II SA/Kr 596/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-15
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Beata Łomnicka, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy Prawa wodnego, odmawiając udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych wód deszczowych do rzeki, mimo że strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego i błędnej wykładni przepisów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przez organy administracji publicznej przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Organy nie przeprowadziły wszechstronnej oceny materiału dowodowego, nie ustaliły należycie stanu faktycznego i nie uzasadniły swoich rozstrzygnięć w sposób zgodny z wymogami prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Miejski Zarząd Dróg złożył wniosek o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie oczyszczonych wód deszczowych do rzeki L. Starosta odmówił wydania pozwolenia, a Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Beata Łomnicka (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg w K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 6 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz strony skarżącej Miejskiego Zarządu Dróg w K. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 6 kwietnia 2016 r. znak [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 126 pkt 1;
- art. 125 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, poz. 469 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Miejskiego Zarządu Dróg od decyzji Starosty z dnia 7 marca 2016 r. znak: [...], odmawiającej udzielenia Miejskiemu Zarządowi Dróg pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD Z. oraz na wykonanie urządzenia wodnego wylotu - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Starosty z dnia 7 marca 2016 roku, znak: [...], odmówiono udzielenia Miejskiemu Zarządowi Dróg pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD Z. oraz na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu.
Od powyższej decyzji odwołał się Miejski Zarząd Dróg, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 126 pkt 1 i art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne.
Organ Odwoławczy wskazał że Decyzją Dyrektora RZGW z dnia 15 października 2015 roku, znak: [...], uchylono decyzję Starosty z dnia 15 lipca 2015 roku, znak: [...], odmawiającą udzielenia Miejskiemu Zarządowi Dróg pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD Z. oraz na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy miały miejsce m.in. następujące czynności:
Pismem z dnia 27 października 2015 roku, znak: [...], Starosta zwrócił się do Miejskiego Zarządu Dróg o zajęcie stanowiska co do zasięgu oddziaływania oraz co do sugestii wykonania zbiornika retencyjnego.
W dniu 9 listopada 2015 roku wpłynęła do Organu odpowiedź na w/w pismo.
Pismem z dnia 26 listopada 2015 roku, znak: [...], Miejski Zarząd Dróg przedłożył plan zagospodarowania terenu ze skorygowanym zasięgiem oddziaływania wylotu.
W dniu 15 stycznia 2016 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną.
Starosta, pismem z dnia 4 lutego 2016 roku, znak: [...], zawiadomił o zebraniu wystarczających dowodów i materiałów, umożliwiających wydanie decyzji i możliwości: zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia stosownych oświadczeń, w terminie 3 dni od daty otrzymania pisma.
W dniu 7 marca 2016 roku Starosta wydał powołaną na wstępie decyzję, od której odwołał się Miejski Zarząd Dróg.
Organ II Instancji stwierdził że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazał, iż przepis art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne stanowi, iż pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W myśl art. 126 pkt 1 w/w ustawy odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia tych wymagań.
Organ powołał treść art. art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz. 1232 ze zm.) oraz art. 22 ustawy Prawo wodne.
Organ wskazał, iż wprowadzanie wód opadowych w proponowanym miejscu będzie miało istotny wpływ na przepływy wody w rzece L. Ujęcie wody w szczelny system kanalizacji deszczowej i punktowe wprowadzenie, spowoduje wzrost natężenia przepływu wody w rzece i podtapianie okolicznych terenów przy ulicy Zielnej. Organ Odwoławczy ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego m.in.:
- pisma [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia 27 lutego 2015 roku, znak: [....], w którym wyrażono sprzeciw wobec lokalizacji projektowanego wylotu, z uwagi na problem zatapiania mostu,
- pisma J. G. z dnia 4 maja 2015 roku, wskazującego, że przepust
stanowi zagrożenie dla okolicy,
- dokumentu pod nazwą "Analiza przyczyn podtapiania zabudowań w zlewni rzeki L. po jej obu stronach w Dzielnicy [...] przy ulicy [...] w K., wraz z propozycją rozwiązań eliminujących powstawanie tych podtopień", w którym stwierdzono m.in., że istniejący przepust w ulicy [...] częściowo blokuje przepływy wód rzeki L.
Zdaniem organu, udzielenie przedmiotowych pozwoleń wodnoprawnych stanowiłoby naruszenie warunków ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Co ważne, Inwestor nie przedstawił żadnych dodatkowych rozwiązań, które miałyby zapobiegać szkodom, np. projektu wykonania zbiornika retencyjnego - mimo wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora RZGW z dnia 15 października 2015 roku, znak: [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż odwołujący się wywodzi zgodność przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta jest bezprzedmiotowa w mniejszej sprawie, albowiem podstawą odmowy udzielenia pozwoleń wodnoprawnych nie jest sprzeczność z tym aktem (art. 125 pkt 2 ustawy Prawo wodne), tylko z wymogami ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego (art. 125 pkt 3 w/w ustawy).
Zmiana stanowiska [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych co do przedmiotowej inwestycji nie uzasadnia wprowadzania wód opadowych zgodnie z wnioskiem inwestora. Jak wskazano powyżej - Organ Odwoławczy wziął pod uwagę także inne dokumenty, z których wynika naruszenie wymagań z art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne.
W ocenie organu wcześniej wydawane pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych również nie mogą stanowić argumentu w niniejszej sprawie. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zaskarżona decyzja Starosty, a nie rozstrzygnięcia z innych spraw. Zatem Organ Odwoławczy nie może zająć stanowiska w tych sprawach.
Reasumując, inwestycja zmieniałaby charakter zlewni. Naturalny spływ wód opadowych i roztopowych powoduje m.in. infiltracje wody w głąb ziemi, natomiast ujęcie wody w system kanalizacyjny oraz punktowe wprowadzenie miałoby znaczny wpływ na wzrost natężenia przepływu wody i tym samym podtapianie okolicznych domostw, z uwagi na przepust blokujący przepływy wód.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzje wniosła strona skarżąca Gmina K. – Miejski Zarząd Dróg.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., polegające na tym, że Organ II instancji nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego i niewłaściwie ocenił, że sprawa została udowodniona, które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ – Starostwo Powiatowe.
Strona skarżąca wskazała, na błędną wykładnię art.126 pkt. 1 i art. 125 pkt.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. "Prawo wodne" poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i ustalenie, że projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia, ludzi i środowiska.
Organ II instancji uznał, że wprowadzenie wód opadowych w proponowanym miejscu będzie miało istotny wpływ na przepływ wody w rzece L. opierając się na wskazanym materiale dowodowym.
Strona skarżąca odnosząc się do powyższej decyzji wskazała, iż nie widzi konieczności przebudowy kanalizacji deszczowej w przypadku budowy nowego mostu, wylot będzie dostosowany do nowego układu drogowego związanego z budowa mostu. [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych sugeruje, że wprowadzenie dodatkowych ilości wód deszczowych w tym miejscu przyczyni się do pogłębienia tego problemu i zwiększenia niebezpieczeństwa podtopień okolicznych zabudowań w czasie przepływu wód, co jest zapisem nieprecyzyjnym i błędnie interpretowanym. Miejski Zarząd Dróg wskazał w odwołaniu, że z podsumowań i wniosków zawartych w "Analizie przyczyn podtapiania zabudowań w zlewni rzeki L. po jej obu stronach w Dzielnicy [...] wraz z propozycją rozwiązań eliminujących powstawanie tych podtopień", na którą powołuje się [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wynika jednoznacznie, iż zbyt małe światło przepustu zlokalizowanego w ciągu ulicy Zielnej stanowi jedynie jeden z elementów wymienionych przez autorów opracowania przyczyn występujących podtopień. Główną przyczyną podtopień wymienioną w w/w opracowaniu jest podpiętrzanie się wody w dolinie rzeki na odcinku pomiędzy zbiornikiem [...], a obszarem zabudowy ulicy [...], spowodowane brakiem konserwacji koryta rzeki oraz zabudową doliny rzeki w rejonie ulicy [...], przylegającą bezpośrednio do koryta rzeki, zamykającą przepływ wód w dolinie. Na pierwszym miejscu autorzy opracowania stawiają konieczność udrożnienia koryta rzeki L. i doliny w rejonie ulicy [....] na długości około 650 m.
Strona skarżąca podkreśliła, iż w powszechnie dostępnym w sieci opracowaniu pn. "Wykonanie koncepcji ochrony przeciwpowodziowej w zlewni [...], [...], [...] i [...] obszarze miasta K.", wykonanej na zlecenie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w 2011 roku, na stronie l umieszczone zostało zestawienie tabelaryczne (tabela [...]) "Szacunkowe koszty proponowanych działań wzdłuż koryta rzeki", gdzie w pozycjach od [...] do [...] wymienione zostały zadania do wykonania przez Administratora rzeki, które są niezbędne do ograniczenia zalewania posesji zlokalizowanych w rejonie rzeki L. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie przeprowadził jednak wyjaśnień mających na celu ustalenie, czy [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wykonał prace polegające na regulacji koryta rzeki L. na odcinku od zbiornika [...] do ul. [...] oraz na odcinku wylotu z przepust budowie murów oporowych czy umocnień skarp brzegowych w rejon zagrożonym powodzią. Jednocześnie w wyżej wymienionym opracowań wyraźnie zaznacza się, iż dwóch budynków zlokalizowanych na zakolu rzeki L. w jej km 13+080 do 13+120 w środku terenu zalewowego nie da się ochronić i najlepszym rozwiązaniem byłoby przesiedlenie ich mieszkano (strona [....] opracowania). Lokalizację wylotu, którą należy traktować ja tymczasową, dogłębnie przeanalizowano i jest zgodna z obecnym miejsce spływu wód opadowych i roztopowych z tej zlewni do rzeki L., za przepustem patrząc zgodnie z kierunkiem spływu. Lokalizacja taka nie może powodować podpiętrzania wód przed przepustem. Problem zalewania mostu z punktu widzenia strony skarżącej nie powinien być brany pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego dla zadania pn. "Rozbudowa ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] wraz z przebudową parkingu przy Cmentarzu [...] w K."
W jej ocenie przepust nie jest przedmiotem wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD [...] oraz na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu, w ramach ww. zadania. Przepust będzie przedmiotem osobnego postępowania wodnoprawnego przy budowie mostu, którego odwodnienie będzie oparte o OWD [...]. Budowa oczyszczalni wód deszczowych wraz z budową kanalizacji deszczowej z tego opracowania jest konieczna do dalszego rozwoju tej dzielnicy. Przytaczane w piśmie J. G. w pkt. 2 argumenty nie mają potwierdzenia w operacie wodnoprawnym, ponieważ, jak już zostało to przedstawione w odwołaniu, ilości oczyszczonych wód opadowych stanowić będzie jedynie 0,3 % ogólnej ilości wód prowadzonych rzeką L., a wylot z kanalizacji umieszczony został nie od strony występującego spiętrzenia wód przed mostem, lecz poza nim - czyli za mostem.
Zdaniem strony skarżącej przepust nie jest przedmiotem wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD [...] oraz na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu, w ramach ww. zadania
Miejski Zarząd Dróg wykazał, że ww. inwestycja nie stanowi naruszenia warunków ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Dla przedmiotowej inwestycji nie jest wymagana budowa urządzeń zapobiegających szkodom (np. zbiornika retencyjnego wód opadowych), ponieważ inwestycja ta nie generuje szkód.
W ocenie strony skarżącej inwestycja nie zmienia charakteru zlewni, teren objęty opracowaniem to utwardzone i nieutwardzone powierzchnie (drogi, chodniki, wjazdy na posesje), zabudowa jednorodzinna oraz tereny zielone. Obecnie ulice [...] i [...] oraz parking przy cmentarzu komunalnym nie posiadają kanalizacji deszczowej zapewniającej prawidłowe odwodnienie zlewni. Wody opadowe spływają powierzchniowo po nawierzchniach ulic, zgodnie z istniejącymi spadkami terenu, w sposób niezorganizowany, dokonując zniszczeń w ulicach nieutwardzonych, zwłaszcza w ul. [...], po której spływają do rzeki L. Wody opadowe i roztopowe ujęte będą tylko z części utwardzonych zlewni, infiltracja wody w głąb ziemi pozostanie na takim samym poziomie. Punktowe wprowadzenie wody nie ma znacznego wpływu na natężenie przepływu wody (w rzece) i tym samym podtapianie okolicznych domostw, co czyni w pewnym zakresie istniejący przepust, jak wykazała przytaczana powyżej "Analiza przyczyn podtapiania zabudowań w zlewni rzeki L. po jej stronach w Dzielnicy [...] wraz z propozycją rozwiązań eliminując powstawanie tych podtopień".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014.1647) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymująca w mocy decyzję z dnia 7 marca 2016 r. Starosty odmawiającej udzielenia Miejskiemu Zarządowi Dróg udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do rzeki L. oczyszczonych wód deszczowych z oczyszczalni OWD [...] oraz na wykonanie urządzenia wodnego – wylotu.
Z akt sprawy, bo nie z uzasadnień organów administracyjnych, a przede wszystkim operatu wodnoprawnego sporządzonego w lipcu 2014 r. wynika, że wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego jest elementem projektowanej oczyszczalni wód opadowych OWD zlokalizowanej w rejonie ul. [...] w [...], która ma być zrealizowana w ramach inwestycji "Przebudowa ul. [...] na odcinku od Ul. [...] do ul. [...] wraz z przebudową parkingu przy Cmentarzu [...] w K.". Z dokumentu tego wynika, że w ramach przebudowanego układu komunikacyjnego wraz z parkingiem zostanie zbudowana sieć kanalizacji deszczowej, wpustów i odwodnień liniowych celem odprowadzenia nadmiaru wody ze wszystkich elementów zagospodarowania terenu tj. dróg, chodników, parkingu oraz terenów zielonych. Wody będą kierowane w całości do projektowanej oczyszczalni wód opadowych, po czym oczyszczone trafiać będą bezpośredni do odbiornika tj. rzeki L. poprzez projektowany wylot wód opadowych i roztopowych.
Powszechnie uzasadnienie traktuje się jako tę część decyzji, w której należy ujawnić rozumowanie, które doprowadziło organ administracji publicznej do konkretnego rozstrzygnięcia. Ma ona prezentować trzy fazy rozumowania poprzedzającego wydanie decyzji, tzn. wyjaśnienie, jakie fakty zostały ustalone w toku postępowania, jakie jest ich znaczenie z punktu widzenia normy prawnej oraz wyjaśnienie, w jaki sposób norma ta została zastosowana (J. Zimmermann, Motywy decyzji..., s. 97; R. Kędziora, Kodeks..., s. 741–745; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2010 r., III SA/Po 499/10, LEX nr 757246). Uzasadnienie powinno tłumaczyć rozstrzygnięcie treściowo i logicznie. Jak twierdzi J. Zimmermann (Motywy decyzji..., s. 132): "Ma wykazywać jego słuszność, zasadność i celowość". Prezentując w uzasadnieniu etap procesu decyzyjnego poświęcony ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy, organ administracji powinien wskazać, jakie okoliczności faktyczne i dlaczego uznał za udowodnione i istotne dla rozstrzygnięcia oraz dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności bądź uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest zawsze omówienie w uzasadnieniu wydawanej decyzji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2005 r., IV SA/Wa 633/04, LEX nr 836188; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2010 r., II SA/Rz 422/10, LEX nr 737786). W dziedzinie faktów uzasadnienie musi więc wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia.
Tymczasem z uzasadnienia organu I instancji wynika tylko to, że organ ustalił, iż wniosek jest kompletny albowiem do wniosku dołączono operat wodnoprawny, którego treść została streszczona na stronach od 1-4 decyzji. Następnie organ przedstawia przebieg postępowania i przytacza na kolejnych stronach uzasadnienia (od 4-7) stanowiska stron niniejszego postępowania bądź udostępnione przez strony dokumenty, po czym w kolejnym zdaniu wskazuje, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego (jakiego?) spowodowała, że organ ten odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na to, że projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska. Jak zaznacza następnie Starosta stanowisko to " podjęte zostało m.in. w związku z": stanowczym sprzeciwem administratora rzeki w zakresie miejsca lokalizacji wylotu kanalizacji deszczowej oraz obawami mieszkańców, posiadających swoje nieruchomości w rozpatrywanym obszarze, a związanymi ze zwiększeniem się w ich ocenie zagrożeniami wystąpienia podtopień tych terenów. Analizując dalej zebrany materiał i dowody (nadal jaki?) organ doszedł do przekonania, że pilniejszą potrzebą jest wykonanie obiektu mostowego w miejscu istniejącego przepustu i uporządkowanie spraw związanych z regulacją koryta rzeki L. Nadto stwierdził, że "nie widzi możliwości, aby przy niewystarczającej przepustowości istniejącego przepustu oraz braku konserwacji i ewentualnej regulacji koryta rzeki, wprowadzić kanalizacje deszczową, a więc silnym strumieniem, wody opadowe do rzeki L. w proponowanym miejscu, nie zgadzając się tym samym z autorami operatu wodnoprawnego, że zlewnia wód pozostaje ta sama. Organ odwoławczy z kolei w bardzo krótkim uzasadnieniu swej decyzji poza przypomnieniem jakie czynności zostały m. in podjęte przez Starostę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przytoczeniem treści art. 81 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przepisu art. 22, art. 125 pkt 3 i 126 pkt 1 prawa wodnego i stanowiska judykatury zawarł następnie konkluzję, że "wprowadzenie wód opadowych w proponowanym miejscu będzie miało istotny wpływ na przepływ wody w rzece L. Ujęcie wody szczelnym systemem kanalizacji deszczowej i punktowe wprowadzenie, spowoduje wzrost natężenia przepływu wody w rzece i podtopienie okolicznych terenów przy ul. [...]. Zaznaczył przy tym, że stan faktyczny ustalił na podstawie wskazanych trzech dokumentów a to: pisma zarządcy rzeki z dnia 27 lutego 2015 r., pisma J. G. z dnia 4 maja 2015 r. oraz analizy przyczyn podtapiania zabudowań w zlewni rzeki L. W dalszej zaś części uzasadnienia odniósł się do zarzutów odwołania.
Analiza decyzji wydanych zarówno przez organ I i II instancji, w kontekście wymogów jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji w świetle art. 107 § 3 k.p.a, prowadzić musi do wniosku, że organy wydając zaskarżone decyzje nie poczyniły w sprawie w ogóle ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w oparciu o wszechstronną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art.80 k.p.a). Nie sposób również nie odnieść się do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Zasada ta głosi, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasadę tę uzupełnia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W analizowanej tu sprawie powyższa zasada nie została także dochowana, a brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niewątpliwie istotnie wpłynął na wydane rozstrzygnięcia.
Wypada wskazać, że złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego inicjuje postępowanie, w wyniku którego organy administracji publicznej powinny zbadać, czy w danych okolicznościach możliwe jest udzielenie tego pozwolenia. W tym celu należało najpierw rozważyć, czy wniosek, a zwłaszcza operat wodnoprawny, odpowiadają wymogom z z art. 131 i 132 pr. wod., a następnie dopiero wyjaśnić czy nie zachodzą przeszkody do wydania wnioskowanego pozwolenia, wynikające z wymogów art. 125 i 126 Prawa wodnego.
Wspomniany operat wodnoprawny jest dokumentem sformalizowanym, co znajduje wyraz w ustawowym określeniu warunków i jego treści w art. 132 prawa wodnego. Nie oznacza to jednak, iż dokument ten nie podlega ocenie organów pod kątem zachowania warunków formalnych, a więc czy zawiera wszystkie ustawowo wskazane elementy, a następnie ocenie pod kątem jego merytorycznej treści.
W sprawie niniejszej organ I instancji nie zbadał warunków formalnych wniosku oraz dołączonego do niego operatu wodnoprawnego. Ograniczył się jedynie do streszczenia jego treści, nie dokonując jakiejkolwiek oceny przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Brak jest także oceny dokumentacji przedłożonej przez zarządcę rzeki L. Nad tymi uchybienia bezkrytycznie przeszedł organ II instancji. Należy dalej zauważyć, że konsekwencją powyższych uchybień było przyjęcie rozstrzygnięcia li tylko w oparciu o stanowiska uczestników postępowania. W rozpatrywanej sprawie zaistniał natomiast ewidentny konflikt interesów: skarżącego Miejskiego Zarządu Dróg ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne oraz właścicieli nieruchomości i zarządcy rzeki [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, którym zależy na utrzymaniu dotychczasowego status-quo. Konflikt organy winny rozstrzygnąć, kierując się obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Nie ulega także wątpliwości, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, w przypadku, w którym z zebranych dowodów wynika możliwość zaistnienia przesłanek negatywnych z art. 125 pkt 3 p.w., organ na zasadach ogólnych winien w razie potrzeby zwrócić się do autorów operatu lub innego biegłego o dodatkowe informacje dotyczące wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Te dokumenty mogłoby stać się podstawą do oceny przez organ, czy zostały spełnione warunki do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Tymczasem mamy do czynienia z sytuacja, w której organ administracyjny arbitralnie stwierdza, bez odwołania się na stosowne dowody w sprawie, że stanowisko autorów operatu w zakresie wpływu inwestycji na nieruchomości objęte obszarem oddziaływania jest błędne. Nie ma żadnego dowodu w sprawie, z którego miałby wynikać wniosek organu II instancji, stanowiący w zasadzie powtórzenie stanowiska prezentowanego przez Starostę, iż na skutek odprowadzenia wody systemem kanalizacji deszczowej i jej punktowe wprowadzenie, nastąpi wzrost natężenia wody w rzece i podtopienia okolicznych terenów. Organ stwierdza nadto, że inwestor nie przedstawił żadnych dodatkowych rozwiązań, które miałyby zapobiegać ewentualnym szkodom np. projektu wykonania zbiornika retencyjnego. Skarżący tymczasem udzielił w toku postepowania już przed organem I instancji odpowiedzi w tej kwestii wskazując, że nie ma potrzeby projektowania takiego zbiornika skoro w projekcie oczyszczalni wód deszczowych przewidziano jako element budowę zbiornika retencyjno-sendymentacyjnego. Rzeczą organów było zatem wyjaśnienie czy zbiornik ten jest wystarczający z uwagi na już występujące, z innych przyczyn, problemy podtopień okolicznych terenów. Brak ustaleń w tej materii, jak i brak należytej oceny przedłożonych dowodów, wskazuje na naruszenie przez organy administracji publicznej kolejnej zasady prawa administracyjnego, a to zasady pogłębienia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej(art.8 k.p.a), czego Sąd dokonując oceny legalności kontrolowanych decyzji pominąć nie może. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe wskazania sądu, przeprowadzą w sposób właściwy postępowanie wyjaśniające, dokonają wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i dopiero w zależności od jego wyniku orzekną w przedmiocie zasadności wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, sporządzając uzasadnienie w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 §1 k.p.a.
Z wyżej naprowadzonych powodów skarga musiała odnieść zamierzony skutek prawny albowiem zaskarżone decyzje posiadają wady określone w art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co skutkować musiało ich eliminacją z obrotu prawnego na tej podstawie. O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło