II SA/Kr 637/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 11.01.2018 r znak [...] działając na [...] Sp. z o.o. Sp. K. w K. wydał zezwolenie na usunięcie 4 szt. drzew ozdobnych -3 sztuk robinii akacjowej i 1 sztuki klonu pospolitego rosnących na działce nr [...] obr.[...] pod warunkiem posadzenia 14 sztuk drzew liściastych, oraz 408,0 szt. krzewów o określonych rozmiarach, warunkach, miejscu i w podanym terminie. Wycinka ma nastąpić do dnia 30.06.2018r, zaś nasadzenia do 15.12.2019r. W uzasadnieniu wskazano na ustalenie, iż wnioskodawca posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, na której rosną wnioskowane do usunięcia drzewa. Nieruchomość nie jest zagospodarowanym terenem. Dla przedmiotowego terenu zostały wydane ostateczne decyzje budowlane zezwalające na realizacje inwestycji budowy zespołu 22 budynków mieszkalnych, wielorodzinnych wraz z komórkami lokatorskimi, miejscami postojowymi, instalacjami infrastrukturalnymi, układem drogowy, oświetleniem ulicznym, parkingami. Przeprowadzono w terenie wizję lokalną która wykazała, że wszystkie wnioskowane do usunięcia drzewa są żywymi egzemplarzami, o różnej kondycji. Do udziału w postępowaniu dopuszczono Towarzystwo [...] w K. (postanowienie z dnia 21.12.2017r.). Organ I instancji przedstawił stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. Od decyzji odwołanie złożyło Towarzystwo [...] w K. wnosząc o uchylenie decyzji, podnosząc wątpliwości dotyczące aktualności decyzji o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych na dz. [...],[...],[...] obr. [...] z powodu wyroku WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr 996/17, mocą którego uchylono postanowienie Wojewody [...] z 5.06.2017r. w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji udzielającej pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, gdzie wniosek o ustalenie wygaśnięcia dotyczył pozwolenia na budowę na dz. [...],[...],[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 marca 2018r. nr [...] na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83 c, art. 84 ust. 1, 85 ust. 1, 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (Dz.U.2018.142 t.j.), art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji pozyskał pisemną informację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia 8.12.2017 r o stanie realizacji inwestycji prowadzonej na działkach [...],[...],[...] obr.[...] przy ul. [...] w K.. Wynika z niej, że wydana przez Prezydenta Miasta K. ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 zezwalająca na budowę zespołu 22 budynków mieszkalnych, wielorodzinnych wraz z komórkami lokatorskimi, miejscami postojowymi, z wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji, co, cwu, wentylacji, elektrycznymi, wbudowanymi kotłowniami olejowymi, układem drogowym, oświetleniem ulicznym, kanalizacją teletechniczną, odprowadzaniem wód opadowych, parkingami otwartymi, przyłączami co, cwu i sieciami elektromagnetycznymi - linie SN i NN na działkach [...],[...],[...] obr.[...] w rejonie ul. [...] w K. jest realizowana bez przeszkód. W ocenianym przypadku wnioskodawca wiarygodnie przedstawił i udowodnił przyczyny powodujące konieczność usunięcia drzew, a także zadeklarował nowe nasadzenia. Organ orzekający musi kierować się w pierwszym rzędzie zasadami ogólnymi wskazanymi w k.p.a. a więc dążyć do załatwienia sprawy uwzględniając interes publiczny oraz słuszny interes strony (art. 7). W ramach prowadzonego postępowania organ ocenia indywidualnie każdy przypadek rozpatrując m.in. wskazane we wniosku przyczyny dla których właściciel domaga się zezwolenia na usunięcie należących do niego drzew , deklaruje gotowość zastąpienia ich nowymi nasadzeniami. Przywołany w odwołaniu wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr 996/17 nie ma dla wydanego zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów znaczenia, albowiem dotyczy on kwestii formalnej, która miała miejsce w innym postępowaniu o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Towarzystwo [...] wniosło na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kolizja istniejącego drzewostanu z realizacją robót budowlanych, na które udzielono pozwolenia na budowę, może uzasadniać wydanie decyzji o zgodzie na usunięcie drzew. Istotne jest jednak, aby w obrocie prawnym pozostawała ważna decyzja o pozwoleniu na budowę, z którą istniejący drzewostan koliduje. W przedmiotowym wypadku organ rozpoznający wniosek o wydanie zgody na usunięcie drzew, dysponował informacją, z której wynikało, że decyzja o pozwoleniu na budowę, w związku z którą złożono wniosek o usuniecie drzew mogła wygasnąć na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.) oraz, że złożono wniosek o jej wygaszenie. Wydana była bowiem w 2007 roku, czyli ok. 10 lat temu, a w ocenie strony podważającej jej ważność, roboty budowlane rozpoczęto dopiero w 2017 roku. Tego rodzaju okoliczności wymagały zweryfikowania przez organ, który to obowiązek nie został przez żaden z organów należycie wykonany, co stanowi naruszenie art. 7 Kpa. Organ I instancji zwrócił się jedynie do PINB-u (który nie jest organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę) z prośbą o przeprowadzenie kontroli stwierdzającej stan prac budowlanych przedmiotowej inwestycji i przekazanie jej wyników (akta administracyjne k. 84), w związku z którym uzyskał od PINB-u pisemną informację o stanie zaawansowania prowadzonych robót (akta administracyjne k. 86). Informacja ta stanowiła dla organu I instancji jedyną podstawę do wyrażenia poglądu, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie wygasła. Takiej weryfikacji informacji podważających ważność decyzji o pozwoleniu na budowę nie można jednak uznać za prawidłową, ponieważ sama okoliczność prowadzenia robót budowlanych nie może być utożsamiana z oceną, że są one prowadzone legalnie. Tymczasem organ II instancji ograniczył się do zaaprobowania stanowiska organu I instancji, a ponadto - w związku z zarzutami odwołania - do wyrażenia poglądu, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr 996/17 nie ma dla wydanego zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów znaczenia, albowiem dotyczy on kwestii formalnej, która miała miejsce w innym postępowaniu o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia do w/w wyroku, dotyczy on postępowania o wygaszenie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 7 grudnia 2007 roku w sprawie wydania pozwolenia na budowę, czyli decyzji w związku z którą złożono wniosek o zgodę na usunięcie drzew i której ważność jest kwestionowana. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że okoliczność czy doszło do wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 roku, zezwalającej na budowę zespołu 22 budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, ma na płaszczyźnie niniejszego postępowania istotne znaczenie. Pozwolenie na budowę wygasa bowiem z mocy prawa z dniem ziszczenia się jednej z przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, a wydanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia na budowę na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter deklaratoryjny. W związku z powyższym inwestor, który rozpoczyna albo kontynuuje budowę po upływie terminu określonego w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, a zatem po utracie mocy obowiązującej pozwolenia na budowę, czyni to w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, niezależnie od tego, czy wydana została decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia na budowę (Z. Kostka, Prawo budowlane..., s. 129). Natomiast sam fakt realizacji inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która wygasła, nie będzie uzasadniać wydania zgody na usunięcie drzew, które z nią kolidują. Takie stanowisko wynika choćby z wykładni celowościowej dokonanej w związku z treścią art. 83d ust. 5 z dnia 16 kwietnia 2004r. - o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 poz.142), zgodnie z którym, jeżeli przyczyną usunięcia drzewa lub krzewu jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, które kolidują z drzewami lub krzewami, będącymi przedmiotem zezwolenia. Przepisu nie stosuje się do inwestycji liniowych celu publicznego. Podkreślić przy tym należy, że organ właściwy w przedmiocie wydania zgody na usunięcie drzew, nie jest organem właściwym w przedmiocie oceny ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zwalnia go to jednak ze wstępnej weryfikacji okoliczności, które wskazują na fakt wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności na podstawie dziennika budowy, który zgodnie z art. 45 ust. 1 pr. bud. stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. W przypadku gdy organ powziąłby uzasadnione przypuszczenie, że zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1, powinien on zawiesić prowadzone przez siebie postępowanie (wobec wystąpienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wystąpić do właściwego organu architektoniczno-budowlanego w tym celu, aby organ ten wszczął z urzędu postępowanie mające rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37 ust. 1. Zakończenie tego postępowania będzie natomiast stanowiło podstawę do podjęcia przez organ zawieszonego postępowania i stosownego rozstrzygnięcia sprawy (tak: Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WKP 2018 - komentarz, stan prawny: 1 kwietnia 2018 r.). Dlatego w ponownym postępowaniu, organ w pierwszej kolejności zweryfikuje okoliczności dotyczące wygaśnięcia w/w decyzji o pozwoleniu na budowę, podnoszone przez stronę skarżącą, a w przypadku powzięcia uzasadnionego przypuszczenie, że zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane, zawiesi prowadzone przez siebie postępowanie i wystąpi do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, aby organ ten wszczął z urzędu postępowanie mające rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, bądź też zawiesi prowadzone przez siebie postępowanie do czasu zakończenia postępowania, w związku z którym wydany został wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr 996/17, o ile z ustaleń organu wynikać będzie, że w postępowaniu tym wszczęto merytoryczne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 roku. Mając powyższe na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.