II SA/Kr 651/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. B. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2016 r., znak [...] w przedmiocie przedłużenia decyzji o zobowiązaniu do uiszczania opłat za opróżnianie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2016 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r. oddalił wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika. Od postanowienia referendarza skarżąca wniosła sprzeciw, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca zakwestionowała przyjęcie przez referendarza, że nie prowadzi gospodarstwa domowego sama wyłącznie na podstawie ilości zużywanej wody oraz opłat za wywóz śmieci. Podniosła, że z powodu choroby jej pensja w lipcu 2016 r. wyniosła [...] zł, co nie wystarcza na pokrycie kosztów sądowych oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. M. B. zwróciła również uwagę na konieczność opłacenia skarg w innych sprawach sądowoadministracyjnych, które zainicjowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) i taki też był zakres wniosku skarżącej w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W myśl § 1a powołanego przepisu oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 13/15 (LEX nr 1640572) to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, w myśl art. 252 § 1 p.p.s.a., powinno nastąpić poprzez złożenie stosownych wyjaśnień. Dopiero wyczerpujący opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych pozwala sądowi w pełni określić i ocenić sytuację strony, która ubiega się o to prawo. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie referendarza jest prawidłowe, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Oświadczenie skarżącej o stanie majątkowym okazało się bowiem niewiarygodne, w konsekwencji czego należało przyjąć, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że w jej przypadku zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy choćby w części. Wniosek o prawo pomocy w niniejszej sprawie złożony został w dniu 19 lipca 2016 r. Skarżąca pominęła w nim ponoszone co miesiąc opłaty z tytułu rat za telewizor. W innych sprawach, w których M. B. również ubiegała się o prawo pomocy raty takie były wskazywane. Sąd nakazał sporządzić kserokopie wniosku skarżącej złożonego w sprawie sygn. II SA/Kr 190/16 i dołączonej do wniosku kopii rachunków z tytułu rat za telewizor. Wynika z nich, że od listopada 2015 r. do października 2016 r. skarżąca ponosi co miesiąc opłaty z tytułu rat za zakup telewizora - w kwocie po [...] zł miesięcznie. Już sama ta okoliczność wyklucza przyznanie skarżącej prawa pomocy choćby w częściowym zakresie. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest wiarygodne, nie opisuje sytuacji majątkowej w sposób pełny i zgodny z prawną. Skoro skarżąca ukrywa swoją faktyczną sytuację, próbuje wprowadzić Sąd w błąd, to w żaden sposób nie może zasługiwać na zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tego też względu Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do przedstawionych we wniosku o prawo pomocy okoliczności związanych z sytuacją majątkową i rodzinną skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1, art. 252 i art. 260 p.p.s.a.