II SA/Kr 608/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-04-09

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata), biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, rodzinną i finansową, w tym fakt posiadania rozdzielności majątkowej z małżonką?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy, ponieważ jego oświadczenia były wybiórcze i wymijające. Pomimo wezwań, nie przedstawił pełnych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej i dochodów, w tym dochodów małżonki, co jest istotne dla oceny jego zdolności płatniczych, niezależnie od ustroju majątkowego małżonków. Ponadto, przedłożone dokumenty nie były aktualne.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podał miesięczny dochód w wysokości 6.143,85 zł, ale nie wykazał stanu majątkowego ani nie przedstawił pełnych danych dotyczących dochodów i majątku żony, powołując się na rozdzielność majątkową. Wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie został oddalony z powodu niewykazania sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 lutego 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie wykonania zastępczego p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci: B. ur. [...] 1989 roku, R. ur. [...] 1990 roku i K. ur. [...] 1991 roku. Ich miesięczny dochód wynosi 6.143,85 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego. W rubryce 7 wniosku, w której należało podać stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wpisał "rozdzielność majątkowa". Wnioskodawca pozostawił niewypełnioną rubrykę 7.2.1 formularza, w której należało wykazać posiadane zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe, itp.) oraz przekreślił rubrykę 7.2.2 "Przedmioty wartościowe". Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy T. S. podniósł, iż znajduje się obecnie w niekorzystnej sytuacji finansowej i materialnej. Działalność, którą prowadzi napotyka na szereg trudności głównie wynikających z zaległości wpłat od kontrahentów. Kontrahent skarżącego pozostaje w zwłoce z zapłatą kwoty ok. 900 tys. zł, a dodatkowo inni dłużnicy zalegają z zapłatą należności, tym samym naruszają jego płynność finansową. Prowadzone postępowania przeciwko dłużnikom niewywiązującym się ze swoich zobowiązań obarczone są kolejnymi kosztami. Z tych względów skarżący nie może ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku na stanie materialnym. Wnioskodawca ma ponadto na utrzymaniu troje studiujących dzieci. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych T. S., dlatego został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie kopii zeznania podatkowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w roku 2012, bądź zaświadczenia naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za rok 2012, jeśli zeznanie podatkowe za ubiegły rok nie zostało jeszcze złożone, wykazanie stanu majątkowego, źródła i wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy, udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, wywóz ścieków, ubezpieczenie itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, ewentualne leczenie itp. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał kopie następujących dokumentów: zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2011, trzech wyciągów z rachunku bankowego, faktury za gaz z dnia 7 lutego 2013 roku opiewającego na kwotę 2.628,08 zł, odcinków płatności za energie elektryczną za okres od marca do czerwca 2013 roku opiewających na kwoty 258 zł, faktury za usługi telekomunikacyjne z dnia 5 marca 2013 roku na kwotę 150,64 zł, odcinka płatności za ubezpieczenie OC rolników i ubezpieczenie budynków na kwotę 1.205 zł. Skarżący oświadczył, iż w związku z faktem posiadania z żoną rozdzielczości majątkowej nie jest on uprawniony do przedstawienia zarówno historii rachunku bankowego żony, jak i udokumentowania jej miesięcznego dochodu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek T. S. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 roku Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ze względu na niewykazanie przez wnioskodawcę jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległy zmianie. T. S. nadal dysponuje stałym miesięcznym dochodem w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości 6.143,85 zł. Powołuje się, jak uprzednio, na trudności w prowadzeniu działalności związane z zaległościami wpłat od kontrahentów. Nie wykazuje nadzwyczajnych wydatków, które obciążałyby jego domowy budżet. Skarżący, pomimo skierowanego do niego wezwania, konsekwentnie odmawia podania jakichkolwiek informacji dotyczących stanu majątkowego i wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, powołując się na ustrój rozdzielności majątkowej. Orzekający pragnie zaakcentować, iż okoliczność, że skarżący zawarł umowę wyłączającą wspólność majątkową w jego małżeństwie nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 roku sygn. akt GZ 71/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przy badaniu przesłanek z art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa, odnosi się przecież do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś do ich wzajemnych obowiązków, w tym polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 230/09). Zatem informacje o dochodach i stanie majątkowym żony, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione, miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na marginesie należy także dodać, że pomimo wezwania o przedłożenie kopii zeznania podatkowego skarżącego za rok 2012, skarżący przesłał kopię zeznania podatkowego za rok 2011, nie są to zatem dane aktualne. T. S. nie wykonał także wezwania do przedłożenia wykazów wszystkich posiadanych rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy. Skoro strona otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 15 marca 2013 roku, to okres ostatnich trzech miesięcy obejmuje daty od 15 grudnia 2012 roku do 15 marca 2013 roku. Tymczasem przedłożone przez skarżącego wyciągi z Konta [...] w Banku [...] S.A. Oddział w T. dotyczą okresów od 31 sierpnia 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku, od 30 września 2012 roku do 30 września 2012 roku i od 23 października 2012 roku do 23 października 2012 roku. Wyciągi nie są zatem aktualne, a poza tym nie zawierają historii transakcji, które były przeprowadzane na tym rachunku, o czym była mowa w wezwaniu. W tej sytuacji należy więc stwierdzić, że złożone przez T. S. oświadczenia są wybiórcze i wymijające. Z tego też względu nie sposób przyjąć, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło