II SA/Kr 745/11

Kraków, dnia 27 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 kwietnia 2007 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek "A" Sp. z o.o. w K. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała na zawiły charakter sprawy oraz podniosła, że brak środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru spowodowany jest brakiem przychodów ze sprzedaży lokali w budynku wielomieszkaniowym. Wysokość kapitału zakładowego Spółka określiła na 1 200.000 złotych, a wartość środków trwałych na 3 174,206,20 zł. Celem uzyskania dodatkowych wyjaśnień na temat sytuacji materialnej, referendarz sądowy wezwał Spółkę o przedstawienie dodatkowych dokumentów, w tym m.in. wyciągu z kont bankowych Spółki za okres ostatnich trzech miesięcy oraz obejmujących obecny stan, zeznania podatkowego na rok 2011, zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT za ostatnie trzy miesiące (tj. grudzień 2012 r., styczeń i luty 2013 r.), zaświadczenia o wysokości funduszy w kasie spółki, bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2011. W oparciu o przedmiotowe zarządzenie wnioskodawca pismem z dnia 14 marca 2014r. został wezwany do przedłożenie wskazanych dokumentów. Przedmiotowe pismo "A" Sp. z o.o. w K. odebrała w dniu 2.04.2013r. Ponieważ wnioskodawca nie poczynił zadość wezwaniu zarządzeniem Referendarza Sądowego z dnia 10 maja 2013 r. pozostawioino wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W sprzeciwie wniesionym od powyższego zarządzenia "A" Sp. z o.o. w K. podniosła, że wezwanie do uzupełnienia braków wniosku nie wskazywało terminu w jakim Spółka ma przedłożyć żądane dokumenty, jak również nie określało rygoru nie dochowania terminu. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 8 lipca 2013 r. Spółka została ponowienie wezwana do przedłożenia odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie Spółka przedstawiła zeznanie CIT za rok 2012, sprawozdanie finansowe za rok 2012, deklarację dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2013 r., oraz wyciągi z rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniosek "A" Sp. z o.o. w K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej uregulowane zostały w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym osoba prawna może domagać przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać przede wszystkim należy, że to ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zobowiązany jest do wykazania, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Podkreślić również należy, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową i może być zastosowane jedynie wtedy, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy faktycznie nie posiada żadnych możliwości finansowych pokrycia kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem. W niniejszej sprawie, na podstawie złożonego przez Spółkę oświadczenia i dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy Spółki nie sposób przyjąć, że nie ma ona możliwości wyłożenia środków niezbędnych na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z przedstawionych dokumentów wynika, że wartość pozostających w jej dyspozycji spółki środków trwałych wynosi 3 174,206,20 zł, natomiast wartość kapitału zakładowego na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosi 1 200 000 zł co w obu przypadkach znacząco przewyższa wysokość kosztów, jakie wiążą się z ustanowieniem takiego pełnomocnika. Jak podkreśla się w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego posiadany majątek może przynosić pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2011r., sygn. I FZ 10/11, z dnia 29 maja 2009r., sygn. I OZ 563/09). Co jednak najistotniejsze w realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że Spółka dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi do opłacenia kosztów pomocy prawnej, co m.in. obrazują przedstawione przez nią wyciągi z rachunku bankowego Banku [...] wskazujące, iż wysokość dostępnych środków na rachunku Spółki w okresie od kwietnia 2013 do czerwca 2013r. kształtowała się od poziomu 7 299,26 zł (wyciąg z dnia 3 kwietnia 2013 r. ) do poziomu 245 538,35 zł (wyciąg z dnia 9 maja 2013 r.). Środki te, jak wynika z wyciągów, Spółka niejednokrotnie przeznaczała na zakładanie lokat typu overnight. Kolejną okolicznością, która wskazuje na fakt, iż "A" Sp. z o.o. w K. jest w stanie uiścić koszty pomocy prawnej jest wartość środków trwałych, jakimi dysponuje Spółka wynosząca 3 177 206,20 zł. Mając na uwadze powyższe oraz dane przedstawione w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za rok 2012, deklaracjach podatku od towarów i usług za miesiąc marzec, kwiecień i maj oraz informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym za rok 2012 stwierdzić należy, iż Spółka nie spełnia ustawowych przesłanek koniecznych dla przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W ocenie Sądu, skoro Spółka posiada środki na funkcjonowanie w obrocie, co jednoznacznie wynika z przedstawionych przez nią dokumentów, to jest również w stanie ponieść wydatki związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W opinii Sądu wydanie kwoty na opłacenie pełnomocnika nie jest w stanie w jakikolwiek sposób negatywnie zakłócić bieżącej działalność Spółki. Podkreślić należy także, że "A" Sp. z o.o. w K. jest osobą prawną – spółką prawa handlowego, powołaną celem prowadzenia działalności gospodarczej, a więc w celu zarobkowym, nastawionym na przynoszenie zysków swoim udziałowcom, w tej więc sytuacji, w której wolą tychże udziałowców jest dalsze podtrzymywanie bytu prawnego spółki oraz jej funkcjonowania w obrocie gospodarczym, winni oni uzupełnić ewentualne niedobory środków niezbędnych na pokrycie jej uzasadnionych wydatków, do których należy zaliczyć także wydatki związane z toczącymi się postępowaniami sądowymi. Brak jest bowiem racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników, poprzez ich pokrycie ze środków publicznych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 536/13). Podsumowując, wskazać należy, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania" danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych, a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak, w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, z całą pewnością nie zachodzi. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a.