II SA/Kr 632/08

WyrokWSA w Krakowie2008-09-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu uzgadniającego w zakresie Prawa wodnego, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego opartego na dowodach, może zostać utrzymane w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, ponieważ oba postanowienia nie zawierały wystarczającego uzasadnienia faktycznego, nie wskazywały na dowody, na których oparto kluczowe ustalenia dotyczące braku melioracji wodnych, a organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zażalenia. Ponadto stwierdzono naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa o braku uwag w zakresie melioracji wodnych do projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Skarżący podnosił, że na działkach objętych inwestycją prowadzone są prace budowlane z naruszeniem prawa, zasypywane są jego działki sąsiednie, a także istnieje źródło artezyjskie. Organy administracji uznały, że na terenie inwestycji nie występują melioracje wodne i nie wnoszą uwag, a kwestie sposobu realizacji inwestycji będą rozpatrywane później. Skarżący zarzucał również, że planowana inwestycja jest samowolą budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A.S. kwotę 100,00 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Marszałek Województwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 106 § 5 kpa, art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Gminy z dnia [...] grudnia 2007r.postanawił nie wnosić uwag w zakresie melioracji wodnych odnośnie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Przebudowa i rozbudowa budynku usługowego o funkcji gastronomicznej z wprowadzeniem funkcji hotelowej wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na działkach nr [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości M., gmina [...]". W uzasadnieniu organ I instancji podał, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie, na którym nie występują melioracje wodne i dlatego należało orzec jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł A. S. W uzasadnieniu żalący się wskazał, że na działkach rolnych [...], [...] i [...] obręb M. gminy [...] prowadzone są prace ziemno - budowlane polegające m.in. na kilkumetrowym podwyższaniu poziomu w/w działek do poziomu drogi krajowej nr [...]. W wyniku tych prac zasypywana jest granica z działką rolną żalącego się nr [...], a działką nr [...], co skutkuje usypywanie kilkumetrowej skarpy. Zdaniem żalącego się daleko idąca ingerencja geologiczna na w/w działkach, a przez to szkodliwe oddziaływanie na działki sąsiednie oraz fakt, że na działce [...] jest źródło artezyjskie będące jednym ze źródeł artezyjskich leżących w linii prostej na długości 700-800 m w kierunku [...] jest podstawą do przeprowadzenia szczegółowych badań i studiów geologiczno - inżynierskich oraz wniesienia uwag w zakresie melioracji wodnych lub też odstąpienia od ustalenia warunków zabudowy. Ponadto żalący się podniósł, że w/w prace budowlane są wykonywane z naruszeniem obowiązującego prawa i stanowią samowolę budowlaną, na którą nie reaguje Wójt Gminy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...]r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 75 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, art. 106 § 5 w zw. z art. 144, art. 126 oraz art. 138 § 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podało, że organ uzgadniający, tak jak to stanowi art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wypowiedział się jedynie w zakresie posiadanej właściwości i kompetencji. Natomiast warunki co do sposobu realizacji inwestycji będą rozpatrywane w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego i skarżący jako strona będzie miała gwarantowaną prawnie możliwość wnoszenia swoich uwag i propozycji. Zdaniem Kolegium stawianie obecnie tego typów warunków jest przedwczesne i nie ma logicznego związku z wydanym przez organ uzgadniający postanowieniem. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. S. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wójt Gminy [...] jako wieloletni gospodarz gminy, mając pełną wiedzę w sprawie przy pełnej świadomości w swoim wniosku poświadcza nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Zdaniem skarżącego zawarte we wniosku sformułowanie "Przebudowa i rozbudowa budynku usługowego o funkcji gastronomicznej" nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż obiekt budowlany leżący w obrysie przedmiotowych działek nie posiada legitymacji prawnej i jest samowolą budowlaną nieposiadającą stosownych protokołów odbioru technicznego oraz protokołów dopuszczających do działalności gastronomicznej. Skarżący wskazał, że na działkach prowadzone są bez stosownych uzgodnień czy pozwoleń szeroko zakrojone prace budowlane, co jest bezpośrednim działaniem na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. W pierwszej kolejności należy wskazać na nieprawidłowości, jakie w niniejszej sprawie miały miejsce w zakresie zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a więc naruszenia zasady postępowania administracyjnego uregulowanej w art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z k. 10 verte akt administracyjnych Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w W. oraz I. i S. K. byli traktowani jako strony postępowania, zostali umieszczeni w rozdzielniku podmiotów, dla których przewidziane było doręczenie postanowienia organu I instancji, jednakże podmiotom tym nie była doręczana żadna korespondencja urzędowa w postępowaniu przed I, jak i przed II instancją administracyjną. Akta sprawy nie wskazują również na żadne okoliczności przemawiające za tym, że Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w W. oraz I. i S. K. utracili przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zatem należy uznać, że jako strony były bez własnej winy pozbawione możliwości brania udziału w sprawie, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a tym samym podstawę uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto w przedmiotowej sprawie kontroli ze strony Sądu podlega postanowienie Marszałka Województwa [...] zaskarżalne w drodze zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], na które z kolei przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Stosownie zaś do art. 124 § 2 kpa postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zatem nie ulega wątpliwości, że oba w/w postanowienia powinny zawierać uzasadnienia faktyczne. Zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 107 § 3 kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Należy wskazać, że dla rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniach organu I instancji i organu odwoławczego kluczowe znaczenie miało uznanie przez organy administracji, że inwestycja, dla której wydawane jest uzgodnienie w zakresie Prawa wodnego ma być usytuowana na "terenie, na którym nie występują melioracje wodne". Stwierdzenie takie znajduje się w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, a także zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. Skoro ustalenie, że na działkach objętych wnioskiem nie znajdują się żadne urządzenia melioracyjne, przesądziło o treści rozstrzygnięcia organów obu instancji, uzasadnionym, w świetle przytoczonej wyżej treści art. 107 § 3 kpa, byłoby wskazanie przez organy dowodów, na których oparły się ustalając taką okoliczność. Tymczasem postanowienie organu I instancji jedynie w sposób ogólny wskazuje na ewidencję wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, na której oparł się organ. Jednakże brak jest jakichkolwiek dokładniejszych wskazań, a w aktach sprawy brak dokumentów, na podstawie których dokonano uzgodnienia. W związku z tym Sąd uznał, że uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie wyjaśniło ani zakresu uzgodnienia ani też jego podstaw faktycznych. Taki stan został zaakceptowany również przez organ odwoławczy, co skutkuje wadliwością dokonanych przez oba organy uzgodnień w zakresie ich podstaw faktycznych. Ponadto należy wskazać, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, stwierdzając jedynie ogólnie, że są one bezpodstawne. W ocenie Sądu stanowi to naruszenie art. 11 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, ponieważ organ odwoławczy jest zobowiązany nie tylko do ponownego rozpoznania sprawy, lecz w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji także do wyjaśnienia stronie motywów, dla których jej zażalenie zostało uznane za niezasadne. Sąd w niniejszej sprawie uznał za słuszne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 29 listopada 2005r. (sygn. akt III SA/Wa 2169/05), zgodnie z którym "zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy". Wskazane wyżej nieprawidłowości w zakresie postępowania przed organami administracji publicznej stanowią naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego, a w oparciu o art. 135 tej ustawy także postanowienie organu I instancji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając na rzecz skarżącego równowartość uiszczonego przez niego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło