II SA/Kr 589/05

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski /spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2007r. sprawy ze skargi Z.C. i P.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania l. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. C. kwotę 200 /dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr. l - sentencja wyroku Z. i P. C. pismem z dnia 15.09.2004r. (data wniesienia do organu), złożyli wniosek o wyjaśnienie etapu prowadzenia sprawy dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku z dnia 16.12.1996r. nr [...] znak [...]. Pismo to Prezydent Miasta K. potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania, i jednocześnie organ ten pismem z dnia 14.12.2004r. zwrócił się do wnioskodawców o sprecyzowanie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania oraz podania daty otrzymania informacji o decyzji z [...].12.1996r. Z. i P. C. pismem z dnia 21.12.1004 r. wyjaśnili, że nigdy nie otrzymali decyzji z [...].12.1996r., a jeśli taka decyzja została wydana, to musiała ona rozstrzygać o spełnieniu warunków technicznych w zrealizowanym obiekcie. Stwierdzili, że domagają się stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania w tej sprawie. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].01.2005 r., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku Z. i P. C. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].12.1996r. Nr[...] dotyczącą pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. C. w K. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ I-instancji nie odnalazł akt sprawy dotyczącej ww. decyzji z [...].12.1996r., które zaginęły w związku z przeprowadzą Wydziału Architektury. W związku z tym powstała w tej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, polegająca na braku akt sprawy i jest to przeszkoda uniemożliwiająca rozpoznanie wniosku i załatwienie merytoryczne sprawy. Podniesiono również, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku jest tylko inwestor, nie zaś inne osoby uznane za strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Z. i P. C. otrzymali tą decyzję 21.01.2005r. i dnia 1.02.2005r. wnieśli od niej odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżone decyzji i przekazania sprawy organowi I-instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołujący podnieśli, że jest możliwość odtworzenia akt sprawy, a ich zaginięcie nie może być przesłanką umorzenia postępowania. Odwołujący podali numer sprawy administracyjnej, w aktach której widzieli dokumenty pomocne do odtworzenia akt w tej sprawie. Podniesiono ścisły związek między budową ogrodzenia i nieprawidłowym wyznaczeniem granic geodezyjnych, skutkującym pozbawieniem odwołujących drogi dojazdowej do drogi publicznej. Dokonano podłączenia do sieci biegnącej przez działkę odwołujących, bez ich zgody. W odwołaniu podniesiono również, że działania organu I-instancji zmierzają do akceptacji istniejącego stanu i naruszenia dóbr osobistych odwołujących oraz ich własności. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].03.2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut odwołujących o braku podstaw do umorzenia postępowania w związku z zaginięciem akt jest zasadny. Tym niemniej treść zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, mimo że z błędnym uzasadnieniem. Wojewoda podniósł, że od dnia 11 lipca 2003 r. zmieniono treść art. 54, 55, 57 ust. 4 i 59 Prawa budowlanego i po tej dacie sprawy związane z wydawaniem pozwoleń na użytkowanie przejęły organy nadzoru budowlanego. W związku z tym organem właściwym w tej sprawie winien być Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie Prezydent Miasta K. Sprawę należało w postępowaniu I-instancyjnym przekazać właściwemu organowi. Decyzję tą przekazano skarżącym 25.03.3005 r. którzy 11.04.2005 r. wnieśli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja jest dla skarżących krzywdząca i niekorzystna. Organ I-instancji winien sprawę przekazać do właściwego inspektora nadzoru budowlanego. Wskazano, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczy się sprawa bezpośrednio związana z przedmiotową, pod sygnaturą II SA/Kr 1847/01. Sprawy administracyjne toczą się bardzo długo. Skarżący podnieśli, że inwestor J.M. najpierw buduje, po czym wysyła zawiadomienia lub zgłoszenia, a organy administracji wydają zgodne z tymi zgłoszeniami decyzje. Do skargi dołączono kopie pism znajdujących się w aktach sprawy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący w dniu 11 kwietnia 2005r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2005r., doręczoną skarżącym 25 marca 2005r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Wojewoda ma siedzibę w [...]. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa. W tej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji. Przede wszystkim należy stwierdzić, że organ I-instancji Prezydent Miasta K. nie był organem posiadającym kompetencje do załatwienia tej sprawy. Jak słusznie podniósł to Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, od dnia 11 lipca 2003 r. uległa zmianie treść art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4 i 59 Prawa budowlanego i po tej dacie sprawy związane z wydawaniem pozwoleń na użytkowanie przejęły organy nadzoru budowlanego. Już samo wszczęcie postępowania wznowieniowego w tej sprawie dokonane zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów, ponieważ ani nie wydano postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), ani też z wniosku stron nie wynikało, że domagają się oni wszczęcia tylko postępowania wznowieniowego. Wniosek dotyczący wszczęcia każdego z postępowań tzw. "nadzwyczajnych", a w tym postępowania wznowieniowego musi zawierać jednoznaczną treść, z której wynika, że wnioskodawca domaga się wszczęcia tylko takiego postępowania. W tej sprawie wniosek dotyczył zarówno wznowienia postępowania, jak i stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].12.1996r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Wniosek ten został złożony 15 września 2004r. i tym samym ani Prezydent Miasta K., ani Wojewoda po dniu 11.07.2003r. nie posiadali żadnych kompetencji (właściwości rzeczowej) do prowadzenia postępowania w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...].12.1996r. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczowa dotyczy przedmiotu spraw administracyjnych. Właściwość organu administracyjnego do wznowienia postępowania bada się przy uwzględnieniu aktualnego podziału kompetencji na organy administracji z daty wznowienia postępowania. Tym samym jeżeli daną decyzję wydał jeden organ, a później ustawodawca przeniósł kompetencje do załatwiania takich spraw na rzecz innego organu, to ten inny organ będzie właściwy do wznowienia w tym przedmiocie postępowania. Zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia 11.07.2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa między innymi w art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, art. 59, art. 59a, art. 59b, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1 Prawa budowlanego. Brak przestrzegania właściwości rzeczowej do wydania tak decyzji organu I instancji jak i decyzji odwoławczej w tej sprawie stanowi podstawę do uprawnionego przyjęcia spełnienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności obu decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracyjny stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W orzecznictwie sądowym niepodzielnie panuje pogląd, iż naruszenie jakiejkolwiek właściwości organu administracji stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego podjętego przez niewłaściwy sprawie organ. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.01.2002 r., sygn. akt I SA 1477/00, opub. w LEX nr 81665, wyraził pogląd, zgodnie z którym "prowadząc postępowanie administracyjne organy są obowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości, bowiem decyzja wydana z naruszeniem takich przepisów jest nieważna, jak to wynika z art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Przepisy dotyczące różnego rodzaju właściwości: rzeczowej i miejscowej - art. 19 i nast. kpa, instancyjnej - art. 127 kpa, a także związanej z organizacją i trybem działania organów kolegialnych. Niezachowanie przez organ wymagań określonych tymi przepisami stanowi naruszenie przepisów o właściwości, prowadząc w konsekwencji do wady decyzji powodującej jej nieważność". Stanowisko to w całości potwierdza Sąd w niniejszej sprawie. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.11.1999r., sygn. akt V SA 955/99, opub. w LEX nr 49943; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.08.1998 r., sygn. akt II SA 701/98, opub. w LEX nr 41872; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03.04.1998r., sygn. akt II SA 207/98, opub. w LEX nr 41755 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.07.1994 r., sygn. akt II SA 781/93, opub. w OSP 1995/1/25). Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I-instancji dotknięte są przesłanką określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc zawierają wadę, której zaistnienie nakazuje stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu.