II SA/Kr 709/16
WyrokWSA w Krakowie2016-08-12
Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanych dotyczące niewykonalności obowiązku rozbiórki muru oporowego, błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, mogą być uwzględnione, jeśli kwestionują one zasadność ostatecznej decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzuty zobowiązanego, które w istocie kwestionują merytoryczną zasadność lub wykonalność obowiązku wynikającego z takiej decyzji, nie mogą być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest przedwczesny, jeśli żaden środek egzekucyjny nie został jeszcze zastosowany.Stan faktyczny
Skarżący B.W. i T.W. wnieśli skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) uznające za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki muru oporowego. Zarzuty dotyczyły niewykonalności obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2016 r. sprawy ze skarg B.W. i T.W. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione skargi oddala.
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. znak: [...], po ponownym zapoznaniu się z pismami zobowiązanych T. W. i B. W. z dnia 27 sierpnia 2014 r., którym złożono zarzut opisany w art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 sierpnia 2014 r. doręczonego zobowiązanemu w dniu 25 sierpnia 2014 r. - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu zażalenia T. W. oraz B. W. na to postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r., znak [...] na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., póz. 23) w związku z art. 18 oraz art. 23 § l i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., póz. 1619 ze zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W jego uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania.
Wykonywany w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek wynika z decyzji nr [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r. znak: [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB) nakazał B. W. i T. W. rozbiórkę muru oporowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] K – P. o wysokości około 0,90 m. do 1,10 m. w granicy działek nr [...] i [...] obr. [...] P. oraz o wysokości około 0,40m. do 1,0 m. w granicy działek nr [...] i [...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r. znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej WINB) utrzymał w mocy decyzję PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt H SA/Kr 1426/11 oddalił skargę na decyzję WINB, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA wyrokiem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1801/12.
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, PINB upomnieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. znak: [...], wezwał B. W. oraz T. W. do wykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z wymienionych wyżej decyzji organów nadzoru budowlanego. W treści upomnienia PINB pouczył, że w przypadku niewykonania w/w obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
W dniu 13 czerwca 2014 r. PINB przeprowadził kontrolę w terenie w czasie której ustalił, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany. Dnia 4 sierpnia 2014 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], wszczynając tym samym wobec B. W. i T.W. postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia wykonania obowiązku rozbiórki.
Odrębnymi pismami z dnia 27 sierpnia 2014 r. zobowiązani – B. W. i T. W. wnieśli do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte na podstawach określonych w art. 33 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.).
Po rozpatrzeniu zgłoszonych przez zobowiązanych zarzutów, PINB wydał 2 postanowienia z dnia 16 października 2014 r. znak: [...] (rozpoznając odrębnie zarzuty zgłoszone przez B. W. i T. W.), którymi uznał zarzuty zobowiązanych za nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu zażalenia B. W., WINB, postanowieniem nr [...] z dnia 15 stycznia 2015 r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie PINB, którym oddalono zarzuty wyżej wymienionej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Postanowieniem nr [...] z dnia 15 stycznia 2015 r. znak: [...] WINB uchylił również postanowienie PINB o oddaleniu zarzutów T. W., przekazując sprawę w/w zarzutów do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny.
W dniu 6 marca 2015 r. PINB przeprowadził kontrolę w terenie, w wyniku której ustalono, że egzekwowany obowiązek rozbiórki muru oporowego nie został wykonany.
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. znak: [...] PINB orzekł o zawieszeniu prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego. Przyczyną zawieszenia było postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego przedmiotowym nakazem rozbiórki. WINB postanowieniem z dnia 1 września 2014 r. znak: [...] odmówił wznowienia postępowania, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie WINB. B.W. i T. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to postanowienie, a WSA postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 83/15 wstrzymał wykonanie decyzji WINB z dnia 30 czerwca 2014 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji PINB nr [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r. znak: [...].
W ramach czynności kontrolnych w terenie przeprowadzonych w dniach 4 maja 2015 r. oraz 25 maja 2015 r., w związku ze zgłoszeniem dotyczącym stanu technicznego muru oporowego podlegającego egzekwowanemu obowiązkowi rozbiórki, ustalono m.in., że "wzdłuż ww muru betonowego wykonane zostało przez współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K., zeskarpowanie terenu działki nr [...] obr. [...] P., tj. od strony posesji nr [...] przy ul. [...], zostało odsłonięte lico muru betonowego, ziemia z terenu działki nr [...] została wybrana na głębokość około 20 cm (narożnik działek nr [...], [...], [...] - działki drogowa) do około 70 cm (narożnik działek nr [...] i [...]) oraz do około 50 cm (narożnik działek nr [...], [...], [...]), krawędź skarpy została obłożona agrowłókniną i kamieniami na całej długości wykopu" (v. adnotacja urzędowa z dnia 04.11.2015 r.-karta nr [...] akt postępowania egzekucyjnego oraz załączone do akt postępowania egzekucyjnego uwierzytelnione kserokopie protokołów kontroli z dnia 04.05.2015 oraz 25.05.2015 r. - karty nr [...]-[...]).
W dniu 24 września 2015 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł wyrok sygn. akt VII SA/Wa 83/15 oddalający skargę na postanowienie GINB w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją WINB z dnia 30 czerwca 2014 r. znak: [...].
Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. znak: [...] organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, a następnie w dniu 4 listopada 2015 r. wydał postanowienie o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu
postępowania zażaleniowego stwierdził, że zaskarżone postanowienie PINB z dnia 4 listopada 2015 r. znak: [...] wydane zostało prawidłowo.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią podstawowy środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym i służą ochronie jego praw. Zobowiązany może zgłosić zarzuty jedynie w początkowej fazie postępowania egzekucyjnego, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (poza zarzutem niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zarzutem zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w odniesieniu do których przyjmuje się, iż w/w termin liczony być winien od dnia powiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutów mogą być wyłącznie przyczyny taksatywnie wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a.
W pismach z dnia 27 sierpnia 2014 r., wniesionych do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego z dnia 4 sierpnia 2014 r. nr [...] B. W. oraz T. W. wskazali jako podstawy zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, art. 33 § 1 pkt 5 - niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, art. 33 § 1 pkt 4 - błędu co do osoby zobowiązanego oraz art. 33 § 1 pkt 8 - zastosowania zbyt uciążliwego środka.
Żaden z tych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.
Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, o jakiej mowa w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania tego obowiązku. Niewykonalność ta jest spowodowana przyczynami o charakterze obiektywnym. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki; bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (vide: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt: II OSK 509/05).
W ocenie WINB w niniejszej sprawie nie występuje niewykonalność faktyczna ani prawna egzekwowanego obowiązku. Wskazany przez zobowiązanych argument, iż podlegający egzekwowanemu obowiązkowi mur oporowy nie znajduje się w całości na terenie należącej do nich działki nr [...] obręb [...] P. w K., ale częściowo usytuowany jest na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] oraz [...] obr. [...] – P. w K., co do których zobowiązani nie posiadaj ą tytułu prawnego pozwalającego im na wejście na teren w/w działek, nie uzasadnia obiektywnej niewykonalności obowiązku rozbiórki wynikającego z decyzji PINB nr [...] z dnia 13 kwietnia 2011 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia 30 czerwca 2011 r. znak: [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym również przedłożone przez zobowiązanych, jako załączniki do pism z dnia 27 sierpnia 2014 r. zawierających zarzuty, kopie szkicu pomiarowego z dnia 22 lipca 2014 r. sporządzonego przez mgr inż. K. (uwierzytelniona kserokopia w/w szkicu - karta nr [...] akt postępowania egzekucyjnego), wskazuje, że zobowiązani, od strony należącej do nich działki nr [...] obręb [...] – P. w K., posiadają nieograniczony dostęp, do podlegającego obowiązkowi rozbiórki muru oporowego, na całej jego długości. Konstrukcja w/w budowli nieznacznie bowiem przekracza granice działek sąsiednich nr [...] i nr [...] (są to, jak wskazuje w/w szkic wartości zawierające się między 15 a 37 cm). Wobec powyższego całość prac rozbiórkowych może być zrealizowana wyłącznie z terenu w/w działki nr [...], a jedyna ingerencja w powierzchnie działek sąsiednich (nr [...] oraz nr [...]) polegać może na usunięciu tych części obiektu, które usytuowane są na tych działkach, co jak wskazuje zgromadzony materiał dowodowy nie budzi sprzeciwu ich właścicieli. Przeciwnie właściciele działek ewidencyjnych, graniczących z w/w działką nr [...], na których (jak wskazuje w/w szkic) mur ten częściowo jest usytuowany tj. działki nr [...] oraz działki nr [...] obręb [...] – P. w K., pismem z dnia 5 maja 2014 r. skierowanym do PINB wyrazili zgodę (cyt): "na rozbiórką muru oporowego wybudowanego przez właścicieli działki nr [...] obręb [...] – P. w K. — B. W. i T. W., jako samowola budowlana na nielegalnie zajętych częściach naszych działek (v. karta nr [...] akt postępowania egzekucyjnego-uwierzytelniona kopia pisma). W/w zgoda podtrzymana następnie została w skierowanym do tut. organu piśmie z dnia 11.08.2014 r., którego kserokopia przedłożona została do sporządzonego w ramach postępowania egzekucyjnego protokołu przyjęcia stron z dnia 12 sierpnia 2014 r. (v. karta [...] – [...] akt postępowania egzekucyjnego). W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem przeszkód natury faktycznej i prawnej by egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek zrealizować. Z całą pewnością nie są takimi przeszkodami wskazywane przez zobowiązanych w pismach z dnia 27 sierpnia 2014 r. skomplikowane relacje sąsiedzkie oraz wynikająca z nich obawa zobowiązanych przed ewentualnymi roszczeniami, których źródłem, w ich ocenie, będzie realizacja egzekwowanego obowiązku. Chęć uniknięcia przez zobowiązanych ewentualnych utrudnień (natury finansowej, technicznej lub prawnej), jakie może nieść ze sobą wykonanie egzekwowanego obowiązku, nie może uzasadniać zarzutu nie wykonalność i egzekwowanego obowiązku. Organ II instancji podkreślił, że objęta postępowaniem egzekucyjnym decyzja rozbiórkowa poddana została kontroli sądowo-administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1426/11 oddalił skargę na decyzję WINB, a NSA oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB nie są obarczone kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 156 § 1 Kpa, w tym również wskazaną przez zobowiązanych wadą niewykonalności. Wojewódzki sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności decyzji, bierze pod uwagę również przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, w tym również przesłankę niewykonalności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wyroki te wiążą również organy nadzoru budowlanego, na zasadzie art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi, obligując PINB jako wierzyciela i jednocześnie organ egzekucyjny, do doprowadzenia do wykonania obowiązku rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego wskazane wyżej argumenty zobowiązanych, oraz podniesiona w zażaleniach zobowiązanych z dnia 27 listopada 2015 r. argumentacja dotycząca sposobu rozpatrzenia przez PINB zarzutu opartego o przepis art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zmierza w istocie do kwestionowania decyzji organów nadzoru budowlanego, z których wynika egzekwowany obowiązek rozbiórki. Nadmienić wobec tego należy, że organy działające już na etapie wykonania decyzji, w zakresie wyznaczonym przepisami u.p.e.a., nie mogą oceniać zasadności czy prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika (art. 29 § 1 zdanie drugie u.p.e.a.). Weryfikacja ostatecznej decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie jest możliwa w postępowaniu egzekucyjnym, ale ewentualnie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych (wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, stwierdzenia nieważności decyzji czy też wygaszenia decyzji).
Odnośnie zgłoszonego przez zobowiązanych zarzutu, którego podstawa
określona została w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - błędu co do osoby zobowiązanego, w doktrynie wskazuje się, że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprze porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wykazanie tożsamości osoby widniejącej na tytule wykonawczym jako zobowiązany z adresatem orzeczenia, stanowiącego podstawę do wystawienia tegoż tytułu, przesądza zatem o bezzasadności w/w zarzutu.
Mając powyższe na uwadze, podnieść należy, iż zobowiązanymi w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 4 sierpnia 2014 r. nr [...], są B. W. i T. W. i to na wyżej wymienionych jako adresatach decyzji rozbiórkowej spoczywa obowiązek wykonania orzeczonej w/w decyzją rozbiórki.
Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanych mającego uzasadnić zgłoszony przez nich zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, iż (cyt): "zobowiązane do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego winny być inne podmioty (osoby), niż wskazane w tytule wykonawczym tj. właściciele nieruchomości na których faktycznie znajduje się obiekt budowlany" wskazać należy, że argumenty dotyczące sposobu rozpatrzenia przez PINB zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego również w istocie zmierzają do kwestionowania decyzji, z których wynika egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki. Tymczasem błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku. Wobec powyższego zgłoszony przez zobowiązanych zarzut błędu co do osoby zobowiązanego uznać należy za niezasadny.
Co do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny tj. PINB nie zastosował jeszcze wobec zobowiązanych żadnego ze środków egzekucyjnych (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze). Wobec powyższego zgłoszony przez zobowiązanych zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznać należy za przedwczesny, a przez to również bezzasadny. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 554/11, z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1716/12, oraz z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt H SA/Kr 896/13.
Prawidłowo stwierdzona przez organ egzekucyjny w skarżonym postanowieniu przedwczesność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie oznacza, że zobowiązani pozbawieni zostali prawa zgłoszenia tego zarzutu. Uprawnienie do skorzystania z tego środka zaskarżenia przysługiwać będzie zobowiązanym w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowień: o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia lub o zastosowaniu wykonania zastępczego (jeśli środki takie organ egzekucyjny zdecyduje się zastosować) i może być realizowane niezależnie od przysługującego zobowiązanym również uprawnienia do złożenia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Dalej organ II instancji zauważył, że w zaskarżonym postanowieniu powołano błędną podstawę prawną - art. 34 § 1 u.p.e.a. zamiast art. 34 § 4 u.p.e.a. Stwierdzono jednak, że nie stanowi to podstawy do uchylenia postanowienia l instancji, ponieważ mimo błędnie powołanej podstawy prawnej, podstawa do wydania postanowienia w sprawie zarzutów (art. 34 § 4 u.p.e.a.) realnie istnieje, nie ma o niej jedynie prawidłowej informacji w skarżonym postanowieniu.
Argumentami podniesionymi w uzasadnieniu niniejszego postanowienia WINB odniósł się do części uwag podniesionych w zażaleniach B. W. oraz T. W. z dnia 27 listopada 2015 r. Odnosząc się do pozostałych kwestii, WINB nadmienił, iż w świetle zgromadzonego w aktach postępowania egzekucyjnego materiału dowodowego, bezpodstawnymi są twierdzenia skarżących, jakoby egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek był niewykonalny, bo dotyczy obiektu "nieistniejącego" na działce nr [...] obręb [...] – P. w K. Jak już wyżej wskazano z podniesionej przez zobowiązanych okoliczności tj. częściowego usytuowania konstrukcji muru oporowego poza granicami w/w działki nie można wywodzić niewykonalności obowiązku rozbiórki w/w obiektu. PINB oceniając kwestię wykonalności egzekwowanego obowiązku uwzględnił ponoszoną przez zobowiązanych okoliczność częściowego usytuowania podlegającego egzekwowanemu obowiązkowi muru na działkach nr [...] i [...] obręb [...] – P. w K. Świadczą o tym przywołane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wyroki sądów administracyjnych akceptujące pogląd, że nakaz rozbiórki winien być zaadresowany do sprawcy samowoli budowlanej, nawet wtedy, gdy nie dysponuje on prawem własności do nieruchomości, której nakaz dotyczy oraz powołanie się przez PINB w skarżonym postanowieniu na zgodę właścicieli działek nr [...] i nr [...] obręb [...] – P. w K. na wykonanie przez zobowiązanych rozbiórki przedmiotowego muru oporowego.
Wskazana w zażaleniach kwestia wykonania przez zobowiązanych na działce nr [...] obręb [...] –P. w K. robót ziemnych przy podlegającym obowiązkowi rozbiórki murze pozostaje bez wpływu na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów. Istotą zarzutu jest wskazanie takich okoliczności, które już w momencie wystawienia tytułu wykonawczego wszczęcie i prowadzenie egzekucji czyniłyby bezprzedmiotowym lub sprzecznym z prawem. Wskazane roboty ziemne na działce nr [...] obręb [...] – P. w K. zrealizowane zaś zostały kilka miesięcy po wniesieniu przez zobowiązanych w/w środka zaskarżenia.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. W. (sygn. akt II SA/Kr 709/16) i T. W. (sygn. II SA/Kr 710/16). Zaskarżonemu postanowieniu w jednobrzmiących skargach zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2015 r., wydanego z naruszeniem: > art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że złożony zarzut niewykonalności obowiązku
0 charakterze niepieniężnym jest nieuzasadniony, podczas gdy w świetle
prawidłowych ustaleń faktycznych poprzedzonych wyczerpującym rozpatrzeniem
materiału dowodowego winno wynikać w sposób nie budzący wątpliwości, że nakaz
rozbiórki muru oporowego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] K.-
P. o wysokości około 0,90 m do 1,1 m w granicy działek nr [...] i [...] obr. [...]
K.- P. oraz o wysokości około 0,40 m do 1,0 m w granicy działek nr [...]
[...] P. przy ulicy [...] w K., do którego zobowiązani zostali B. oraz T. W.jest niewykonalny z przyczyn faktycznych oraz prawnych, albowiem w istocie dotyczy nieistniejącego obiektu (zasadniczej jego części), czyniąc tym samym niemożność wykonania decyzji PINB nr [...] z dnia 13.04.2011 r. utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia 30.06.2011 r. z przyczyn obiektywnych, co jednoznacznie potwierdza szkic pomiarowy z dnia 22.07.2014r. opracowany przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. K. na podstawie dokumentów znajdujących się w zasobach geodezyjnych Urzędu Miasta,
> art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7, 77 § 1, 80 i
107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że skoro decyzja nakazująca rozbiórkę muru
oporowego wymienia jako zobowiązanych B. oraz T. W., a tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 4 sierpnia 2014 r. został skierowany do tych zobowiązanych wówczas nie zachodzi okoliczność związana z błędem co do osoby obowiązanego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., podczas gdy w świetle okoliczności faktycznych, o którym mowa w pkt a l ppkt ujawniona została okoliczność, iż jako zobowiązani do rozbiórki muru oporowego nie mogą zostać wymienieni w/w zobowiązani (będący w istocie i faktycznie współinwestorami wraz z właścicielami nieruchomości sąsiednich), czyniąc tym samym wadliwość tytułu
wykonawczego z punktu widzenia okoliczności faktycznych oraz trwałej wadliwości
decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego muru oporowego,
> z ostrożności procesowej art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. i art. 7
§ 2 u.p.e.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie na przedwczesność
zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, pomijając przy tym
argumentację organu l Instancji, iż środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu
przymuszenia musi poprzedzać zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci
wykonania zastępczego obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającym z
przepisów prawa budowlanego, podczas gdy w doręczonym zobowiązanym tytule
wykonawczym pojawia się wniosek o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci
grzywny w celu przymuszenia, co w konsekwencji wymusza na zobowiązanych
formułowanie przedmiotowego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 13.10.2011 r. II OSK
1441/10).
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o
1. Uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go
postanowienia organu l Instancji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w
całości,
2. Zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm
przepisanych,
3. Dopuszczenie dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym z oględzin
nieruchomości oznaczonej jako dz. ewid. nr [...] obr.[...] K-P. - na
okoliczność zasadności zarzutów oraz twierdzeń skarżących - usytuowania obiektu,
wykonania decyzji, o czym niżej w uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zarządzeniem z dnia 27 lipca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem skarg B.W. i T. W. w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] WINB z 29 marca 2016 r. .utrzymujące w mocy postanowienie PINB z 4 listopada 2015 r, który uznano za niezasadne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji zgłoszone przez skarżących w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w sprawie obowiązku rozbiórki muru oporowego na działce nr [...] obr [...] w K., prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 4 sierpnia 2014 r.
Na wstępie należy wskazać, że organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia sądowego może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ( art. 33 pkt 3 u.p.e.a.). Skoro celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, to w ramach kontroli legalności postanowienia wydanego w sprawie zarzutów zobowiązanego, Sąd jest uprawniony do oceny, czy taki obowiązek jest wykonalny. Oceny tej Sąd dokonuje w oparciu o decyzję administracyjną, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Do takiego działania 11
upoważnia Sąd pierwszej instancji zarówno przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. Nr 153 póz. 1269 ze zm.). W tym miejscu podkreślić należy, iż organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w art. 29 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny.
Należy przy tym podkreślić, ze organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Należy podkreślić, że decyzje ostateczne - zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. - mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w kpa.
A zatem, przedmiotem niniejszej sprawy może być wyłącznie postępowanie egzekucyjne. W efekcie wszystkie zarzuty skarg poddające w wątpliwość czy obiekt budowlany, co do którego decyzją PINB z 13 kwietnia 2011 r. orzeczono rozbiórkę jest murem oporowym i czy znajduje się on na działce nr [...] w granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] oraz działkami nr [...] i [...] nie może być przedmiotem niniejszej sprawy. Należy wskazać, że ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z 30 czerwca 2011 r., która została poddana kontroli sądowej (wyrok WSA 8.12.2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1426/11 oddalający skargę i wyrok NSA z 8.01.2014 r. sygn. akt II OSK 1801/12 oddalający skargę kasacyjną). Z wyżej wskazanej decyzji ostatecznej i prawomocnej WINB z 30.06.2011 r., która stanowi w niniejszej sprawie podstawę wystawienia tytułu wykonawczego można wywieść ciążący na skarżących obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Oznacza to też, niedopuszczalność badania w postępowaniu egzekucyjnym merytorycznej zasadności egzekwowanego obowiązku.
12
Powyższe ma także istotne znaczenie przy rozpatrywaniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym mowa o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, przy taka niewykonalność ma obiektywny charakter, a takiego charakteru niewykonalności obowiązku w odniesieniu do przedmiotowego muru skarżący nie wykazali. Nie jest to bowiem obiekt nieistniejący, jak podnoszą w skardze, a fakt, że mur znajduje się w granicy działki skarżących ([...]) z działkami nr [...] oraz [...] nie dla sprawy znaczenia, w szczególności gdy właściciele działek sąsiednich tj. działek nr [...] i [...] uznają rozebranie przedmiotowego muru za konieczne i wnoszą o jego pilne rozebranie (w piśmie z 13 kwietnia 2015 r. przedłożonym do akta administracyjnych sprawy). Jako chybiony należy uznać także zarzut naruszenia z art. 33 § 1 pkt 4 upea tj. błędu co do osoby zobowiązanego, gdyż zarówno w ww. decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego muru oporowego jak w tytule egzekucyjnym z 4 sierpnia 2014 r. wskazano prawidłowo na B. W. i T. W. jako zobowiązanych do wykonania rozbiórki muru. W istocie także i ten zarzut dotyczy decyzji nakazującej rozbiórkę i jako taki nie może być w niniejszej sprawie uznany za zasadny. Nie podlega uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 upea dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a to ze względu na fakt, że organ egzekucyjny nie zastosował wobec skarżących B. W. i T. W. żadnego środka egzekucyjnego, w konsekwencji zatem zarzut ten jest przedwczesny co wyraźnie zostało wykazane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia oraz postanowienia organu l instancji. Należy przy tym podkreślić, że w ocenie Sądu organy obu instancji wnikliwe rozpatrzyły zarzuty skarżących i wnikliwie uzasadniły podstawność zgłoszonych zarzutów, a tym samym nie mają uzasadnionych podstaw zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7,77 § 1, 80 i 107 §3 kpa.
Mając powyższe na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r. póz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło