II SA/Kr 656/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA Mariusz Kotulski (spr) A WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 r. sprawy ze skargi S. F. i R. F. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 19 października 2004 r., [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] skargę oddala Pismem z dnia [...] .07.2004r. S. F. i R. F. (zwani dalej skarżącymi) wnieśli skargę na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] podnosząc, iż do dnia [...] .07.2004r. nie został im wypłacony zasiłek celowy przyznany decyzją z dnia [...] .06.2004r., nr [...] z uwagi na nieprzekazanie odpowiedniej listy Bankowi [...] w [...] . W odpowiedzi na to pismo Rada Miejska w [...] podjęła w dniu [...] .10.2004r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora OPS w [...] . Z treści tej skargi wynika, iż skarga S. F. i R. F. została uznana za bezzasadną. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, iż "decyzja przyznająca zasiłek celowy stała się uprawomocniła się [...] lipca 2004r. Wypłata świadczenia została zrealizowana [...] .07.2004r. tj. w pierwszym możliwym terminie po uprawomocnieniu się decyzji. Bank [...] w [...] realizuje wypłatę świadczeń przyznawanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej według określonego harmonogramu. W okresie między 12-18 lipca realizowana była wypłata wyłącznie świadczeń rodzinnych. Dopiero od [...] .07.2004r. realizowane były wypłaty celowych, w tym zasiłku przyznanego skarżącym. (...) Zasiłek został odebrany w dniu 30 lipca br." Następnie S. F. i R. F. wnieśli w dniu [...] .03.2005r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez Radę Miejską w [...] poprzez uchylenie uchwały tego organu z dnia [...] .10.2004r. nr [...] "zatuszowującej niezgodne z prawem postępowanie dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] ." W odpowiedzi Rada Miejska w [...] podjęła w dniu [...] .03.2005r. uchwałę nr [...] "w sprawie: wezwania Rady Miejskiej w [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia", odmawiając uwzględnienia wezwania wniesionego przez skarżących. W konsekwencji S. F. i R. F. wnieśli w dniu [...] .04.2005r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] .10.2004r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora OPS w [...] . W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż Rada Miejska w [...] podjęła ową uchwałę "wbrew obowiązującym przepisom". Uznała bowiem, "że dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] może wydać decyzję w przyznaniu zasiłku, ale nie musi wypłacić tego zasiłku w pierwszym tygodniu po uprawomocnieniu się tej decyzji." W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W piśmie procesowym zatytułowanym "Stanowisko skarżących" z [...] .03.2006r., które złożone zostało na rozprawie w dniu [...] .03.2006r. skarżący ponownie szczegółowo omówili stan faktyczny sprawy, a w szczególności podnieśli fakt, iż świadczenie, które zostało im przyznane było przygotowane do odbioru w dniu [...] .07.2004r., a więc dopiero po siedmiu dniach od daty uprawomocnienia się decyzji przyznającej zasiłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia przez skarżących skargi na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] .10.2004r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora OPS w [...] . Zgodnie z brzmieniem art. 50 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze w/w przepis podmiot wnoszący skargę do sadu administracyjnego musi mieć w złożeniu takiej skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem. Skarga może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. Interes prawny w tym wymiarze oparty więc musi być na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do oznaczonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Skarżący nie wykazali w treści swojej skargi interesu prawnego do jej wniesienia, a w konsekwencji legitymacji do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonej skardze podają jedynie zarzuty kwestionujące prawidłowość oceny zawartej w zaskarżonej uchwale, w żaden jednak sposób nie wykazując swojego interesu prawnego w kontroli przez Sąd zaskarżonego aktu. Dodać także należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z treści przepisu art. 3 § 2 pkt 6 cyt. ustawy wynika, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 2 stanowi, że przepisy tego kodeksu normują dodatkowo postępowanie w sprawach skarg i wniosków (Dział VIII), m.in. przed organami jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem skargi w trybie postępowania skargowego może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 kpa). W przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli skargę na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] . Jest to więc skarga na działalność (prawidłowość funkcjonowania) organu administracyjnego składana w trybie skargowo-wnioskowym oparta na interesie faktycznym skarżących, a nie środek prawny mający zastosowanie w postępowaniu jurysdykcyjnym zmierzającym do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej z zakresu pomocy społecznej decyzją administracyjną, który byłby oparty na interesie prawnym skarżących. Organem właściwym do rozpatrzenia tej skargi była rada gminy (art.229 pkt 3 k.p.a. W takiej sytuacji uchwała rady gminy jako organu właściwego do oceny kwestionowanego postępowania dyrektora ośrodka pomocy społecznej (jako kierownika gminnej jednostki organizacyjnej) (art. 229 pkt 3 k.p.a.) jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została wniesiona po wyczerpaniu przez skarżących trybu wynikającego z art.101 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji wniesioną skargę i jej dopuszczalność oceniać należy na gruncie art.101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Dz.U. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zasady i tryb korzystania z art.101 ust. l ustawy o samorządzie gminnym zostały w nim dokładnie i jednoznacznie określone. Otóż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie naruszone zostało uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę rady gminy może więc na podstawie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnieść jedynie osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostało nią naruszone oraz przed złożeniem skargi wyczerpała przewidziany w tym przepisie tryb postępowania. Skarżący nie wykazali na czym miało polegać naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] .10.2004r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora OPS w [...] . W przeciwieństwie bowiem do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, (por. wyrok NSA z 3.09.2004r., sygn. akt OSK 476/04) Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. - w wersji obowiązującej w 2001 r.) musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7.03.2003r. sygn. akt III RN 42/02). Pomijając już samą okoliczność, podnoszoną wyżej, iż skarżący wnosząc skargę na działalność organu administracyjnego w trybie skargowo-wnioskowym opierają się wyłącznie na swoim interesie faktycznym, to wskazać należy, że podmiot rozpatrujący taką skargę jest zobowiązany jedynie do załatwienia takiej skargi bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca oraz do zawiadomienia skarżącego o sposobie jej załatwienia (art.237 k.p.a.). Jest to jedyny zakres ochrony interesu faktycznego, jakiego udziela kodeks postępowania administracyjnego w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie Sąd ocenił, że uchwała Rady Miejskiej w [...] podjęta została niezwłocznie (nie później niż w ciągu miesiąca od wpłynięcia skargi do właściwego organu) a o jej treści skarżący zostali zawiadomieni. Nie sposób jednak przyjąć, że jakiekolwiek uprawnienia lub interesy prawne skarżących (a i skarżący sami nie wskazują takich uprawnień lub interesów prawnych) zostały naruszone uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] .10.2004r. uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora OPS w [...] , która mówi jedynie o bezzasadności skargi S. F. i R. F. złożonej w trybie skargowo-wnioskowym. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że można mówić ewentualnie o naruszeniu interesów faktycznych skarżących. Nie można przyjąć, aby skarżący działający w trybie art.101 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. z 200Ir. Dz.U. nr 142, poz.1591 z późn. zm.) wykazali, naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia (co jest niezbędną przesłanką zastosowania tej instytucji prawnej) przez uchwałę rady gminy wydaną w odpowiedzi na skargę wniesioną w postępowaniu skargowo-wnioskowym (art.227 k.p.a. w związku z art.229 pkt 3 k.p.a. i art.237 k.p.a.). W rezultacie zaskarżona uchwała, uznająca za bezzasadne zastrzeżenia skarżących do działalności Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], nie była sprzeczna z prawem, a skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia tą uchwałą - co umożliwia zastosowanie trybu z art.101 ustawy o samorządzie gminnym oraz złożenie skargi do sądu administracyjnego w tym w trybie. Dlatego też wobec nieuwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd skargę oddalił.