II SA/Kr 755/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. B., C. B., B. B. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] Starosta G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia "proporcjonalnych korzyści odnoszonych przez właścicieli działek, przez które przebiega rów melioracyjny oraz szczegółowego zakresu i terminu wykonania obowiązku dla rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L. ". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toczącym się postępowaniu w trybie art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, mającym na celu ustalenie szczegółowych zadań i zakresów dotyczących utrzymania rowu melioracyjnego i nałożenie stosownych obowiązków, zmieniły się okoliczności sprawy. Wskazano, iż w dniu [...] maja 2007 r. rów nr [...] w miejscowości L. został skreślony z ewidencji urządzeń melioracji wodnych na podstawie § 6 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów (Dz. U. z 2005r., Nr 7 poz.55). W związku z tym organ I instancji umorzył podstępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż urządzenie, będące przedmiotem postępowania, straciło charakter urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. J.B. , C.B. , J.K., B.B. złożyli do Wojewody odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o "unieważnienie decyzji Starosty Powiatowego w G". W uzasadnieniu wniosku m.in. podano, że wyłączenie rowu nr [...] z systemu jest sprzeczne z prawem, nie rozstrzyga istoty sprawy, tj. zalewania nieruchomości. Wniosek o unieważnienie decyzji jest ponadto uzasadniony "brakiem uzasadnionego technicznie wyłączenia urządzeń." Odwołujący się podnosili też m.in., że decyzja umarzająca postępowanie nie załatwia sprawy zalewania ich nieruchomości, które będą w dalszym ciągu zalewane wodą z przedmiotowego rowu, skreślenia rowu z ewidencji dokonano bez podstawy prawnej, a protokół komisji spisany został bez wizji w terenie. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.105 k.p.a. oraz art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 239. poz. 2019 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołań: C.B. , J.K. , B.B. , J.B. od decyzji Starosty G. z dnia [...] lipca 2007 ., znak: [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania urządzenie, którego sprawa dotyczyła, straciło charakter urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Miało to miejsce w związku z wykreśleniem w dniu 29 maja 2007 r. z ewidencji urządzeń melioracji wodnych rowu nr [...]. W aktach sprawy znajduje się pismo Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z dnia 5 czerwca 2007 r. wraz z kserokopią protokołu w sprawie skreślenia z ewidencji urządzeń melioracyjnych rowu melioracyjnego nr [....] w miejscowości L. , gmina B. , pow. g. . Z treści protokołu wynika, że komisja składająca się z przedstawicieli Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. postanowiła skreślić rów nr [...] w L. z ewidencji urządzeń melioracyjnych - gdyż urządzenie znajduje się na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami i na terenach obiektów produkcyjnych (teren został faktycznie zabudowany). Stanowiący podstawę skreślenia .§ 6 ust.2 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych, gruntów (Dz. U. z 2005 r. Nr 7 poz.55) stanowi, że podstawę do wpisu stanowią, w zakresie zmniejszenia stanu ewidencyjnego, dane wynikające z protokołów dotyczących uzasadnionego technicznie wyłączenia urządzeń w wyniku zmian dotychczasowego sposobu wykorzystywania gruntów, dokonanych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, spisanych przez organ prowadzący ewidencję. W związku z powyższym, jako że rów nr [...] przestał mieć charakter urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, art. 77 ust. 2 Prawa wodnego nie może mieć w odniesieniu do tego rowu zastosowania, a prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Prawidłowo zatem Starosta postępowanie umorzył. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem odwołujących się, że umorzenie postępowania nie załatwia sprawy. Przebudowa rowu, gwarantująca odprowadzanie wód, nie powodujące zalewania przyległych posesji, jest jedynym rozwiązaniem istniejącego od wielu lat problemu. Jednak zauważono, że postępowanie prowadzone przez Starostę G. , toczyło się w oparciu o przepis ustawy, odnoszący się do urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Skoro urządzenie to w sensie prawnym przestało istnieć, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem. Organ II instancji wskazał na możliwość zastosowania art. 64 Prawa wodnego celem załatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniami mieszkańców, zgodnie z którym utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji, w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści; ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Organ podniósł, że nie można się zgodzić z twierdzeniem, że skreślenie rowu z ewidencji nastąpiło bez podstawy prawnej. Przywołany przepis rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów daje podstawę do skreślenia. Również przesłanki, wymagane tym przepisem, uprawniające do skreślenia urządzenia z ewidencji, zostały wykazane w postępowaniu. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] złożyli J.B. , C.B. , B.B. i S K, . Skarżący zarzucili w/w decyzji naruszenie art. 70, art. 73 i art. 77 Prawa wodnego, art 6-11 k.p.a., rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz.U. Nr 7, poz. 55 z 2005 r.), wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - sygn. akt II SA/Kr 860/4 z 2007 r., oraz art. 2, art. 7 i art. 64 Konstytucji. W uzasadnieniu wskazano, iż zaskarżone decyzje nie rozstrzygają istoty sprawy, tj. zalewania nie zmeliorowanych terenów o pow. 4 ha położonych 10m poniżej zmeliorowanych pól uprawnych wsi L. i K. należących do Spółki Wodnej w L. i Spółki Wodnej w K. gm. G. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w toku postępowania, którego sprawa dotyczyła, rów utracił charakter urządzenia melioracji szczegółowej w rozumieniu art. 73 ust. 1 Prawa wodnego, gdyż znajduje się na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami i na terenach obiektów produkcyjnych, co rzutowało na ocenę, iż postępowanie administracyjne toczące się na podstawie art. 77 ust. 2 Prawa wodnego w sprawie ustalenia "proporcjonalnych korzyści odnoszonych przez właścicieli działek, przez które przebiega rów melioracyjny oraz szczegółowy zakres i termin wykonania obowiązku dla rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L. stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia "proporcjonalnych korzyści odnoszonych przez właścicieli działek, przez które przebiega rów melioracyjny oraz szczegółowego zakresu i terminu wykonania obowiązku dla rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L". Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także argumentację zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę. Postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, o czym zawiadomiono strony postępowania pismem z dnia 28 listopada 2006 r. Zgodnie z powyższa regulacją, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Jeżeli obowiązek, o którym mowa wyżej, nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło zatem sprawy utrzymywania urządzeń melioracji wodnych. Oznacza to, że w przypadku, gdy w toku tego postępowania wszczętego z urzędu przestała istnieć sprawa utrzymywania urządzeń melioracji wodnych ze względu na to, że rów melioracyjny nr [...] w miejscowości L. stracił charakter urządzenia melioracyjnego, przestał istnieć przedmiot prowadzonego postępowania, co z kolei obligowało organy administracji do umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Zarzuty skarżących koncentrują się na wadliwości postępowania ewidencyjnego, której konsekwencją było wykreślenie z ewidencji urządzeń melioracyjnych rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L . Prawidłowość postępowania ewidencyjnego nie jest jednak przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że ewidencja urządzeń melioracji wodnych prowadzona jest przez organ administracji publicznej, jakim jest marszałek województwa (art. 70 ust. 3 Prawa wodnego). Czynności ewidencyjne mają w tym stanie rzeczy niewątpliwie charakter czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i jako takie podlegają odrębnej skardze do sądu administracyjnego. Nie można postawić organom administracji rozstrzygającym przedmiotową sprawę zarzutu działania niezgodnego z prawem, w sytuacji gdy oparły one swoje rozstrzygnięcia na danych pochodzących z ewidencji urządzeń melioracji wodnych. Dane te nie podlegają bowiem weryfikacji przez organ administracji rozstrzygający sprawę administracyjna w trybie art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Wskazać należy, że organy wydające decyzję w niniejszej sprawie oparły się na informacji o wykreśleniu rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L. z ewidencji urządzeń melioracji wodnych zawartej w piśmie Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z dnia 5 czerwca 2007 r. oraz na protokole Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. stwierdzającym wyskreślenie rowu nr [...] w L. z ewidencji urządzeń melioracyjnych. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. został utworzony mocą uchwały Sejmiku Województwa Nr [...]z dnia [...] 1999 r. w oparciu o art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. Nr 91, poz. 576 z późn. zm.). Z treści § 7 i 9 tej uchwały oraz § 5 ust. 1 pkt 2 Statutu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. wynika, że Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. w imieniu Marszałka Województwa m.in. prowadzi ewidencję urządzeń melioracji wodnych. W sytuacji, gdy organ właściwy do prowadzenia ewidencji urządzeń melioracji wodnych poinformował organy właściwe w niniejszej sprawie o wykreśleniu rowu melioracyjnego nr [...] w miejscowości L. z ewidencji urządzeń melioracji wodnych, nie można zarzucić tym organom dowolności w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Powoływany przez skarżących wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 860/04 zapadł w innej sprawie administracyjnej i nie dotyczył zagadnień postępowania prowadzonego w trybie art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.