II SA/Kr 755/15

sygn. akt II SA/Kr 755/15 Kraków, dnia 9 października 2015r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu od zamiaru przystąpienia do użytkowania postanawia: oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi E.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu od zamiaru przystąpienia do użytkowania. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójka nieletnich dzieci. Skarżąca według oświadczenia jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Dochodu męża skarżąca nie ujawniła, oświadczając jedynie, iż z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 250 m2. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2015r. wezwano skarżącą do udokumentowania za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, przedstawienia historii wszystkich rachunków bankowych skarżącej oraz jej męża za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem, wyjaśnienia jaki rodzaj pracy dorywczej wykonuje, oświadczenia czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, przedłożenia zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez męża skarżącej, przedłożenia zeznania podatkowego za rok 2014 skarżącej i jej męża, oświadczenia czy skarżąca lub jej mąż są właścicielami pojazdu mechanicznego, jeśli tak to niech poda markę i ich rok produkcji, oświadczenia czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż z mężem ma rozdzielność majątkową. Nie żyje z nim w na tyle dobrych stosunkach by przedstawić jego zarobki .Do pisma skarżąca dołączył plik kserokopii następujących dokumentów – Wyrok zaoczny z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżąca a jej mężem – P.L. , decyzja Starosty Powiatu N. z dnia 3 października 2013 r. o utracie przez skarżącą prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, kartę rejestracji bezrobotnego, decyzję Burmistrza Miasta N. o ustaleniu wysokości podatku od nieruchomości za rok 2015, zawiadomienie Burmistrza Miasta N. o wysokości opłat za odpady komunalne, fakturę Vat z 30 czerwca 2015 r. za dostawę wody - 183,40 zł, fakturę Vat za dostawę energii elektrycznej wraz z blankietami wpłat - 243,64 zł Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Orzekający uznał, że E.L. nie zrealizowała w całości wezwania o złożenie oświadczeń i przedstawienie dokumentów. We wniesionym w terminie sprzeciwie skarżąca wskazała, że przedłożyła wszelkie posiadane dokumenty i złożyła wszelkie stosowne oświadczenia. Podniosła, że ze względu na konflikt z mężem nie jest w stanie przedstawić dokumentów, które go dotyczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd zauważa, że użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania, czy leczenia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). Niezależnie od braku możliwości podania danych i przedłożenia dokumentów, dotyczących męża, E.L, nie zrealizowała również innych elementów zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2015r. Nie przedstawiła historii rachunków bankowych skarżącej za ostatnie trzy miesiące ani nie wskazała, czy ewentualne nie przedłożenie takiego dokumentu wynika z braku posiadania rachunków. Nie przedłożyła zeznania podatkowego ani nie oświadczyła, z jakich przyczyn dokumentu takiego nie może przedstawić, nie odniosła się do wezwania o oświadczenie, czy ona bądź jej mąż są właścicielami pojazdu mechanicznego, nie wskazała, czy korzysta z pomocy społecznej ani nie wyjaśniła, jaki rodzaj pracy dorywczej wykonuje. Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie sprzeciwu, jakoby złożyła wszystkie stosowne oświadczenie. Brak współpracy ze strony skarżącej, przejawiający się w niezrealizowaniu szczególnie tych elementów wezwania, których spełnienie nie przedstawiało trudności (złożenie oświadczeń) uniemożliwia Sądowi wyczerpującą ocenę majątkowej i zarobkowej sytuacji skarżącej. Uznać więc należało, że przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie nie zostały wykazane. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.