II SA/Kr 65/98
WyrokWSA w Krakowie2000-08-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę części budynku wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego i uniemożliwiłaby korzystanie z niego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może orzekać na podstawie art. 48 Prawa budowlanego o nakazaniu rozbiórki części budynku, jeśli budowa została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim trwale w taki sposób, że jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji organ musi najpierw ustalić, czy rozbiórka nie spowoduje niemożności korzystania z budynku, co wymaga wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wejścia murowanego wraz z zadaszeniem, dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca podnosiła, że podmurówka i schody wejściowe zostały uszkodzone w wyniku powodzi, a dobudówka uległa zniszczeniu. Twierdziła, że rozebranie wejścia uniemożliwi jej korzystanie z domu z powodu różnicy poziomów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody N. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Czesławy M. na decyzję Wojewody N. z dnia 8 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).
Decyzją z dnia 8 grudnia 1997 r. (...) działający z upoważnienia Wojewody N. Dyrektor Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury, na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Czesławy M. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 sierpnia 1997 r. (...) w sprawie nakazu rozbiórki wejścia murowanego wraz z zadaszeniem dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego przy ul. G. 5 w Z. - utrzymał w mocy zaskarżoną, decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wizja lokalna przeprowadzona w dniu 7 sierpnia 1997 r. przez pracowników Urzędu Miasta Z. wykazała, że na posesji przy ul. G. 5 w Z. Czesława M. w lipcu 1997 r. wykonała dobudowę wejścia murowanego z zadaszeniem w miejscu istniejącego wcześniej i rozebranego wejścia - ganku - bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dalej organ stwierdza, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego wydanie nakazu rozbiórki jest prawidłowe. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że sprawa odbudowy obiektów budowlanych uszkodzonych w trakcie powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. została uregulowana ustawą z dnia 17 lipca 1997 r. o szczególnych zasadach remontów i odbudowy obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w czasie powodzi /Dz.U. nr 80 poz. 492/. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 tej ustawy nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, odbudowa obiektów budowlanych o kubaturze mniejszej niż 1.000 m3 takich jak budynki mieszkalne, obiekty gospodarskie, inwentarskie, składowe, handlowe lub usługowe. Jednakże odbudowa powyższych obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego, czego odwołująca się nie uczyniła. Ponadto, stwierdza organ, podpisała protokół z wizji potwierdzając tym samym zawarte w nim ustalenia nie wspominając o tym, że obiekt miał zostać uszkodzony w wyniku powodzi. Nadto organ stwierdza, że termin wykonania rozbiórki wskazany w decyzji organu I instancji został podany omyłkowo.
Na powyższą, decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Czesława M. podnosząc, że podmurówka i schody wejściowe zostały uszkodzone w czasie powodzi w lipcu 1997 r., a drewniana dobudówka również uległa całkowitemu zniszczeniu. Podniosła nadto skarżąca, że w wyniku wykonania krzywdzącej dla niej decyzji o rozbiórce, nie będzie mogła korzystać z własnego domu, gdyż poziom podłogi mieszkania znajduje się na wysokości ok. 1,20 m nad terenem. Rozebranie podmurówki i schodów spowoduje niemożność wejścia do domu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda N. wniósł o jej oddalenie; podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 7 Kpa organy administracji w toku postępowania administracyjnego zobowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również stosownie do art. 77 par. 1 Kpa obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zgodnie z orzecznictwem NSA organ nadzoru budowlanego nie może orzekać na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane o nakazaniu rozbiórki części budynku, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i połączona z nim trwale w taki sposób, że jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego /tak wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. II SA/Wr 236/96 - OSP 1997 z. 11 poz. 202/.
W sprawie niniejszej organ I instancji nakazał rozbiórkę dobudowanego wejścia murowanego wraz z zadaszeniem. Przed wydaniem tego orzeczenia organ nie zbadał czy dobudowane wejście do istniejącego budynku mieszkalnego jest trwale połączone z tym budynkiem oraz czy jego rozbiórka nie spowoduje niemożności korzystania z budynku. Skarżąca zarzuca, iż po rozebraniu wejścia nie będzie mogła korzystać z własnego domu ze względu na różnicę poziomu pomiędzy terenem, a podłogą mieszkania. Różnica ta wynosi 1,20 m. Rozebranie przedmiotowego wejścia może spowodować, że skarżąca będzie musiała doprowadzić wejście do stanu poprzedniego, aby mogła korzystać z mieszkania. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione przez organ prowadzący postępowanie.
Dopiero po ustaleniu powyższych okoliczności, ustali organ czy zachodzą podstawy z art. 48 Prawa budowlanego, mając na uwadze treść powołanego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnośnie zarzutu skarżącej, że w sprawie powinny być zastosowane uproszczone procedury przy odbudowie obiektów uszkodzonych w czasie powodzi to należy stwierdzić iż Miasto Z. nie zostało ujęte w wykazie gmin na obszarze, których stosuje się szczególne zasady odbudowy i remontów obiektów zniszczonych wskutek powodzi /rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1997 r. w sprawie określenia wykazu gmin, na obszarze, których stosuje się szczególne zasady odbudowy i remontu obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych wskutek powodzi albo huraganu - Dz.U. nr 82 poz. 527/, a zatem brak jest podstaw do zastosowania tych procedur.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 3 i art. 29 orzeczono jak w punkcie I i II sentencji ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło