II SA/Kr 649/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 25 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w 1/2 , 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Skarżąca Z. N. wniosła o przyznanie prawa pomocy -zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., SKO [...]. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca podała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie opłaty sądowej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, ponieważ jest w separacji z mężem i utrzymanie domu należy wyłącznie do niej. Pobierana przez skarżącą renta rodzinna wynosi [...],-zł netto. Referendarz sądowy Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 649/07 oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając, że jest ono dla niej krzywdzące i pozbawia ją prawa do obrony przed Sądami Administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 r. odrzucił sprzeciw na postanowienie referendarza. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 277/08 uchylił powyższe postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak było podstaw do odrzucenia sprzeciwu, a skoro niemożliwa była ocena sytuacji materialnej skarżącej na podstawie zawartych we wnioski PPF informacji, to skarżąca powinna była zostać wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 260 ustawy w z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Mając to na względzie, a także biorąc pod uwagę wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd ocenił sytuację skarżącej wynikającą ze złożonego oświadczenia, uzupełnionego o oświadczenie dodatkowe oraz przedłożone dokumenty, w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 ppsa i uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające częściowe zwolnienie skarżącej od wpisu w niniejszej sprawie. _ 2 — Z informacji zawartych we wniosku, oraz dodatkowych wyjaśnień złożonych przez skarżącą, jak i przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca pozostaje w rozdzielności majątkowej z mężem, oraz że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa. Skarżąca pobiera rentę w wysokości [...] złotych netto miesięcznie i nie ma nikogo na utrzymaniu. Jest właścicielką mieszkania o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Ponosi stałe wydatki miesięczne na utrzymanie mieszkania w wysokości około [...],-złote, oraz stałe wydatki na leki w wysokości [...],- złotych miesięcznie. Nieruchomość o pow. [...] ha stanowi łąkę i ogród i nie przynosi żadnych dochodów. Opłata rolna od nieruchomości wynosi [...],-złotych rocznie. Z oświadczenia skarżącej, oraz wydruku z rachunku bankowego wynika, że skarżąca spłaca kredyt miesięczną ratą w wysokości [...] złotych. Po uiszczeniu powyższych należności skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny-art. 246 ustawy ppsa. Przepis powyższy stanowi, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy winna wykazać osoba wniosek taki zgłaszająca, innymi słowy, do strony starającej się o przyznanie tego prawa należy udowodnienie okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt. 1 lub pkt. 2 ppsa. Zdaniem sądu, skarżąca jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a wynika to z porównania wysokości obciążeń finansowych, jakie skarżąca musi ponieść w związku z wniesieniem skargi do sądu, z możliwościami finansowymi skarżącej, dysponującej samodzielnym źródłem utrzymania w postaci renty w wysokości [...] złotych. Skarżąca jednocześnie nie wykazała, że dochody te obciążone są jakimikolwiek nadzwyczajnymi wydatkami, oprócz wydatków na bieżące utrzymanie. Uwzględniając okoliczność spłaty kredytu miesięczną ratą w wysokości [...] złote należy również mieć na uwadze, że - jak wynika z w/w wyciągu - skarżąca nie jest całkowicie pozbawiona możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, z uwagi na możliwość dysponowania kwotą kredytu wynoszącą [...] zł. Konieczność spłaty raty kredytowej powoduje co prawda pomniejszenie kwoty, jaką dysponuje miesięcznie skarżąca na swoje utrzymanie, jednak biorąc pod uwagę, że kwota ta wynosi aktualnie -3- po uiszczeniu wszystkich należnych opłat oraz zakupu leków i spłaty kredytu [...] złote, należało uznać, że prawo pomocy może być przyznane skarżącej tylko w zakresie częściowym. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych stanowi instytucję wyjątkową, polegającą na dofinansowaniu z budżetu państwa i może być stosowane wówczas, gdy strona istotnie, obiektywnie, nie posiada żadnych możliwości sfinansowania należności wynikających z prowadzenia postępowania sądowego (por. H. Knysiak-Molczyk w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. LexisNexis, wyd. 2, kom. do art. 246 ustawy.) W świetle okoliczności sprawy nie można uznać skarżącej za osobę spełniającą warunki przewidziane przepisem art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa. Celem wyjątkowej instytucji, jaką jest instytucja prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. W przypadku skarżącej przyznanie jej prawa pomocy w wysokości zwolnienia od wpisu w 1/2 nie narusza konstytucyjnie zagwarantowanej zasady prawa do sądu i wynika z zasad, jakie ustanowił ustawodawca określając przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, należało na zasadzie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt.1 i pkt. 2 , oraz art. 260 ustawy ppsa orzec jak w sentencji postanowienia.