II SA/Kr 604/25

WyrokWSA w Krakowie2025-08-21

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Piotr Fronc, Asesor WSA Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest legalna, jeśli obiekt ten został rozebrany przed dokonaniem tej czynności, a karta ewidencyjna została sporządzona ponad 5 lat wcześniej?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ponieważ czynność ta została dokonana w dniu 21 marca 2025 r., podczas gdy obiekt został rozebrany w styczniu 2024 r., a karta ewidencyjna została sporządzona ponad 5 lat wcześniej. Sąd uznał, że przed dokonaniem takiej czynności organ powinien zweryfikować aktualność karty ewidencyjnej, zwłaszcza w sytuacji, gdy obiekt, który miał być objęty ochroną, już nie istnieje.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. i B. M. zaskarżyli czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r. polegającą na włączeniu karty ewidencyjnej willi "A." do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury, w tym brak zawiadomienia o zamiarze włączenia karty do ewidencji oraz fakt, że budynek został rozebrany w styczniu 2024 r. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że budynek był objęty ochroną i że właściciele zostali powiadomieni o zamiarze włączenia karty do ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz zasądził od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. i B. M. na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r. znak: DNT-I.5140.3.2024.MK w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego willa "A. ", dawna "S. w Z. (dz. ew. nr [...] obr. [...]) do wojewódzkiej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie na rzecz M. M. i B. M. solidarnie kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. M. i B. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków - budynku mieszkalnego willa "A." (d. "S. znajdującego się pod adresem Z., [...] (dz.ew. nr [...] obr. [...]) do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zaskarżonej czynności zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej jako: u.o.z.) w zw. z § 15 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (dalej jako: Rozporządzenie) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez niezawiadomienie Skarżących o zamiarze włączenia karty ewidencyjnej do WEZ oraz niezawiadomienie Skarżących o włączeniu karty ewidencyjnej do WEZ, a przez to pozbawienie ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu; b) art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 1 i 2 u.o.z. w zw. z art. 45 i art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywiiny (dalej jako: k.c.), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez opracowanie i włączenie do WEZ karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego - budynku uprzednio zlokalizowanego przy ul. [...] podczas gdy budynek ten nie istnieje, albowiem został rozebrany w styczniu 2024 roku. W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd powyższych zarzutów, zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie przepisów: a) prawa materialnego, a to art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 1 i 2 w u.o.z. w zw. z § 14 i § 15 ust. 1 i 4 Rozporządzenia polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez: i. opracowanie i włączenie do WEZ karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego, podczas gdy w sprawie nie wystąpiły okoliczności pozwalające na uznanie, że organ miał usprawiedliwione podstawy do ujęcia obiektu w ewidencji zabytków; ii. brak zawarcia w karcie ewidencyjnej zabytku wystarczających informacji w zakresie stwierdzonych przez organ wartości historycznych, naukowych lub artystycznych obiektu, pozwalających na ustalenie, iż stanowi on zabytek; iii. brak wyważenia przez organ interesu publicznego i interesu prywatnego właścicieli nieruchomości uznanej za zabytkową przed podjęciem skarżonej czynności, w wyniku której doszło do ograniczenia przysługujących im praw i wolności; iv. dokonanie skarżonej czynności bez uprzedniego sprawdzenia czy informacje zawarte w opracowanej karcie ewidencyjnej są aktualne i zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym; b) procedury, a to art. 7 i art. 8 k.p.a., a także art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz oparcie skarżonej czynności na ustaleniach, które były nieaktualne i niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodów z dokumentów: a) odpisu zwykłego KW [...] - na okoliczność: legitymacji skargowej skarżących; b) poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pisma z dnia 6 grudnia 2023 roku, c) poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu dokumentu pełnomocnictwa z dnia 8 listopada 2023 roku, d) poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pisma MWKZ z dnia 9 stycznia 2024 roku (znak: DNT.1.5133.2.2024.JH), - na okoliczność: niezawiadomienia skarżących o zamiarze włączenia karty ewidencyjnej do WEZ, braku umocowania pełnomocnika do reprezentowania skarżących w procedurze włączenia karty ewidencyjnej do WEZ; e) poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii decyzji Starosty T. z dnia 23 maja 2023 roku znak: AB.6740.333.2022.PM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym i zadaszoną rampą zjazdową oraz budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego po jego rozbiórce wraz z niezbędnym zagospodarowaniem terenu, mur oporowy, adres inwestycji dz. ewid. nr [...], [...] obr. [...] w miejscowości Z., jednostka ewidencyjna [...] Z., f) poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dziennika budowy z przebiegu robót budowlanych na dz. ewid. nr [...], [...] obr. [...] w miejscowości Z., g) poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii opinii prof. dr. hab. inż. arch. A. K. z dnia 31 maja 2021 roku, - na okoliczność: ich treści, daty powstania oraz braku cech zabytkowych budynku uprzednio zlokalizowanego przy ul. [...] w Z., nieistnienia budynku w dacie podjęcia skarżonej czynności. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie na rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o jej oddalenie. Przytoczył fragmenty pisma 21 marca 2025 r., zawiadamiającego o włączeniu karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do WEZ, które miały uzasadniać dokonanie zaskarżonej czynności z uwagi na cechy budynku. Zaznaczył, że o istotnej roli dla przestrzeni kulturowej regionu świadczy objęcie ww. budynku ochroną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżona czynność materialno - techniczna polegająca na włączeniu karty budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie zmienia istniejącego stanu faktycznego dla przedmiotowego obiektu, gdyż budynek w obecnym stanie rzeczy jest objęty ochroną konserwatorską, gdyż znajduje się on w Gminnej Ewidencji Zabytków. Za podjęciem takiej decyzji przemawiają względy społeczne i cel publiczny, którym jest zachowanie dziedzictwa kulturowego w jak najszerszym aspekcie. Ochrona tylko wyjątkowych budynków doprowadza do możliwości zachowania zabytkowej tkanki i daje możliwości poznawcze przyszłych pokoleń. Jak wspomniano powyżej właściciele obiektu zostali powiadomieni zawiadomieniem z dnia 09.01.2024 r. o zamiarze włączenia karty dla przedmiotowego obiektu, zgodnie z pocztowym potwierdzeniem odbioru pismo odebrane zostało dnia 16.01.2024 r. i 6.02.2024 r. Zawiadomienie z dnia 21.03.2025 r. o włączeniu karty ewidencyjnej dla obiektu - budynek mieszkalny willa "A. ", d. "S. " znajdującego się pod adresem Z., [...] (dz. ew. nr [...] obr. [...] do wojewódzkiej ewidencji doręczone zostało M. K. dnia 28.03.2025 r., zgodnie z pełnomocnictwem przedłożonym do urzędu z dnia 08.11.2023 r. (pełnomocnictwo obejmowało również wykreślenie obiektu z wszelkich ewidencji zabytków). Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego iż, przedmiotowy budynek nie istnieje, albowiem został on rozebrany w styczniu 2024 roku na podstawie prawomocnej decyzji Starosty T. z dnia 23 maja 2023 roku znak: AB.6740.333.2022.PM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (...) organ wyjaśnił, iż Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydając postanowienie znak DNT-1.5181.2.2023.JH z dnia 27.01.2023r. uzgodnił zamierzenie inwestycyjne pt. "Budowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem podziemnym i zadaszoną rampą zjazdową oraz budowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego po jego rozbiórce wraz z niezbędnym zagospodarowaniem terenu tj. utwardzenie terenu pod dojazd, dojścia, taras zewnętrzny i miejsca postojowe, drenaż opaskowy oraz instalację kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem wód opadowych i roztopowych do zbiornika szczelnego, miejsce gromadzenia odpadów stałych, basen zewnętrzny, instalacja elektryczna zalicznikowa - Z., ul. [...], dz. ewid. nr [...], [...] obręb [...]". Zamierzenie inwestycyjne polegało na translokacji istniejącego obiektu tj. willi "A. czyli rozbiórce obiektu a następnie odbudowy z materiału autentycznego w obrębie inwestycji. Przypomniano, że zgodnie z Zarządzeniem Burmistrza Miasta Z. nr 0050.22.202 5z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie zmiany gminnej ewidencji zabytków Miasta Zakopane Burmistrz Miasta Z. włączył do zbioru kart adresowych kartę adresową willi "S. przy ul. [...] w Z.. Włączenie zostało dokonane w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a."- sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne również obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a., stwierdza bezskuteczność tej czynności (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest czynność włączenia przez Małopolskiego Wojewódzkiego Zabytków w Krakowie karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego willa "A. ", dawna "S. w Z.. Tryb jej zaskarżenia do sądu administracyjnego został określony w art. 53 § 2 p.p.s.a.: "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę". Zawiadomieniem z dnia 21 marca 2025 roku MWKZ poinformował pełnomocnika skarżących o włączeniu karty ewidencyjnej przedmiotowego budynku do WEŹ – zawiadomienie doręczono 28 marca 2025 r. Skarga została wniesiona 28 kwietnia 2025 r. (koperta k. 43), przy czym termin 30 dni upływał w dniu poprzednim tj. 27 marca 2025 r. Była to jednak niedziela – dzień ustawowo wolny od pracy. Zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Tym samym termin, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. został przy wniesieniu skargi zachowany. Wobec zachowania terminu do wniesienia skargi oraz spełnienia innych wymogów formalnych, Sąd przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. u.o.z. użyte w ustawie określenie "zabytek" oznacza nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. W myśl pkt 2 art. 3 "zabytek nieruchomy" to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1. Niewątpliwie włączenie zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków rodzi po stronie właściciela lub posiadacza zabytku pewne obowiązki, wynikające choćby z art. 5 i 28 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i zmienia sytuację prawną właściciela zabytku. W postanowieniu z 25 lutego 2020 r., sygn. II OSK 395/20 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "brak przepisów określających tryb postępowania skutkuje tym, że kontrola legalności działania organu sprowadza się do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r. II OSK 2189/13 - na gruncie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dotyczącego gminnej ewidencji zabytków). Ujęcie w ewidencji zabytków nie następuje w związku ze stosowaniem kodeksu postępowania administracyjnego. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste bowiem, że włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może zostać ujęty w ewidencji." W orzecznictwie tut. Sądu również zwraca się uwagę, że "brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Powinien zostać sporządzony dokument, z którego wynikałoby merytoryczne uzasadnienie, z jakich powodów materialnoprawnych organ obejmuje dany obiekt nieruchomy ww. kartą jako zabytek spełniający wymogi art. 3 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W szczególności potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Tego wymaga w demokratycznym państwie prawnym ochrona praw podmiotowych właściciela nieruchomości." (wyrok z dnia 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 441/2021 r.; zob. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 października 2020 r. II SA/Kr 707/20, wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 września 2021 r. sygn. II SA/Kr 637/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2021 r. sygn. II SA/Kr 657/21). Przechodząc do realiów niniejszej sprawy trzeba przypomnieć, że przedmiotowy budynek w przeszłości figurował w gminnej ewidencji zabytków miasta Z., jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 30 września 2024 roku sygn. akt: II SA/Kr 298/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta Z. z dnia 14 lutego 2011 roku w zakresie włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego - budynku willa "A. " (d. S. położonego przy ul. [...] w Z. do gminnej ewidencji zabytków Miasta Z.. Burmistrz Miasta Z. w dniu 12 lutego 2025 r. ponownie dokonał włączenia karty adresowej do gminnej ewidencji zabytku nieruchomego zlokalizowanego przy ul. [...] (dz. ewid. nr: [...] obr, [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Z.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. II SA/Kr 635/25 stwierdził bezskuteczność tej czynności. Przyczyną uwzględnienia skargi było ustalenie, że w dacie dokonania zaskarżonej czynności przedmiotowy budynek nie istniał. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono: "Z powyższego wynika, że willa A. (d.S. od 14 lutego 2011 r. figurowała w kolejnych ewidencjach zabytków. Pomimo tego, w dniu 9 lutego 2021 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził zgodę na jej rozebranie oraz translokację. Prace te zostały zaaprobowane przez Starostę T. w dniu 23 maja 2023 r. w pozwoleniu na budowę, a następnie zrealizowane. Wpis w dzienniku budowy świadczy o tym, że rozbiórka willi i jej zeskładowanie zakończyły się w dniu 5 stycznia 2024 r. Blisko rok później Burmistrz włączył kartę adresową willi do gminnej ewidencji zabytków. Fakt, że do ewidencji zabytków został włączony budynek nieistniejący, samo w sobie świadczy o nieprawidłowości postępowania organu, a żaden z argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano powyżej, włączenie karty adresowej budynku do ewidencji zabytków musi być poprzedzone dokładną analizą cech tego budynku, wyłącznie bowiem jego wartości historyczne, artystyczne i naukowe świadczą o zabytkowym charakterze danego obiektu i uzasadniają włączenie jego karty adresowej do ewidencji zabytków. Tymczasem oczywistym jest, że w sytuacji rozebrania danego obiektu nie jest możliwe dokonanie oceny jego walorów zabytkowych, albo co najmniej bardzo utrudnione i skomplikowane, a co więcej w takiej sytuacji nie tyle należy odnosić się i oceniać go jako nieruchomość, co raczej już jako jej część albo ruchomość – zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i zgodnie z definicją "zabytku" zawartą w art. 3 pkt 1 u.o.z.. Ani z karty adresowej willi, ani z odpowiedzi na skargę nie wynika z resztą, aby organ podjął próbę takiej oceny przed dokonaniem zaskarżonej czynności. W karcie widnieje stare zdjęcie willi sprzed rozbiórki, co jednoznacznie świadczy o tym, że organ automatycznie powielił wcześniejsze wpisy, bez zbadania aktualnego stanu rzeczy". W niniejszej sprawie sytuacja jest analogiczna, a przytoczoną wyżej ocenę Sąd w całej rozciągłości podziela. Jak wynika z dokumentów dołączonych do skargi tj. decyzji Starosty T. z dnia 23 maja 2023 roku znak: AB.6740.333.2022.PM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektonicznobudowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz dziennika budowy przedmiotowy budynek został rozebrany w styczniu 2024 roku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wspomniana decyzja Starosty T. z dnia 23 maja 2023 roku była przedmiotem uzgodnienia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – w jej uzasadnieniu znajduje się stwierdzenie: "Pismem z dnia 09 stycznia 2023 r. przesłano dokumentację projektową do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie delegatura w N. celem uzgodnienia. Postanowieniem z dnia 27.01.2023r. znak: DNT-I-5181.2.2023.JH Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił zamierzenie inwestycyjne w oparciu o dokumentację projektową". Fakt dokonania tego uzgodnienia potwierdził również organ w odpowiedzi na skargę zaznaczając, że zamierzenie inwestycyjne polegało na translokacji istniejącego obiektu tj. willi "A. " czyli rozbiórce obiektu, a następnie odbudowie z materiału autentycznego w obrębie inwestycji. Organ podkreślił, że argument pełnomocnika właścicieli, że obiekt nie istnieje świadczy o fakcie, iż proces translokacji nie został ukończony. Ponowne wzniesienie cennego obiektu zabytkowego jest warunkiem określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto jeżeli informacja podana przez skarżącego, że budynek nie istnieje (nie istnieje/nie została zachowana i w należytym stanie przechowywana jego "substancja autentyczna"), to skarżący dokonał jego zniszczenia (tj. czynu zagrożonego sankcjami z art. 108 w/w ustawy), bowiem całkowita rozbiórka budynku jest niezgodna z wydanym pozwoleniem na budowę oraz z zatwierdzonym w nim projektem budowlanym, jak również z warunkami uzgodnienia konserwatorskiego. Okoliczności te nie mają znaczenia dla oceny zasadności skargi w niniejszej sprawie. Poza jej zakresem pozostają ewentualne nieprawidłowości przy realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę – co może pozostawać w kręgu zainteresowania organów nadzoru budowlanego, czy też wspomniana przez organ odpowiedzialność na podstawie art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd administracyjny działając w granicach tej sprawy ocenia prawidłowość zaskarżonej czynności - biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty jej dokonania tj. z 21 marca 2025 r. Tego dnia Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dokonał włączenia karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków, przy czym owa karta została opracowana w listopadzie 2019 roku – a więc ponad 5 lat wcześniej. W tym okresie Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dokonał uzgodnienia pozwolenia na budowę w zakresie obejmującym między innymi rozbiórkę budynku. W tych okolicznościach z całą pewnością przed dokonaniem zaskarżonej czynności należało zweryfikować aktualność karty sporządzonej ponad 5 lat wcześniej. W zawiadomieniu z 21 marca 2025 r. o włączeniu karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków stwierdzono: "Włączenie do WEZ jest uzasadnione ze względu na zabytkowy charakter obiektu. Budynek willi "A. dawniej" S. " wzniesiony został w 1932 roku. Reprezentuje typ architektury zakopiańskiej, regionalnej określanej jako styl zakopiański drugi. Obiekt drewniany, parterowy, podpiwniczony w części. Rzut na planie prostokąta, półtoratraktowy, symetryczny z nowszą dobudówką w tylnej elewacji. Elewacja zdobiona elementami wywodzącymi się z tradycji Podhala. Nakryty dachami dwuspadowymi, gontem. Cechami charakterystycznymi willi są: wysoka podmurówka z kamienia granitowego, ściany drewniane, zrębowe, od frontu zlokalizowany obszerny ganek z werandą w poddaszu, stolarka okienna i drzwiowa drewniana, dach dwuspadowy półszczytowy, szczyty budynku szalowane deskami z dekoracją listwową oraz motywem "słoneczka", profilowane rysie. Budynek stanowi świadectwo rozwoju architektury regionalnej zapoczątkowanej przez S. W. pod koniec XIX wieku oraz tradycję budownictwa drewnianego w polskich górach. Jest cennym źródłem badań nad rozwojem architektury, historii sztuki, historii technik budowlanych." Tak szczegółowy opis dotyczy obiektu, który został rozebrany ponad rok wcześniej i to w sposób legalny - po dokonaniu uzgodnienia z organem ochrony zabytków. Na marginesie trzeba podkreślić, że w razie zrealizowania decyzji o pozwoleniu na budowę - po ponownym wzniesieniu przedmiotowego budynku, zaktualizuje się na nowo możliwość włączenia karty ewidencyjnej tego obiektu do WEZ. Wymaga to jednak dokonania aktualnych ustaleń i szczegółowego opisu stanu istniejącego w dacie dokonania czynności. Zasadny okazał się również zarzut nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia do rąk pełnomocnika skarżących. Z treści pełnomocnictwa z dnia 9 listopada 2023 r. (k. 27) nie wynika, by obejmowało ono jakiekolwiek czynności związane z włączeniem przedmiotowego budynku do WEZ. Okoliczności te musiały skutkować stwierdzeniem przez Sąd bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 714 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącego, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 34 zł (2 razy po 17 zł) tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za dwa pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło