II SA/Kr 702/15

WyrokWSA w Krakowie2015-09-25

Skład orzekający: Magda Froncisz, Jacek Bursa, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę zbiornika wodnego, która nie została wykorzystana na ten cel i znajduje się powyżej poziomu maksymalnego piętrzenia wody, podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nieruchomość wywłaszczona pod budowę zbiornika wodnego, która nie została wykorzystana na ten cel i znajduje się powyżej poziomu maksymalnego piętrzenia wody, podlega zwrotowi. Sąd stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a istniejące na nieruchomości urządzenia nie są niezbędne do funkcjonowania zbiornika wodnego. Ponadto, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji o nieodpłatnym zwrocie, orzekając zwrot odpłatny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę zbiornika wodnego. Organ pierwszej instancji orzekł o nieodpłatnym zwrocie nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i orzekł o odpłatnym zwrocie nieruchomości. Skarżąca spółka kwestionowała cel wywłaszczenia i jego realizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi Zespołu Elektrowni [...] S.A. z siedzibą w N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala Decyzją z 15 listopada 2011r. znak [...] Starosta N. orzekł o nieodpłatnym zwrocie na rzecz M.B. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] . położonej w N. , objętej księgą wieczystą nr [...] , gdzie jako właściciel figuruje Skarb Państwa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca w dacie wywłaszczenia przedmiot współwłasności F.W. i Z.W. , została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 14 września 1978 r. Rep. [...] zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem pod budowę zbiornika wodnego, zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 16 czerwca 1973r. znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji. Z uwagi na niepozyskanie - pomimo podjętych poszukiwań - ww. decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny powołanej inwestycji, organ I instancji oparł się na uwierzytelnionym egzemplarzu opracowania sporządzonego dla inwestycji pn.: "Zespół Zbiorników Wodnych [...] - Ogólny plan zagospodarowania terenu inwestycji" (datowanego na 1972 r.). Zgodnie z pozyskana do akt sprawy opinią biegłego geodety-opracowaniem przedstawiającym naniesienie przedmiotowej nieruchomości na ww., ogólny plan zagospodarowania terenu inwestycji - ustalono, iż objęta niniejszym postępowaniem działka ewidencyjna nr [...] znalazła się w całości powyżej linii II etapu wywłaszczenia ustalonej według rzędnej 533 m n.p.m. oraz w całości powyżej poziomu maksymalnego piętrzenia wody wyznaczonego rzędną 534,5 m n.p.m., a zatem należało zdaniem organu I instancji uznać, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości nie planowano realizacji żadnych obiektów związanych z powstaniem oraz funkcjonowaniem zbiornika wodnego. Ponadto organ I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostało dowiedzione, aby z uwagi na położenie przedmiotowej nieruchomości w sąsiedztwie zbiornika wodnego oraz znajdujące się na jej terenie zabudowania powodowały zagrożenie podtapiania tych zabudowań oraz osuwaniem się gruntu, na co w toku postępowania wskazywali przedstawiciele inwestora. W konsekwencji organ I instancji wskazał, iż skoro w toku postępowania nie stwierdzono, aby nie tylko w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r., poz. 518 ze zm.), dalej jako u.g.n., ale również obecnie zrealizowana została inwestycja określona ściśle w ww. w umowie sprzedaży jako "zbiornik wodny", to należało uznać tę nieruchomość za zbędną na cel jej wywłaszczenia, w rozumieniu ww. przepisu. Ponadto, dokonując rozliczeń z tytułu zwrotu ww. nieruchomości organ I instancji dokonał waloryzacji kwoty ustalonej w ramach odszkodowania z tytułu jej wywłaszczenia (nabycia), obliczając jej wysokość stosunkowo do powierzchni zwracanej nieruchomości w kwocie 7 582,41 zł, a następnie organ I instancji pomniejszył tę wartość o ustaloną w oparciu o pozyskany na potrzeby omawianego postępowania operat szacunkowy z 20 czerwca 2011 r. E.S kwotę zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości w wyniku działań podjętych na jej terenie po wywłaszczeniu - ograniczając kwotę tego zmniejszenia do wysokości ww., zwaloryzowanej kwoty ustalonego w przeszłości odszkodowania, co skutkowało orzeczeniem o nieodpłatnym zwrocie przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Odwołanie od ww. decyzji złożyła A. " S.A., zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez nieprawidłowe i nieuzasadnione zebranymi w sprawie dowodami przyjęcie, że na przedmiotowej działce ewidencyjnej nr [...] w terminie 7 lat od jej wykupu nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, dla którego została wykupiona, jak też cel ten nie został zrealizowany pomimo upływu 10 lat od dnia wykupu, a celem wywłaszczenia było zabezpieczenie terenu przed potencjalnym osuwiskiem; naruszenie przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. przez ich niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o zwrocie nieruchomości mimo braku przesłanek do zwrotu wynikających z tych przepisów. Decyzją z 2 lipca 2012 r. znak [...] Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze uznając, iż odwołująca się spółka nie posiadała żadnego tytułu prawnego do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, wynikającego ze stosunków prawnorzeczowych lub obligacyjnych do przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie przysługiwał temu podmiotowi przymiot strony w omawianym postępowaniu administracyjnym. Wyrokiem z 19 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1209/12 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Zespołu Elektrowni [...] S.A. Jednak po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od ww. orzeczenia sądu I instancji, wyrokiem z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 244/13, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżony wyrok oraz ww. decyzję Wojewody z 2 lipca 2012 r. wskazując, iż skarżąca spółka wywodzi swój interes prawny wyrażający się w posiadaniu spornej nieruchomości m.in. z następstwa prawnego podmiotu wykonującego dotąd w imieniu Skarbu Państwa, na rzecz którego wywłaszczona tę nieruchomość, działania władcze, nadto z posiadania wynikającego ze zobowiązania Skarbu Państwa do wniesienia jej aportem do spółki na pokrycie kapitału zakładowego. Z powyższego wynika, że posiadanie to ma niejako większą moc niż "zwykłe" władanie, które jest tylko jednym z elementów prawnie chronionego posiadania. Po myśli art. 306 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) wniesienie wkładów na pokrycie kapitału zakładowego jest jedną z wymaganych czynności prowadzących do zawiązania spółki akcyjnej. Może to nastąpić poprzez wniesienie aportu rzeczowego, które do czasu wykonania ma postać zobowiązania, wszak czynność ta ma podstawowe znaczenie dla powstania spółki. Przeto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rodzi istotny z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy stosunek obligacyjny wyróżniający interes prawny skarżącej spółki w niniejszej sprawie, co prawda niedotyczący bezpośrednio spornej nieruchomości, lecz analiza przyczyn tego stanu rzeczy uprawnia do konkluzji, że wynik sprawy zwrotowej dotyczy jej sytuacji prawnej względem tej nieruchomości. Trzeba również mieć na uwadze, że zobowiązanie do wniesienia aportu zostało połączone z wydaniem nieruchomości, a skarżąca spółka jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, toteż należy przyjąć, iż posiadanie to ma charakter posiadania samoistnego, czyli władania jak właściciel. Rozpatrując ponownie odwołanie "A. " S.A. Wojewoda decyzją z 30 kwietnia 2015 r. nr [...] , na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty N. z 15 listopada 2011 r. i orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w N. , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0935 ha, stanowiącej zgodnie z księgą wieczystą nr [...] własność Skarbu Państwa, na rzecz M.B. zobowiązując ją do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 7 992,34 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia (nabycia) ww. nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 14 września 1978 r. Rep. [...] , zawarła w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nieruchomość ta stanowiła poprzednio własność M.B. , która wystąpiła z wnioskiem o jej zwrot, a zatem zostały spełnione dwie podstawowe przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tą umową sprzedaży, przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona pod budowę zbiornika wodnego, zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 16 czerwca 1973 r. znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ww. inwestycji. Jedynym dokumentem jakim dysponował organ l instancji (udało się odnaleźć), a który powstał przed datą wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jest projekt pn.: "Zespół Zbiorników Wodnych [...] - Ogólny pian zagospodarowania terenu inwestycji" wraz z załącznikiem graficznym, na którym widnieje data 1972 r. Nie jest to dokument wskazany w ww. umowie sprzedaży z 14 września 1978 r. Rep. A Nr [...] i brak jest bezpośrednich dowodów na to, aby stanowił on część (załącznik) decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z 16 czerwca 1973 r. znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ww. inwestycji, lecz -jak wskazał organ I instancji – stanowi jedyny dokument dotyczący przedmiotowej inwestycji (co więcej pochodzący sprzed daty wywłaszczenia), który udało się pozyskać, a zatem mógł on posłużyć jako posiłkowy dowód w niniejszej sprawie. W toku postępowania organ I instancji pozyskał opracowanie sporządzone przez uprawnionego geodetę W.Z,. (karty akt organu l instancji nr [...] ). w którym biegły m.in. naniósł na fragment powołanego ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji granice przedmiotowej nieruchomości oraz wkreślił na ten plan obszary oraz linie określające (licząc kolejno od lustra wody): zbiornik [...] - normalny poziom piętrzenia (529,0 m n.p.m.) i maksymalny poziom piętrzenia (534,50 m n.p.m.) oraz - pomiędzy ww. liniami - brzegi objęte zabudową roślinną (529,0 - 534,5 m n.p.m.), jak również linię wywłaszczenia z 1968 r. (wyznaczoną operatem wywłaszczeniowym [...] z tej daty) i linię wywłaszczenia z 1978 r. (wyznaczoną operatem wywłaszczeniowym [...] z tej daty). Nadto w opracowaniu ww. biegłego "Opinia dotycząca położenia działki ewid. nr [...] w stosunku do linii wywłaszczenia gruntów z II etapu oraz w stosunku do poziomu maksymalnego piętrzenia wody" (karty akt organu I instancji nr [...] oraz [...] ), biegły naniósł na aktualną mapę ewidencyjną: linię II etapu wywłaszczenia wyznaczoną operatem wywłaszczeniowym [...] z 1978 r.) na warstwicy 533 m n.p.m., maksymalny poziom piętrzenia wody (warstwica 534,50 m n.p.m.) oraz granice przedmiotowej nieruchomości. Analiza ww. opracowań wykazała, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest zarówno powyżej linii II etapu wywłaszczenia (i tym samym powyżej strefy objętej zabudową roślinna), jak i poziomu maksymalnego piętrzenia wody. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa nieruchomość nie została dotychczas wykorzystana na cel wywłaszczenia określony jako realizacja zbiornika wodnego, stanowiąc w terenie obszar pozbawiony trwałej zabudowy, na którym znajdują się betonowe płyty, studnia i słup betonowy, jak również częściowo pas porośnięty trawą o szerokości 3 m, natomiast wskazany w umowie sprzedaży zbiornik wodny powstał w oddaleniu od terenu przedmiotowej nieruchomości. Jakkolwiek budowla hydrotechniczna, jaką jest zbiornik wodny, stanowi zespół obiektów (obszarów) składających się na taki obiekt, którymi obok samej czaszy są m.in. brzegi (i części ich umocnienia/zabezpieczenia) oraz inne elementy służące funkcjonowaniu w sposób właściwy zbiornika wodnego, zaś co do zasady nie można uznać za zbędną takiej nieruchomości, na której zostały zainstalowane urządzenia lub powstały nakłady, bez których inwestycja objęta celem wywłaszczenia nie mogłaby powstać lub spełniać planowanych funkcji, to jednak urządzenia towarzyszące muszą być rzeczywiście niezbędne do prawidłowego funkcjonowania inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia - por. m.in. T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", wyd. 3 LexisNexis Warszawa 2007, s. 270). Zaś objęte wywłaszczeniem części składowe przedmiotowej nieruchomości w postaci składników budowlanych (zabudowań mieszkalno-gospodarczych przeznaczonych do rozbiórki), które umową sprzedaży z 15 października 1985 r. (karty akt organu I instancji nr [...] ) zostały następnie sprzedane M. i F.B. , istniały na tym terenie co najmniej do roku 2000, kiedy to wykonano wynikający z ww. umowy obowiązek ich rozbiórki i wywiezienia tak pozyskanych materiałów budowlanych. Z pisma M.B. z 22 stycznia 1999 r. (karta akt organu I instancji nr [...] ), wynika, iż jeszcze w czasie, gdy na przedmiotowej nieruchomości istniały ww. zabudowania mieszkalno-gospodarcze, pomiędzy przedmiotową nieruchomością a linią brzegową zrealizowanego już w sąsiedztwie zbiornika wodnego, powstał budynek wraz "z pełnym zagospodarowaniem wokół budynku, z instalacjami i drogą dojazdową" (co potwierdza również dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy - karty akt nr[...] ,[...] ,[...] ), który jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości z 5 kwietnia 2004 r. stanowi posterunek Policji Wodnej, zaś skarpa, znajdująca się poniżej ww. zabudowań, która zdaniem inwestora narażała wywłaszczone zabudowania na potencjalne osuwanie się, została ."solidnie umocniona żelbetem oraz ciężkimi głazami". W świetle powyższego pomimo upływu niemal 37 lat od daty wywłaszczenia (nabycia) przedmiotowej nieruchomości, na jej obszarze nie zrealizowano celu wywłaszczenia określonego wprost w ww. umowie sprzedaży z 14 września 1978r. jako zbiornik wodny, ani też jakiejkolwiek innej inwestycji towarzyszącej, niezbędnej dla funkcjonowania tego rodzaju obiektu budowlanego. Sam fakt - jak podniesiono odwołaniu - przekazania jej do eksploatacji przez [...] S.A. nie przesądza o tym, iż nieruchomość ta stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia, wobec ustalonego w niniejszej sprawie braku zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości na ten cel. W niniejszej sprawie przedmiotem zwrotu jest w istocie część wywłaszczonej nieruchomości, bowiem aktualnie brak jest na jej terenie składników budowlanych istniejących w dacie wywłaszczenia, za które przyznano w przeszłości odszkodowanie, a które zostały rozebrane. Tym samym, "zmniejszenie" bądź "zwiększenie" podlegającego zwrotowi, zwaloryzowanego odszkodowania, o którym mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n., należy odnosić tylko i wyłącznie do części nieruchomości podlegającej zwrotowi, a zatem dokonanie przez organ I instancji pomniejszenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania podlegającej zwrotowi na rzecz Skarbu Państwa o wartość ww. składników budowlanych było nieuzasadnione. W związku z powyższym organ II instancji dokonał ponownej waloryzacji kwoty odszkodowania za grunt ustalonej w ww. umowie sprzedaży. Z powyższą decyzją nie zgodził się Zespół [...] S.A. z siedzibą w N. , zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez: - niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie przyjęcia, że celem wywłaszczenia było przeznaczenie nieruchomości wprost "pod budowę zbiornika wodnego", podczas gdy w przedmiotowej sprawie cel dotyczył wywłaszczenia ze względu na racjonalną gospodarkę wodną wokół zbiornika; - brak doprecyzowania przez organ II instancji celu na jaki wywłaszczono nieruchomość, m. in. poprzez odniesienie się do sposobu korzystania z nieruchomości, który jest zgodny z celem wskazanym w akcie wywłaszczeniowym, co uniemożliwia ocenę, czy wywłaszczenie było prawnie skuteczne; b. naruszenie art. 75 i art. 77 § 1 kpa wobec niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego sprawy, w tym dowodów na okoliczność czy przed zgłoszeniem 8.10.1998r. wniosku o zwrot nieruchomości, nastąpiła już na niej faktyczna realizacja "celu wywłaszczenia" określonego w umowie sprzedaży z dnia 14.09.1978r. i czy miała ona potwierdzenie w stosownych dokumentach; c. naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie wobec przyjęcia, iż wskutek położenia nieruchomości powyżej poziomu maksymalnego piętrzenia wody, nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. d. naruszenie art. 107 § 3 kpa, co jest konsekwencją wyżej opisanych naruszeń, gdyż w tej sytuacji nie można uznać, że stan faktyczny sprawy i przyjęta podstawa prawna są rezultatem prawidłowo dokonanej subsumcji przepisów prawnych, wobec opisanych wątpliwości w zakresie stanu faktycznego przyjętego przez organ do orzekania, e. naruszenie art. 9 i art. 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji o odpłatnym zwrocie nieruchomości; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. naruszenie art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, iż zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości; b. naruszenie art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez orzeczenie o zwrocie nieruchomości wobec przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki do uznania nieruchomości za zbędną, w sytuacji gdy materiał dowodowy nie potwierdza w sposób niewątpliwy jaki był cel wywłaszczenia i dlatego nie można przeprowadzić oceny czy cel ten został zrealizowany. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania, oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: a. zestawienia środków trwałych zlokalizowanych na działce [...] w N; b. mapy z zaznaczonym terenem; c. wyciągu z instrukcji eksploatacji dla wieży wlotów - sztolnie - wieże zamknięć z 1998r.; d. wyciągu z instrukcji eksploatacji - czaszy zbiornika z 1998r. W uzasadnieniu zarzutów podano, iż m.in. na spornej działce nr [...] zlokalizowany jest tzw. slip tj. pochylnia służąca do spuszczania na wodę i wyciągania z niej taboru pływającego wraz z zapleczem w postaci placu przeładunkowego, położone na poziomie 514,50 m npm. oraz drogi utwardzonej na istniejącej drodze gruntowej. Nawierzchnię slipu stanowią płyty drogowe. Na około 50 % powierzchni działki [...] znajdują się plac przeładunkowy (manewrowy), część ogrodzenia slipu, część kontenera sanitarnego wraz z infrastrukturą, fragment drogi dojazdowej do przystani. Ewentualny zwrot nieruchomości spowodowałby konieczność przesunięcia ogrodzenia, przestawienia kontenera wraz z przebudową sieci kanalizacyjnej i instalacji wodnej, a przede wszystkim problemy techniczne w obsłudze slipu. Powyższa infrastruktura umożliwia prawidłową eksploatację zbiornika wodnego – przegląd brzegu zbiornika, obiektów hydrotechnicznych i utrzymania czystości. Plac przeładunkowy będzie konieczny przy remoncie sztolni oraz przy wezbraniach powodziowych do usunięcia szkód w tym pływających drzew i innych elementów. W ocenie strony skarżącej zgromadzone w postępowaniu dowody nie przesądzają, iż celem wywłaszczenia była budowa zbiornika wodnego, a nie jak wskazuje strona skarżąca racjonalna gospodarka wodna wokół zbiornika, do jakiego służy w/w slip. Nadto położenie spornej nieruchomości powyżej poziomu maksymalnego piętrzenia wody nie wskazuje na nienadawanie się gruntu na cel wywłaszczenia jak wskazuje organ, lecz na przeznaczenie w postaci racjonalnej gospodarki wodnej wokół zbiornika. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nie uwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zarzuty skargi, o ile wstępnie podzielone zostały przez jej autora na procesowe i materialne, de facto zmierzają do wytknięcie wadliwości postępowania dowodowego, co miałoby prowadzić do bezpodstawnego zwrotu nieruchomości, będącej w posiadaniu strony skarżącej. Zmierzają bowiem poprzez odwołanie się do wad postępowania, do zakwestionowania ustalonego przez skarżony organ celu wywłaszczenia i w konsekwencji nieprawidłowego zastosowania art. 136 i 137 u.g.n., stwarzających podstawy do zwrotu spornej nieruchomości. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe nie może jednak zostać uznane za wadliwe w zakresie ustalonego celu wywłaszczenia, gdyż oparto je na dostępnych, istotnych podstawowych dowodach, jakie należało w sprawie przeprowadzić, przy jednoczesnym podjęciu starań o uzyskanie wyczerpującego materiału dowodowego w tym zakresie. Były nimi umowa sprzedaży sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia 14 września 1978r. Rep. A Nr [...] , mocą której przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa, zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z powyższą umową, nieruchomość była przeznaczona pod budowę zbiornika wodnego zgodnie z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia 16 czerwca 1973r. znak: [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ww. inwestycji. Z uwagi na brak możliwości uzyskania powyższej decyzji posłużono się powstałym przed datą wywłaszczenia projektem p.n. Zespół Zbiorników Wodnych [...] Ogólny plan zagospodarowania terenu inwestycji" wraz z załącznikiem graficznym, z 1972r. Z dokumentów tych jako cel wywłaszczenia wynika budowa zbiornika wodnego, a nie wskazywany w skardze cel w postaci racjonalnej gospodarki wodnej wokół zbiornika. Dodatkowo w celu wyczerpującego zbadania czy przedmiotowa nieruchomość została dotychczas wykorzystana na cel wywłaszczenia określony jako realizacja zbiornika wodnego, przeprowadzone zostały szczegółowe opracowania sporządzone przez uprawnionego geodetę, który m.in. naniósł na fragment powołanego ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji granice przedmiotowej nieruchomości oraz wkreślił na ten plan obszary oraz linie określające zbiornik [...] oraz poziomy piętrzenia wody w tym zbiorniku w porównaniem z liniami wywłaszczenia. Z tychże szczegółowych opracowań oraz protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości z 5 kwietnia 2004 r. i dokładnej dokumentacji fotograficznej, wynika po pierwsze, iż sporna nieruchomość obejmuje obszar pozbawiony trwałej zabudowy, na którym znajdują się betonowe płyty, studnia i słup betonowy, jak również częściowo pas porośnięty trawą o szerokości 3 m (z mapy załączonej przez samą stronę skarżącą do skargi wynika, iż na nieruchomości znajduje się jedynie kontener sanitarny z przyłączami i plac manewrowy, a nie slip), a wskazany w umowie sprzedaży zbiornik wodny usytuowany jest w znacznym oddaleniu od terenu przedmiotowej nieruchomości. Na przedmiotowej nieruchomości nie znajduje się jak wyżej wskazano tzw. slip (t.j. pochylnia służąca do spuszczania na wodę i wyciągania z niej taboru pływającego) lecz jedynie część placu utwardzonego płytami betonowymi, stanowiącego parking, częściowo pas zieleni. Z kolei ustalone przez biegłego stopnie piętrzenia wody wskazują, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest zarówno powyżej linii II etapu wywłaszczenia (wyznaczona operatem wywłaszczeniowym [...] z 1978r.) i tym samym powyżej strefy objętej zabudową roślinną, jak i poziomu maksymalnego piętrzenia wody. Powyższe oznacza, iż charakter zainstalowanych na spornej nieruchomości urządzeń lub powstałe nakłady, nie mogą być nawet uznane za niezbędne do powstania lub spełniania planowanych funkcji dla inwestycji objętej celem wywłaszczenia – budowa zbiornika wodnego. Pośrednio na to wskazują także działania (w zasadzie ich brak) wobec spornej nieruchomości po jej wywłaszczeniu w postaci pozostawienia aż do 2000r. zabudowań mieszkalno-gospodarczych przeznaczonych do rozbiórki, które w czasie istnienia zostały dodatkowo oddzielone od zbiornika wodnego innym budynkiem wraz z instalacjami i drogą dojazdową, w tym solidnymi umocnieniami żelbetonowymi oraz ciężkimi głazami. W toku postępowania organ I instancji zwracał się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. o konkretne wskazanie prac, jakie miałyby zostać wykonane na przedmiotowej nieruchomości celem realizacji ww. celu wywłaszczenia, jednakże nie otrzymano żadnych wyjaśnień w tym zakresie, oprócz danych co do w/w wykonania rozbiórki zabudowań mieszkalno-gospodarczych byłej właścicielki, dokonanej nie przez ww. jednostkę, lecz przez samą byłą właścicielkę, obecnie wnioskodawczynię zwrotu. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, oznaczają, iż wskazywane w skardze uzupełniające wnioski dowodowe, o które strona pomimo takiej możliwości nie wnioskowała w toku postępowania administracyjnego, nie mogły mieć wpływu na ustalenie stanu faktycznego i ocenę prawną spełnienia przesłanek do zwrotu spornej nieruchomości, na której obszarze nie zrealizowano dotychczas celu wywłaszczenia określonego wprost w umowie sprzedaży z dnia 14 września 1978 r. jako zbiornik wodny, ani też jakiejkolwiek innej inwestycji niezbędnej dla funkcjonowania tego rodzaju obiektu budowlanego. Wobec tego niezasadne okazały się zarzuty niedokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie określenia zarówno celu wywłaszczenia, jak i sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości. Podobnie rzecz ma się co do ustalenia realizacji celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży z 14.09.1978r. oraz oceny tej przesłanki w zakresie położenia nieruchomości co do poziomów piętrzenia wody. Ocena biegłego co do tych poziomów świadczy o prawidłowości rozstrzygnięcia skarżonego organu, co wzmacnia także okoliczność usytuowania spornej nieruchomości w oddaleniu od granic zbiornika wodnego. Stąd również brak uzasadnionych podstaw, aby w ocenie Sądu uznać, iż w kontrolowanej sprawie organ dokonał nieprawidłowej subsumcji przepisów prawnych do tak ustalonego stanu faktycznego przyjętego przez organ do oceny. Organ dostatecznie również wyjaśnił podstawy i przesłanki jakimi kierował się przy wydaniu zaskarżonej decyzji o odpłatnym zwrocie nieruchomości, co znalazło wystarczające odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które Sąd powyżej podzielił, stąd nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze art. 9 i art. 11 kpa. Mając powyższe na uwadze oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło