II SA/Kr 604/15

WyrokWSA w Krakowie2015-09-07

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało skutecznie doręczone stronie, jeśli dowód doręczenia zawierał braki formalne, a wyjaśnienia poczty były lakoniczne i niepoparte dowodami?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości skuteczności doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny. Wadliwy dowód doręczenia oraz lakoniczne wyjaśnienia poczty nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W ponownym postępowaniu organ musi ustalić, czy i kiedy przesyłka została skutecznie doręczona.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez L.M. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ uznał, że postanowienie zostało skutecznie doręczone w trybie zastępczym na podstawie art. 44 k.p.a., mimo że dowód doręczenia zawierał braki formalne, a wyjaśnienia poczty były niejednoznaczne. L.M. złożyła skargę, zarzucając nieskuteczność doręczenia i podnosząc liczne nieprawidłowości w procesie doręczania przesyłki.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant : st. sekr. sądowy Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2015 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia 25 marca 2015r. znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa, w związku z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), stwierdził wniesienie z uchybieniem terminu zażalenia L.M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z dnia 5 września 2014 r. znak: [...] o nałożeniu na zobowiązaną grzywny w kwocie 159768,06 zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki. W ocenie organu L.M. wnosząc zażalenie uchybiła 7-dniowemu terminowi z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ uznał, że zaskarżone postanowienie I instancji doręczono L.M. , w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 kpa, co wynika z analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz uzyskanej od Poczty Polskiej S.A. informacji, wskazującej, że przesyłka ta, wobec niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 zwrotnego potwierdzenia odbioru (adresatowi, lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania przesyłki adresatowi) została awizowana po raz pierwszy w dniu 8 września 2014 r., oraz że zawiadomienie o jej pozostawieniu w urzędzie pocztowym doręczający umieścił na drzwiach mieszkania adresata. Powtórnego awizowania dokonano w dniu 15 września 2014 r., a następnie wobec niepodjęcia przesyłki przez adresata, zwrócono ją do nadawcy w dniu 23 września 2014 r. Wobec tego w oparciu o art. 44 kpa przesyłka zawierająca postanowienie PINB z dnia 5 września 2014 r. została doręczona (zastępczo) L.M. w dniu 22 września 2014 r., tego dnia bowiem upływał termin, o którym mowa w przepisie art. 44 § 1 pkt 1 kpa, liczony od dnia pierwszego awizowania przesyłki (8 września 2014 r.), z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisu art. 57 § 1 kpa. MWINB nadmienił jednocześnie, iż zauważa, że powtórne awizowanie przesyłki zawierającej postanowienie PINB z dnia 5 września 2014 r. zostało dokonane przedwcześnie tj. przed upływem 7 dni od dnia pierwszego awizowania. Nieprawidłowość ta pozostaje jednak bez wpływu na skuteczność doręczenia w/w przesyłki, wobec faktu, że przesyłka ta, jak wskazuje jej zwrotne potwierdzenie odbioru, pozostawała w placówce pocztowej przez okres 14 dni (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku (teza 3) z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2028/12, Uwzględniając zasady obliczania terminów określone w art. 57 § 1 kpa, organ stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie PINB, rozpoczął swój bieg w dniu 23 września 2014 r. a upływał z dniem 29 września 2014 r. Natomiast przekazane przy piśmie PINB z dnia 21 listopada 2014 r. znak:[...] zażalenie L.M. z dnia 7 listopada 2014 r., nadano w placówce pocztowej, w dniu 12 listopada 2014 r., zatem z uchybieniem terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła L.M. , zarzucając, że postanowienie organu I instancji nie zostało skutecznie jej doręczone mimo, że osobiście w tym okresie odbierała pocztę w urzędzie pocztowym. Wobec tego podniosła, że nigdy nie doręczono jej postanowienia na właściwy adres zamieszkania, ani też nie doręczono jej go w czasie, gdy odbierała inne przesyłki w tym okresie w Urzędzie Pocztowym. Wyjaśnienia zaś skarżonego organu oparto jedynie na wyjaśnieniu Poczty Polskiej i w sytuacji tak popełnionych błędów nie powinny być brane pod uwagę, gdyż są nieprawdziwe i niewiarygodne. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wpisano daty powtórnego awizowania przesyłki, nie zaznaczono również w pkt 4 zwrotnego potwierdzenia odbioru, powodu zwrotu przesyłki do nadawcy oraz daty zwrotu przesyłki, brak było również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisu doręczającego, co potwierdza iż przesyłka była wadliwie doręczana i w żadnym stopniu nie potwierdza wersji poczty jakoby miała być dostarczona a nie podjęta. Nieprawdą jest również, że powtórnego awizowania dokonano w dniu 15 września 2014 roku nawet nie zadając sobie trudu ażeby podać gdzie tym razem zostało awizo pozostawione a w piśmie skierowanym do Urzędu Pocztowego przez Wojewódzki Inspektorat błędy te zostały podniesione i najprawdopodobniej wtedy daty te zostały uzupełnione, co świadczy o nierzetelnej pracy poczty która w tym wypadku naraża skarżącą na niewymierne konsekwencje. Skarżąca dodatkowo zakwestionowała, że awiza były zostawiane w drzwiach, gdyż drzwi do obiektu są całą dobę otwarte, bo jest to hotel i pracuje w nim obsługa przez całą dobę, na co wniosła o przesłuchanie wskazanych świadków. Wyjaśnienia poczty co najmniej w jej ocenie mijają się z prawdą, są stereotypowym tłumaczeniem nie popartym żadnymi dowodami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazuje na popełnione błędy ale nie wyciąga z tego żadnych wniosków na korzyść skarżącej. Skarżąca wskazała, iż w okresie miedzy 5 września a 22 września 2014 roku co najmniej kilkakrotnie była w Urzędzie Pocztowym, odbierając i wysyłając przesyłki, w tym świadczenie emerytalne. Nadto w dniu 10.09.2014 skarżąca osobiście była w Urzędzie Pocztowym w J. i wysyłała przesyłki na co przedstawiła dowód. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wskazując iż zwracał się urzędu pocztowego o wyjaśnienie co do sposobu doręczania przesyłki, uzyskując informację, iż przesyłka była dwukrotnie awizowana i jako nieodebrana w terminie została zwrócona do nadawcy z odpowiednią adnotacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1"c" p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, organ uznał, że w przedmiotowym wypadku przesyłkę zawierającą postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, doręczono skarżącej w dniu 22 września 2014 roku w trybie art. 44 k.p.a. Treść przywołanego przepisu jest następująca: "Art. 44. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Z akt kontrolowanej sprawy wynika, iż dowód doręczenia w/w korespondencji nie spełniał wymogów formalnych, co zresztą zostało zauważone przez organ II instancji. W związku z tym skarżony organ, pismami z dnia 1 grudnia 2014 roku, a następnie z dnia 26 lutego 2015 roku (k.10 i k.13 akt adm. II instancji) zwrócił się do Poczty Polskiej (Urzędu Pocztowego w J. ) o wyjaśnienie odnośnie odbiorcy przesyłki o nr [...] , poprzez wskazanie dat pierwszego i drugiego awizowania oraz daty zwrotu do nadawcy w/w przesyłki listowej wraz z podaną temu urzędowi informacją że przesyłka o nr nadawczym: [...] , została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. Adresatem przedmiotowej przesyłki była P. L.M. , [...] . W/w przesyłka listowa polecona zwrócona została do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. z odciśniętą na kopercie pieczęcią: "ZWROT nie podjęto w terminie". Niemniej jednak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wpisano daty powtórnego awizowania przesyłki, nie zaznaczono również w pkt 4 zwrotnego potwierdzenia odbioru powodu zwrotu przesyłki do nadawcy oraz daty zwrotu przesyłki. Brak jest również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisu doręczającego. W odpowiedzi, po ponad 3 miesiącach, organ uzyskał wyjaśnienie Poczty Polskiej, że: "przedmiotowa przesyłka była awizowana dwukrotnie. Pierwsze awizo pozostawiono w drzwiach adresata 08-09-2014 a powtórne 15-09-2014 r. Nie odebrana w terminie przesyłka została zwrócona do nadawcy 23-09-2014 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" (k. 16 akt adm.). Powyższe wyjaśnienie, w ocenie organu dało podstawę do przyjęcia, że przedmiotowa przesyłka została doręczona skarżącej w dniu 22 września 2014 roku w trybie art. 44 k.p.a. Takie stanowisko organu należy jednak uznać za nieprawidłowe. Zgodnie z orzecznictwem i poglądami doktryny, jedną z przesłanek skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a., jest "umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis w nowym brzmieniu ustanawia wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że podmiot doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy umieszczenie zawiadomienia w ten sposób nie jest możliwe, to może to uczynić w ten sposób, że umieści zawiadomienie albo w drzwiach mieszkania adresata, albo w drzwiach pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje obowiązki zawodowe (pracuje), lub w miejscu widocznym na tej nieruchomości, np. na bramie. Umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu niż wymienione w tym przepisie jest prawnie bezskuteczne" (tak: Wróbel A., Komentarz aktualizowany do art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2015). Już z powyższego poglądu, który można uznać za utrwalony i który tutejszy Sąd w całości podziela wynika, że w przypadku wadliwie opisanego przez doręczyciela dowodu doręczenia, lakoniczne i nie poparte żadnymi dowodami wyjaśnienie Poczty Polskiej, nie mogły stanowić podstawy nie tylko co do ustalenia daty doręczenia przesyłki skierowanej do skarżącej ale i do tego, czy doręczenie można w ogóle uznać za dokonane. Nadmienić w tym miejscu należy, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżąca odbierała wszystkie inne przesyłki kierowane do niej przez organy. W tym stanie rzeczy, jej wyjaśnienia co do tego, że przesyłka zawierająca postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w ogóle nie była awizowana są prawdopodobne. W ponownym postępowaniu obowiązkiem organu będzie zatem podjęcie czynności, w wyniku których organ ustali w sposób nie budzący wątpliwości, czy i kiedy powyższa przesyłka została skarżącej doręczona. Jeśli w wyniku podjętych działań nie będzie można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że kwestionowana przesyłka została skarżącej doręczona, zadaniem organów będzie umorzenie postępowania zażaleniowego wszczętego wskutek zażalenia z dnia 7.11.2014 roku i doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jeśli natomiast z ustaleń organu będzie wynikać, że postanowienie to zostało doręczone, a pozostaną wątpliwości co do daty doręczenia, to w takim wypadku organ II instancji rozpozna merytorycznie zażalenie skarżącej z daty 7.11.2014 roku. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło