II SA/Kr 610/04
WyrokWSA w Krakowie2007-02-28
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Ewa Rynczak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić skargę na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 15.000 zł, w sytuacji gdy skarżący podnosi zarzut rażącej niewspółmierności tej opłaty do wartości wybudowanego budynku gospodarczego oraz trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wysokość opłaty legalizacyjnej, obliczona zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, nie podlega miarkowaniu przez organy administracji ani sądy. Przepisy prawa nie pozwalają na zmniejszenie tej opłaty ani ustalenie jej na poziomie zerowym, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej skarżącego. W związku z tym, jeśli opłata została obliczona prawidłowo i zgodnie z prawem, skarga na jej nałożenie powinna zostać oddalona.Stan faktyczny
J. B. wybudował obiekt gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na niego obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 15.000 zł. Po spełnieniu innych nałożonych obowiązków, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu opłaty. J. B. wniósł skargę do WSA, domagając się zmniejszenia opłaty ze względu na jej rażącą niewspółmierność do wartości budynku i trudną sytuację materialną. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
8Sygn. akt II SA/Kr 610/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 luty 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Ewa Rynczak (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. znak:[...], na podstawie art. 49, art. 59f ust 1 i 2 w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 kpa po stwierdzeniu, że obowiązki nałożone na J. B. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] 2003r. Znak: [...] zostały spełnione postanowił nałożyć na J. B. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej, którą ustalono w wysokości 15.000 zł (słownie złotych piętnaście tysięcy) i zobowiązał go do uiszczenia tej kwoty w terminie do 7 dni, od daty otrzymania niniejszego postanowienia.
Organ I instancji podał, że J. B. wybudował w 2003 r. obiekt gospodarczy murowany o wymiarach w rzucie 4.10 x 6.50 m. Obiekt jest parterowy, przekryty dachem dwuspadowym o pokryciu niepalnym - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie dnia [...] 2003 r. nakładające na J. B. wymagane prawem obowiązki. Po spełnieniu nałożonych obowiązków - przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. jako organ kompetentny, działając na podstawie art. 49 ustawy Prawo Budowlane ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 15. 000 zł.
Kwota opłaty legalizacyjnej obliczona została zgodnie z art. 59 f ust.1 i podwyższona pięćdziesięciokrotnie tj. wg wzoru: (S x K x W) x 50 = (300 x 1x1) x 50 = 300 x 50 = 15 000, gdzie:
S - stawka opłaty 300 zł ustalona została rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28.06.2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1132) Zgodnie z załącznikiem ustawy Prawo Budowlane kat. III - inne niewielkie budynki, jak budynki gospodarcze, garaże do 2-ch stanowisk włącznie
K - współczynnik kategorii obiektu wynosi 1
W - współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi 1.
Obowiązek 50- krotnego podwyższenia stawki opłaty wyliczonej wg powyższego wzoru wynika z art. 49 ust. 2.
Jednocześnie poinformowano stronę, że w przypadku nie uiszczenia w terminie ustalonej opłaty legalizacyjnej, wydana zostanie decyzja, o której mowa w art. 48 ust. 1 tzn. że wydany zostanie nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W dniu [...] 2004 r. zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. B. Żalący podał, że kontrola na terenie jego nieruchomości w dniu 14 października 2003 r. odbyła się bez jego obecności. Żalący nie zgadza się z tak wysoką opłatą legalizacyjną, gdyż przewyższa ona bowiem nakłady poniesione na przebudowę przedmiotowego obiektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] 2004 r. znak: [...], na podstawie art.138 § 1 pkt. 2 oraz art. 144 i art. 123 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł, co następuje:
"na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59f ust.1 i art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 kpa i Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. z 2003 r. Nr 120 poz. 1132) , po stwierdzeniu, że obowiązki nałożone na Pana J. B. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia[...] 2003r. znak: [...] zostały spełnione, nałożył J. B. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej, którą ustalono w wysokości 15. 000 zł (słownie; piętnaście tysięcy złotych)".
Organ odwoławczy w uzasadnieniu odnosząc się do zarzutów skarżącego J. B., stwierdził, iż wykonanie nowego obiektu budowlanego budynku gospodarczego o wymiarach 6.49 x 4.03m (wymiary z rysunku rzutu fundamentów dokumentacji powykonawczej opracowanej przez mgr inż. W. G.) w miejscu rozebranego wcześniej obiektu wzniesionego, jak stwierdza odwołujący się "na istniejącej podmurówce (na mniejszej nawet powierzchni)" jest budową w rozumieniu art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 , w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ l instancji postanowieniem z dnia [...] 2003 r. znak:[...] , wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane i zobowiązał J. B. do przedłożenia dokumentów wyszczególnionych w wyrzeczeniu. Obowiązek nałożony na J. B. w/w postanowieniem został spełniony.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdza, że nie można podzielić wywodów zawartych w zażaleniu, bowiem ustawa Prawo budowlane i zawarte w niej przepisy w sposób ścisły określają tryb postępowania w przypadku wykonania przez inwestora robót budowlanych bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na powołanie niepełnej podstawy prawnej skarżonego postanowienia, a także braku określenia w jego wyrzeczeniu dokładnego adresu zobowiązanego, organ odwoławczy w myśl dyspozycji art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł jak na wstępie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie w dniu [...] 2004 r. wniósł J. B. Skarżący podał, że ustalona opłata legalizacyjna jest rażąco niewspółmierna do wartości wybudowanego budynku gospodarczego, dlatego też skarżący wnosi o jej zmniejszenie. Skarżący nie dysponuje bowiem wystarczającymi środkami finansowymi na uiszczenie tak wysokiej opłaty legalizacyjnej, ze względu na trudną sytuację materialną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Sąd dokonując oceny prawidłowości wydanego postanowienia stwierdził, że wydane postanowienie jest zgodne z prawem.
Postanowienie organu odwoławczego z dnia 26.03.2004r. zostało wydane w dacie obowiązywania ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 2003r., Nr 80, poz.718), która to ustawa weszła w życie w dniu 11.07.2003r.
Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 49 ust. 1, ust.2 w zw. z art. 59 "f" ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. 2003r., Nr 207, poz. 2016).
W myśl art. 49 ust.1 tej ustawy, właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3. wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.
Ustęp 2: do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust.1, z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Zgodnie z art. 59 "f" ust.1 wyżej wymienionej ustawy w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki ( S ), współczynnika kategorii obiektu budowlanego ( K ) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego ( W ).
Współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określony jest w art. 1 pkt 73 w załączniku do ustawy z dnia 27.03.2003r. (Dz.U. 03.80.718) zmieniającej ustawę z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane..
Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że wzniesienie nowego obiektu w miejsce rozebranego wcześniej obiektu, na istniejącej podmurówce, nawet na mniejszej powierzchni, jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z dnia 1994r. ,na którą to budowę inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 cyt. przepisu.
Przepis ten stanowi iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Bezspornym w sprawie jest, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W związku z powyższym Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. na podstawie art.48 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. wydał postanowienie dnia [...] 2003, PINB [...] nakazujące skarżącemu wstrzymanie robót budowlanych w obiekcie gospodarczym i zobowiązał go do przedstawienie zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu t.j. Burmistrza Miasta R. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta R. - w przypadku stwierdzenia, właściwego organu, zgodności inwestycji z miejscowym planem jw. zobowiązał też do złożenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ustawy Prawo budowlane, w terminie do [...] 2003r.
W postanowieniu tym PINB w N. pouczył skarżącego, że w przypadku spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków j.w., inwestor ma obowiązek wnieść opłatę legalizacyjną, o której mowa w art. 49 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Inwestor J. B. przedłożył [...] 2003r. żądane dokumenty, w związku z tym organ I instancji wydał postanowienie [...] 2004r., PINB-[...] nakładające na skarżącego obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej..
Sąd uznał, że wysokość opłaty legalizacyjnej została obliczona prawidłowo, według matematycznego wzoru, z podaniem sposobu jego obliczenia, zgodnie z art.49 ust .1 i ust. 2 w związku z art.59 "f" ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r, organ wskazał też prawidłową podstawę prawną, a zatem zaskarżone postanowienie wyczerpuje przesłanki z art.107 kpa.
Sąd uznał zarzuty skarżącego podniesione w skardze za nie istotne i nie mające znaczenia w sprawie.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA z dnia 13.06.2005 VII SA/Wa 1260/04 Lex nr 179089, że przepisy prawa nie pozwalają organom na miarkowanie opłaty, o której mowa w art. 49 ustawy Prawo budowlane. Tak więc opłaty tej nie można zmniejszyć bądź też ustalić jej na poziomie zerowym.
Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ,
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przesłanek tych Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził .
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło