II SA/Kr 600/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-24
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka-Duda, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów", jeśli brak jest normy prawnej umożliwiającej wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu w formie decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania decyzji administracyjnej w danej sprawie, organ ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie, mimo że burmistrz sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego sąsiadów, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.Stan faktyczny
A.P. złożyła wniosek o przeprowadzenie kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów. Burmistrz Miasta i Gminy N. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. A.P. złożyła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, a także błędne przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.
Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia 20.11.2014 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A.P. reprezentowanej przez J.S. z dnia 01.10.2013 r. w sprawie "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów".
W uzasadnieniu organ wskazał, że w piśmie z dnia 01.10.2013 r. A.P. zażądała przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów. Traktując powyższe pismo jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego organ wszczął postępowanie w sprawie dotyczącej "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów".
Organ wskazał, że podstawowym warunkiem legalności decyzji administracyjnej jest istnienie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa materialnej podstawy do zastosowania tej formy działania administracji oraz, że brak takiego oparcia umożliwia merytoryczne załatwienie indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Podstawy takiej w przedmiotowej sprawie organ nie odnalazł w żadnym obowiązującym de lege lata przepisie prawa. Ewentualny nakaz rozbiórki zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe (gdyby takowy rzeczywiście istniał) mógłby być wydany wyłącznie w postępowaniu prowadzonym w sprawie legalności obiektu budowlanego z uwagi na naruszenie przepisów techniczno -budowlanych.
Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Bezprzedmiotowe jest m.in. postępowanie w sprawie, która nie jest regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Brak normy prawnej dającej podstawę do orzekania w sprawie administracyjnej stanowi jeden z koniecznych elementów materialnego stosunku prawnego, a jego brak skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Użycie przez ustawodawcę w treści art. 105 § 1 k.p.a. wyrazu "wydaje" a nie zwrotu "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne. Tym bardziej należy tak postąpić, gdy postępowanie od samego początku było bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J.S. , wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Domagała się zbadania przez Kolegium "osobiście", czy do zbiornika nie są odprowadzane ścieki, podjęcie decyzji o nakazie zaprzestania tego typu działania oraz rozebrania samego szamba i rur do niego biegnących. Zdaniem odwołującej się nie było przesłanki do umorzenia postępowania. Sprawa mieści się w kompetencji Burmistrza, gdyż na podstawie art. 9u ustawy z dnia 13.09.1966 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminie oraz art. 379 i 380 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo o ochronie środowiska, Burmistrz ma prawo wykonania stosownych badań w ramach kontroli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją
z dnia 12.03.2015 r., znak: [...] , na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu 13.10.2014 r. organ I instancji przeprowadził oględziny w terenie, w których, mimo zawiadomienia, wnioskodawczyni nie brała udziału. Analizując materiał dowody uznał, że organ l instancji prawidłowo zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a., bowiem brak jest normy prawnej (w prawie materialnym) dającej podstawę do wydania orzeczenia, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, a w konsekwencji obligatoryjnym wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.
Wskazał, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18.11.2013 r., Nr [...] która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 14.05.2013 r., Nr [...] umarzająca postępowanie "w sprawie kontynuowanego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy N. pod sygn.: [...] dotyczącego samowolnie wybudowanego zbiornika typu "szambo", a następnie zmiany sposobu użytkowania na pomieszczenie gospodarcze na działce nr [...] w W. - własność P. D.D. , P. M.S. , P. R.D. ."
W tym stanie rzeczy, Kolegium stwierdziło, że odwołanie nie znajduje uzasadnienia, gdyż zebrane dowody w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji są dostatecznie kompletne.
A.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , domagając się jej uchylenia, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszechstronnie sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym braku dołączenia do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej wykonanej w dniu 13.10.2014 r., podczas oględzin nieruchomości, pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą oraz zaniechanie załączenia do akt sprawy umowy dotyczącej odprowadzania ścieków, na którą powoływał się właściciel nieruchomości,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie motywów i podstaw uznania że postępowanie jest bezprzedmiotowe, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego w ocenie organu odwoławczego oraz organu I instancji brak było podstaw do zastosowania przepisów prawa, na które wskazał m.in. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia 9.10.2013 r., wskazując, że prowadzenie sprawy należy do kompetencji Burmistrza Miasta Gminy N. , a to z uwagi na art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie, że decyzja organu I instancji została oparta na kompletnym materiale dowodowym, a analizie zostały poddane wszystkie zebrane w sprawie dokumenty i dowody, podczas gdy z akt sprawy wynika, że nie zostały do niej dołączone zdjęcia wykonane w dniu 13.10.2014 r. podczas oględzin, a także umowa z 2009 lub 2010 r. dotycząca przyłączenia do kanalizacji, na którą powoływał się właściciel podczas oględzin,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w jakim zakresie uznano za istotną dla rozstrzygnięcia ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18.11.2013 r., a także poprzez brak ustalenia, czy wskazana decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, do którego została wniesiona skarga na wskazaną wyżej decyzję, co wynikało z pisma z dnia 9.09.2014 roku (znak [...] ),
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom załączonym przez skarżącą do akt sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu, że skarżąca przedłożyła do sprawy dokumenty, które w jej ocenie wskazywały na istotne dla sprawy okoliczności,
- art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 2, 3a i 3b, 6 i 7 o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędne przyjęcie, że prowadzenie postępowania nie jest możliwe z uwagi na jego bezprzedmiotowość, skoro zaniechano przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i nie ustalono stanu faktycznego oraz pominięcie, że w przedmiotowej sprawie
zastosowanie znajdują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a kontrolę wynikających z niej obowiązków sprawuje Burmistrz Miasta i Gminy N.
W uzasadnieniu skargi zawarto rozwinięcie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że brak jest normy prawnej dającej podstawę do wydania orzeczenia. Dodatkowo wyjaśniło, że z przepisu art.5 ust.8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Stosownie do przepisu art.105 § 1 K.p.a., będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.
Stanowisko organów w kwestii bezprzedmiotowości postępowania jest prawidłowe.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że ostateczną decyzją administracyjną z dnia 18.11.2013 r. umorzono postępowanie "w sprawie kontynuowanego postepowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy N. pod sygn..[...] dotyczącego samowolnie wybudowanego zbiornika typu szambo, a następnie zmiany sposobu użytkowania na pomieszczenie gospodarcze, znajdującego się na działce nr [...] w W. ". Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15.04.2014 r. sygn. II SA/Kr 92/14 skarga na te decyzję została oddalona. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "przedmiotowy zbiornik typu "szambo" nie istnieje jako obiekt budowlany mogący pełnić funkcje gromadzenia ścieków bytowych albo opadowych, czy też pomieszczenia służącego przechowywaniu płodów rolnych lub innych rzeczy. Teren na powierzchni gruntu zagospodarowano w inny sposób, niezwiązany z poprzednim istnieniem zbiornika typu " szambo". W tym zakresie nie ma znaczenia, że pod powierzchnią gruntu pozostały rury, beton albo elementy inne niż ziemia...". Sąd wyraził również pogląd, że "nie istnieje fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne zbiornika albo piwnicy, brak w sprawie podstaw do wydania decyzji merytorycznej, zaś właściwym sposobem zakończenia postępowania jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a."
Zgodnie z przepisem art.5 ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2013.1399 j.t.) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych (pkt 2), zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4a (pkt 3), gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych ( pkt 3a), pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 3b). W myśl ustępu 6 tego przepisu nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Jak stanowi ustęp 7 przepisu w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Jednakże, stosownie do treści ustępu 8 przepisu, ustęp 7 nie dotyczy obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 3-3b. Oznacza to, że przepis przewidujący wydanie decyzji w przypadku niewykonania obowiązków, nie ma zastosowania do sytuacji, gdy obowiązek polega na zbieraniu odpadów komunalnych zgodnie z regulaminem, gromadzeniu nieczystości ciekłych w zbiornikach i pozbywaniu się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. W takich sytuacjach wójt jako organ sprawujący nadzór nad wykonaniem obowiązków przez właścicieli nieruchomości, nie ma uprawnienia do wydania decyzji nakazującej ich wykonanie. Pozostając zatem nadal organem nadzorującym wykonanie obowiązków z art. 5 ust. 1-4, wójt nie ma może wydawać decyzji nakazujących wykonanie obowiązków, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3-3b, w tym obowiązku polegającego na pozbywaniu się nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że nie oznacza to, że obowiązek odprowadzania ścieków w sposób zgodny z przepisami prawa pozbawiony jest sankcji. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawiera bowiem przepisy karne. Przepisy art. 10 ust. 2 i 2a przewidują, że ten kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1, jak i ten kto nie wykonuje obowiązków określonych w regulaminie, podlega karze grzywny.
Analiza przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że wprowadza ona podział obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości na dwie grupy: 1) obowiązki z art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, kiedy w razie ich niewykonania wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję administracyjną nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7), 2) obowiązki z art. 5 ust. 1 pkt 3, 3a i 3b, kiedy w razie ich niewykonania wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie wydaje decyzji administracyjnej nakazującej wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 8), lecz inną decyzję o przymusowych opłatach (art. 6 ust. 7).
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art.6 ust.1 omawianej ustawy właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez:
1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych lub
2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2
- przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.
W przypadku niewywiązywania się z tych obowiązków, stosownie do regulacji przepisu art.6 ust.7 ustawy, organ wydaje z urzędu decyzję, w której ustala:
1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych;
2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2;
3) terminy uiszczania opłat, o których mowa w pkt 1;
4) sposób i terminy udostępniania pojemników lub zbiorników w celu ich opróżnienia.
W sprawie takiej wszczynane jest jednakże odrębne postępowanie administracyjne.
Wreszcie, odnieść się pozostaje do twierdzeń skarżącej, wskazujących na dopuszczalność wydania decyzji merytorycznej w sprawie "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów". Istnienie kompetencji burmistrza skarżąca wywodziła z treści art.9 u ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zgodnie z tym przepisem burmistrz sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy, a do kontroli tej stosuje się przepisy art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 i 1238). Treść tych przepisów jest następująca:
Art. 379. 1. Marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów.
2. Organy, o których mowa w ust. 1, mogą upoważnić do wykonywania funkcjo kontrolnych pracowników podległych im urzędów marszałkowskich, powiatowych, miejskich lub gminnych lub funkcjonariuszy straży gminnych.
3. Kontrolujący, wykonując kontrolę jest uprawniony do:
1) wstępu wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem przez całą dobę na teren nieruchomości, obiektu lub ich części, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, a w godzinach od 6 do 22 - na pozostały teren;
2) przeprowadzania badań lub wykonywania innych niezbędnych czynności kontrolnych;
3) żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;
4) żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli.
4. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta, marszałek województwa lub osoby przez nich upoważnione są uprawnieni do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia przeciw przepisom o ochronie środowiska.
5. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa występują do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organy te stwierdza naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy.
6. Kierownik kontrolowanego podmiotu oraz kontrolowana osoba fizyczna obowiązani są umożliwić przeprowadzanie kontroli, a w szczególności dokonanie czynności, o których mowa w ust. 3.
Art. 380. 1. Z czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanego podmiotu lub kontrolowanej osobie fizycznej.
2. Protokół podpisują kontrolujący oraz kierownik kontrolowanego podmiotu lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu zastrzeżenia i uwagi wraz z uzasadnieniem.
3. W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanego podmiotu lub kontrolowaną osobę fizyczną kontrolujący umieszcza o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może, w terminie 7 dni, przedstawić swoje stanowisko na piśmie wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, staroście lub marszałkowi województwa.
Na podstawie art. 379 ust. 5 cytowanej ustawy burmistrz jest zobowiązany do wystąpienia do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań leżących w zakresie jego kompetencji. Chodzi tu o takie działania, które przekraczają kompetencje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Z tym rozwiązaniem koresponduje art. 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 1 lipca 2011 r., mocą którego do ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) dodano pkt 1a do art. 2 ust. 1, zobowiązujący IOŚ do kontroli przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tak więc w obowiązującym stanie prawnym kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach sprawują niezależnie od siebie:
1) wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast,
2) organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Z powyższego wynika zatem, że burmistrz jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli przestrzegania i stosowania ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosując do niej zacytowane przepisy ustawy o ochronie środowiska, ale tylko w sprawach objętych swoją właściwością. Na podstawie art. 379 ust. 5 p.o.ś. wójt, burmistrz lub prezydent miasta są zobowiązani do wystąpienia do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań leżących w zakresie jego kompetencji. Chodzi tu o takie działania, które przekraczają kompetencje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Z tym rozwiązaniem koresponduje art. 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 1 lipca 2011 r., mocą którego do ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) dodano pkt 1a do art. 2 ust. 1, zobowiązujący IOŚ do kontroli przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tak więc w obowiązującym stanie prawnym kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach sprawują niezależnie od siebie: wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Ponieważ, jak wcześniej wykazano, sprawa kontroli wykonania obowiązku polegającego na pozbywaniu się nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami nie może zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, tym bardziej nie może stanowić przedmiotu odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez burmistrza sprawa "kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika sąsiadów" .
O właściwości burmistrza w tej sprawie nie może przesądzać stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. wyrażone w piśmie z dnia 9.10.2013 r., przy którym przekazano Burmistrzowi Miasta i Gminy N. wniosek skarżącej z dnia 1.10.2013 r.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że choć są w części zasadne, nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rzeczywiście zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepis art.107 § 3 k.p.a. przez zbyt lakoniczne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, ale uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszechstronnie sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym braku dołączenia do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej wykonanej w dniu 13.10.2014 r., podczas oględzin nieruchomości, pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą oraz zaniechanie załączenia do akt sprawy umowy dotyczącej odprowadzania ścieków, na którą powoływał się właściciel nieruchomości.
Jak bowiem wyżej wykazano, postępowanie administracyjne w sprawie "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów" w ogóle nie powinno być wszczęte ze względu na nieistnienie "sprawy administracyjnej", dlatego też pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą, czy też nieprzeprowadzenie jakichś dowodów przez organ nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Dowody znajdujące się w aktach administracyjnych były wystarczające do dokonania oceny, że postepowanie jest bezprzedmiotowe.
Z przyczyn wskazanych wcześniej niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 2, 3a i 3b, 6 i 7 o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło