II SA/Kr 703/25
WyrokWSA w Krakowie2025-11-26
Skład orzekający: Mirosław Bator, Magda Froncisz, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia może zostać uwzględniony, jeśli obowiązek, do którego wykonania zobowiązano, nie został wykonany w całości, mimo że jego wykonanie stało się technicznie niemożliwe lub niecelowe?Ratio decidendi
Umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia jest możliwe wyłącznie w przypadku całkowitego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Częściowe wykonanie lub sytuacja, w której wykonanie stało się technicznie niemożliwe lub niecelowe, nie stanowi podstawy do umorzenia grzywny. Organ egzekucyjny powinien jednak rozważyć, czy w takich okolicznościach nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji lub bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na postanowienie odmawiające umorzenia grzywny w celu przymuszenia, nałożonej za niewykonanie obowiązku przeprowadzenia kontroli instalacji elektrycznej w budynku. Mimo że skarżąca wykonała część prac i zdemontowała instalację elektryczną, organy uznały, że obowiązek nie został wykonany w całości, ponieważ nie przedłożono wymaganego protokołu kontroli. Skarżąca argumentowała, że wykonanie obowiązku stało się niemożliwe i niecelowe ze względu na planowaną rozbiórkę budynku i odłączenie go od sieci.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie nr 361/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2025 r. znak WSE.7722.83.2024.NWOJ w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce postanowieniem nr 152/2024 z 10 października 2024 r. znak: EGZ.52.3.2023 odmówił umorzenia nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce nr 78/2024 z 8 maja 2024 r., znak: EGZ.52.3.2023 grzywny w celu przymuszenia.
Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 125 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132), dalej: "u.p.e.a.".
W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał m.in., że decyzją PINB nr 125/2022 z 16 sierpnia 2022 r. znak: WM.5162.7.2020 nakazał właścicielowi obiektu budowlanego: budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na dz. [...] obr.1 W., przy ul. [...] w m. W. - J. D.:
"przeprowadzenie kontroli:
- polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego;
- polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów".
Dalej organ I instancji wskazał, że od ww. decyzji PINB z 16 sierpnia 2022 r. nie wniesiono odwołania, wobec czego zyskała przymiot ostateczności.
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, PINB upomnieniem nr 5/2023 z 14 lutego 2023 r. znak: WM.5162.7.2020 PINB wezwał zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku przeprowadzenia wskazanych w sentencji ww. decyzji kontroli, z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Wobec niewykonania obowiązku orzeczonego w ww. ostatecznej decyzji z 16 sierpnia 2022 r., 24 kwietnia 2023 r. organ egzekucyjny, tj. PINB, wystawił tytuł wykonawczy nr EGZ.52.3.2023, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.
Następnie zobowiązana pismem z 27 kwietnia 2023 r., uzupełnionym pismem z 23 maja 2023 r., zgłosiła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym PINB postanowieniem nr 55/2023 z 19 czerwca 2023 r. znak: EGZ.52.3.2023 postanowił zawiesić postępowanie egzekucyjne EGZ.52.3.2023 do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów.
Następnie PINB postanowieniem nr 63/2023 z 6 lipca 2023 r. znak: EGZ.52.3.2023 oddalił ww. zarzuty. W związku z wniesionym zażaleniem na ww. postanowienie PINB, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 1085/2023 z 22 grudnia 2023 r. znak: WSE.7722.35.2023.MZEG utrzymał ww. zaskarżone postanowienie PINB z 6 lipca 2023 r. w mocy.
W związku z faktem wydania ww. ostatecznego postanowienia MWINB, PINB postanowieniem nr 44/2024 z 18 marca 2024 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 24 kwietnia 2023 r. nr: EGZ.52.3.2023.
Następnie PINB postanowieniem nr 78/2024 z 8 maja 2024 r. znak: EGZ.52.3.2023 nałożył na zobowiązaną grzywnę w wysokości 7 000 zł w celu przymuszenia jej do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym z 24 kwietnia 2023 r.
Pismem z 19 maja 2024 r. zobowiązana wniosła do PINB o umorzenie powyższej grzywny. W dniu 18 czerwca 2024 r. do PINB wpłynęło pismo zobowiązanej z 12 czerwca 2024 r., za którym wyżej wymieniona przedłożyła protokół przeglądu rocznego stanu konstrukcyjno-budowlanego budynku wolnostojącego przy ul. [...] w W. z 4 czerwca 2024 r.
W dniu 10 lipca 2024 r. do PINB wpłynęło zawiadomienie zobowiązanej z 27 czerwca 2024 r. o rozwiązaniu umowy z zakładem energetycznym i o wykonaniu demontażu przez pracowników T. liczników energii elektrycznej zgodnie z załączonymi kartami zlecenia obsługi technicznej OT.
PINB wezwaniem z 11 lipca 2024 r. wystąpił do zobowiązanej o uzupełnienie ww. protokołu ze względu na niespełnienie wymagań z art. 64a P.b., poprzez precyzyjne określenie czynności mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i zagrożeń oraz określenie terminu ich wykonania. W piśmie tym PINB wskazał także, że "do czasu przedłożenia do tut. organu nadzoru budowlanego protokołu z demontażu przyłącza energetycznego do budynku przy ul. [...] oraz protokołów z demontażu liczników w przedmiotowym budynku, nałożony decyzją nr 125/2022 w PINB w Wieliczce z dnia 16.08.2022r. znak: WM. 5162.7.2020 nakaz przedłożenia protokołów z przeprowadzonej kontroli stanu technicznego polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów pozostaje aktualny".
W dniu 26 lipca 2024 r. wpłynęło do organu uzupełnienie ww. protokołu przeglądu rocznego.
Następnie PINB postanowieniem nr 122/2024 z 12 lipca 2024 r. znak: EGZ.52.3.2023 odmówił umorzenia grzywny nałożonej postanowieniem PINB nr 78/2024 z 8 maja 2024 r.
Kolejno, w związku z wniesionym przez zobowiązaną zażaleniem na ww. postanowienie PINB z 8 maja 2024 r. o nałożeniu grzywny, MWINB postanowieniem nr 709/2024 z 7 sierpnia 2024 r. znak: WSE.7722.48.2024.NWOJ utrzymał powyższe postanowienie PINB w mocy.
W piśmie z 8 sierpnia 2024 r. zobowiązana ponownie wniosła o umorzenie nałożonej na nią grzywny. Do ww. pisma dołączyła pismo T. D. S.A. Oddział w K. z 5 sierpnia 2024 r. nr sprawy: [...] informujące o demontażu (rozebraniu) elektroenergetycznego przyłącza napowietrznego nN-0,4kV zasilającego budynek przy ul. [...] w W. i układu pomiarowego, na mailowy wniosek, po uprzednim rozwiązaniu umowy na dostawę i sprzedaż energii. Do pisma z 8 sierpnia 2024 r. zobowiązana dołączyła także oświadczenie z 31 lipca 2024 r. M. T., legitymującego się uprawnieniami konstrukcyjno-budowlanymi, o wykonaniu wszystkich prac zabezpieczających dotyczących dachu wskazanych jako pilne w protokole z 4 czerwca 2024 r., doprecyzowanych w protokole uzupełniającym z 18 lipca 2024 r. Do oświadczenia dołączono dokumentację fotograficzną.
Dalej organ I instancji wskazał, że w adnotacji urzędowej z 3 października 2024 r. stwierdził, iż zobowiązana:
1) wypełniła nakaz wynikający z decyzji nr 125/22 w zakresie dotyczącym przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. [...]
2) odnosząc się do nakazu (wynikającego z decyzji) przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, odporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, organ I instancji stwierdził, że w związku z fizycznym odłączeniem nieużytkowanego budynku od zasilania poprzez likwidację przyłącza, rozwiązaniem umowy na dostawę i sprzedaż energii elektrycznej oraz demontaż układu pomiarowego, doszło do faktycznej likwidacji zagrożeń związanych z niewykonaniem przeglądu instalacji elektrycznej w budynku.
Wskazując na powyższe organ I instancji stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji nr 125/22 nie został przez zobowiązaną wykonany.
PINB przywołał treść art. 7 § 3 u.p.e.a. wskazując, że pod pojęciem bezprzedmiotowości obowiązku doktryna rozumie sytuację, w której wykonanie obowiązku stało się niemożliwe bądź obowiązek przestał być aktualny.
Organ I instancji wskazał za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ustawodawca nie przewidział innej podstawy zwolnienia zobowiązanego z powinności uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Oznacza to, że możliwość umorzenia grzywny w celu przymuszenia nie powinna być łączona z jakimikolwiek innymi przyczynami, niż wykonanie ww. obowiązku.
Dalej PINB stwierdził, że z analizy akt postępowania oraz przedłożonych przez zobowiązaną dokumentów nie wynika, by wszystkie obowiązki nałożone decyzją PINB z 16 sierpnia 2022 r.
Końcowo organ I instancji wskazał, że pomimo faktycznej likwidacji zagrożeń związanych z niewykonaniem przeglądu instalacji elektrycznej w budynku, to obowiązek przedłożenia protokołu kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, odporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, nadal pozostaje aktualny. Zły stan instalacji elektrycznej w przypadku ponownego przyłączenia instalacji elektrycznej do budynku może spowodować bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.
W związku z faktem nieprzedłożenia przez zobowiązaną ww. protokołu kontroli, organ I instancji uznał wniosek o umorzenie grzywny za przedwczesny, zgodnie z art. 125 i art. 126 u.p.e.a. Umorzenie może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku wykonania całości obowiązku nałożonego decyzją PINB z 16 sierpnia 2022 r.
J. D. wniosła zażalenie na ww. postanowienie PINB z 10 października 2024 r. Podniosła, że wszystkie zalecenia i prace nałożone przez PINB zostały w całości wykonane przez wykwalifikowane osoby, tak jak życzył sobie PINB. Budynek nie zagraża nikomu, jest od ponad 16 lat niezamieszkały i nieużywany, będzie rozebrany w całości, więc zakres sprawności połączeń osprzętu, zabezpieczeń (...) jest zabezpieczony i nikomu nie potrzebny. Nie będzie ponownego przyłączenia instalacji elektrycznej do budynku. Nie będzie zagrożenia zdrowia i życia kogokolwiek. Do budynku nie ma wstępu nikt, jest odpowiednio zabezpieczony. Instalacja została odcięta przez pracowników T. nie ma prądu w budynku. Skarżąca podniosła, że ma trudną sytuację materialno-życiowa i nie jest w stanie zapłacić grzywny. Końcowo zasugerowała, że nie ma możliwości technicznej przeglądu instalacji elektrycznej bez podłączenia jej do sieci. Podłączenie zaś jest niecelowe ze względu na przeznaczenie budynku do rozbiórki.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 361/2025 z 24 kwietnia 2025 r. znak: WSE.7722.83.2024.NWOJ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a." w zw. z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 u.p.e.a. utrzymał ww. postanowienie PINB z 10 października 2024 r. w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał m.in., że w toku postępowania zażaleniowego pismem z 2 kwietnia 2025 r. zwrócił się do PINB o przekazanie uzupełnionego protokołu przeglądu rocznego stanu konstrukcyjno-budowlanego z 4 czerwca 2024 r., którego kopia przekazana została do MWINB za pismem PINB z 10 kwietnia 2025 r.
W ocenie MWINB zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a skarżone postanowienie PINB z 10 października 2024 r. o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia wydane zostało prawidłowo.
Organ II instancji zaznaczył, że egzekucja kończy się z chwilą wykonania egzekwowanego obowiązku, co stanowi podstawę odstąpienia przez organ egzekucyjny od dalszej egzekucji. Dopiero w takiej sytuacji otwiera się droga do zastosowania art. 125 u.p.e.a., regulującego zasady umorzenia nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia.
MWINB przywołał treść art. 125 u.p.e.a. i wskazał, że warunkiem umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest wykonanie nałożonego obowiązku, oraz nieuiszczenie lub nieściągnięcie grzywny. Brak jednego z ww. elementów powoduje, że wniosek złożony w trybie art. 125 u.p.e.a. nie może zostać uwzględniony. Z art. 125 u.p.e.a. w sposób nie pozostawiający dowolności interpretacyjnych wynika zatem, iż możliwym jest umorzenie grzywny wyłącznie w razie wykonania egzekwowanego obowiązku, przy czym nadmienić należy, iż chodzi tu o wykonanie obowiązku w całości, tj. jego zaspokojenie w taki sposób, że zobowiązanie wygasa. Częściowe wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia.
Organ odwoławczy opisał dokumenty przedłożone przez skarżącą, w tym przy wniosku z 8 sierpnia 2024 r. o umorzenie nałożonej na nią grzywny.
Przechodząc do oceny postanowienia PINB z 10 października 2024 r. organ II instancji wskazał, że po wydaniu postanowienia z 12 lipca 2024 r., którym PINB odmówił skarżącej umorzenia nałożonej na wyżej wymienioną grzywny w związku z brakiem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr EGZ.52.3.2023 z 24 kwietnia 2023 r., w dniu 26 lipca 2024 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło uzupełnienie protokołu przeglądu rocznego stanu konstrukcyjno-budowlanego z 4 czerwca 2024 r.
MWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że z analizy akt postępowania egzekucyjnego znak: EGZ.52.3.2023 nie wynika, by egzekwowany obowiązek, wynikający z decyzji PINB z 16 sierpnia 2022 r. został w całości wykonany.
Informacja ta zawarta jest zarówno w sporządzonej przez PINB adnotacji urzędowej z 3 października 2024 r. znak: WM.5162.7.2022, jak i w uzasadnieniu skarżonego postanowienia PINB z 10 października 2024 r.
MWINB powołując się na ww. adnotację urzędową z 3 października 2024 r. wskazał, że skarżąca wypełniła nakaz wynikający z decyzji nr 125/2022 w zakresie dotyczącym przeprowadzenia kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego (...). Natomiast odnosząc się do nakazu w części dotyczącej przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu (...), doszło do faktycznej likwidacji zagrożeń związanych z niewykonaniem przeglądu instalacji elektrycznej w budynku, jednakowoż obowiązek wynikający z decyzji z 16 sierpnia 2022 r. nie został przez zobowiązaną wykonany.
Następnie MWINB podkreślił fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym, którego przedmiotem jest wyegzekwowanie obowiązku orzeczonego decyzją z 16 sierpnia 2022 r., organ powiatowy występuje jednocześnie jako wierzyciel, tj. podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.), oraz jako organ egzekucyjny, tj. organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia tych obowiązków (art. 1a pkt 7 u.p.e.a.).
PINB, działając jako wierzyciel, jest bezpośrednio zainteresowany w wykonaniu obowiązku w taki sposób, aby doszło do jego całkowitego zaspokojenia. Egzekwowany w ramach postępowania egzekucyjnego obowiązek wynika z nakazowej decyzji PINB. Zatem to PINB, który w rozstrzygnięciu ww. decyzji sformułował treść i zakres obowiązku, występując jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, uprawniony jest do oceny, czy egzekwowany obowiązek został wykonany zgodnie z wydanym przez siebie nakazem.
Egzekwowany obowiązek nie został wykonany w całości, zatem wydane przez PINB postanowienie o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia jest prawidłowe.
Końcowo MWINB wskazał jednak, że skoro doszło do odłączenia przedmiotowego budynku od zasilania poprzez likwidację przyłącza, rozwiązanie umowy na dostawę i sprzedaż energii elektrycznej oraz demontaż układu pomiarowego, co ma swoje odzwierciedlenie m.in. w sporządzonej przez PINB adnotacji urzędowej z 3 października 2025 r., a skarżąca zadeklarowała w zażaleniu, iż budynek będzie rozebrany i nie będzie ponownego podłączenia prądu, wątpliwości budzi zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego znak: EGZ.52.3.2023.
W ocenie organu II instancji PINB, który wydał egzekwowaną decyzję nr 125/2022 z 16 sierpnia 2022 r., rozważyć winien, czy nie zaistniały okoliczności, które powodują bezprzedmiotowość decyzji w części dotyczącej przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu (...), a tym samym, czy nie zachodzi przesłanka przemawiająca za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji nr 125/2022 z 16 sierpnia 2022 r. w części nakazu przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu (...).
Zgodnie bowiem z art. 162 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza czy w konkretnej sprawie nie zaistniała okoliczność przemawiająca za wygaśnięciem decyzji w całości lub w części.
Zobowiązana J. D. wniosła na ww. postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 361/2025 z 24 kwietnia 2025 r. znak: WSE.7722.83.2024.NWOJ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżąca podniosła, że wszystkie prace, tj. polegające na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, zostały w całości wykonane, wszystkie potrzebne dokumenty zostały wysłane do PINB. Również instalacja elektryczna została całkowicie w całości odcięta z budynku, tak, że nie ma prądu w budynku i nie zagraża nikomu. Skarżąca wskazała także na swoją trudną sytuację zdrowotną, finansową i rodzinną.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zawartych w skardze uwag dotyczących trudnej sytuacji zdrowotnej, finansowej i rodzinnej skarżącej podniósł, że możliwości umorzenia grzywny w celu przymuszenia nie można łączyć z jakimikolwiek innymi okolicznościami niż wskazane w art. 125 § 1 u.p.e.a.
Ponownie MWINB wskazał, że dostrzegając, iż doszło do odłączenia budynku przy ul. [...] w W. od zasilania poprzez likwidację przyłącza, rozwiązanie umowy na dostawę i sprzedaż energii elektrycznej oraz demontaż układu pomiarowego, wątpliwości budzi zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego znak: EGZ.52.3.2023.
PINB w Wieliczce winien rozważyć, czy nie zaistniały okoliczności, które powodują bezprzedmiotowość decyzji z 16 sierpnia 2022 r. i przesłanka przemawiająca za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 K.p.a.
W piśmie procesowym z 30 września 2025 r. reprezentujący skarżącą adwokat z urzędu podniósł, że z akt sprawy wynika wykonanie nałożonego obowiązku. Wskazał, że zaistniały w sprawie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej niezastosowanie w sprawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i naruszenie art. 7-9 K.p.a. spowodowało błędny brak umorzenia grzywny. Organ egzekucyjny powinien był umorzyć postępowanie egzekucyjne i uchylić wszelkie czynności egzekucyjne. Pełnomocnik podniósł także, że celem skłonienia zobowiązanej dolegliwością finansową była likwidacja zagrożeń związanych z niewykonywaniem przeglądu instalacji elektrycznej w budynku. Zatem wykonane przez skarżącą czynności należy uznać za równoznaczne z wykonaniem obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
W wyniku kontroli sądowej zaskarżone postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że jest ono zgodne z prawem.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została ocena legalności postanowienia o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 125 u.p.e.a.
W ocenie organu, obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego, tj. nakaz przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, nie został w pełni przez skarżącą wykonany.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie ma pełne umocowanie w przepisach prawa oraz aktach i okolicznościach sprawy.
Zgodnie z art 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2).
Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, celem egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku wyrażonym w tytule wykonawczym. Nie jest nim natomiast wyrządzenie mu tym rozstrzygnięciem dolegliwości (nie jest to kara administracyjna).
Konsekwencją tego jest regulacja zawarta w art. 125 u.p.e.a. - w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (a zatem osiągnięcia zamierzonego celu) nałożona, a nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia na wniosek zobowiązanego, podlega umorzeniu. Podkreśla się przy tym, że umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 ustawy, możliwe jest jedynie w razie pełnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Częściowe wykonanie tych obowiązków, w żadnym razie nie stanowi podstawy umorzenia grzywny (por. wyrok NSA z 13 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1323/12).
Innymi słowy z art. 125 u.p.e.a. w sposób nie pozostawiający dowolności interpretacyjnych wynika, że możliwym jest umorzenie grzywny wyłącznie w razie wykonania egzekwowanego obowiązku w całości, tj. jego zaspokojenie w taki sposób, że całe zobowiązanie wygasa (por. wyrok NSA z 26 października 2000 r. sygn. I SA/Wr 965/99, LEX nr 44899).
Jak trafnie wskazał organ II instancji, w literaturze i judykaturze podkreśla się także, że umorzenie nieuiszczonej bądź nieściągniętej grzywny w celu przymuszenia uzależnione jest wyłącznie od zaistnienia przesłanki, o której mowa wyżej – pełnego wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Jednoznaczność tej reguły nie daje podstaw do umorzenia grzywny w celu przymuszenia w związku z zaistnieniem jakichkolwiek innych przyczyn (por. wyrok NSA z 24 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2343/10, opubl. w LEX nr 1145586).
Jak wynika z niebudzących wątpliwości ustaleń organu, nałożony na skarżącą obowiązek określony w tytule wykonawczym, tj. nakaz przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu (...), nie został w pełni wykonany, ponieważ budynek nie zagraża nikomu, jest od ponad 16 lat niezamieszkały i nieużywany, będzie rozebrany w całości, więc zakres sprawności połączeń osprzętu, zabezpieczeń (...) jest zabezpieczony i nikomu nie potrzebny. Nie będzie ponownego przyłączenia instalacji elektrycznej do budynku. Nie będzie zagrożenia zdrowia i życia kogokolwiek. Do budynku nie ma wstępu nikt, jest odpowiednio zabezpieczony. Instalacja została odcięta przez pracowników T. nie ma prądu w budynku.
Należy podsumować, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 125 u.p.e.a., zarzuty sformułowane w skardze i piśmie adwokata nie mogły przynieść zamierzonego skutku, bowiem egzekwowany obowiązek opisany w tytule wykonawczym, obojętnie czy jest obecnie sensowny i racjonalny, czy nie, nie został wykonany w całości.
Nie zachodzi również niewykonalność obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt2 u.p.e.a., bowiem teoretycznie jest technicznie możliwe, choć kosztowne i nieracjonalne, ponowne podłączenie do sieci jedynie celem wykonania kontroli instalacji.
Sąd jednakże wskazuje, że w pełni podziela stanowisko MWINB, nie tylko co do prawidłowości utrzymania w mocy postanowienia PINB z 10 października 2024 r., ale i odnośnie oceny, że poważne wątpliwości w sprawie budzi obecnie zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego znak: EGZ.52.3.2023.
Jednoznaczna bezprzedmiotowość postępowania egzekucyjnego związana z niewykonalnością obowiązku wystąpiłaby np. w chwili uzyskania przez skarżącą decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Zatem PINB powinien rozważyć z urzędu, jako autor egzekwowanej decyzji z 16 sierpnia 2022 r., czy nie zaistniały okoliczności powodujące bezprzedmiotowość decyzji w części dotyczącej przeprowadzenia kontroli polegającej na badaniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu (...), a tym samym, czy nie zachodzi przesłanka przemawiająca za stwierdzeniem wygaśnięcia tej decyzji w odpowiedniej części. Jak słusznie bowiem wskazał MWINB, zgodnie z art. 162 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza czy w konkretnej sprawie nie zaistniała okoliczność przemawiająca za wygaśnięciem decyzji w całości lub w części. PINB powinien też wziąć pod rozwagę wskazany trafnie przez organ II instancji przepis art. 7 § 3 u.p.e.a., w myśl którego stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego skargą postanowienia w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy takich naruszeń Sąd nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło