II SA/Kr 619/10

WyrokWSA w Krakowie2010-09-28

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy toczy się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestycja jest realizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, może toczyć się niezależnie od postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nawet jeśli pozwolenie na budowę zostanie w przyszłości unieważnione, organ będzie zobowiązany do wszczęcia nowego postępowania naprawczego, co nie stoi na przeszkodzie obecnemu postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, w tym wykonania otworów okiennych w ścianie granicznej i sposobu prowadzenia instalacji gazowej. Inwestor odwołał się, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i niepełnego uzasadnienia. Skarżący wskazywał również na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie naprawcze jest zasadne i może toczyć się niezależnie od postępowania w sprawie nieważności pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lutego 2010 r. nr [....] w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedłożenia dokumentów; skargę oddala Decyzją z dnia 31 sierpnia 2009r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nałożył na inwestora E.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia następujących dokumentów dotyczących inwestycji p.n.: "Rozbudowa i przebudowa budynku nr [....] ul. [....] z przeznaczeniem na budynek jednorodzinny z instalacjami wewnętrznymi: wód.-kań. gaz., c.o., elektryczną wraz z infrastrukturą techniczną (przyłącz wodociągowy, kanalizacji sanitarnej z przyłączeniem do szczelnego zbiornika, gaz) na działce nr [....] obr. [....] wraz ze zjazdem na działkę z działki drogowej nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. ", realizowanej w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane tj. z istotnymi odstępstwami od decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 29.05.2007r. znak: [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, przeniesionej następnie decyzją Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 1 września 2008r. na nowego inwestora oraz w sposób istotnie odbiegający od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 w/w ustawy. Projekt budowlany powinien uwzględnić zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane do projektu zamiennego przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do w/w projektu zamiennego dołączyć należy: oświadczenie projektanta, a także sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z art. 20 ust.4 w/w ustawy Prawo budowlane, w tym zgodności obiektu określonego w projekcie zamiennym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu terenu, a w szczególności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, a także wymaganiami ochrony środowiska, o jakich mowa w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi W terminie do 30.11.2009 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust.2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2001 r. ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wszczęte zostało w związku z wnioskiem właścicieli sąsiedniej nieruchomości nr [....] M.L. i J.K. . W wyniku przeprowadzonej przez organ kontroli na nieruchomości ustalono, że w ścianie znajdującej się przy granicy z działką sąsiednią nr [....] wykonano 5 otworów okiennych, wypełnionych luksferami, co stanowi odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz naruszenie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Ustalono również, że w bruzdach po zewnętrznej stronie tej ściany poprowadzono rury instalacji gazowej, co stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. Taki stan instalacji gazowej został przedstawiony w projekcie budowlanym, zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę. W dniu [....] listopada 2008 r. W.J. przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. W projekcie tym uwzględniono dokonane zmiany w stosunku do zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Z projektu wynika, że budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego w zakresie wysokości budynku, wysokości kondygnacji i kubatury. Celem uzupełnienia materiału dowodowego, organ I instancji przeprowadził oględziny na obiekcie w dniu [....] 2009 r. oraz w dniu [....] 2009 r. i zebrał dodatkowy materiał dowodowy, w tym fotografie stanu istniejącego, kserokopię decyzji Wojewody z dnia 18 sierpnia 2008 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 29 maja 2007r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2008r. Organ zaznaczył, że na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J.K. i M.K. Dalej organ wskazał, że w dniu 16 lipca 2009 r. organ wydał postanowienie o wstrzymaniu robót w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. W dacie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót została wydana skarżona decyzja, nakazująca inwestorowi przedłożenie projektu zamiennego. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ uznał, że roboty budowlane związane z realizacją budynku jednorodzinnego przy ul. [....] w K. są realizowane w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, tj. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. Jako istotne odstępstwo od przepisów organ I instancji uznał wykonanie otworów okiennych wypełnionych pustakami szklanymi w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej przy granicy działki oraz sposób wykonania tej ściany jako nie spełniający kryteriów ściany oddzielenia pożarowego. Jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ uznał również zwiększenie wysokości kondygnacji parteru, poddasza, podniesienia ścian kolankowych poddasza, prowadzących w rezultacie do podniesienia kalenicy głównej budynku i zwiększenia jego kubatury. Organ wskazał, że celem projektu budowlanego zamiennego, który następnie zostanie zatwierdzony w formie decyzji przez organ nadzoru budowlanego, jest doprowadzenie inwestycji, realizowanej z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.K. , zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez brak prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, art. 9 i 107 k.p.a. - poprzez niekompletne uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej, art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi zakres i podstawa ustalenia, iż prace budowlane prowadzone są z istotnymi odstępstwami od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, gdyż materiałem na którym oparł się organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu, jest m. in. dokument przedłożony przez poprzedniego inwestora W.J. tzw. projekt budowlany zmienny. Organ nie zweryfikował więc danych zawartych w przedłożonym dokumencie pomimo, że sam w dalszej części uzasadnienia podkreślił, iż zawiera on liczne braki. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł się w swoich rozstrzygnięciach na nie sprawdzonych informacjach przedstawionych przez poprzedniego inwestora, pomijając wnioski dowodowe przedstawione przez skarżącego. Skarżący wskazał, że po zewnętrznej stronie ściany granicznej inwestor wykonał instalację gazową. Organ nie wyjaśnił, czy instalacja gazowa została przełożona oraz jeżeli tak, to jaki jest jej aktualny przebieg. Kolejnym elementem pominiętym w uzasadnieniu decyzji jest sprawa rozprowadzenia części wód opadowych z nieruchomości przy ul. [....] po terenie działki sąsiedniej nr [....] . Inwestor odprowadza część wód opadowych ze swojej posesji po tej działce, co jest odstępstwem od projektu budowlanego i naruszeniem norm prawa budowlanego w zakresie ingerencji w warunki wodne nieruchomości sąsiedniej. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie wyjaśniono, w jakim zakresie wykonane roboty budowlane na nieruchomości przy ul. [....] zostały wykonane z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, ani na jakiej podstawie ustalono, iż dokonano zmian w lokalizacji instalacji wod-kan i elektrycznej oraz w jakim zakresie zmieniła się konstrukcja budynku. Nie wyjaśniono też sprawy położenia instalacji gazowej oraz na jakiej podstawie inwestor odprowadza wody opadowe na nieruchomość sąsiednią. Decyzją z dnia 25 lutego 2010r. znak: [....][....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na inwestora E.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia następujących dokumentów dotyczących inwestycji p.n.: "Rozbudowa i przebudowa budynku nr [....] przy ul. [....] z przeznaczeniem na budynek jednorodzinny z instalacjami wewnętrznymi: wód.-kań. gaz. c.o., elektryczną wraz z infrastrukturą techniczną (przyłącz wodociągowy, kanalizacji sanitarnej z przyłączeniem do szczelnego zbiornika, gaz) na działce nr [....] obr. [....] wraz ze zjazdem na działką z dziatki drogowej nr [....] obr [....] przy ul. [....] w K. ", realizowanej w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane tj. z istotnymi odstępstwami od decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 29 maja 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę; następnie decyzją Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 1 września 2008 r. przeniesionej na nowego inwestora, oraz w sposób istotnie odbiegający od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 w/w ustawy. Projekt budowlany powinien uwzględnić zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie niezbędnych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy do projektu zamiennego przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian, zatem zakres branżowy projektu należy dostosować do zakresu dokonanych odstępstw od projektu zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę i przepisów. Projekt budowlany zamienny winien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu odprowadzenia wód opadowych. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do w/w projektu zamiennego dołączyć należy oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W terminie do 30 kwietnia 2010r. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przepisie art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane, jednakże wobec użycia mało precyzyjnych sformułowań oraz nałożenia obowiązku w formie nie znajdującej uzasadnienia w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, organ odwoławczy uznał za zasadne zreformowanie treści orzeczenia, również w zakresie terminu wykonania obowiązku. Każdy stwierdzony stan faktyczny, podlegający regulacji art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wymaga konkretyzacji obowiązku stosownie do specyfiki dokonanych naruszeń prawa. Zatem nakaz zawarty w decyzji winien być na tyle precyzyjny, aby decyzja mogła być prawidłowo wykonana przez zobowiązanego, a tym samym projektant sporządzający projekt zamienny mógł uwzględnić zmiany zmierzające do likwidacji naruszeń prawa. W ocenie organu odwoławczego, zaistniały przesłanki do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, gdyż naruszenia prawa stwierdzone przez organ I instancji mogą zostać usunięte poprzez zatwierdzenie w trybie art. 51 ust. 4 Prawo budowlane projektu zamiennego (opracowanego przez osoby posiadające stosowne uprawnienia), który w formie opisowej i rysunkowej obejmie zakres robót doprowadzających obiekt do zgodności z przepisami oraz wydanie pozwolenia na wznowienie robót, w toku których nieprawidłowości zostaną usunięte. Wobec podnoszonych w odwołaniu zarzutów odnoście braku prawidłowego zagospodarowania wód opadowych z przedmiotowego budynku, w projekcie zamiennym organ odwoławczy wskazał, że w projekcie winno zaistnieć również rozwiązanie sposobu odprowadzenia tych wód, zgodne z warunkami określonymi w w/w decyzji o warunkach zabudowy, przepisami techniczno-budowlanymi i Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Odnosząc się do uwag pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż w większości nie zasługują na uwzględnienie. W przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, o ile nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 wynika wprost z treści w/w przepisów. W stosunku do jednego, konkretnego stanu faktycznego może być wydana tylko jedna z decyzji określonych w art. 51 ust. 1, a wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia w sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W ocenie organu, dokonana analiza zakresu odstępstw w oparciu o przedłożony "projekt budowlany zamienny" z października 2008 r., nie budzi zastrzeżeń. Stwierdzone przez organ I instancji braki tego projektu należy rozumieć w ten sposób, nie można go będzie uznać jako wypełnienie obowiązku nałożonego decyzją, jednak nie umniejsza to jego roli jako materiału dowodowego - inwentaryzacji zmian dokonanych w stosunku do zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Szczegółowe badanie gabarytów budynku pomiarami geodezyjnymi nie jest również uzasadnione, o ile w sposób oczywisty nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Organ podkreślił, że nie każde istotne odstępstwo w zakresie art. 36a ust. 5 ustawy wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli dokonane odstępstwa nie naruszają ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy, wydanej dla przedmiotowej inwestycji oraz przepisów techniczno-budowlanych, mogą zostać zalegalizowane. Natomiast wszystkie nieprawidłowości, stanowiące odstępstwa od przepisów (w tym prowadzenie instalacji gazowej) winny zostać przez projektantów branż uwzględnione i zlikwidowane w projekcie budowlanym zamiennym, bo tylko taki może być zatwierdzony w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, która kończy postępowanie naprawcze. Odnośnie pozostałych zarzutów przywołanych w odwołaniu, dotyczących nieprawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, organ stwierdził, że nie są uzasadnione. Ostateczna decyzja o pozwolenia na budowę zatwierdzała projekt budowlany, uwzględniający rozbiórkę dotychczasowego budynku niemal w całości, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia 18 sierpnia 2008r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 29 maja 2007r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Organ nie podzielił poglądu odnośnie kwalifikacji robót związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji jako samowoli budowlanej. Ewentualna wadliwość pozwolenia na budowę (w tym zatwierdzonego w niej projektu budowlanego) nie może być samoistną przyczyną wstrzymania robót i postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Krakowie złożył J.K. podnosząc, że organ odwoławczy wydając decyzję nie uwzględnił, iż toczy się postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 maja 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący wielokrotnie informował organy nadzoru budowlanego o toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wskazał, że w dniu 8 grudnia 2009r. (sygn. akt VII SA/Wa 418/09) zapadł wyrok, w którym to uchylono decyzję Wojewody [....] z dnia 18 sierpnia 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku podkreślił, że postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta K. zakończone wydaniem decyzji pozwolenie na budowę obarczone było licznymi uchybieniami m.in. nieprawidłowo zostało złożone oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością bez wymaganej zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, które jest podstawową przesłanką uzyskania tejże decyzji zgodnie z art. 33 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Powyższe oznacza, iż w obrocie prawnym pozostaje skutecznie złożony wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Zważywszy ponadto, na doniosłość wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszeń prawa, z dużym prawdopodobieństwem można uznać, iż zostanie stwierdzona nieważność pozwolenia na budowę. Organ administracji publicznej powinien postąpić zgodnie z normą wyrażoną w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazującym, iż zawiesza się obligatoryjnie postępowanie administracyjne w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W omawianym przypadku powyższa zależność zachodzi, gdyż ostateczne stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę wpłynie na podstawę prawną rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego oraz na zakres obowiązku inwestora tj. realizacji pewnych czynności i działań. W odpowiedzi na skargę [....] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 138. § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107 ze zm.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja organu Ii instancji uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca co do istoty sprawy. Wskazać przede wszystkim należy, iż treść obu decyzji jest podobna, a organ odwoławczy nie wyjaśnia szczegółowo w uzasadnieniu - na czym w decyzji będącej przedmiotem jego kontroli, polegało użycie przez organ I instancji mało precyzyjnych sformułowań, oraz nałożenie obowiązku w formie nie znajdującej uzasadnienia w art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzja ta (podobnie zresztą jak decyzja organu I instancji) w wyrzeczeniu cytuje fragment przepisu art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co nie wpływa korzystnie ja na jej przejrzystość. Uchybienia te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Sama decyzja zaś odpowiada prawu. Przepis art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Z kolei na podstawie art. 51 pkt 3 tejże ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego ustalił iż roboty budowlane związane z realizacją budynku przy ul. [....] w K. są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w przepisach techniczno-budowanych. Jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych organ I instancji uznał wykonanie otworów okiennych wypełnionych pustakami szklanymi w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej przy granicy działki oraz sposób wykonania tej ściany jako nie spełniający kryteriów ściany oddzielenia pożarowego oraz zwiększenie wysokości kondygnacji parteru, poddasza , podniesienia ścian kolankowych poddasza, prowadzących w rezultacie do zwiększenia wysokości budynku i zwiększenia jego kubatury. Ten stan faktyczny organy prawidłowo oceniły jako istotne odstępstwo w realizacji inwestycji od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, tj sytuację do której zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane regulujące tzw. postępowania naprawczego. Organ postanowieniem wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych przy realizacji tej inwestycji i przy zachowaniu terminu o którym mowa w art. 51 ust 1 nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Zakres wykonanych prac ustalono w oparciu o oględziny inspektorów nadzoru budowlanego oraz dokumentację dotyczącą przeprowadzonych robót budowlanych – między innymi dziennik budowy, opinii technicznej, opinię przeciwpożarową, inwentaryzację powykonawczą ściany granicznej oraz w na podstawie dostarczonego przez inwestora dokumentu nazwanego projektem budowlanym zamiennym, który zdaniem organu nie spełniał kryteriów by można było go przyjąć jako projekt budowlany, ale jest dokumentem w pełni przydatnym jako materiał dowodowy obrazujący skalę i zakres dokonanych odstępstw. Stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o oględziny i dokumenty, którego wyniki w pełni uzasadniały zastosowanie rygorów o których mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż przedłożony przez inwestora dokument nazwany projektem budowlany zamiennym, jako dokument sporządzony przez osobę mającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zawierający szczegółowy wykaz odstępstw od projektu budowlanego jest w pełni wartościowym materiałem dowodowym i jego wykorzystanie do ustaleń stanu faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Sąd nie podziela zarzutu zgłoszonego przez skarżących w piśmie z [....] .2010 r., że wyburzenie ściany zachodniej w przedmiotowym budynku, pomimo iż projekt budowlany przewidywał zachowanie tej ściany przesądza, iż mamy do czynienia z budową nowego budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę a nie rozbudową i przebudową budynku. Fakt wyburzenie jednej ściany a następnie jej odtworzenie - jak wynika z opinii technicznej (akta administracyjne II k.112) będący skutkiem stwierdzonej w trakcie prac budowlanych znacznej erozji tej ściany - nie może wywierać tak daleko idących skutków jak chce tego skarżący. Jest to niewątpliwie odstępstwo od realizacji założeń zawartych w projekcie budowlanym, ale – o ile nowo postawiona ściana jest odtworzeniem ściany wyburzonej, odstępstwo to nie ma praktycznie większego znaczenia. Z całą pewnością natomiast nie można na tej tylko podstawie przyjmować, iż doszło do wybudowania innego obiektu niż ten przewidziany w projekcie budowlanym. Nie można więc przyjąć, iż doszło do samowoli budowlanej uzasadniającej stosowanie trybu określonego w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić należy, iż inwestycja była realizowana w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany – aczkolwiek z istotnymi i znaczącymi odstępstwami od tego projektu, a sam ten projekt przewidywał (pomijając kwestię prawidłowości przyjętego rozwiązania) praktyczną rozbiórkę przedmiotowego budynku. Nieuzasadnionym jest także zgłoszony w tym piśmie zarzut nieprecyzyjnego określenia w zaskarżonej decyzji nałożonych na inwestora obowiązków. Zdaniem sądu sposób wyrzeczenia w tym zakresie, aczkolwiek mało czytelny - o czym mowa wyżej - to jednak znajduje oparcie i wynika wprost z dyspozycji art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i w tym zakresie odpowiada prawu. Z przepis ten mówi, iż organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wyrzeczenie o treści odpowiadającej dyspozycji tego przepisu jest zamieszczone w sentencji zaskarżonej decyzji. Także zgłoszony w skardze zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na niezakończone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany, w oparciu o który przedmiotowa inwestycja jest realizowana - nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem sądu prawidłowo sformułowany zarzut powinien dotyczyć nie naruszenia 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zaskarżone orzeczenie nie było bowiem postanowieniem o odmowie zawieszenia postępowania) ale wydania decyzji bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i w taki sposób sąd ten zarzut analizował. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod redakcją Barbary Adamiak i Janusza Borkowskiego Wydawnictwo: C.H.Beck w wydanie: 10). Zwrócić należy przy tym uwagę iż zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Stąd też przepis ten nie może podlegać wykładni rozszerzającej (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2005 r., II GSK 27/05). Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i obowiązek wstrzymanie się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia (prejudykatu) będzie zatem zachodziła jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia tej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego a zatem w sytuacji istnienia pomiędzy tymi aktami ścisłego związku. Związek ten nie zachodzi natomiast w sytuacji, kiedy rozstrzygnięcia innej sprawy administracyjnej może (a nie musi) jedynie w przyszłości wpłynąć daną sprawę co do której orzeka organ prowadząc dane postępowanie. W sytuacji takiej brak podstaw do wstrzymania się z orzekaniem do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy tj. sprawy jedynie związanej ze sprawą będącą przedmiotem danego postępowania administracyjnego. Zdaniem sądu w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z takim właśnie przypadkiem. Toczące się i nie zakończone postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenia na budowę i zatwierdzające projekt budowlany w oparciu o który przedmiotowa inwestycja jest realizowana nie jest zagadnieniem prejudycjalnym do toczącego się postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane tj. w sprawie odstępstw w realizacji inwestycji od zatwierdzonego projektu budowlanego, który to projekt z obrocie prawnym ciągle się znajduje a niewątpliwie inwestycja realizowana jest z istotnymi odstępstwami od tego projektu. Do czasu wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, inwestor ma pełne prawo realizować inwestycję, a w razie dopuszczenia się odstępstw od projektu, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć postępowanie naprawcze. Jeżeli nawet w przyszłości w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzona zostanie jej nieważność – a jest to na obecnym etapie tylko możliwość a nie pewność (wbrew zarzutom skargi stwierdzone przez WSA w Warszawie uchybienia przy podejmowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie są liczne i można je łatwo konwalidować) to powstanie jedynie nowy stan prawny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem – w sytuacji takiej organ byłby zobowiązany wszcząć nowe postępowanie naprawcze w oparciu o przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane, czemu jednak nie stoi na przeszkodzie postępowanie toczące się obecnie, gdyż dotyczy innych okoliczności oraz innych celów. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło