II SA/Kr 634/22

WyrokWSA w Krakowie2022-08-09

Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Małgorzata Łoboz, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na cele budowy zakładu przemysłowego wraz z drogą dojazdową, na której zrealizowano cel wywłaszczenia, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli po latach nastąpiła zmiana jej przeznaczenia lub likwidacja pierwotnego celu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli cel wywłaszczenia został definitywnie zrealizowany na nieruchomości, która stanowiła funkcjonalną całość zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej, to nieruchomość nie staje się zbędna, nawet jeśli po latach nastąpiła zmiana jej przeznaczenia lub likwidacja pierwotnego celu. Ocena zbędności nieruchomości opiera się wyłącznie na faktycznym zrealizowaniu celu wywłaszczenia w określonym terminie, a zdarzenia przyszłe po realizacji celu nie mogą wpływać na tę ocenę.
Stan faktyczny
Parafia wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1970 r. na cele budowy Zakładu przemysłowego wraz z drogą dojazdową. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Skarżąca zarzuciła organom dowolną ocenę dowodów, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz błędne zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 634/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 8 marca 2022 r. znak WS-VI.7534.3.142.2021.KP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Przedmiotem skargi Parafii [...] (dalej: skarżąca) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 8 marca 2022 r. znak WS-VI.7534.3.142.2021.KP utrzymująca w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 20 czerwca 2021 r. znak GN.II.6821.1.90.2020.ŁM, którą odmówiono zwrotu nieruchomości. Pismem z 12 maja 2020 r. skarżąca wniosła o zwrot nieruchomości oznaczonej numerem [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. wywłaszczonej na cele budowy Zakładu [...] wraz z drogą dojazdową na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z 24 kwietnia 1970 r. W związku z faktem, że w księdze wieczystej ujawniona jest Gmina Miejska Kraków jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, Prezydent Miasta Krakowa uznał za zasadne wyłączenie się od załatwienia sprawy, zaś w jego miejsce Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego jako organ właściwy. Decyzją z 29 czerwca 2021 r. Starosta Krakowski odmówił zwrotu działki nr [...], zajętej pod drogę gminną. Z kolei decyzją z 30 czerwca 2021 r. organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...]. Na wstępie organ przytoczył historię podziałów i zmian danych ewidencyjnych wywłaszczonych nieruchomości, konstatując, że obecnie nieruchomość będąca przedmiotem decyzji jest oznaczona numerem [...]. Wskazał, że nieruchomość została przejęta w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpił poprzedni właściciel. Organ podkreślił, że nie została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jak zaznaczył organ, na obszarze przedmiotowej działki, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 1968 r., zaplanowano Zakład [...] wraz z drogą dojazdową. Na zdjęciu lotniczym z 1970 r., a zatem z roku wywłaszczenia, na przedmiotowym terenie widoczny jest grunt rolny. Z kolei na fotografiach z lat 1974, 1975, 1982, 1993, 1997, 2003 i 2009 jest już widoczny budynek i droga dojazdowa. Organ powołał się również na zgromadzone w aktach sprawy dokumenty dotyczące przyłącza sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i mapę sytuacyjno-wysokościową, które miały potwierdzać, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. W odwołaniu od rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie decyzji jest zbyt ogólnikowe. W ocenie skarżącej, fakt istnienia "jakichś" budynków nie dowodzi, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Skarżąca podniosła również, że organ nie zbadał, czy zwrotowi powinna podlegać choćby część wywłaszczonej nieruchomości. Zaznaczyła przy tym, że organ nie wykazał, że orzeczenie z 1970 r. zostało doręczone ówczesnemu właścicielowi nieruchomości, a skarżąca dowiedziała się o istnieniu tego orzeczenia dopiero po doręczeniu pisma z Urzędu Miasta Krakowa z 29 października 2019 r. Decyzją z 8 marca 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – został uznany za niezgodny z Konstytucją. Jak wskazał organ, skutkiem orzeczenia TK jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie – odpowiednio – ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. – art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. – art. 137 ust. 1 pkt 2). W związku z powyższym w zakresie przedmiotowej nieruchomości, jako wywłaszczonej przed 27 maja 1990 r., istotne znaczenie będzie mieć ustalenie, czy cel wywłaszczenia tej nieruchomości został zrealizowany przed 22 września 2004 r. Organ podkreślił, że wymagania odnośnie do szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Sformułowanie przez organ I instancji, że celem wywłaszczenia była budowa Zakładu [...] i drogi dojazdowej do niego, było zatem prawidłowe. Organ odwoławczy zauważył, że na przedmiotowej nieruchomości planowano budowę budynku, w którym miał się znajdować Zakład [...]. Na północ od budynku planowano budowę obiektów podziemnych, tj. oczyszczalnię ścieków i dół utylizacyjny. Od strony wschodniej przy budynku miały się znajdować pojemniki na śmieci. Od strony wschodniej, południowej i zachodniej wokół budynku miały się również znajdować drogi i place, połączone z drogą dojazdową do zakładu. Od strony południowej planowano drzewa, a od strony północnej budynku, oprócz drzew planowano również krzewy. Teren Zakładu miał być ogrodzony. Zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości w inny sposób dla potrzeb Zakładu [...], niż wynikając z planów szczegółowych, nie pozwalałoby na uznanie jej za zbędną na cel wywłaszczenia, o ile taka zmiana stanowiłaby jedynie modyfikację pierwotnych założeń, a nie jego zasadniczą, jakościową zmianę. W ocenie organu, zdjęcia lotnicze potwierdzają, że nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z projektem technicznym. Organ zwrócił uwagę, że z dokumentów pozyskanych od przedsiębiorcy energetycznego, wykonane w latach 1973, 1977, 1983, 1987 i 1990 urządzenia elektroenergetyczne oraz stacja transformatorowa wybudowana w 1973 r. zostały wykonane dla Zakładu [...] oraz że już wówczas obiekt ten był gotowy do eksploatacji, na co wskazuje zawarta w piśmie Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych z 22 marca 1973 r. prośba o dokonanie odbioru technicznego robót elektrycznych "z uwagi, że obiekt jest przeznaczony do eksploatacji w bież. miesiącu". Z kolei z mapy sytuacyjno-wysokościowej z 1986 r., przedstawiającej linie kablowe doprowadzone do piekarni i budynku katechetycznego, wynika, że budynek katechetyczny znajdował się na południe od wywłaszczonej nieruchomości. Organ przytoczył również zalegający w aktach plan linii kablowej z 1990 r. dla zasilania Zakładu Produkcyjnego s.c. [...], któremu w budynku Zakładu [...] udostępniono pomieszczenie. Na planie widoczny jest Zakład [...]. Organ powołał także pismo przedsiębiorstwa wodociągowego, potwierdzające doprowadzenie do budynku przy ul. [...] sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wraz z projektem sieci wodno-kanalizacyjnej dla Zakładu [...] z maja 1970 r. Organ odwołał się również do numeru Gazety K. z 1988 r., w której zawarte zostało ogłoszenie [...] Zakładów [...] o kontraktacji [...], odsyłające do zakładu przy ul. [...]. Organ przytoczył ponadto wykaz zlikwidowanych państwowych jednostek organizacyjnych i odpis KRS, z których wynika, że – po przekształceniach organizacyjnych – przedmiotowy zakład został wykreślony z KRS w 2005 r. Organ skonstatował, że Zakład [...] został na przedmiotowej nieruchomości wybudowany do 1974 r., zaś stacja transformatorowa oddana do użytku 7 maja 1975 r., co dowodzi, że w 1975 r. budynek był użytkowany zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu i decyzją o lokalizacji szczegółowej. W ocenie organu, ogrodzona nieruchomość była wykorzystywana na zamierzony cel i stanowiła funkcjonalną całość. Doszło zatem do trwałego zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości w wymaganym terminie na wskazany cel, zatem nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W skardze na powyższą decyzję, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: I. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego wniosku, iż planowany Zakład [...] został wybudowany i rozpoczął funkcjonowanie zgodne z celem wywłaszczenia, co z kolei doprowadziło do błędnych wniosków, II. art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a, polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym brak przesłuchania skarżącej w charakterze strony, oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonych materiałów dowodowych, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych związanych z odtworzeniem rzeczywistego celu wywłaszczenia i bezzasadnej odmowy zwrotu nieruchomości; III. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 i art. 136 k.p.a., przejawiające się w ustaleniu w sposób niedokładny i niewyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnieniu wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, wskazujących na konieczność zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; wydaniu rozstrzygnięcia pomimo niewyczerpującego zebrania przez organy administracji dowodów, niezbędnych dla poprawnego określenia celu wywłaszczenia, co w konsekwencji skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; wybiórczym, powierzchownym i subiektywnym podejściu do już zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, mającego niewątpliwie wpływ na wydanie wadliwego rozstrzygnięcia; wydaniu rozstrzygnięcia z jednoczesnym rozstrzygnięciem wszystkich wątpliwości na niekorzyść strony skarżącej, w oparciu o tezy nie mające pokrycia w zebranym dotąd materiale dowodowym; wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletnie zebrany przez organy I i II instancji materiał dowodowy, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń, związanych z odtworzeniem rzeczywistego celu wywłaszczenia; IV. art. 86 k.p.a., polegające na zaniechaniu przesłuchania skarżącej w związku z istniejącymi rozbieżnościami i niejasnościami, a w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego; V. art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący i wiarygodny, z jakiego powodu organ odmówił wiarygodności niektórym dowodom, a innym przyznał ich większą wartość dowodową; VI. art. 137 ust. 1 zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej: u.g.n.) polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że wywłaszczona nieruchomość nie może podlegać zwrotowi, mimo że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, i prawidłowej ocenie całokształtu materiału dowodowego istniały przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości; VII. art. 137 ust. 1 zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. polegające na błędnym przyjęciu, że wywłaszczona nieruchomość nie może podlegać zwrotowi z pominięciem tego: a) że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137 u.g.n., b) że nieruchomość ta stałą się zbędna na potrzeby Zakładów [...]; c) że nieruchomość nie była wykorzystywana na działalność związaną z Wylęgiem [...], d) czy cel wywłaszczenia został osiągnięty na całości bądź też na części wywłaszczonej nieruchomości, VIII. art. 6, art. 136 i art. 137 u.g.n. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny, co bezsprzecznie doprowadziło do usankcjonowania stanu sprzecznego z prawem, w tym zwłaszcza normą wyrażoną w art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 u.g.n.; brak zdefiniowania i uszczegółowienia celu wywłaszczenia; nieokreślenie, na podstawie art. 137 u.g.n., ram czasowych, w których cel wywłaszczenia miał rzekomo zostać zrealizowany; bezpodstawne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo tego, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika to, by na przedmiotowym gruncie powstała infrastruktura, która została wskazana w decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz by faktycznie była prowadzona działalność, której celem był wylęg [...]; IX. art. 136 w zw. z art. 137 w zw. z art. 216 u.g.n., poprzez ich niewłaściwie zastosowanie i uznanie, że nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonych zostały w całości przeznaczone na cel wskazany w aktach wywłaszczeniowych i są niezbędne dla tego celu; Uzasadniając skargę, skarżąca zarzuciła organom, że nie wykazały kto wybudował Zakład, z jakich funduszy pochodziły środki i na jakie cele wykorzystywany był budynek. Zebrane w sprawie dowody skarżąca oceniła jako skąpe. Według skarżącej, z zebranego materiału dowodowego wynika tylko, że powstały jakieś budynki, o niewiadomym przeznaczeniu. Odnosząc się do wywodów organu, skarżąca zarzuciła, że z jednej strony organ wskazuje, że 22 marca 1973 roku obiekt jest już przeznaczony do eksploatacji, a z drugiej podaje, że stacja transformatorowa została oddana do użytku dopiero 7 maja 1975 roku. Dzieje się to zatem dopiero po upływie dwóch lat od rzekomej gotowości do użytkowania, w ciągu których mogło zmienić się bardzo wiele. Poza tym sam fakt oddania do użytkowania stacji transformatorowej nie implikuje jednoznacznie, że budynek był użytkowany przez Zakłady [...]. Zdaniem skarżącej, nie świadczą o tym także zgromadzona w aktach dokumentacja planistyczna. W ocenie skarżącej, powoływanie się na ogłoszenie w gazecie z 1988 roku również należy uznać za chybione, bowiem mowa jest w nim o skupie i kontraktacji [...], a nie o wylęgu [...]. Kolejno, skarżąca zarzuciła organom, że nie wykluczyły, że w przedmiotowym budynku nie był prowadzony przez Parafię np. punkt katechetyczny, a także czy budynki nie zostały one wybudowane i rozbudowywane przez Parafię. Zdaniem skarżącej, stwierdzone w sprawie wynajmowanie lokali podmiotom trzecim (trudniącym się m.in. krawiectwem) nie mieści się w zakresie określonego w decyzji celu wywłaszczenia. Trudno pogodzić w jednym budynku działalność związaną z wylęgiem [...] (która jak wiadomo wiąże się z intensywnymi immisjami, takimi jak zapach czy hałas) z krawiectwem. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uprzednio wyrażoną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wobec braku wskazania przez strony możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w powołanym wyżej trybie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd stwierdził, że jest ona niezasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei jak stanowi art. 137 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Istotnym uzupełnieniem tej regulacji jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w wyniku którego art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Mając na względzie, że w przedmiotowym stanie faktycznym nieruchomość została wywłaszczona w 1970 r., a wniosek o zwrot został złożony w 2020 r., w niniejszej sprawie nie miał zastosowania dziesięcioletni termin określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia. W orzeczeniu wywłaszczeniowym z 1970 r. cel ten został określony jako budowa Zakładu [...] wraz z drogą dojazdową, zgodnie z decyzją z 1968 r. o lokalizacji szczegółowej budowy Zakładu [...] wraz z drogą dojazdową dla [...] Przedsiębiorstwa [...]. Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w zarysowanym sporze Sąd przyznał rację organom, stwierdzając, że poprawnie wyprowadziły wniosek o zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że zalegający w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy jest "skąpy". Organy zgromadziły w aktach m.in. odpisy decyzji o lokalizacji szczegółowej Zakładów wraz ze szkicami oraz orzeczeniem wywłaszczeniowym. Na tej podstawie ustaliły zakres zaplanowanej inwestycji, tj. lokalizację budynku Zakładów wraz z drogą, placami i terenem zielonym oraz ogrodzeniem. W aktach sprawy znajduje się obszerna dokumentacja fotograficzna z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie, przy czym najistotniejsze są zdjęcia z lat 1970 i 1974, które pozwoliły ustalić, że w miejscu, gdzie w roku wywłaszczenia był grunt rolny, została zrealizowana inwestycja zgodnie z wyżej wskazanym zakresem. Kolejno podkreślić należy, że na zrealizowanie budowy przedmiotowych Zakładów wskazuje podłączenie zgodnie z planami z 1970 r. instalacji wodno-kanalizacyjnej, a także dokumentacja dotycząca linii energetycznych i stacji transformatorowej, przeznaczonej dla rzeczonego Zakładu. W tym miejscu – w odniesieniu do zarzutów skargi, jakoby stacja transformatorowa została oddana do użytku dopiero dwa lata od rzekomej gotowości do użytkowania – zwrócić należy uwagę, że z akt administracyjnych jednoznacznie wynika (k. 133 i 133v), że stacja została oddana do użytku 7 maja 1973 r., a nie jak wskazano w zaskarżonej decyzji 7 maja 1975 r. Data wcześniejsza pozostaje koherentna z wpisem w karcie eksploatacji stacji o dokonanym 27 kwietnia 1973 r. przeglądzie stacji przed uruchomieniem oraz z powołanym przez organ pismem Zarządu Inwestycji Rolniczych z 22 marca 1973 r., w którym wskazano na zamierzone rozpoczęcie eksploatacji obiektu. Uchybienie we wskazaniu właściwego roku nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem aktualne pozostały konstatacje organów o zrealizowaniu celu wywłaszczenia przed 22 września 2004 r. Odnosząc się z kolei do twierdzenia skarżącej, jakoby ogłoszenie w gazecie 1988 r. nie dotyczyło wylęgu [...], zwrócić należy uwagę, że w ogłoszeniu tym wprost wskazano, że na potrzeby kontraktacji [...] Zakłady [...] przy ul. [...] zapewniają paszę i pisklęta. Rację można byłoby przyznać stanowisku, że na podstawie samej jedynie dokumentacji planistycznej nie sposób stwierdzić realizacji celu wywłaszczenia, jednak zestawienie szczegółowych planów powstania Zakładu i dostępnych dokumentów z okresu po wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego pozwalało na wyprowadzenie wniosku, że przedmiotowe budynki nie są "jakimiś" budynkami, lecz powstały w ramach realizacji celu wywłaszczenia, a Zakłady – mimo późniejszej likwidacji – powstały i funkcjonowały co najmniej w latach 70. i 80 XX w. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprzesłuchania skarżącej w charakterze strony, Sąd zauważa, że skarżąca nie wykazała, w jaki sposób włączenie do akt dowodu z przesłuchania strony miałoby być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ponadto skarżąca miała możliwość wypowiadania się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, o czym była informowana zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego (zawiadomienie z 17 maja 2021 r., k. 213), jak i postępowania odwoławczego (zawiadomienie z 10 września 2021 r., k. 13 akt organu II instancji). Sugerowanie przez skarżącą, że budynek Zakładów był wykorzystywany nie na potrzeby Zakładów lecz jako salka katechetyczna i czynienie organom zarzutu, że nie ustaliły z całą pewnością, że Zakłady powstały i prowadziły działalność, jawi się jako niezrozumiałe. Jeżeli bowiem skarżąca – jak sama wskazała (k. 9 akt sądowych) – była od lat posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości i czuła się od zawsze jej pełnoprawnym właścicielem, to w zasięgu skarżącej powinno być przedstawienie dowodów na odmienne od wynikającego z akt zgromadzonych przez organy wykorzystywanie nieruchomości. Było to niewątpliwie w interesie skarżącej. Dowodów takich jednak nie przedstawiono, a dodać warto, że organy ustaliły, że budynek katechetyczny w 1986 r. był odrębną budowlą i zlokalizowany był na południe od wywłaszczonej nieruchomości. Należało zatem uznać, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na poprawne ustalenie istotnych okoliczności sprawy, w tym wykazanie powstania i funkcjonowania Zakładów, na cel powstania których dokonano wywłaszczenia. Poczynione ustalenia znalazły przy tym odzwierciedlenie w poprawnie zastosowanej normie prawnej i właściwie sporządzonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zatem nie uznał za zasadne zarzutów mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów postępowania.. W tym miejscu należy wskazać, że do oceny przesłanki zbędności nie można stosować zdarzeń przyszłych po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą tej oceny jest wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu i nie jest dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Przekazanie nieruchomości, na której przez wiele lat realizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, na realizację innego celu nie może z mocą wsteczną zmienić oceny "konieczności" i "niezbędności" dokonanego przed laty wywłaszczenia na określony cel. W świetle art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., jeśli cel wywłaszczenia został definitywnie osiągnięty, to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia. Z chwilą zrealizowania celu wywłaszczenia, wykonywanie prawa własności takiej nieruchomości nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami poza tymi, jakim poddawane jest prawo własności przysługujące każdemu innemu podmiotowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2019 r. sygn. I OSK 1274/17, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. I OSK 2455/17). W świetle powyższego, nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia art. 6, 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 216 u.g.n. W nawiązaniu z kolei do kwestii ewentualnego częściowego niewykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, wskazać przychodzi, że organy trafnie zwróciły uwagę na zrealizowanie przedmiotowej inwestycji zgodnie z założeniami decyzji o lokalizacji szczegółowej, tj. jako ogrodzonej, funkcjonalnej całości – z drogą dojazdową i placami umożliwiającymi logistyczne funkcjonowanie zakładu oraz terenem zielonym. Istnienie tego ostatniego było zaś tym bardziej uzasadnione, ze względu na immisje związane z wylęgiem [...], które – jak sama przyznała skarżąca w skardze (k. 11 akt sądowych) – są związane z działalnością Zakładu. Końcowo, odnosząc się do twierdzeń skarżącej jakoby organ nie wykazał, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało doręczone skarżącej – skomentować należy, co zostało już wyjaśnione skarżącej w decyzji organu II instancji, że przedmiotem niniejszego postępowania nie była decyzja w sprawie wywłaszczenia, lecz było to odrębne postępowanie, które toczyło się podstawie instytucji przewidzianej w 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło