II SA/Kr 640/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-12

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, mimo wcześniejszych odmów w tym zakresie?
Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i spójny swojej faktycznej sytuacji majątkowej. Deklarowane dochody i wydatki nie znajdowały potwierdzenia w przedłożonych dokumentach, a wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały już prawomocnie oddalone. Ponadto, skarżący dysponował środkami pieniężnymi, które wielokrotnie przewyższały wysokość należnych kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, po wcześniejszych odmowach. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i finansową, dołączając szereg dokumentów. Sąd analizował spójność i rzetelność przedstawionych przez skarżącego danych dotyczących dochodów, wydatków i zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.D. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2009 r. Nr: [ ] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych W dniu [.....] 2009 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.D. o zwolnienie do kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2009 r. Nr: [.....] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2009 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie skarżący złożył w tut. sądzie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wniosku wynika, że skarżący domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką M.D . Ich miesięczny dochód wynosi 1.330 zł i stanowi go dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 600 zł oraz świadczenie emerytalne jego matki w wysokości 730 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 2,041 ha. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż od 1992 roku ma złamany kręgosłup, pozostaje w leczeniu i rehabilitacji. [.....] 2008 roku wnioskodawca uległ wypadkowi, przeszedł dwie operacje, ma niesprawną lewą rękę. Z powodu choroby ma on trudności z obsługą kredytów (przeterminowane raty). Działalność gospodarcza przynosi starty, a gospodarstwo rolne jest niedochodowe. Skarżący nie pobiera żadnych zasiłków. W dwóch izbach przecieka sufit, brakuje opału na zimę. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że jego miesięczne wydatki na prąd wynoszą około 180 zł, na telefon około 240 zł. Koszty leczenia to dojazd na rehabilitację do szpitala [.....] w K. , koszt szyny na [.....] 200 zł, [.....] , gąbki i bandaż elastyczny. Koszty dojazdów i materiały to wydatek około 300 zł, podatek rolny 400 zł. Miesięczne raty zobowiązań kredytowych wynoszą około 3.000 zł (nie są one spłacane regularnie). Roczna dopłata do gospodarstwa rolnego wynosi około 800 zł. Od dnia [.....] czerwca 2009 roku sąd uchylił obowiązek alimentacyjny skarżącego, ale skarżący nadal spłaca kredyt zaciągnięty na alimenty. Do pisma skarżący załączył następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia [.....] października 2009 roku o rozpoczęciu rehabilitacji skarżącego, wezwanie [.....] z dnia [.....] stycznia 2010 roku do zaktualizowania danych podanych bankowi, skierowanie z dnia [.....] listopada 2009 roku do Poradni Rehabilitacyjnej, wezwanie do zapłaty z dnia [.....] stycznia 2010 roku wystawione przez [.....] Bank S.A., zawiadomienie banku BNP [.....] z dnia [.....] stycznia 2010 roku o wymagalnym zadłużeniu, wezwanie do zapłaty z dnia [.....] stycznia 2010 roku wystawione przez Departament Windykacji [.....] S.A., wyciąg bankowy za okres od 1 grudnia 2009 do 3 stycznia 2010 roku dla [.....] , wyciąg bankowy za okres od 1 grudnia 2009 do 3 stycznia 2010 roku dla R.D. , upomnienie z dnia [.....] maja 2009 roku wystawione przez Zakład Energetyczny, fakturę z dnia [.....] listopada 2008 roku za opaskę elastyczną opiewającą na kwotę 16,35 zł, fakturę z dnia [.....] listopada 2008 roku za żel [.....] opiewającą na kwotę 29,80 zł oraz obliczenie dochodu za rok 2009 z działalności skarżącego jako [.....] . Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym miejscu należy podnieść, iż przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zmienił się jedynie zakres żądania skarżącego, gdyż poprzednio skarżący domagał się pełnego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, zaś obecnie wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na skutek wniesionego przez R.D. sprzeciwu od w/w postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. również oddalił wniosek skarżącego o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 roku sygn. akt II OZ 1099/09 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu I instancji. Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W uzasadnieniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych istotnych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę przez orzekającego jego sytuacji materialnej. Argumenty dotyczące zdrowia skarżącego i trudności w spłacie zaciągniętych kredytów zostały przez skarżącego podane w uprzednio złożonym wniosku. Skarżący deklaruje co prawda niższą o 100 zł wysokość własnych miesięcznych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (aktualne dochody wynoszą 600 zł), jednakże wysokość tych dochodów nie koresponduje z załączonym obliczeniem przez doradcę podatkowego dochodu skarżącego za rok 2009. Według przedmiotowego dokumentu wynika, że skarżący w roku 2009 osiągnął przychód w wysokości [.....] zł przy kosztach uzyskania przychodu [.....] zł, co dało stratę w wysokości [.....] zł. Skarżący nie potwierdził wysokości deklarowanych spłat rat kredytów w kwocie około 3.000 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że rata kredytu w [.....] Banku wynosi 286,71 zł, rata kredytu w BNP [.....] Banku wynosi 206,96 zł, a zadłużenie w [.....] S.A. wynosi 516,10 zł. Łączna wysokość potwierdzonych zobowiązań wynosi zatem [.....] zł. R.D. nie potwierdził aktualnymi fakturami, czy rachunkami wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Skarżący oświadczył jedynie, że wydatki na prąd wynoszą miesięcznie 180 zł, a na telefon 240 zł. Z załączonego upomnienia wystawionego przez zakład energetyczny wynika, że na dzień [.....] maja 2009 roku skarżący zalegał z zapłatą za pobraną energię elektryczną w kwocie 130,88 zł. Upomnienie to dotyczy jednak płatności z dnia 4 maja 2009 roku, nie może być zatem uznane za aktualne. Przedłożone faktury za zakup opaski elastycznej i medykamentu także nie potwierdzają aktualnych wydatków na leczenie, zostały one bowiem wystawione w listopadzie 2008 roku. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nie jest rzetelna. Oświadczenia skarżącego co do wysokości dochodów i ponoszonych wydatków są niespójne i nie znajdują potwierdzenia w odpowiednich dokumentach. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, jaka jest jego faktyczna sytuacja majątkowa, a tym bardziej czy sytuacja ta zmieniła się na tyle, że zasadnym jest zmiana prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Na marginesie orzekający zauważa, że z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego w BNP [.....] wynika, że w dniu [.....] grudnia 2009 roku skarżący dokonał wpłaty na własny rachunek kwoty [.....] zł. Oznacza to, że w okresie kiedy skarżący domagał się przyznania prawa pomocy, dysponował on środkami pieniężnymi wielokrotnie przewyższającymi wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło