II SA/Kr 651/25

WyrokWSA w Krakowie2025-08-13

Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Anna Kopeć, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu umieszczenia sieci gazowej, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., jest zgodna z prawem, jeśli rokowania z właścicielem były prowadzone w sposób nieprecyzyjny, a plan miejscowy dopuszczał jedynie ogólnie infrastrukturę techniczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu umieszczenia sieci gazowej jest zgodna z prawem. Spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n.: inwestycja stanowi cel publiczny, jest zgodna z planem miejscowym dopuszczającym infrastrukturę techniczną, a rokowania z właścicielem zostały przeprowadzone, mimo braku porozumienia. Sąd podkreślił, że plan miejscowy nie musi precyzyjnie określać przebiegu sieci, a rokowania nie wymagają osiągnięcia zgody, lecz jedynie wzajemnego poinformowania się stron.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa o ograniczeniu sposobu korzystania z części działki właściciela F. R. w celu umieszczenia sieci gazowej. Właściciel wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym pozorność rokowań, brak wyjaśnienia wpływu inwestycji na dojazd i dostęp do nieruchomości oraz nieadekwatność proponowanej rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy referent Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi F. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 kwietnia 2025 r. znak WS-VI.7536.1.1.2025.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę II SA/Kr 651/25 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z 9 grudnia 2024 r., znak: WGN.RGE.6821.3.2024.APa, wydaną m.in. na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145), orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części działki nr [...] (pow. 0,0200 ha; KW nr [...]) przez udzielenie P. sp. z o. o. w T. zezwolenia na umieszczenie sieci gazowej niskiego ciśnienia PE dn 280 mm na długości 4,1 m (strefa kontrolowana o szerokości 1 m i powierzchni ok. 4,1 mkw.; pas budowlano-montażowy o powierzchni ok. 8,2 mkw.), wskazując przy tym, że: - w granicach terenu 1.MN.10 poza podstawowym przeznaczeniem dopuszcza się realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 5 ust. 2 pkt 7 uchwały nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej, Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2007 r. nr 692 poz. 4572); - inwestycja w ramach zadania "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w T. przy ul. O. – Etap I" stanowi inwestycję celu publicznego o charakterze lokalnym; - prośba o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości z 25 kwietnia 2024 r. została zwrócona jako niepodjęta w terminie, natomiast odebrana propozycja ustanowienia prawa służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem z 7 czerwca 2024 r. pozostała bez odpowiedzi. W odwołaniu F. R. podniósł, że jedynym akceptowalnym rozwiązaniem jest odkupienie działki nr [...] (sic!), ustanowienie służebności przejazdu i zapewnienie mu dojazdu na czas trwania inwestycji, albowiem prace na działce nr [...] (sic!) odetną jedyny dojazd na zamieszkałą przez niego działkę nr [...], a wynikająca z decyzji kwota rekompensaty nie jest adekwatna do ograniczeń. Wojewoda Małopolski decyzją z 11 kwietnia 2025 r., znak: WS-VI.7536.1.1.2025.PB, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym, że inwestycja nie wprowadza nowych ograniczeń, zaś kwestie odszkodowawcze będą mogły być rozpatrywane dopiero po zrealizowaniu inwestycji. W skardze F. R. wniósł o zmianę albo uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez: a. brak ustalenia wpływu przebiegu gazociągu na możliwość wykorzystania działki jako drogi i późniejszego przejazdu pojazdów; b. brak ustalenia, jak w czasie prac będzie odbywał się dojazd do sąsiednich terenów mieszkalnych; c. brak odniesienia się do zarzutu dot. dojazdu na czas trwania inwestycji i zarzutu ograniczenia dostępu do nieruchomości; 2) art. 8 k.p.a. przez brak wyjaśnienia rzeczywistego zakresu prac i wynikających stąd przyszłych ograniczeń (możliwość utwardzenia drogi i przejazdu pojazdów ponadnormatywnych); 3) art. 10 k.p.a., bo organ pierwszej instancji zawiadomił jedynie o możliwości zapoznania się z zamierzeniem inwestycyjnym bez wskazania na możliwość zgłaszania wniosków dowodowych; 4) art. 138 § 1 k.p.a. przez brak wydania decyzji kasatoryjnej; 5) art. 124 ust. 3 u.g.n. przez uznanie, że rokowania nie były pozorne, podczas gdy zamiast dokładnego ustalenia przebiegu inwestycji i wpływu inwestycji na działkę inwestor jedynie zaproponował rażąco niskie wynagrodzenie (50 zł) za ustanowienie prawa służebności przesyłu; 6) art. 124 ust. 1 u.g.n. przez pozytywne dla inwestora załatwienie sprawy mimo to, że rokowania były pozorne, stopień uciążliwości pozostał niezbadany, a termin na wykonanie prac budowlano-montażowych nie został określony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 t.j., dalej "u.g.n."): 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. 1a. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 1b. W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. 2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. 3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio. 4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. 5. Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. 6. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio. 7. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. 8. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Od razu wyjaśnić należy, że brzmienie ust. 3-go odsyłające w zakresie rokowań do odpowiedniego stosowania art. 114 i 115 u.g.n. zostało wprowadzone przez art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1506). Ustawa weszła w życie 3 września 2023r. Niemniej jej art. 11 stanowił: "Do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Ponieważ zawiadomienie o wszczęciu postępowania pochodzi z dnia 3 października 2024r., a więc po wejściu w życie zmienianej ustawy, zgodnie ze wskazanym przepisem art. 11 należało stosować przepis ustępu 3-go w brzmieniu aktualnym. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że rokowania z udziałem skarżącego toczyły się już po uchwaleniu zmiany, więc tak czy owak musiały być prowadzone wedle aktualnego brzmienia przepisu. W związku z powyższym należy przytoczyć art. 114 i 115 u.g.n.: Art. 114. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań może być zaoferowana nieruchomość zamienna. 2. W przypadku wywłaszczania nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego rokowania, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają ich organy wykonawcze. 3. W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. 4. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe. Art. 115. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny. 2. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1, wyznaczonego na piśmie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomości. 3 Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem doręczenia zawiadomienia stronom lub z dniem określonym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie starostwa powiatowego, po upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4. 4. Odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizować cel publiczny, następuje w drodze decyzji. 5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Najistotniejsza w świetle powyższego kwestia to, oprócz rzecz jasna przeprowadzenia rokowań – zachowanie dwumiesięcznego terminu do wszczęcia postępowania, o czym będzie niżej mowa. Art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazuje na 3 przesłanki umożliwiające jego zastosowanie: 1/ podjęcie działania wskazanego w przepisie w imię celu publicznego opisanego w art. 6 pkt 2 u.g.n., 2/ zgodność inwestycji z planem miejscowym ( jeśli obowiązuje), 3/ przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości. Przedmiotowe przedsięwzięcie, dla którego wydano kontrolowaną decyzję, obejmuje umieszczenie sieci gazowej niskiego ciśnienia PE dn 280 mm na długości 4,1 m (strefa kontrolowana o szerokości 1 m i powierzchni ok. 4,1 mkw.; pas budowlano-montażowy o powierzchni ok. 8,2 mkw.), stanowiąc fragment większej inwestycji w ramach zadania "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w T. przy ul. [...] – Etap I". Wobec tego nie budzi wątpliwości, że stanowi ono inwestycję celu publicznego o charakterze lokalnym. Co do drugiej przesłanki, a więc zgodności z planem miejscowym, to w przypadku tej sprawy chodzi o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego- uchwałę nr X/149/2007 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Tarnowie w rejonie ulic Orkana, Wolańskiej i Marii Dąbrowskiej,( Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2007 r. nr 692 poz. 4572). W uchwale w § 5 ust. 2 pkt 7 dopuszcza się w granicach terenu 1.MN.10, poza podstawowym przeznaczeniem - realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej /k.92 akt adm./. Jak zatem można zauważyć, zaprojektowanie przebiegu gazociągu po działce skarżącego jest zgodne z tekstem uchwały i w ocenie Sądu to, że tekst planu przewiduje taką możliwość ( bez dokładnego wskazania przebiegu na rysunku planu) – jest wystarczające. Jak to bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2014 r. I OSK 537/13, LEX nr 1591039: " Ani w punkcie 1, ani w punkcie 10 ustępu 2 art. 15 u.p.z.p. (ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) ustawodawca nie wprowadził wymogu precyzyjnego ustalenia szczegółowego przebiegu sieci infrastruktury technicznej, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, o znaczeniu lokalnym, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Samo sformułowanie "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej", nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną. Im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. Nie zawsze w planach miejscowych wprost wskazuje się na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych, a jedynie wspomina się o inwestycjach "o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej". Błędnie jest przyjęcie, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. treść planu zagospodarowania ma przesądzać o trasie przebiegu sieci infrastruktury technicznej. Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela, wskazując także na nowszy wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2024 r. I OSK 1986/21 publ. Lex el.: "Nie w każdym przypadku dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest zaznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienie jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Niewątpliwie, z powołanego przepisu wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizacje. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. Problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego". Zatem w podsumowaniu tego wątku trzeba wskazać, że zgodnie z planem miejscowym dopuszczalne jest posadowienie inwestycji celu publicznego na działce skarżącego. Ostatnia przesłanka dotyczy rokowań ( cytowany wyżej ust. 3 art. 124 u.g.n.). W tym zakresie skarżący zarzucił ich pozorność, fakt, że skierowane do niego pismo nie wyjaśniało przebiegu, wpływu inwestycji na ograniczenie prawa własności, a skupiło się na propozycji rażąco zaniżonej ceny za ustanowienie służebności. Wskazać wobec tego należy, że Spółka wysyłała do skarżącego pisma dwukrotnie. Pierwsze pismo z dnia 24.04.2024r. powróciło z relacją iż nie zostało podjęte w terminie /k. 54, 47 akt adm./.. Drugie pismo z dnia 7.06.2024r. zostało odebrane przez domownika w dniu 11.06.2024r /k.53 akt adm./. . Pismo zawierało m.in. propozycję wynagrodzenia za ustanowienie służebności w kwocie 50 zł, w oparciu o sporządzoną wycenę służebności przesyłu, a ponadto alternatywną propozycję udostępnienia nieruchomości. Pismo zawierało też mapę z przebiegiem gazociągu i informację o dwumiesięcznym terminie na zajęcie stanowiska /k.54-66 akt adm./. . W nawiązaniu do powyższych ustaleń trzeba wskazać, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w wypadku rokowań wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia. Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Negocjacje muszą być prowadzone przez osoby do tego uprawnione. W innym bowiem przypadku wszelkie oświadczenia ustne, czy pisemne składane przez podmiot, który do tego nie miał legitymacji prawnej nie mogą być traktowane jako nawiązanie rokowań ( por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 listopada 2024 r. II SA/Gl 826/24 LEX nr 3788637). Mówiąc wprost: przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron ( tak wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. I OSK 1046/20 publ. Lex/el.). Jak wynika z przywołanych ustaleń, inwestor skierował do skarżącego dwa pisma, na które nie odpowiedziano. Nie doszło zatem do porozumienia między skarżącym, a inwestorem. Nie jest rzeczą organów ani sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właściciela do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia Taka okoliczność została powyżej ustalona. Zatem i ta przesłanka została spełniona. Został też dochowany dwumiesięczny termin, albowiem od momentu otrzymania pisma przez skarżącego ( 11.06.2024r.) do momentu wszczęcia postępowania ( październik 2024r.) upłynęły 3 miesiące. Skarżący zarzuca, że organy nie wyjaśniły, czy przebieg gazociągu będzie miał wpływ na możliwość przejazdu pojazdów, w szczególności przez czas trwania inwestycji, czy dostępu do poszczególnych nieruchomości. Odnosząc się w tym zakresie do dokumentacji przedstawionej w sprawie, podkreślenia wymaga, że inwestycja to przebudowa gazociągu, a nie budowa nowego, wobec tego po jej zakończeniu sam przebieg gazociągu będzie taki sam, jak dotychczas. Z mapy projektowej wynika, że obszar zajętości działki nie powinien uniemożliwić przejazdu po działce nr [...]. Podkreślenia wymaga, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzi sytuacja sprzeczności z podstawowymi zasadami zagospodarowania terenu ( np. uniemożliwienie zabudowy), przebiegu trasy nie do zaakceptowania, prognozowania zbyt wielkich, nieproporcjonalnych do zamierzenia uciążliwości. Projektowana trasa przebiega wzdłuż dotychczasowej, a więc nic się nie zmieni. Ewentualne mogące powstać szkody, mogą być naprawiane w specjalnym trybie. W związku z tym należy wskazać na art. 124 ust. 4 u.g.n., który mówi: "Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4". Zaś ten ostatni przepis powiada, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wymaga zaznaczenia, że odszkodowania nie ustala się od razu w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, lecz dopiero w następstwie jej wydania, jeżeli inwestor nie wywiąże się z obowiązku wskazanego w art. 124 ust. 4 u.g.n. Końcowo należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Otóż z akt sprawy wynika, że w dniu 28.11.2024r. domownik odebrał zawiadomienie dla skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego wraz z pouczeniami i zakreślonym terminem 7 dni. Natomiast decyzja Organu I instancji została wydana w dniu 9.12.2024r., a więc z poszanowaniem 7-dniowego terminu, który organ wyznaczył na zajęcie stanowiska. Nie ma więc mowy o uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się w sprawie. Niezależnie od tego wskazać należy, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy ( wyrok NSA z dnia 23 listopada 2022 r. III OSK 6816/21, LEX nr 3437676). Tego skarżący nie wskazał. Z powyższych przyczyn, skoro nie zachodzą wskazane w skardze naruszenia prawa materialnego i procesowego, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło