II SA/Kr 570/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 570/11 postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 4 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 570/11 oddalił skargę R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji. Uzasadnienie tego wyroku doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 sierpnia 2011 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 68). 5 września 2011 r. skarżący R. S. wniósł, korzystając z usług profesjonalnego pełnomocnika, skargę kasacyjną. Ponieważ skarga kasacyjna zawierała wady, stąd zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżącego adwokat dr L. M. został wezwany do ich usunięcia. Wezwanie do uzupełnienia skargi kasacyjnej odebrano 13 września 2011 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 82). Odbioru dokonał pracownik kancelarii prawnych Insignia w N.. Adres pod którym skierowano wezwanie był podanym przez pełnomocnika jako adres do korespondencji (akta sądowe sprawy, karta nr 77). Dnia 27 września 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego wniosku podał, że w dniu 13 września 2011 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Dnia 18 września 2011 r. braki te zostały uzupełnione poprzez wysłanie w tym dniu przesyłki listowej zawierającej wnioskowane przez Sąd braki. Przesyłkę tą pracownik sekretariatu pełnomocnika skarżącego wysłał korzystając z usługi pocztowej w placówce operatora publicznego, ale na kopercie nie podano dokładnego adresu Sądu, tzn. nie podano nazwy ulicy ani numeru budynku. Mimo tego braku przesyłka ta została przyjęta przez pracownika poczty i wysłana do Sądu, o czym świadczy stempel poczty umieszczony na kopercie. Dnia 23 września 2011 r. placówka poczty zwróciła nadawcy przesyłkę, wzywając do dokładnego określenia adresata poprzez dokonanie wyboru spośród wszystkich sądów rejonowych w K.. Tym samym, w ocenie skarżącego, uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. Do wniosku dołączono oryginał koperty z daty nadania 18 września 2011 r. (akta sądowe sprawy, karta nr 88). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarżący złożył wniosek z żądaniem przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana została w art. 86-88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." Zgodnie z art. 86 § 2 i art. 87 § 1-2 i 4-5 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, przy zachowaniu następujących warunków: a) braku upływu okresu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.); b) istnienia negatywnych skutków dla skarżącego w zakresie postępowania sądowego w przypadku uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.); c) uprawdopodobnienia we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazującej na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.); d) dokonaniu – równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.); e) braku upływu roku od uchybienia terminu, chyba że zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający jego przywrócenie (art. 87 § 5 P.p.s.a.). W tej sprawie skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, tym samym spełnienie ww. warunków musi być odnoszone nie do postępowania samego skarżącego, ale jego pełnomocnika. Do pełnomocnika było bowiem skierowane wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej i to pełnomocnik władny był takie braki uzupełnić. Niewątpliwie dopuszczalne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego z powodu negatywnych skutków, jakie uchybienie tego terminu powodowało dla R. S. w toku postępowania sądowego (przesłanka wynikająca z art. 86 § 2 P.p.s.a.), a to dlatego, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest wniesienie jej bez braków formalnych (art. 176 P.p.s.a.). Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu jednocześnie z dołączeniem pełnomocnictwa z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz dwoma odpisami skargi kasacyjnej, czym spełnił drugą przesłankę wynikająca z art. 87 § 4 P.p.s.a. Nie minął również okres 1-roku od uchybienia terminu. Przyjmując jako bardzo prawdopodobne, że zwrot przesyłki wysłanej w dniu 18 września 2011 r., nastąpił 23 września 2011 r., to również dochowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący złożył taki wniosek 27 września 2011 r., czyli w przeciągu 4 dni od uzyskania informacji o przyczynie braku doręczenia Sądowi administracyjnemu przesyłki zawierającej uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu nie została spełniona ostatnia z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu: skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy jego pełnomocnika w uchybieniu terminu. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak swojej winy w niedochowaniu terminu. Analizując treść wniosku skarżącego należy wskazać, że podaje on zasadniczo jeden argument wskazujący na nie dochowanie terminu: podanie przez pracownika sekretariatu pełnomocnika skarżącego niekompletnego adresu Sądu (bez nazwy ulicy i numeru budynku) i przyjęcie takiej przesyłki przez pracownika Poczty. Skarżący ustanowił w tej sprawie pełnomocnika. Tym samym to pełnomocnik zastępuje stronę w postępowaniu i wykonuje czynności na rzecz swojego mocodawcy. Tym samym w przypadku, w którym stronę reprezentuje pełnomocnik, skutki prawne związane np. z liczeniem terminu do dokonania określonej czynności lub wysłaniem przesyłki należy wiązać tylko z postępowaniem samego pełnomocnika. Taki pogląd szeroko jest reprezentowany w orzecznictwie sądowym (np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 14/10, opub. w LEX nr 660946 z tezą: "Na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika, w wyniku których dochodzi do uchybienia terminu. W przypadku przekazania wezwania do dokonania czynności sądowej klientowi, jego pełnomocnik, przy zachowaniu należytej staranności powinien sprawdzić, w odpowiednim czasie, czy to wezwanie zostało wypełnione".). Sąd w tej sprawie w pełni akceptuje to stanowisko. Okoliczność zaś, że pełnomocnik posłużył się osobą zatrudnioną w kancelarii, której adres do korespondencji podał sam pełnomocnik i ten pracownik wysłał daną przesyłkę zastępując tym samym pełnomocnika – musi być traktowane tak, jakby było to działanie samego pełnomocnika. Pełnomocnik posłużył się bowiem posłańcem. Ponieważ ta osoba wykonała czynność pełnomocnika to i odpowiedzialność za skutek takiej czynności winna być przypisywana pełnomocnikowi. Nieprawidłową czynnością pełnomocnika było nadanie przesyłki listowej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie adresując ja tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział II 31-511 Kraków (akta sądowe sprawy, karta nr 88). Tak zaadresowana przesyłka rzeczywiście nie mogła być doręczona adresatowi. Brak podania nazwy ulicy i numeru budynku uniemożliwia jej doręczenie. Pełnomocnik skarżącego z pewnością znał adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – widnieje on bowiem na dowodzie doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej (akta sądowe sprawy, karta nr 82), a i wnosząc samą skargę kasacyjną pełnomocnik prawidłowo podał adres tego Sądu (akta sądowe sprawy, karta nr 71). Ponadto stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, a więc należy wymagać od takiej osoby wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osoby np. nie zajmującej się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik nie tylko że winien znać adres tego Sądu, ale mógł z łatwością taki adres ustalić. Na obszarze Województwa [...] ma siedzibę tylko jeden sąd administracyjny. O zaistnieniu przesłanki "należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy pełnomocnik strony (jeżeli jest ustanowiony) uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak po jego stronie jakiejkolwiek winy, choćby w postaci niedbalstwa w uchybieniu terminu - a zatem podniesie okoliczności wskazujące, że pełnomocnik nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Okoliczność, że taką czynność jednak pełnomocnik dokonał, tylko adresując nie podał ani nazwy ulicy ani numeru budynku - nie stanowi, w okolicznościach tej sprawy, żadnej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Wielokrotnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony (lub pełnomocnika), okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. np. Wyrok Naczelny Sąd Administracyjnego z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 22/09, opub. w LEX nr 597496). Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy", jakie nakłada ustawodawca, polega na dopełnieniu przez pełnomocnika obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Mając na uwadze obiektywny miernik staranności, który wymaga od każdego należytego dbania o swoje interesy zasadnym jest przyjęcie, że pełnomocnik strony skarżącej nie dochował staranności w prowadzeniu sprawy administracyjnej i nie uzasadnił przyczyn nie dochowania terminu uprawdopodabniających przywrócenie terminu. Również nie można uznać braku winy po stronie pełnomocnika i z tej okoliczności, że przesyłka z 18 września 2011 r. została przyjęta przez pracownika Poczty S.A. Nie jest to bowiem okoliczność, która w jakikolwiek sposób zwalniałaby z winy pełnomocnika, ponieważ ta przesłanka nie leży po jego stronie. Co najwyżej można wskazać, że ewentualnie pracownik Poczty przyjmując przesyłkę nie dopatrzył się błędnie podanego adresu, ale to nie pracownik poczty miał obowiązek podania prawidłowego adresu, tylko pełnomocnik. Ponadto na przesyłce z dnia 18 września 2011 r. widnieje znaczek pocztowy o nominalne 1,55 zł, a taka opłata obejmuje tylko zwykłe (nie rejestrowane) przesyłki listowe o wadze do 50 g. Są to tzw. przesyłki listowe ekonomiczne - gabaryt A. Takie przesyłki nie muszą być przyjmowane przez pracownika poczty celem ich nadania i wystarczającym jest ich wrzucenie do skrzynek pocztowych Poczty. Można również wskazać, że pewną nieostrożnością samego pełnomocnika było nadanie przesyłki z dnia 18 września 2011 r. właśnie jako przesyłki listowej ekonomicznej, a to dlatego, że w razie np. zagubienia tej przesyłki lub utraty, nadawca mógłby mieć duże trudności z dowodzeniem, że w ogóle taką przesyłkę wysłał lub daty, w której ją wysłał. Takie bowiem przesyłki nie są rejestrowane. To prowadzi do konstatacji, że przy dołożeniu najmniejszej staranności pełnomocnik skarżącego mógł skutecznie (w terminie) uzupełnić braki formalne skargi kasacyjnej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, opub. w Mon. Praw. 2002 r., nr 23, s.1059). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 i § 3 P.p.s.a., odmawia przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, ponieważ pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a.