II SA/Kr 722/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007r . sprawy ze skargi R.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. [ ] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I uchyla zaskarżone postanowienie , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego R.O. kwotę 455 zł ( czterysta pięćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 722/06 UZASADNIENIE Pismem z dnia ...........w odpowiedzi na wniosek R.O. z dnia ....... 2003 r. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr .......obręb ........, zajętą pod drogę powiatową nr ........, Starosta Powiatu K. stwierdził, iż A.O. i R.O. nie są uprawnieni do występowania z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Powołując się na przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133 póz. 872 z późn. zm.), zgodnie z którym odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przysługuje byłym właścicielom nieruchomości, którzy byli właścicielami tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. organ wskazał, że w/wymienieni stali się właścicielami przedmiotowej działki nr ...... w dniu ........ października 1999 r. (akt notarialny Rep. A nr.......), a skoro roszczenie o wypłatę odszkodowania ma charakter osobisty i przysługuje tylko osobie wywłaszczonej to prawo do odszkodowania za pozbawienie prawa własności w/w nieruchomości przysługuje E.S. , bowiem to on był osobą wywłaszczoną i to on winien wystąpić ze stosownym wnioskiem w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. W odwołaniu z dnia .......... 2006 r. R.O. , wskazując, że powyższe pismo w swojej istocie stanowi decyzję administracyjną, domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Odwołujący się zarzucił, iż przedmiotową decyzję wydano bez podstawy prawnej, bez pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia oraz , że decyzja ta nie zawiera uzasadnienia prawnego. Postanowieniem z dnia ................działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że niedopuszczalność odwołania może nastąpić zarówno z przyczyn podmiotowych, jak też przedmiotowych i niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje m. in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia. Wskazał także, iż w myśl art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, co oznacza, że odwołanie jest niedopuszczalne od takiej czynności organu administracji publicznej, która decyzją administracyjną nie jest. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 104 § l kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, decyzja zaś rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Odnosząc przytoczone zasady do okoliczności nin. sprawy Kolegium stwierdziło, że wskazane pismo Starosty Powiatu K. z dnia ........2005 r. dotyczące ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę powiatową nr ..... nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a jest wyłącznie pismem informującym w w/w sprawie. Z tej też przyczyny, zd. Kolegium, w nin. sprawie zachodziła niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych. W skardze od powyższego postanowienia wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R.O. zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 61 oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960, Nr 30 póz 168) poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż pismo Starosty Powiatu K. z dnia ........2005 roku, stwierdzające, iż R.O. i A.O. nie są osobami uprawnionymi do występowania z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego lecz jedynie "pismo informujące" od którego nie przysługuje odwołanie, rażące naruszenie art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960, Nr 30 póz 168) poprzez uznanie, że pismo Starosty K. z dnia ........2005 roku, odpowiada wymaganiom formalnym przewidzianym dla aktu rozstrzygającego kwestię legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania oraz naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960, Nr 30 póz 168), polegające na błędnej kwalifikacji ustalonego stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem wypłaty odszkodowania wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie aktu z dnia .........2005 roku wydanego przez Starostę Powiatu K. (znak:........) i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżący wskazał, że Starosta Powiatu K. pismem z dnia .........2005 r. odmawiając skarżącemu prawa do występowania o odszkodowanie, załatwił sprawę indywidualną w rozumieniu art. 104 Kpa i w tej sytuacji rozstrzygnięcie nie mogło zapaść w innej formie aniżeli przypisana w tym przepisie, jako, ze organ ukształtował indywidualną sytuację prawną skarżącego. Powołał się w tej materii na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1985 r. II CR 320/85 w którym stwierdzono, iż użycie takiej czy innej nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji, jeżeli jest to zgodnie z art. 104 Kpa akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu administracji państwowej. Skarżący przytoczył także szereg argumentów dla uzasadnienia swojego stanowiska, że jest uprawnionym do wystąpienia z żądaniem o odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, że nawet gdy dana sprawa administracyjna wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji to nie oznacza to, iż każde wyjaśnienie kierowane przez organ do stron, zwłaszcza gdy wskazano w nim przepisy regulujące daną materię, stanowi rozstrzygniecie merytoryczne. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 c/ ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona albowiem organ odwoławczy błędnie uznał, że pismo Starosty Powiatu K. z dnia .......2005 r. nie stanowi decyzji, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem przez ten organ niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych, podczas gdy przedmiotowe pismo stanowi decyzję w rozumieniu art.104 Kpa i stosownie do zasady z art. 127 §1 Kpa od decyzji tej skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia odwołania, które podlegało rozpoznaniu przez organ odwoławczy, po stwierdzeniu, że zachowany został termin do jego złożenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia ........ 2003 r. wystąpił do Starosty Powiatu K. przyznanie odszkodowania za zajęcie pod drogę publiczną działki nr ..... położoną w K. oraz o wystąpienie do Wojewody ....... z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa własności przedmiotowej działki. Jakkolwiek w aktach brak jest formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania to wynika z nich, że organ wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie i traktował skarżącego jak stronę tego postępowania skoro występował do skarżącego z zawiadomieniem o realizacji przedmiotowego wniosku po wydaniu decyzji przez Wojewodę ...........decyzji stwierdzającej nabycie przedmiotowej działki z mocy prawa przez Powiat K. , a następnie na podstawie art. 36 § 2 Kpa zawiadomił skarżącego, że z uwagi na brak środków finansowych załatwienie przedmiotowej sprawy nastąpi w terminie do 30 czerwca 2006 r. Niewątpliwie zatem pismo z dnia ...........2006 r. podpisane z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii, Katastru .......... Gospodarki Nieruchomościami stwierdzające brak legitymacji skarżącego do wystąpienia z zadaniem wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę w istocie swojej ma charakter kończącego postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego. Przedmiotowe pismo jakkolwiek nie zostało oznaczone jako decyzja to ma taki charakter skoro zostało skierowane do wnioskodawcy, określony został organ, który wydał decyzję, powołano podstawę prawna rozstrzygnięcia tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm./, przedmiotowe pismo zawiera uzasadnienie rozstrzygnięcia oraz podpisane zostało przez osobę, wg treści pieczęci, upoważnioną przez organ tj. Starostę Powiatu K. Stosownie do treści art. 104 Kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. O istocie aktu prawnego przesadza nie jego forma lub nazwa, ale jego treść. Pogląd taki jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sąd w składzie rozpoznającym nin. sprawę w pełni pogląd ten podziela. /vide wyrok NSA z dnia 3.08.2000 r. III SAB 34/01-LEX nr 79247, wyrok NSA z 12.11.1998 r. III S.A. 9672/98-LEX nr 43730, wyrok NSA z dnia 30.11.2001 r. IV S.A. 2201/99-niepubl/ i w nin. sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja tj. pismo z dnia ........2005 r. nie zostało oznaczone jako decyzja, ale jak wyżej wskazano stanowi decyzję w sprawie wniosku skarżącego o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 135 Kpa, poprzez przyjęcie, ze zachodzi niedopuszczalność odwołania ze względów przedmiotowych, podczas gdy w istocie postępowanie przed organem l instancji z wniosku skarżącego zostało zakończone decyzją od której skarżącemu przysługiwało odwołanie, które podlegało merytorycznemu rozpatrzeniu po stwierdzeniu zachowania terminu do jego złożenia a naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi przywołanych przez skarżącego na uzasadnienie wniosku o uchylenie aktu Starosty Powiatu K. z dnia ...........2005 r. stwierdzić należy, że zgodnie z cyt. wyżej zasadą z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Sąd uprawniony jest do badania aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przedmiotowa skarga dotyczyła zaś postanowienia z dnia ............2006 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania tj. postanowienia o charakterze formalnym. Zajęcie zatem stanowiska w kwestii merytorycznej, bo odnoszącej się do legitymacji skarżącego do wystąpienia z żądaniem o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę wykraczałoby poza granice sprawy, a zatem było niedopuszczalne. Wskazane wyżej uchybienie natury procesowej musiało spowodować uchylenie zaskarżonego postanowienia, a rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien mieć na uwadze rozważania i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1/ c/ cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt l sentencji wyroku, a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy orzekł o kosztach postępowania jak w pkt II sentencji wyroku.