II SA/Kr 582/15

WyrokWSA w Krakowie2015-08-18

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany mur oporowy może zostać wydane bez uprzedniego zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez jednoznacznego ustalenia, czy obiekt faktycznie pełni funkcję muru oporowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a. Brak było jednoznacznych ustaleń co do funkcji obiektu budowlanego (czy jest to mur oporowy) oraz zgodności projektu zagospodarowania z planem miejscowym. Organy nie zbadały również wystarczająco kwestii inwestora i kompletności akt sprawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na F.Ł. opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000 zł w związku z budową konstrukcji oporowej (muru) bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. F.Ł. zaskarżył postanowienie WINB, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wnikliwego ustalenia kręgu stron, niepełne ustalenia faktyczne dotyczące funkcji obiektu oraz kto jest inwestorem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi F.Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego F.Ł. kwotę 3600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r., na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nałożył na F. L. - w związku z budową konstrukcji oporowej usytuowanej na działkach nr ewid. [...], [...] od strony działki nr ewid. [...] w miejscowości G. - opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000 zł. W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 stycznia 2014 r. ustalono, że na działkach nr ewid. [...], [...] od strony działki nr ewid. [...] w miejscowości G. znajduje się wykonana przez F. L. konstrukcja oporowa stanowiąca mur wykonany z pustaka betonowego szalunkowego zbrojonego i zalanego betonem. Grubość muru wynosi 0,25 m, długość konstrukcji oporowej - 20,80 m. Maksymalna różnica wysokości muru po jego przeciwnych stronach wynosi w przybliżeniu 1,8 m. Od strony własnej nieruchomości inwestor wykonał z pustaka betonowego jw. boksy przedzielone ściankami usytuowanymi prostopadle do muru oporowego. Całość konstrukcji posadowiona jest na żelbetowej ławie fundamentowej. Szerokości boksów mieszczą się w granicach 4,40 m - 5,95 m, a długość pojedynczego boksu wynosi 6,30 m. Wysokość ścianek oddzielających boksy waha się pomiędzy 3,96 m a 1,95 m. Teren pomiędzy ściankami boksów utwardzony jest kruszywem łamanym. Odnosząc się do przedłożonego w trakcie kontroli protokołu posiedzenia sądu rejonowego z którego wynika, że F. L. zobowiązał się zrealizować pomiędzy posesją, będącą jego własnością, a posesją A. W. płot betonowy, organ wyjaśnił, że ustalenie zawarte na posiedzeniu sądowym nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania stosownego uzgodnienia na realizację obiektu budowlanego w organie administracji budowlano-architektonicznej, w formie wynikającej z ustawy Prawo budowlane. Obiekt budowlany stanowiący mur, z uwagi na różnice poziomów terenu po przeciwnych jego stronach, pełni funkcję konstrukcji oporowej, która w świetle art. 29 ustawy Prawo budowlane wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestię funkcji wykonanego muru wyjaśnia definicja konstrukcji oporowej zawarta w art. 4 pkt 16 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2086) oraz definicja ogrodzenia zawarta w Wikipedii. Przy realizacji muru inwestor F. L. wykonał od strony swojej nieruchomości wykop niwelując teren. Odcinek muru o długości 20,8 m nie chroni terenu działek nr ewid. [...], [...] w G. przed dostępem osób trzecich oraz zwierząt. Wykonany przy realizacji muru zakres robót stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Inwestycja została zrealizowana bez pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. organ wstrzymał prowadzenie robót oraz nałożył na inwestora F. L. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowa dokumentacja wpłynęła w dniu 27 czerwca 2014 r. i została uzupełniona przez inwestora w dniu 12 września 2014 r. Po analizie przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej organ ustalił, na podstawie art. 49 ust. 2 w zw. z 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wysokość opłaty legalizacyjnej, zaliczając obiekt do VIII kategorii obiektów budowlanych. Odwołanie od ww. decyzji wniósł F. L., zarzucając nieuwzględnienie wyroku Sądu Rejonowego w [...], który nakazywał budowę muru pomiędzy działką A. W., a działką stanowiącą jego własność. Sąd uprzedził F. L. o braku konsekwencji dotyczących budowy i braku opłat związanych z tą budową, zaproponował nawet, aby F. L. starał się o dofinansowanie z Urzędu Gminy. Odwołujący się wskazał, że chciał jak najszybciej wybudować mur oporowy pomiędzy działkami, w celu zapewnienia bezpieczeństwa swoim dzieciom oraz ochrony mienia. Budowa muru oporowego jest zgodna z wytycznymi budowlanymi, posiada projekt budowli konstrukcji oporowej, pozwolenie na budowę, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wszelkie wymagane dokumenty zostały w terminie dostarczone, nie powinno się żądać opłaty legalizacyjnej. Podkreślił, że poniósł koszty budowy, a ewentualnymi kosztami legalizacyjnymi powinna zostać obciążona A. W., która zgodziła na budowę muru oporowego. Odwołujący się zaakcentował również znaczną wysokość opłaty, której wniesienie przekracza jego możliwości finansowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 i art. 144 ustawy kpa oraz art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie PINB zostało wydane prawidłowo. Organ I instancji właściwie określił inwestora robót budowlanych (okoliczność bezsporna) oraz prawidłowo ustalił przedmiot postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przepisach prawa budowlanego nie została zawarta definicja legalna "muru oporowego". Pojęcie muru oporowego zostało natomiast zdefiniowane w innych przepisach tj. ustawie o drogach publicznych, Polskiej Normie PN-83/B-03010 pt. "Ściany oporowe. Obliczenia statystyczne i projektowe." oraz encyklopedii "Architektura i budownictwo" autorstwa W. S.. Wszystkie powyższe definicje jako kryterium pozwalające zaliczyć obiekt do kategorii konstrukcji oporowych wskazują funkcję, jaką pełni dany obiekt budowlany. W świetle powyższego, mur oporowy to taka konstrukcja, która ma za zadanie uniemożliwić osuwanie się gruntu wyżej położonego na tereny położone poniżej. Stanowisko powyższe potwierdza liczne orzecznictwo sądowe. Zdaniem organu II instancji zebrany materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli z dnia 7 stycznia 2014 r. pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowa konstrukcja stanowi mur oporowy. Na taki cel konstrukcji wskazuje również inwestor. Z projektu budowlanego wynika, że zamiarem była budowa muru oporowego stabilizującego skarpę ziemną na działkach nr ewid. [...], [...] od strony działki nr ewid. [...] w G.. Całość konstrukcji posadowiona jest obecnie na żelbetowych ławach fundamentowych, a od strony działki nr ewid. [...] i [...] w G. wykonano dodatkowe ściany prostopadłe do muru stanowiące całość funkcjonalno-użytkową. Zarówno z projektu budowlanego, jak i z protokołu kontroli wynika, że pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] a działką nr ewid. [...] w G. występuje znaczna różnica terenu (w najwyższym punkcie ok. 2 m). Okoliczność różnicy terenu nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. W ocenie WINB przedmiotowy obiekt budowlany pełni funkcję muru oporowego, który chroni w/w nieruchomości przed osunięciem się mas ziemi. Skoro inwestor dopuścił się samowolnej budowy muru oporowego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane, to uzasadnione było zastosowanie art. 48 ustawy. Inwestor przedłożył wymagane dokumenty niezbędne do legalizacji inwestycji. Wydanie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest etapem postępowania legalizacyjnego, poprzedzającym wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Organ I instancji prawidłowo określił wysokość opłaty legalizacyjnej. Przepisy prawa budowlanego nie przewidują kompetencji organów nadzoru budowlanego do umorzenia, zmniejszenia oraz rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej nie jest obowiązkiem inwestora, nie jest także karą, jej uiszczenie jest swojego rodzaju przywilejem - sposobem sanowania samowoli budowlanej. Niewniesienie opłaty legalizacyjnej w terminie obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutu zalecenia przez sąd rejonowy budowy muru oporowego, organ II instancji wskazał, że z protokołu rozprawy nie wynika taki wniosek. Ustalenia dokonane podczas postępowania sądowego i zawarte w ugodzie pomiędzy stronami nie stanowią podstawy do zwolnienia inwestora z obowiązku uzyskania stosowej decyzji o pozwoleniu na budowę muru oporowego, wydanej przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. F. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenia w całości tego postanowienia oraz postanowienia I instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zapadłej decyzji, a to: a) art. 28 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez nieuzasadnione zaniechanie wnikliwego rozważenia, kto jest uczestnikiem postępowania oraz ustalenia kręgu osób, którym taki przymiot przysługuje, a przez to ograniczenie kręgu uczestników postępowania i nie przyznanie takiego statusu wszystkim podmiotom, których interesu prawnego dotyczy postępowanie i nie zapewnienie wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu, a to wobec faktu, że w obszarze oddziaływania obiektu, organy w sposób wybiórczy potraktowały za stronę postępowania wyłącznie jednego właściciela z nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której prowadzona była inwestycja, a to A. W. przy jednoczesnym pominięciu właścicieli pozostałych działek, w sytuacji gdy osoby te powinny mieć zagwarantowaną możliwość udziału w postępowaniu, co doprowadziło do wydania decyzji rażącym naruszeniem prawa; b) art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa, poprzez niepełne i nieścisłe dokonanie ustaleń faktycznych oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a które to naruszenie polegało na: - niedokonaniu jednoznacznych i wyczerpujących ustaleń, czy przedmiotowy obiekt będący w zakresie zainteresowania organów, faktycznie służy do podtrzymywania usuwania się ziemi, a zatem czy może zostać zakwalifikowany jako mur oporowy wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, a to wobec faktu, iż poza samymi wnioskami organu, poczynionymi zbyt pochopnie i przedwcześnie, wyłącznie w oparciu o wizję lokalną w terenie, brak jest jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby założenia jakie poczynił organ tj. że przedmiotowy obiekt konstrukcyjnie i funkcjonalnie służy zapobieganiu usuwaniu się ziemi, mając w szczególności również na uwadze fakt, że założeniem skarżącego było wybudowanie muru oddzielającego jego działkę od działki sąsiadki A. W. celem zapewnienia bezpieczeństwa swoim wnukom a nie wybudowanie muru służącego zapobieganiu usuwaniu się ziemi; - niedokonaniu wystarczających ustaleń kto jest inwestorem przedmiotowej inwestycji i skierowaniu do skarżącego postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej zakładając, że tylko on jest inwestorem, w sytuacji kiedy nieruchomość na której obiekt jest wzniesiony stanowi przedmiot współwłasności różnych osób, a organ nie wyjaśnił, czy współwłaściciel był zaangażowany w przedmiotową inwestycję. W uzasadnieniu skarżący rozwinął opisane na wstępie zarzuty wskazując w szczególności, że organ nie dokonał jednoznacznych ustaleń czy wybudowany obiekt faktycznie służy do podtrzymywania ziemi, a jeżeli tak, to czy dotyczy to obiektu na całej jego długości. Zdaniem skarżącego, do budowy konstrukcji oporowej niezbędne są szczegółowe obliczenia wytrzymałościowe, element taki musi spełniać określone warunki, których nie wykazano w toku postępowania. Jego zamierzeniem było posadowienie betonowego płotu w celu ochrony rodziny przed atakami ze strony właścicieli sąsiedniej działki, a nie budowa muru oporowego. Organy nie wyjaśniły również roli pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, wskazując, że inwestorem jest nie tylko podmiot, który podejmuje się budowy w aspekcie faktycznym, ale także osoba bez której woli i aktywności proces budowlany nie mógłby się rozpocząć i być kontynuowany, która roboty budowlane inicjuje i finansuje. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku prowadzonego w trybie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) postępowania legalizacyjnego. Stosownie do treści art.48 ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust.1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust.2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust.3). W myśl ustępu 5 art.48 ustawy przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Organ, po złożeniu dokumentów przez inwestora, a przed ewentualnym wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art.49 ust.1 ustawy). Wydanie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest zatem jednym z etapów postępowania legalizacyjnego, poprzedzającym wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Z uzasadnienia postanowienia I jak i II instancji nie wynika, aby organy zbadały zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ustosunkowały się również do faktu, że inwestor nie przedłożył zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedłożonym projekcie budowlanym znajduje się bowiem jedynie kserokopia opinii w sprawie "nienaruszania przez budowę ustaleń planu" (k.17 projektu budowlanego). Nadto, w projekcie zagospodarowania (k.5 projektu budowlanego) zaznaczono przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy. Z projektu budowlanego nie wynika jednoznacznie, że linia ta odpowiada przebiegowi linii z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli by tak było, część przedmiotowej konstrukcji budowlanej przekracza tę linię, do czego organy się nie ustosunkowały. Ustalenie to ma pierwszorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż postanowienie o wysokości opłaty legalizacyjnej może być wydane dopiero po stwierdzeniu faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania. Wątpliwości budzi również ustalenie organu, że sporna budowla jest murem oporowym. Przeciwko takiej kwalifikacji przemawia fakt wybudowania prostopadłych do niego ścian o długości około 7 m. Jak zaznaczono w protokole oględzin od strony działki inwestora, prostopadle do muru wykonane zostały "boksy". Jak wynika z kolei ze szkicu sytuacyjnego, miały one długość o 6,30 m. Sporządzona dokumentacja zdjęciowa wskazuje, że budowa ich nie była zakończona. O tyle więc uznać należy zarzut skarżącego, że organy nie dokonały jednoznacznych i wyczerpujących ustaleń, czy przedmiotowy obiekt faktycznie służy do podtrzymywania ziemi, a zatem czy może zostać zakwalifikowany jako mur oporowy. Twierdzenie skarżącego, że jego założeniem było wybudowanie muru oddzielającego jego działkę od działki sąsiadki A. W. celem zapewnienia bezpieczeństwa swoim wnukom, a nie wybudowanie muru służącego zapobieganiu usuwaniu się ziemi pozostaje w sprzeczności z jego twierdzeniem zawartym w zażaleniu: "F. L. chciał jak najszybciej wybudować mur oporowy", "budowa muru oporowego jest zgodna z wytycznymi budowlanymi, posiada projekt budowli konstrukcji oporowej". Także dostarczony przez skarżącego projekt ma tytuł: "Projekt budowlany muru oporowego". Nadmienić także należy, że akta administracyjne rozpoczynają się pisma organu z dnia 31.01.2014 r., z którego wynika, że A. W. skierowała do organu pismo w sprawie realizacji budowli murowej pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] a działką nr ew. [...] już w dniu 20.08.2013 r., a pisma tego brak jest w aktach sprawy, co świadczy o ich niekompletności. Powyższe uwagi świadczą o naruszeniu przez organy art.7, 77 i 107 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, podnieść należy, że z zebranego przez organ materiału dowodowego nie wynika, aby ustalenie, że inwestorem budowli jest skarżący F. L., było wadliwe. W czasie kontroli o fakcie tym organ został poinformowany przez S. L., w obecności B. T. L., będącego również współwłaścicielem nieruchomości. Informacja tej treści znalazła się również w zawiadomieniu organu o prowadzonym postępowaniu z dnia 7.03.2014 r., postanowieniu z dnia 23.04.2014 r., postanowieniu z dnia 18.07.2014 r., które skarżący odebrał. Zwracając się do organu o przedłużenie terminu do złożenia dokumentacji i składając w dniu 12.09.2014 r. poprawioną dokumentację, ustalenia tego skarżący nie kwestionował. Również w złożonym przez niego projekcie budowlanym on został wskazany jako inwestor. W zażaleniu (k.10 akt II instancji) F. L. podał, że "chciał jak najszybciej wybudować mur oporowy", "F. L. poniósł koszty budowy". Dlatego też kwestionowanie dopiero w skardze, że organy nie wyjaśniły również roli pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, że inwestorem jest nie tylko podmiot, który podejmuje się budowy w aspekcie faktycznym, ale także osoba bez której woli i aktywności proces budowlany nie mógłby się rozpocząć i być kontynuowany, która roboty budowlane inicjuje i finansuje – jest gołosłowny. Dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych nie pozwalają na podważenie ustalenia organów w kwestii określenia przez nie stron postepowania. Dlatego też zarzut skargi, że organy w sposób wybiórczy potraktowały za stronę postępowania wyłącznie jednego właściciela z nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której prowadzona była inwestycja, przy jednoczesnym pominięciu właścicieli pozostałych działek, w sytuacji gdy osoby te powinny mieć zagwarantowaną możliwość udziału w postępowaniu, Sąd nie uznał za zasadny. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło