II SA/Kr 658/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia 14 kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: odrzucić skargę. Stosownie do przepisu art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Skarżący wnosząc skargę nie uiścił opłaty. Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2021 r. (k. 34) został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu doręczono stronie skarżącej 6 lipca 2021 r. (k. 39). W dniu 11 lipca 2021 r. strona skarżąca wniosła pismo, w którym wyjaśniła, że jako organizacja pożytku publicznego działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i nieprowadząca działalności gospodarczej zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych. Zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Dokonując wykładni tego przepisu celem ustalenia zakresu spraw, w jakich organizacje pożytku publicznego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych trzeba mieć na uwadze, że obejmuje to tylko "sprawy własne". Wykładni tego pojęcia dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. II OZ 796/19. Wskazano w nim: "Reguły ścisłego wykładania pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. prowadzą do przyjęcia, że pojęcie to odnosić trzeba nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. Jest to pogląd utrwalony już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I OZ 1013/16 oraz I OZ 957/16, z dnia 24 listopada 2016 r., I OZ 1331/16, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15, z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1112/16, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, gdy rozpoznawana sprawa dotyczy realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Stowarzyszenia, to nie wpływa bezpośrednio na jego prawa i obowiązki oraz nie zmienia jego sytuacji prawnej. Sprawa ta dotyczy bowiem zewnętrznej działalności Stowarzyszenia, a nie jej statusu własnego jako organizacji pożytku publicznego. Nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że Stowarzyszenie skarżąc decyzję z dnia (...) występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Należy podzielić bowiem stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WKP 2018, uwaga 2 do art. 240), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja społeczna w zakresie swojej działalności występuje w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 P.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 P.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 P.p.s.a.". Co istotne - w powołanej wyżej sprawie toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stroną skarżącą było również Towarzystwo [...] w K., a przedmiotem skargi była decyzja ustalająca warunki zabudowy. Podobne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. II OZ 1014/20, gdzie również jako strona skarżąca występowało Towarzystwo [...] w K., a przedmiotem skargi było postanowienie odmawiające dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa na cele nierolnicze i nieleśne. Kierując się powyższymi wskazaniami należało dojść do wniosku, że Towarzystwo [...] w K. również w niniejszej sprawie nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 p.p.s.a. Sąd zwraca też uwagę, że pismo strony skarżącej z dnia 14 stycznia 2021 r. (k. 66) nie stanowi zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, a jedynie zawiera informację o stanowisku strony co do obowiązku ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Skarżące stowarzyszenie w zakreślonym terminie nie wniosło wpisu od skargi. Z tego względu Sąd odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. - zgodnie z którym skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.