II SA/Kr 674/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 76/01 p o s t a n a w i a ustanowić dla J. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. P. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 76/01. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 lipca 2008 roku skargę odrzucił. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie procesowym z dnia [...] września 2008 roku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł (netto [...] zł) i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² bez wartości, mieszkanie wielkości 8 m² oraz nieruchomość rolna o areale 3,56 ha, w tym 0,7 ha las. Nie posiada on natomiast żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. P. podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący liczy 68 lat i cierpi na szereg schorzeń. Choruje na bezsenność, nadciśnienie, zanik kości kręgosłupa, hemoroidy, naczyniaka w brzuchu, upośledzenie rozkurczowe i arytmię serca, stłuczenie i rozedmę płuc, chorobę wieńcową, woreczka żółciowego i wątroby. Leczenie w klinice, u bioenergoterapeuty, zioła i lekarstwa z [...] kosztują miesięcznie 800 zł, a jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura. Gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, gdyż ziemia leży odłogiem z powodu zakazu wykonywania przez skarżącego jakiejkolwiek pracy. Dom, w którym skarżący mieszka nie posiada dostępu do prądu, wody, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy rodziny i opieki społecznej. Nie posiada konta bankowego. Stwierdził, iż trudna sytuacja bytowa uniemożliwia mu ponoszenie kosztów obrońcy, gdyż byłyby one wielkim uszczerbkiem zagrażającym jego zdrowiu i życiu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący J. P. złożył obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 roku, sygn. akt II OZ 459/08), tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analizując sytuację finansową i zdrowotną skarżącego orzekający doszedł do przekonania, iż skarżący w wystarczającym stopniu wykazał, iż spełnia powyższe przesłanki. J. P. uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł, to jednak, że ze względu na zły stan zdrowia ma on zwiększone wydatki na zakup lekarstw, konieczne leczenie i zabiegi medyczne. Przy licznych schorzeniach, na które cierpi skarżący, jego wydatki na zakup leków i leczenie wynoszą około 800 zł miesięcznie. Posiadany majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej nie przynosi skarżącemu żadnego dochodu. Dom nie posiada dostępu do prądu, nie ma łazienki i centralnego ogrzewania. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należy do osób majętnych i nie jest on w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku we własnym koniecznym utrzymaniu. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacki. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżącego i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).