u komornika sądowego.
Nadto należy wskazać, że w toku pozostaje sprawa ze skargi M.M. na uchwałę Rady Gminy L. z dnia 7 września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na ustanowienie służebności przejazdu po działkach nr ew. [...] ,[...] [...] [...] stanowiących własność Gminy na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr ew. [...] ,[...] [...] położonych w L. (sygn. [...]). Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego pozostaje sprawa o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalno-garażowego wraz infrastrukturą techniczną, przyłączem prądu, przyłączem wody ze studni na działce własnej, zbiornikiem bezodpływowym kanalizacji lokalnej na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w L. , w toku której kwestia dostępu do drogi publicznej będzie badana, a skarżącemu będzie przysługiwać również kontrola sądowej zapadłej tam decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że niniejsza skarga jest niedopuszczalna, bowiem nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a w konsekwencji musi podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 i art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło