II SA/Kr 712/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 lutego 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a wniosek skarżącej oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 lutego 2012 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skarżąca A. W., działająca przez pełnomocnika M. W., wniosła o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia tej opłaty oraz o przydzielenie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podano, iż skarżąca od czerwca 2012 roku do chwili obecnej jest osobą niepracującą, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w K., nie posiada oszczędności, a długi. Ponadto posiada nieruchomość, która została jej przekazana, gdy był osobą nieletnią. Nie ma zatem możliwości, aby opłacić wpis sądowy i wynagrodzenie pełnomocnika. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, pełnomocnikowi skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia oparciu o aktualną sytuację finansową strony i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca A. W. nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu osób obcych i popada w długi. W skład jej majątku wchodzi drewniany dom do kapitalnego remontu o powierzchni 45 m² oraz 45 arowa działka. Strona nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Pełnomocnik strony podała, że A. W. nie posiada stałego miejsca zamieszkania, zmienia miejsce zamieszkania i kraj pobytu. W ramach programu otrzymała wizę na 1 rok z możliwością zatrudnienia. Obecnie przebywa na utrzymaniu osób obcych. Ponieważ nie posiada oszczędności, tylko długi, na skutek pozostawania bez środków do życia przez tak długi okres, wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i przydzielenie pełnomocnika. Matka skarżącej nie jest w stanie ponosić kosztów utrzymania i opłat sądowych niepracującej córki, bowiem jest osobą schorowaną, utrzymującą się z emerytury 1.500 zł. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych A. W., dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. W. – pełnomocnik skarżącej, została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez: podanie informacji gdzie aktualnie mieszka A. W. i czym się zajmuje (pobiera naukę, czy poszukuje zatrudnienia, bądź już je znalazła), wyjaśnienie co oznacza twierdzenie, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu "osób obcych" – kim są te osoby i jakie ponoszą koszty związane z utrzymaniem A. W. (koszty mieszkania, wyżywienia, koszty podróży, ewentualnej edukacji, itp.), wyjaśnienie w ramach jakiego programu skarżąca otrzymała wizę z możliwością zatrudnienia, wykazanie stanu majątkowego oraz źródła i wysokości miesięcznych dochodów ojca skarżącej, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez A. W. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem. W odpowiedzi na wezwanie podano, iż obecnie A. W. mieszka w K.. Nie pobiera nauki, poszukuje pracy, której jeszcze nie znalazła. "Osoby obce" są znajomymi jej rodziców, zapewniają jej mieszkanie i wyżywienie. Skarżąca otrzymała wizę z możliwością zatrudnienia według programu [...], który obywatelom w wieku 18-35 lat umożliwia legalną pracę, pobyt w K. do 1 roku, poznanie kultury, co wiąże się z jej wykształceniem. Ojciec skarżącej przebywa na emeryturze. Otrzymuje świadczenie około 2 tys. zł, płaci podatki i ubezpieczenia, spłaca swoje zobowiązania i nie stać go na inne koszty. Odmawia udzielenia jakichkolwiek informacji odnośnie swojej osoby, a przede wszystkim uważa, że kodeks rodzinny nie upoważnia go do pokrywania kosztów sądowych, czy adwokata z wyboru w celu dochodzenia praw przez córkę. Podkreśla, że osobom bezrobotnym, a jego córka była bezrobotna w okresie od maja 2012 roku do lutego 2013 roku powinna przysługiwać pomoc państwa. A. W. nie posiada własnych oszczędności, kont, ani lokat. Wnosi zatem o uwzględnienie jej wniosku. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek A. W. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ze względu na niewykazanie przez wnioskodawczynię pełnych informacji o jej sytuacji majątkowej. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 października 2012 roku również oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zażalenie strony na postanowienie WSA w Krakowie zostało odrzucone postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 roku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 marca 2013 roku sygn. akt II OZ 113/13 zażalenie strony oddalił. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy podano, iż skarżąca przebywa aktualnie w K. w ramach projektu [...], umożliwiającego pobyt i podjęcie zatrudnienia w K.. Wskazano, że strona aktualnie nie pobiera nauki, poszukuje pracy, lecz jej jeszcze nie znalazła. Znajomi rodziców zapewniają jej mieszkanie i wyżywienie. W okresie od maja 2012 roku do lutego 2013 roku skarżąca była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie posiada zatem żadnych oszczędności. Odnosząc się do twierdzeń strony, orzekający zauważa, że powołane okoliczności nie są wystarczające, aby uznać, że A. W. jest osobą ubogą, której przysługuje pomoc Państwa w postaci prawa pomocy. Skorzystanie z programu [...] i pobyt za granicą wiąże się bowiem z wyłożeniem określonych środków finansowych, a skarżąca tę kwestię pominęła milczeniem. Nie wyjaśniła skąd pochodziły środki na zagraniczny wyjazd, skoro od maja 2012 roku do lutego 2013 roku była osobą bezrobotną, nieuzyskującą żadnych dochodów. Na podstawie ogólnodostępnych informacji na stronie internetowej [...] ustalono, iż osoby korzystające z programu [...] muszą uiścić opłatę za uczestnictwo w programie w polskich Złotych (465 zł). Obowiązane są także przed wyjazdem z Polski kupić bilet powrotny lub posiadać środki finansowe na zakup takiego biletu, przedstawić dowód na posiadanie środków finansowych w kwocie 2500 $ [...] (równowartość ok. 8 tys. zł) na porycie początkowych wydatków w K. oraz wyrazić zgodę na zakup przed wyjazdem do [...] polisy ubezpieczeniowej na pokrycie kosztów pomocy medycznej i opieki zdrowotnej, łącznie z hospitalizacją i transportem chorego do kraju na cały okres dozwolonego pobytu. Powyższe oznacza, że na skorzystanie z programu i pobyt na terenie innego kraju nie mogą sobie pozwolić osoby znajdujące się w ubóstwie. Aby wziąć udział w wyjeździe do K. skarżąca musiała dysponować środkami finansowymi w znacznej wysokości. Wątpliwości orzekającego nadal budzi kwestia kto pokrywa koszty zamieszkania i utrzymania skarżącej w K. i jakiego rzędu są to wydatki. Enigmatyczne twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że osoby obce, które są znajomymi rodziców A. W., zapewniają jej mieszkanie i wyżywienie nie są przekonywujące. Orzekający nie ma możliwości zweryfikowania informacji, że skarżąca nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu bliżej nieokreślonych osób, jednakże twierdzenia takie wydają się niewiarygodne w świetle zasad doświadczenia życiowego. W tej sytuacji należy więc stwierdzić, że złożone przez pełnomocnika skarżącej oświadczenia są wybiórcze i wymijające. Z tego też względu nie sposób przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy, mimo, że to na niej spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270)