II SA/Kr 619/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi Gminy K. W. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy K. W. kwotę 980,00 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. decyzją z dnia 30 listopada 2016r. nr [...] znak: [...], w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i [...] w miejscowości K. W.. Powyższa decyzja zapadła po uchyleniu przez organ odwoławczy poprzednio wydanej decyzji organu I instancji. W trakcie postępowania w dniu 23 marca 2015r. organ wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał Gminie K. W.. - inwestorowi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działek nr [...] i [...] położonych w K. W. w terminie do 12 miesięcy od daty uostatecznienia się niniejszej decyzji, usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez: - osuszenie i oczyszczenie ścian z nalotów pleśni, naniesienie środka grzybobójczego i uzupełnienie ubytków oraz rys i pęknięć zaprawami renowacyjnymi, - poprawę szczelności pokrycia dachu montując dachówkę, zgodnie z zaleceniem producenta oraz montując podsufitkę nad wejściem i całym dachu 2 wykonaniem zakończenia przy styku z elewacją oraz, - naprawę mocowania ekranu dachu w stosunku do fartucha nadrynnowego, kierując wody do rynny, - poprawę skuteczności izolacji termicznej skosów i stropu nad poddaszem poprzez uzupełnienie ubytków materiału termoizolacyjnego, - naprawę mocowań okien dachowych i ich izolacji oraz montaż obróbek od strony strychowej, uszczelnienie połączenia okien dachowych z połacią dachową oraz likwidację mostków termicznych, - naprawę obróbek blacharskich dachu, kominów oraz przy ścianach nad wejściem, - uzupełnienie jętek przy krańcowych krokwiach i "jaskółce " nad balkonem " (k. 71-73 akt PINB). MWINB w K. wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą uchylił w całości w/w rozstrzygnięcie PINB w N. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na to iż skarżona decyzja, została wydana w oparciu o przepis, który odnosi się do skutków robót budowlanych, wykonanych niezgodnie z przepisami prawa. Art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 odnosi się do nieprawidłowości stanu technicznego obiektu, powstałych w trakcie użytkowania budynku. W związku z tym, skoro organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, to powinien wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wszczętego postępowania, w tym także o umorzeniu postępowania, jeżeli zachodziła okoliczność bezprzedmiotowości tak wszczętego postępowania. Następnie można dopiero rozważyć, czy zachodzi konieczność wszczęcia nowego postępowania, które będzie dotyczyło innego przedmiotu sprawy " (k.88 akt PINB). Powodem obecnego rozstrzygnięcia było ustalenie w wyniku oględzin w dniu 24 września 2014r., że na przedmiotowej nieruchomości istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, parterowy z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczony. Lokale mieszkalne stanowią własność: - I. C. i E. C., Z. C. i S. C.. W lokalu Z. i S. C. występują na ścianie pęknięcia, które przebiegają poziomo wzdłuż nadproży i pośrodku w poziomie poddasza. Te uszkodzenia nie powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania budynku. Występują zawilgocenia ścian stropu przy koszach w poziomie poddasza; w lokalu I. i E. C. stan lokalu i elementów zgodny z ustaleniami zawartymi w protokole z 30.06.2014r. (k.39 akt PINB). Jako dowód w sprawie służyło też opracowanie pn. "Opinia biegłego dotycząca aktualnego stanu technicznego segmentów mieszkalnych A, B, i C wybudowanych w K. W. w ramach zadania "Stabilizacja osuwiska w m. K. W." sporządzone 31 grudnia 2011 r. przez B. K. (k.47-57 akt PINB). Od powyższej decyzji odwołały się zarówno I. C. i E. C., jak i Z. C. i S. C. oraz Gmina K. W.. I. C. i E. C., jak i Z. C. i S. C. wskazali na nieodpowiedni stan techniczny budynku. Z kolei Gmina K. W. zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechania wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych, w szczególności pominięcie dowodu z opinii biegłego celem weryfikacji co jest powodem ujawnionych nieprawidłowości w budynku, - art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane poprzez mylne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie znajdzie on zastosowania, podczas gdy z materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu nie można wysnuć wniosków w zakresie mechanizmu powstania uchybień, o których mówi organ nadzoru budowlanego a nawet potwierdzających ich istnienie; Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 i art. 104 kpa, art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż po analizie zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności opracowania pn. "Opinia biegłego dotycząca aktualnego stanu technicznego segmentów mieszkalnych A, B, i C wybudowanych w K. W. w ramach zadania "Stabilizacja osuwiska w m. K. W." (k.47-57 akt PINB), istotą niniejszej sprawy nie jest niewłaściwy stan techniczny w/w obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 Prawa budowlanego (a zatem wynikający z jego naturalnego zużycia, czy też nieprawidłowej konserwacji przez właścicieli), ale realizacja przedmiotowego budynku na etapie budowy w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w przepisach. W związku z tym, a także mając na uwadze wskazania zawarte w wydanej wcześniej w niniejszej sprawie decyzji MWINB w K. (vide: decyzja z dnia 4 sierpnia 2016r. nr [...] znak: [...] k.88 akt PINB), w niniejszym przypadku brak jest przedmiotu wszczętego i prowadzonego postępowania (nieprawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 66 Prawa budowlanego) i w związku z tym konieczne jest jego umorzenie. Fakt nieprawidłowego wykonania robót budowlanych przy realizacji budynków mieszkalnych osób przesiedlonych z terenów osuwiskowych (w tym również budynku zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] - potwierdza także pismo Zakładu Usług [...]" N. S. (prowadzącego nadzór inwestorski nad realizacją przedmiotowych budynków) z dnia 6 kwietnia 2011r., skierowane do Urzędu Gminy K. W.. W przedmiotowym piśmie wymieniono liczne nieprawidłowości, których dopuścił się wykonawca przedmiotowych budynków mieszkalnych w trakcie ich realizacji, zwracając uwagę na konieczność ich usunięcia w ramach gwarancji (k. 58-60 akt PINB). Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że nieprawidłowości które stwierdzono w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na terenie działki nr [...] i [...] (brak podkładu z chudego betonu pod fundamentem, brak izolacji przeciwwilgociowej i termicznej na ścianach fundamentowych, spękania ścian zewnętrznych i wewnętrznych, zawilgocenia ścian, nieszczelności przy oknach połaciowych, nieprawidłowo wykonana więźba dachowa, nieszczelności w pokryciu dachowym i obróbkach blacharskich) nie wynikają ze zużycia technicznego w/w obiektu związanego np. z upływem czasu czy też niewłaściwą jego konserwacją przez właścicieli, ale są następstwem nieprawidłowo wykonanych robót budowlanych w trakowe budowy przedmiotowego budynku Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Gmina K. W. powtarzając zarzuty zawarte w swoim odwołaniu, nadto podniosła zarzut naruszenia art. 6, 10, 105 i 107 kpa poprzez pominięcie wniosków dowodowych w tym zwrócenia się do Izby Inżynierów [...] zarzucając błędną interpretację przepisów planu miejscowego. Dodatkowo zarzucono także błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nieprawidłowości w budynku mieszkalnym powstały na etapie budowy przedmiotowego budynku, a nie na etapie jego niewłaściwego użytkowania, podczas gdy z dokumentacji sporządzonej w trakcie procesu budowlanego jasno wynika, ze budynek został wybudowany zgodnie z projektem, przepisami prawa budowlanego, co dodatkowo zostało potwierdzone przez kierownika budowy oraz poprzez brak sprzeciwu ze strony organu wobec złożenia przez Inwestora oświadczenia o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku. W ocenie skarżącej organy nadzoru miały wiedzę, iż właściciele budynku dokonali ingerencji w zmianę przeznaczenia pomieszczeń w tym podłóg strychy, adaptacji i prac remontowych, lecz z góry założył odpowiedzialność gminy jako inwestora. Wyjaśnienie tych kwestii wymaga dalszych dowodów, w tym ekspertyz. Organy nie wskazały także konkretnie jakie warunki i ustalenia przepisów budowlanych zostały naruszone. Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77, art. 80 kpa). Jak wynika z decyzji, umorzone zostało postępowanie prowadzone w trybie art. 66 prawa budowlanego odnośnie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości K. W.. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie jaki jest charakter tego budynku, czy stanowi on współwłasność I. i E. C. wraz z Z. i S. C., czy też I. i E. C. są współwłaścicielami jednego z wyodrębnionych w tym budynku lokali, a Z. i S. C. drugiego, czy też rodziny te mieszkają w różnych budynkach. Okoliczności powyższych – które mają znaczenie z uwagi na treść opinii biegłej i muszą być jednoznacznie wyjaśnione - można się jedynie domyślać, przy czym w aktach brak w tym zakresie ustaleń, popartych materiałem dowodowym. Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że podstawowym materiałem dowodowym, na którym oparł się organ, jest "Opinia biegłego dotycząca aktualnego stanu technicznego segmentów mieszkalnych A, B, i C wybudowanych w K. W. w ramach zadania "Stabilizacja osuwiska w m. K. W.". O ile sama rzetelność opinii nie budzi zastrzeżeń (zarzuty skargi w tym zakresie nie są poparte jakąkolwiek rzeczową argumentacją), to jednak wynika z niej, że dotyczy ona segmentów: A – należącego do O. S. i J., B – należącego do O. H. i C – należącego do C. I. i E.. Z części tytułowej i treści opinii nie wynika aby dotyczyła również segmentu, czy budynku należącego do Z. i S. C., którzy jak wynika z akt, mają całkowicie inny adres niż I. i E. C.. Również pozostały materiał dowodowy nie daje na te wątpliwości odpowiedzi, gdyż generalnie dotyczy w sposób ogólny domów wybudowanych w ramach odbudowy po powstałych osuwiskach. Przykładowo można wskazać, że również z pisma Zakładu Usług Projektowych [...]" N. S. (prowadzącego nadzór inwestorski nad realizacją przedmiotowych budynków) z dnia 6 kwietnia 2011r., skierowanego do Urzędu G. W., nie wynika aby dotyczyło ono budynku, czy lokalu należącego do Z. i S. C.. W przedmiotowym piśmie wymieniono liczne nieprawidłowości, których dopuścił się wykonawca w budynkach mieszkalnych należących do osób o nazwisku O. oraz I. i E. C.. O. Z. i S. C. nie ma ani słowa. Informacje wynikające z zebranego materiału są też niespójne. Przykładowo można wskazać, że w przywołanej opinii B. K., segment A ma należeć do O. S. i J., natomiast wg. notatki z 29.12.2011 r. (k. 49 akt I instancji), należy do nich segment D. Z powyższych przyczyn umorzenie przedmiotowego postępowania odnośnie budynku należącego do Z. i S. C. było co najmniej przedwczesne. Za przedwczesne, w świetle zebranego materiału dowodowego, uznać też należy umorzenie przedmiotowego postępowania także odnośnie budynku należącego do I. i E. C.. Z końca opinii B. K. wynika bowiem, że w budynkach, których dotyczy opinia, prawdopodobnie występują nieprawidłowości stanu technicznego wynikające także z nienależytego użytkowania (k. 52 i 53 akt I instancji), przy czym sformułowania użyte przez biegłą są dalekie od precyzji, nie wiadomo dokładnie jakie są to nieprawidłowości oraz, czy dotyczą wszystkich segmentów, czy jedynie któregoś z nich. Dlatego w ponownym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy – może to być przeprowadzenie nowej ekspertyzy, bądź uzupełnienie dotychczasowej opinii, która jak już wskazano nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia rzetelności, a jedynie jest w pewnych fragmentach nadmiernie lakoniczna i nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy opisane w niej wady dotyczą wszystkich ocenianych segmentów, czy części z nich. Z uzupełnionego materiału dowodowego musi natomiast jednoznacznie wynikać, po pierwsze jaki lokal (budynek) należy do których z uczestników niniejszego postępowania, który jakie konkretnie ma wady, z czego one wynikają oraz czy występują w nim (w nich) nieprawidłowości, które są skutkiem nieprawidłowego użytkowania, jakie ewentualnie są to nieprawidłowości i czy ich charakter uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 66 prawa budowlanego. Dopiero wtedy będzie możliwe wydanie stosownego rozstrzygnięcia, nie wykluczając przy tym analogicznego, jak w kontrolowanej sprawie. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 5 w/w ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł. oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł.