II SA/Kr 71/08
PostanowienieWSA w Krakowie2015-11-25
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających danych dotyczących swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić wyczerpujące informacje o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o niezbędne dokumenty i oświadczenia uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych strony i skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Wniosek został złożony bez zachowania wymaganej formy, a następnie, mimo przesłania urzędowego formularza, nie został uzupełniony o wymagane dane dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej. Skarżący powoływał się jedynie na trudności związane z postępowaniem spadkowym. Sąd oddalił wniosek z powodu braku wystarczających informacji do oceny możliwości płatniczych strony.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. G., B. G., L. G. i K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 lipca 2004 r. nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a wniosek oddalić
W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 7 października 2014 roku wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł K. K. pismem z dnia 26 sierpnia 2015 roku zwrócił się o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia tej kwoty ze względu na bardzo trudną sytuację finansową i rodzinną.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego skarżącemu przesłany został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację majątkową i odesłanie do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że K. G. rozszerzył zakres swojego żądania i domaga się obecnie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący nie podał żadnych danych dotyczących jego sytuacji materialnej, powołał jedynie okoliczności związane ze sporem dotyczącym spadku po jego ojcu – L. G..
W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez:
- oświadczenie, gdzie zamieszkuje i czyją własność stanowi ta nieruchomość,
- wykazanie źródeł utrzymania strony i wysokości dochodów, jakie w miesiącu uzyskuje (np. zaświadczeniem od pracodawcy, lub deklaracjami VAT w przypadku, gdy źródłem utrzymania jest prowadzenie działalności gospodarczej),
- wykazanie majątku wnioskodawcy poprzez podanie nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna i inne nieruchomości) i tytułu prawnego ze wskazaniem powierzchni oraz szacunkowej wartości poszczególnych składników majątkowych,
- oświadczenia, czy strona posiada zasoby finansowe w postaci oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych – jeśli tak, należało podać ich wartość, czy posiada wierzytelności (należało wskazać ich rodzaj i wartość) oraz cenne przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł (np. pojazdy mechaniczne, maszyny, biżuteria),
- przedłożenie odpisu zeznania podatkowego za 2014 rok,
- oświadczenie, czy wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami – w drugim przypadku należało wykazać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym z podaniem ich stanu majątkowego, źródła i wysokości miesięcznych dochodów,
- udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, ewentualną spłatę kredytów,
- wykazów wszystkich posiadanych przez K. G. oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem.
Odnosząc się do wezwania skarżący w piśmie z dnia 3 listopada 2015 roku po raz kolejny opisał kłopoty związane z postępowaniem spadkowym po L. G.. Podał, iż do czasu dokonania spisu inwentarza nie jest w stanie przedstawić dokładnych danych, bo może się okazać, że nie ma aktywów czynnych spadku po ojcu.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10).
Zdaniem orzekającego K. G. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Formularz wniosku "PPF" nie zawiera praktycznie żadnych danych dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy. Pomimo skierowanego do niego wezwania o przedłożenie oświadczeń i dokumentów źródłowych koniecznych do oceny jego sytuacji pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy, nie uzupełnił on złożonego wniosku. Niewykonanie przez K. G. wezwania do przedłożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów nie pozwala uwzględnić jego wniosku o przyznanie prawo pomocy, bowiem pozostawia bez odpowiedzi wszystkie pytania dotyczące sytuacji materialnej skarżącego. W takiej sytuacji niemożliwe jest ustalenie, czy wnioskodawca faktycznie znajduje się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło