II SA/Kr 675/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W.W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej jako "PINB") postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r. znak: [....] , orzekł na rzecz W.W. zam. w [....] jako inwestora samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego w zakresie rozbudowy instalacji kanalizacji zewnętrznej jako urządzenia budowlanego związanego z budynkiem mieszkalnym (budowa zbiornika na ścieki sanitarne, przebudowa zbiornika żelbetowego oraz wykonanie drenażu rozsączającego) zlokalizowanego w B. przy ul. [....] , na dziatkach o nr [....] , o obowiązku dostarczenia do tut. organu oceny technicznej jakości wykonanych robót, jakości zastosowanych wyrobów budowlanych (urządzeń) oraz możliwości zastosowania drenażu rozsączającego, przez podmiot do tego uprawniony, z którego wynikałoby, że części przebudowane są dopuszczone do stosowania. W w/w decyzji zaznaczono, że opracowanie powinno zawierać w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie jw. - sposób ich usunięcia. Określono ponadto termin wykonania w/w obowiązku do dnia 15 stycznia 2012 r. Stan faktyczny sprawy wyglądał następująco: Dnia [....] stycznia 2011 r. na terenie nieruchomości ul. [....] w miejscowości B. , działka nr [....] pracownicy organu I instancji w obecności W.W. dokonali czynności kontrolnych zbiornika na ścieki bytowe. W wyniku kontroli pracownicy PINB ustalili, że "na nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny (własność wg oświadczenia K.W. i W.W. ) oraz 2 zbiorniki na ścieki bytowe jako urządzenia związane z tym budynkiem. Instalacja składa się z prefabrykowanego zbiornika Ø 800 usytuowanego po północnej stronie budynku mieszkalnego, do którego odprowadzane są ścieki bytowe z łazienki, umywalki i zlewozmywaka, z kondygnacji pierwszego piętra oraz zbiornika wykonanego metodą na mokro, konstrukcji żelbetowej usytuowanego po wschodniej stronie budynku mieszkalnego. Zbiorniki są połączone między sobą rurą PCV Ø 100. Wg oświadczenia W.W. ze zbiornika usytuowanego po stronie wschodniej, ścieki odprowadzane są w kierunku południowym rurą PCV na długości budynku [....] i dalej rurkami drenarskimi ceramicznymi po działce nr [....] około 18 mb. W budynku zamieszkują na stałe 2 osoby. W.W. jest w trakcie wykonywania przeglądu okresowego instalacji odprowadzania ścieków i zobowiązuje się dostarczyć protokół okresowej kontroli do siedziby PINB do dnia 12 lutego 2011 r. Obiekt w takim kształcie jak obecnie został wzniesiony w latach 80-ytch ubiegłego wieku w ramach likwidacji szkody górniczej powstałej w wyniku ruchu zakładu górniczego KWK [....] , poprzednio istniejący zbiornik na ścieki bytowe uległ zniszczeniu. Tak zwany drenaż rozsączający W.W. wykonał około rok później po wzniesieniu zbiornika. Zbiornik po północnej stronie budynku z kręgów powstał około roku 1996. Na wyżej wymienione roboty W.W. nie posiada stosownych orzeczeń administracyjnych.". Mając na uwadze powyższe PINB w O. wydał w dniu 29 listopada 2011 r. wskazane na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowienie, od którego z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie wniósł W.W. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako "MWINB") postanowieniem Nr [....] z dnia 27 lutego 2012 r. znak: [....] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i orzeł na rzecz W.W. zam. w B. przy ul. [....] jako inwestora samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego w zakresie rozbudowy instalacji kanalizacji zewnętrznej jako urządzenia budowlanego związanego z budynkiem mieszkalnym (budowa zbiornika na ścieki sanitarne, przebudowa zbiornika żelbetowego oraz wykonanie drenażu rozsączającego) zlokalizowanego w B. przy ul. [....] , na działce nr [....] , o obowiązku dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. oceny technicznej jakości wykonanych robót, jakości zastosowanych wyrobów budowlanych (urządzeń) oraz możliwości zastosowania drenażu rozsączającego, z której wynikałoby, że zbiornik na ścieki bytowe nadaje się do użytkowania. Zdaniem MWINB opracowanie to powinno zawierać ocenę czy wykonany sposób odprowadzenia ścieków bytowych jest zgodny z wymogami techniczno-budowlanymi, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości powinno zawierać propozycje sposobu ich usunięcia. Termin wykonania w/w obowiązku wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy napisał, że po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego przez organ I instancji stwierdził, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego zaproponowanego sposobu użytkowania zbiornika na ścieki bytowe, jako urządzenia związanego z budynkiem mieszkalnym w B. przy ul. [....] . Zdaniem MWINB istniejące wątpliwości, co do stanu technicznego użytkowanej kanalizacji zewnętrznej powinna wyjaśnić ocena techniczna, którą winna wykonać osoba legitymującą się odpowiednią wiedzą techniczną, obejmująca swym zakresem szczegółową analizę stanu technicznego "zbiornika na ścieki sanitarne, przebudowanego zbiornika żelbetowego oraz wykonanego drenażu rozsączającego". Organ II instancji wskazał nadto, że ocena techniczna powinna zawierać jednoznaczne stwierdzenie czy zaproponowany sposób odprowadzania ścieków bytowych mieści się w przepisach prawa. Koniecznym jest także w ocenie MWINB zbadanie prawidłowości i szczelności użytkowanej kanalizacji zewnętrznej budynku mieszkalnego, gdyż poddany w wątpliwość stan techniczny rozbudowanej kanalizacji zewnętrznej jest możliwy do zbadania tylko przez osobę uprawnioną. Dalej organ II instancji odnosząc się do zarzutu W.W. , że "budynek wraz ze zbiornikiem był wybudowany w latach trzydziestych przez rodziców poprzednich właścicieli (...)" oraz nie przyjmowania na siebie żadnej odpowiedzialności wyjaśnił, że w myśl art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości, sprawności użytkowych i technicznych. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołującego, że "sprawy są przedawnione, gdyż były zrealizowane w latach 30-tych przez poprzednich właścicieli oraz w latach 80-tych" MWINB wyjaśnił, że w przypadku samowoli budowlanej przepisy prawa nie przewidują procedury przedawnienia. W.W. na dokonane zmiany w sposobie odprowadzania ścieków bytowych, które są przedmiotem postępowania nie posiadał stosownych zezwoleń i opinii. Wykonanie robót budowlanych dotyczących kanalizacji zewnętrznej w budynku mieszkalnym wymagało uzgodnień z właściwym organem architektoniczno-budowlanym, gdyż zgodnie z art. 81 ust 1 pkt 1 do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczne-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem w opinii organu odwoławczego, słusznym było nakazanie wykonania opinii technicznej, która wyjaśni uzasadnione wątpliwości organu I instancji. W końcowej części postanowienia MWINB stwierdził, że pozostałe zarzuty zawarte w zażaleniu zostały uwzględnione w toku postępowania zażaleniowego. W.W. pismem nadanym w dniu 23 marca 2012 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nr [....] z dnia 27 lutego 2012 r. znak: [....] . W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie jest on w stanie spełnić nałożonego na niego w zaskarżonym postanowieniu obowiązku, gdyż nie posiada stosownych dokumentów. W.W. podniósł nadto, że szczegółowych informacji w sprawie udzielił w piśmie z dnia [....] marca 2012 r., które złożył do MWINB w dniu 26 marca 2012 r. Równocześnie w piśmie z dnia 24 marca 2012 r. stanowiącym wg skarżącego informację dotyczącą zaskarżonego postanowienia MWINB z dnia 27 lutego 2012 r. W.W. wyjaśnił, że zwrócił się o stosowne dokumenty niezbędne do spełnienia obowiązku nałożonego na niego w w/w postanowieniu, do działu administracyjnego szkód górniczych KWK [....], tam uzyskał informację, że inwestorem robót była KWK [....] " w ramach usuwania szkód górniczych oraz, że wykonawcą robót był dział budowlany KWK [....] ", który zlikwidowano. W piśmie z dnia 24 marca 2012 r. skarżący stwierdził również, iż treść zaskarżonego postanowienia MWINB z dnia 27 lutego 2012 r. pozostaje całkowicie sprzeczna z opinią techniczną sporządzoną w tej sprawie przez biegłego Sądu Okręgowego w K. , na podstawie wizji lokalnej, która odbyła się w dniu 15 marca 2012 r. W odpowiedzi na skargę MWINB w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym wnioskami i zarzutami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala , co wynika z art. 151 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 81c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623) organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów (i dalej ust. 2) w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Odnosząc powyższe przepisy do niniejszej sprawy stwierdzić należy po pierwsze, że organy administracyjne nie przedstawiły żadnej argumentacji przemawiającej za uznaniem W.W. inwestorem wykonanych robót. W aktach sprawy nie znajduje się jakikolwiek dokument lub informacja (prócz informacji dotyczącej wykonania drenażu), na podstawie której można by było stwierdzić, że skarżący w myśl art. 17 Prawa budowlanego był uczestnikiem procesu budowlanego tj. budowy zbiornika na ścieki sanitarne, przebudowy zbiornika żelbetowego. W aktach sprawy Sąd dopatrzył się natomiast okoliczności, które wskazują na coś zupełnie innego. Mianowicie np. w zażaleniu z dnia 6 grudnia 2012 r. na postanowienie PINB w O. z dnia 29 listopada 2011 r. skarżący wskazał, że zbiornik na ścieki bytowe został wybudowany przez rodziców poprzednich właścicieli budynku w latach 30 XX wieku, a następnie odbudowany przez KWK [....] w ramach likwidacji szkód górniczych lub w piśmie skarżącego z dnia 24 marca 2012 r. skierowanym do MWINB w K. Organ II instancji nie podjął żadnych działań w celu zweryfikowania w/w informacji. Gdyby okazały się one prawdziwe to obowiązek określony w zaskarżonym postanowieniu MWINB z dnia 27 lutego 2012 r. powinien zostać nałożony na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości zlokalizowanej w B. przy ul. [....] , na działce nr [....] . Po drugie, niewyjaśnioną w najmniejszym stopniu pozostaje dla składu orzekającego kwestia, uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także planu technicznego obiektu budowlanego, które organ II instancji podniósł w zaskarżonym postanowieniu. MWINB ograniczył się jedynie do ogólnikowego przytoczenia treści przepisu ustawy Prawa budowlanego nie wskazując czego w/w wątpliwości konkretnie dotyczyły. Sąd stwierdził wobec tego, że organy obydwu instancji niewłaściwie wypełniły dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a. czyli w sposób niewyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Po trzecie w zaskarżonym postanowieniu [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 lutego 2012 r. znak: [....] nie podano na jakiej podstawie prawnej organ nałożył obowiązek dostarczenia oceny technicznej jakości wykonanych robót (...). Można się jedynie tego domyślać z analizy treści uzasadnienia w/w postanowienia, że podstawą tą jest art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu uchybienie to powoduje naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I. wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.