II SA/Kr 7/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. S.A. na zarządzenie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. nr TI.7024.1.25.2025.AM w przedmiocie eksploatacji kanalizacji opadowej zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska 1/ uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2/ zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie na rzecz C. S. C. P. S.A.kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz ustaleń kontroli pozaplanowej problemowej interwencyjnej, przeprowadzonej w dniach 24 lipca 2025 r. – 21 października 2025 r. w C. S.A. – Oddział [...] w B. udokumentowanej protokołem kontroli nr TAR [...] w dniu 3 listopada 2025 r. wydał zarządzenie pokontrolne nr [...] zgodnie z którym zarządził eksploatować instalację kanalizacji opadowej zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska tj. zgodnie z art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1, art. 141 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 3 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Termin realizacji ustalono na bieżąco, od dnia otrzymania zarządzenia. Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 14 października 2025 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie ustaleń przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. W toku kontroli stwierdzono zaniedbania w eksploatacji sieci kanalizacji opadowej, w tym studzienek osadczych poprzez brak przeprowadzenia przeglądu stanu sieci – stanu napełnienia studzienek osadczych na sieci oraz stanu technicznego wylotów. W toku prowadzonych oględzin w dniu 24 lipca 2025 r. i 7 sierpnia 2025 r. stwierdzono, że płyta wylotowa wylotu W8 pokryta była osadem o barwie czarnej, a płyta wylotowa wylotu W7 pokryta była osadem/szlamem o barwie szarej, natomiast wyloty były w złym stanie technicznym. Znaczna część płyty wylotowej W7 była oberwana i zapadnięta. O braku przeprowadzania przeglądów stanu sieci świadczą wypełnione osadem studzienki osadcze do wysokości rusztu kraty wlotowej, a powierzchnia osadu w studzienkach porośnięta była roślinnością, która wyrastała ponad ruszt kraty studzienki. Ponadto mocno zarośnięte płyty wylotowe, okolice wylotów i dojścia do nich (przez bujną roślinność). Otwarcie bramy do wylotu W8 od strony zakładu było bardzo utrudnione z powodu wrośniętej zdrewniałej części łodygi pnącza pomiędzy ościeżnicą, a skrzydłem bramy oraz zablokowaniem skrzydła bramy ziemią od strony terenu zakładu. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie działając na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 3 listopada 2025 r. dotyczącą terminu przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń. Z postanowienia wynika, że organ sprostował datę "14 października 2025 r." na "14 grudnia 2025 r." Na powyższe zarządzenie pokontrolne skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł C. S.A. zarzucając naruszenie: 1/ art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy w zw. z art. 31a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez zobowiązanie Spółki do poinformowania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń, w terminie poprzedzającym wydanie zarządzenia pokontrolnego, co przekłada się na brak możliwości terminowego zrealizowania obowiązku nałożonego na Spółkę i z góry prowadzi do powstania odpowiedzialności karnej; 2/ art. 18 ust. 1 decyzji w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia dlaczego i w jaki sposób organ stwierdził naruszenie przez Spółkę art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1, art. 141 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 3 lit. b, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, co przekłada się na brak możliwości przeprowadzenia kontroli zastosowania wyżej przytoczonych przepisów i jednocześnie pozbawia Spółkę prawa do wniesienia wyczerpującego skonstruowanego środka odwoławczego; 3/ błędne ustalenie, iż Spółka swym zachowanie naruszyła treść art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1, art. 141 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 3 lit. b Prawa ochrony środowiska, w przypadku gdy Spółka prowadzi eksploatację instalacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wyznacza Spółce termin wykonania obowiązku informacyjnego na dzień 14 października 2025 r., a więc na czas poprzedzający wydanie samego zarządzenia. Takie działanie organu jest sprzeczne z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska w art. 12 ust. 2 przewiduje, że obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora o zakresie podjętych i zrealizowanych działań powstaje dopiero na skutek doręczenia zarządzenia pokontrolnego. Wyznaczenie terminu wstecznego czyni wykonanie obowiązku obiektywnie niemożliwym, co dodatkowo narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywatela do państwa. W treści zarządzenia pokontrolnego organ nałożył na Spółkę obowiązek eksploatacji instalacji opadowej zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, tj. zgodnie z art. 138 ust. 1, art, 140 ust. 1, art. 141 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 3 lit. b ustawy. Inaczej mówiąc organ stwierdził, iż Spółka swym działaniem dokonała naruszenia ww. przepisów i w związku z tym konieczne jest nałożenie na Spółkę obowiązku ich przestrzegania. Zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest, z zastrzeżeniem art. 139, obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot. Rolą przytoczonego przepisu na gruncie ustawy Prawo Ochrony Środowiska jest określenie podmiotu odpowiedzialnego za eksploatację instalacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska. Przepis ten nie pełni żadnej innej funkcji. Do naruszenia wyżej wymienionego przepisu może zatem dojść jedynie w przypadku, gdy eksploatacja instalacji zgodnie z wymaganiami ochronny środowiska nie jest prowadzona przez jej właściciela lub inny podmiot posiadający tytuł prawny do takiego działania. Przykładowo instalacja będzie eksploatowana na własne potrzeby biznesowe przez podmiot nie posiadający żadnego tytułu prawnego w tym zakresie. Z uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego nie wynika, aby eksploatacja instalacji była prowadzona przez inny podmiot niż Spółka. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 ust. 1 ustawy. Z kolei podstawową rolą art. 149 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, jest nałożenie na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przestrzegania wymagań ochronny środowiska poprzez przykładowe wymienienie działań jakie należy w tym zakresie podejmować. Użycie przez ustawodawcę zwrotu w szczególności oznacza, że katalog tych działań ma charakter otwarty i poszczególne działania wymienione w pkt 1-4 komentowanego przepisu należy traktować w sposób przykładowy. Wspólnym mianownikiem wymienionych działań jest organizacja sposobu pracy i kierowanie działaniami pracowników w celu zapewnienia spełnienia konkretnych wymagań ochrony środowiska. Do naruszenia wyżej wymienionego przepisu może zatem dojść jedynie w przypadku, gdy w zakresie korzystania ze środowiska istnieją konkretne wymagania ochrony środowiska i podmiot korzystający ze środowiska dokonuje ich naruszenia poprzez nieprawidłową organizację sposobu pracy lub nie kieruje działaniami pracowników w celu spełnienia tych wymagań. Przykładowo zakład chemiczny ma obowiązek stosować filtry ograniczające emisję pyłów, natomiast kierownik nie organizuje pracy tak, aby filtry były sprawne, w efekcie emisja pyłów przekracza właściwe normy. W treści zarządzenia pokontrolnego organ nie wskazał w jakim zakresie korzystanie ze środowiska dostrzega naruszenia Spółki oraz nie wskazuje jakie dokładnie i w jaki sposób wymagania ochronny środowiska miałyby zostać naruszone. Organ nie wskazuje również w jaki sposób Spółka miałaby dopuścić się naruszenia organizacji sposobu pracy i kierowania działaniami pracowników w sposób zapewniający spełnienie konkretnych wymagań ochrony środowiska. W myśl art. 141 ust. 1 Prawa ochrony środowiska eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych. Rolą przytoczonego przepisu na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska jest nałożenie obowiązku eksploatacji instalacji lub urządzenia zgodnie ze standardami emisyjnymi przyjętymi na gruncie ustawy, dla danego rodzaju instalacji lub urządzeń. Przepis ten nie pełni żadnej innej funkcji. Do naruszenia wyżej wymienionego przepisu może zatem dojść jedynie w przypadku, gdy dla eksploatacji instalacji lub urządzenia zostały ustalone konkretne standardy emisyjne i jednocześnie występująca emisja z tych urządzeń przekracza wyznaczone standardy emisyjne. W treści uzasadnienia do zarządzenia pokontrolnego organ nie wskazał żadnych standardów emisyjnych, których przekroczenia miałaby dopuścić się Spółka. Nie wskazano również jakiego rodzaju emisja i z jakich urządzeń miałaby prowadzić do przekroczenia standardów emisyjnych. Należy zatem stwierdzić, iż Spółka nie eksploatowała instalacji ani urządzeń z przekroczeniem standardów emisyjnych. Rolą art. 145 pkt 3 lit. b Prawa ochrony środowiska jest nałożenie obowiązku podejmowania odpowiednich działań w przypadku powstania zakłóceń w procesach technologicznych i operacjach technicznych lub w pracy urządzeń ochronnych ograniczających emisję, w celu ograniczenia ich skutków dla środowiska. Do naruszenia wyżej wymienionego przepisu może zatem dojść jedynie w przypadku, gdy prowadzący instalację lub użytkownik urządzenia nie podejmie odpowiednich działań w przypadku wystąpienia zakłóceń w procesach technologicznych, operacjach technicznych albo w pracy urządzeń ochronnych ograniczających emisję, co skutkuje brakiem ograniczenia negatywnych skutków dla środowiska; przykładowo może to mieć miejsce przy awarii filtrów, niesprawności systemów redukcji emisji czy przerwaniu ciągłości procesu technologicznego, jeśli nie zostaną podjęte doraźne działania następcze minimalizujące emisję, w rezultacie czego dojdzie do ponadnormatywnego odziaływania na środowisko. Z treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego nie wynika, aby zostały stwierdzone zakłócenia podczas pracy instalacji powodujące jej negatywny wpływ na środowisko. Organ wskazuje jedynie na brak prowadzenia przeglądu stanu sieci kanalizacji opadowej w postaci stanu napełnienia studzienek osadczych oraz stanu technicznego wylotów. Z powyższym stanowiskiem nie sposób jest się zgodzić. Spółka wskazuje, iż sieć kanalizacji deszczowej obejmuje terenu całego [...], na którą składa się kilka kilometrów rur odprowadzających wody opadowe oraz kilkadziesiąt studzienek. Spółka każdorazowo prowadzi doraźne przeglądy w przypadku zaobserwowania zakłóceń pracy sieci oraz usuwa dostrzeżone awarie. Działania te nie są podejmowane w przypadku gdy kanalizacja działa prawidłowo, a zakłócenia nie są dostrzegane, co jest normalną praktyką rynkową. Tym samym Spółka wypełnia swym zachowaniem obowiązek nałożony na nią w drodze art. 145 pkt 3 lit. b ustawy. W zakresie zarzutu, iż studzienki osadcze były wypełnione osadem do wysokości rusztu kraty wlotowej, a powierzchnia osadu w studzienkach porośnięta była roślinnością, która wyrastała ponad ruszt kraty studzienki Spółka wskazuje, iż takie stwierdzenie nie oddaje prawdy co do rzeczywistego stanu faktycznego udokumentowanego w dokumentacji fotograficznej oraz wprowadza fałszywą narracje co do naruszeń, jakich miałaby dopuścić się Spółka. W rzeczywistości studzienki osadcze, o których wspomina organ to dwie studzienki z kilkudziesięciu, które znajdują się na terenie zakładu. W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r. na podstawie art. 113 K.p.a. sprostował oczywistą omyłkę w treści zarządzenia pokontrolnego z dnia 3 listopada 2025 r. Organ w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, iż do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a., jednakże mając na względzie, iż przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, w szczególności jej art. 12, nie regulują kwestii ewentualnej zmiany oczywistych omyłek pisarskich w wydanym zarządzeniu pokontrolnym, pomocniczo kierował się przepisami K.p.a. Organ stwierdził, że zarządzenie pokontrolne wydane zostało na podstawie ustaleń dokonanych w toku prowadzonej kontroli, które następnie znalazły odzwierciedlenie w protokole kontroli. W toku kontroli stwierdzono, iż doszło do zanieczyszczenia wód rzeki U. - o czym Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powiadomił właściwe organy zawiadomieniem z dnia 1 sierpnia 2025 roku (obecnie prowadzone jest śledztwo). W wyniku przeprowadzonych oględzin rzeki U. przez inspektorów wraz z funkcjonariuszami Komendy Powiatowej Policji w B. w dniu 24 lipca 2025 r., stwierdzono, że zanieczyszczenie wód powierzchniowych rzeki U. rozpoczyna się na wysokości wylotu oznaczonego jako W9 (wylot ten zlokalizowany jest pomiędzy wylotem wód opadowych nr W8 i W7). Za wprowadzanie m.in. wylotem W7 ścieków zawierających odpady i zanieczyszczenia pływające, powodujące w wodach U. zmianę w naturalnej charakterystycznej dla nich biocenozie, zmianę w naturalnej mętności, barwie i zapachu oraz formowanie się osadów dyrektor zakładu został ukarany karą grzywny. Stwierdzenie zanieczyszczonych wylotów do wód powierzchniowych rzeki U. prowadzi do wniosku, iż eksploatacja instalacji wód opadowych zakończona wylotami prowadzona była z przekroczeniem standardów emisyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425(dalej; ustawa). na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z kolei przepis art. 12 ust. 2 w/w ustawy stanowi, że kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Powołane wyżej przepisy określają elementów składowych zarządzenia pokontrolnego, zaś samo postępowanie ma szczególny, ukierunkowany charakter. Nie budzi jednak wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanego podmiotu, niestanowiącym decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określającym ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (wyrok NSA z 19 września 2024r. sygn. akt III OSK 637/24). Należy też zaakcentować, że do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Zdaniem sądu, te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 1346/22). Konsekwencją takiego ukształtowania procedury dotyczącej zarządzeń pokontrolnych jest to, że postępowanie poprzedzające wydanie zarządzenia pokontrolnego, a także treść samego zarządzenia, powinno odpowiadać regułom państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek nakładany w zarządzeniu pokontrolnym na podmiot kontrolowany musi być więc sformułowany jednoznacznie i precyzyjnie ,, wskazując w jakim zakresie działalność tego podmiotu jest niezgodna z prawem i jakie czynności ma podjąć, by ów stan niezgodności wyeliminować, a następnie móc poinformować organ wykonujący kontrolę o realizacji zaleceń zawartych w zarządzeniu (por. też prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 1000/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 lutego 2022 r. II SA/Bk 939/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 września 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 705/19 – dostępne). Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2025 r. III OSK 2377/22 zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia. Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy. Podkreślić też należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest bowiem treść ustaleń dokonanych przez podmiot kontrolujący, ale dokument w postaci protokołu kontroli (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. III OSK 355/24). Do postępowania kontrolnego nie stosuje się też przepisów postępowania administracyjnego tak do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r. III OSK 5046/21, III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., III OSK 1242/21). W ocenie sądu, obowiązek nałożony na Skarżącą w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym nie pozwala ustalić, jakie konkretnie czynności i w jakim czasie adresat zarządzenie ma podjąć, by zrealizować cel zaleceń tj. jakie konkretnie czynności ma wykonać, by wyeliminować naruszenia stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. W zarządzeniu posłużono się formułą "eksploatować instalację kanalizacji opadowej zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska tj. zgodnie z art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1, art. 141 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 3 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska " Wskazanie przepisów prawnych, jako wzorca do spełnienia zaleceń pokontrolnych jest w ocenie sądu niedopuszczalne. Przedmiotem zaleceń pokontrolnych powinny być opisane konkretne czynności, jakie podmiot kontrolowany ma podjąć, by wyeliminować stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia. Wykonanie tych czynności musi być podstawą do poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Nie sposób uznać, że wskazanie kilku przepisów może być podstawą do podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania uchybień. Podmiot kontrolujący w wydanym zarządzeniu, tak powinien opisać działania, jakie ma podjąć adresat zarządzenia, by możliwym było wyeliminowanie stwierdzonych uchybień, co nie jest realnym w wypadku wskazania kilku przepisów do których adresat ma się zastosować i to przepisów mających charakter ogólnych zaleceń jak np. art 138 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, który to przepis brzmi - eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest, z zastrzeżeniem art. 139, obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot. W ocenie sądu treść tak wydanego zarządzenia pokontrolnego, z uwagi na sposób sformułowania zaleceń, nie nosi cech legalności. Także wadliwie określony termin do wykonania zarządzeń pokontrolnych jest przesłanką negatywnej oceny przedmiotowego zalecenia. Zalecenie to datowane jest na 3 listopada 2025, jako termin poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń wskazany został 14 października 2025 r., a zatem czas sprzed wydania zarządzenia. Czyni to dodatkowo przedmiotowe zarządzenie niewykonalnym i to w stopniu nie nadającym się do konwalidacji. Przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie przewidują bowiem ani trybu odwoławczego od zarządzeń pokontrolnych, ani też możliwości ich sprostowania. Ponieważ zaś do postępowania kontrolnego nie stosuje się przepisów K.p.a.,(o czym mowa wyżej na co sam zwraca uwagę organ), nie można w trybie tych przepisów prostować oczywistej, czy pisarskiej omyłki dotyczącej terminu realizacji obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.