II SA/Kr 736/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi J. J. K. na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2014 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Kr 101/14 I. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 500,00 zł (pięćset złotych); II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego J. J. K. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący J. K. w dniu 28 maja 2015 r. wniósł, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt II SAB/Kr 101/14. Skarżący zarzucił, że postępowanie administracyjne znak: [...], którego przedmiotem było naruszenie stosunków wodnych poprzez zalewanie jego działki wodami m.in. z drogi krajowej nr [...] i drogi gminnej, prowadzone jest z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi najwyższej przewidzianej art. 154 § 6 ppsa kary grzywny. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w wyroku z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt II SAB/Kr 101/14 sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność i wyznaczył Wójtowi Gminy termin 30 dni na załatwienie sprawy, a pomimo to do dnia wniesienia skargi, organ nie zakończył postępowania. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 ppsa, przed wniesieniem skargi pismem z 19 maja 2015 r., wezwał organ do wykonania wyroku (niezwłocznego wydania decyzji). Skarżący zaznaczył też, że akta administracyjne ze sprawy o sygn. akt II SAB/Kr 101/14, oznaczonej znakiem: [...], zostały przesłane organowi w listopadzie 2014 r., a zatem najpóźniejszy termin wykonania wyroku, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, upłynął w styczniu 2015 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie ewentualne oddalenie skargi. Ustosunkowując się do jej zarzutów wyjaśnił, iż po otrzymaniu akt sprawy podjął czynności w sprawie, a mianowicie zwracał się do skarżącego o sprecyzowanie przedłożonych wcześniej pism, a także do innych organów: Starosty oraz GDDKIA Oddział w K. (pisma z 27 lutego 2015 r.), ponadto rozpisano rozprawę w dniu 1 czerwca 2015 r. z udziałem skarżącego jako właściciela działki nr [...], mającą na celu sprecyzowanie jego wniosku. Organ stwierdził zatem, że wykonał wyrok, tzn. podjął czynności mające na celu sprecyzowanie stanu faktycznego i prawnego. Pismem z dnia 17 września 2015 r. Wójt Gminy poinformował, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja w dniu 17 września 2015 r., znak: [...] (k. 26-34 akt sądowych). Skarżący z kolei, w piśmie z dnia 21 września 2015 r., wniósł o zwrot kosztów postępowania i wskazał na nieprawidłowości w działaniu organu (k. 35-44 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawą prawną wniesienia skargi na bezczynność organu po wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego pozostaje przepis art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; w skrócie: ppsa). Zgodnie z powołanym przepisem w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów(§ 6). Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa rozpoznawana skarga została poprzedzona pismem z dnia 19 maja 2015 r., w którym skarżący wezwał Wójta Gminy do wykonania wyroku (niezwłocznego wydania decyzji) oraz zażądał wymierzenia najwyższej przewidzianej ww. przepisami kary grzywny (art. 154 § 6 ppsa). Skarżący prawidłowo zatem i we właściwym terminie wezwał organ do wykonania wyroku. Nastąpiło to bowiem po doręczeniu temu organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami administracyjnymi, a przed wniesieniem skargi do sądu. Tym samym wymóg formalny wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu wyroku, określony w art. 154 § 1 ppsa, został przez skarżącego spełniony. Odnosząc się do kwestii zasadności skargi wyjaśnić należy, że niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, publ. Lex nr 77621). Jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych - w ciągu dwóch miesięcy), przy czym termin ustawowy należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi ( por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 489/09, publ. LEX nr 597633). W nin. sprawie Sąd w wyroku z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt II SAB/Kr 101/14 wyznaczył Wójtowi Gminy termin 30 dni na załatwienie sprawy, a organ zakończył postępowanie przez wydanie decyzji administracyjnej dopiero w dniu 17 września 2015 r. Z dowodu doręczenia organowi akt administracyjnych w dniu 1 grudnia 2014 r. wynika, że termin wykonania wyroku, zgodnie z ww. orzeczeniem, upłynął w dniu 31 grudnia 2015 r., podczas gdy decyzja wydana została w dniu 17 września 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że wykonał wyrok poprzez podjęcie czynności mających na celu sprecyzowanie stanu faktycznego i prawnego. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, iż podjęte przez Wójta Gminy czynności (wysłanie kilku pism oraz po złożeniu skargi-przeprowadzenie rozprawy), nie mogą być uznane za wykonanie ww. wyroku. Sąd bowiem w ww. wyroku zobowiązał organ, aby ten w terminie 30 dni zakończył sprawę decyzją administracyjną, a nie, aby podjął w niej jedynie czynności procesowe. Podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialno-prawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej w oparciu o art. 154 § 1 ppsa jest upływ terminu wyznaczonego przez sąd administracyjny do wydania aktu, a okoliczność ta, w nin. sprawie, nie budzi żadnych wątpliwości. Odnosząc się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę oraz na rozprawie, podnieść należy, że każdy organ administracyjny ma obowiązek przestrzegania terminów załatwienia sprawy administracyjnej, przewidzianych w kpa, a w sytuacji stwierdzenia przez sąd bezczynności organu, to jedynie przeprowadzenie postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w terminie zakreślonym przez sąd został wydany akt administracyjny, stanowi wykonanie wyroku sądu. Przedmiotowa sprawa toczy się natomiast od kilku lat, wyrok stwierdzający bezczynność organu zapadł 9 września 2014 r., akta administracyjne zostały zwrócone w dniu 1 grudnia 2014 r., a organ dopiero w styczniu 2015 r. (w dniu 2 stycznia 2015 r. wysłano i doręczono skarżącemu pismo z dnia 30 grudnia 2014 r.) rozpoczął dążyć do sprecyzowania wniosku skarżącego, ustalania stron postępowania i własnej kompetencji, a następnie po upływie prawie dwóch miesięcy podjął kolejne czynności w sprawie, a decyzję podjął dopiero w dniu 17 września 2015 r. Dodać w tym miejscu także należy, iż zgodnie z art. 154 § 3 ppsa wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z tego wynika, iż oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, należy kierować się stanem istniejącym w czasie jej wnoszenia. W tym czasie, tj. w dniu 28 maja 2015 r. organ nie zakończył postępowania administracyjnego poprzez wydanie aktu administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych z wniosku skarżącego (w przedłożonych aktach jest to wniosek z dnia 25 lipca 2013 r.). W ocenie Sądu brak było natomiast podstaw aby uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie było kontynuowane i ostatecznie zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, dlatego naruszenie prawa nie oceniono jako rażące. Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd, uwzględniając skargę z § 1 tego przepisu, wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Konstrukcja tego przepisu oznacza, że sąd jest zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny. Grzywna stanowi więc w istocie karę wymierzoną organowi za ignorowanie ("niewykonywanie") przez niego wyroku sądowego. Jej wysokość jednak może być niższa od maksymalnej jej wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa Sąd powinien przy jej ustalaniu brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim wyjaśnienia organu co do przyczyn niewykonania wyroku, a także fakt, czy po jej wniesieniu, a przed rozpoznaniem przez sąd, wyrok sądu został wykonany (tak też przyjął NSA w postanowieniu z 20 czerwca 2008 r., I OZ 449/2008, Lex Polonica nr 3057992). Biorąc więc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia najwyższej przewidzianej przepisami kary grzywny, a grzywnę wymierzoną w pkt I sentencji wyroku uznał za adekwatną w stosunku do stopnia naruszenia prawa w nin. sprawie. Dlatego w sprawie niewykonania wyroku o sygn. akt II SAB/Kr 101/14 orzekł o grzywnie na podstawie art. 154 § 1 i 6 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.