II SA/Kr 755/25
WyrokWSA w Krakowie2025-10-15
Skład orzekający: Agnieszka Nawara – Dubiel, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w sposób zróżnicowany ustala dopuszczalną wysokość zabudowy dla sąsiadujących nieruchomości, narusza prawo i interes prawny właściciela nieruchomości, którego zabudowa została ograniczona?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zróżnicowanie dopuszczalnej wysokości zabudowy dla sąsiadujących nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności uchwały, a podniesione zarzuty dotyczące estetyki czy ładu przestrzennego nie stanowiły podstawy do uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grzegórzki – Centrum". Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na nierówne traktowanie jej nieruchomości poprzez ustalenie niższej dopuszczalnej wysokości zabudowy w porównaniu do sąsiednich działek, a także na negatywny wpływ planu na planowaną budowę Filharmonii Krakowskiej. Skarżąca posiadała legitymację do wniesienia skargi jako właścicielka nieruchomości objętych planem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na uchwałę Rady Miasta Krakowa Nr XIX/439/25 z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grzegórzki – Centrum". oddala skargę.
Pismem z dnia 22 maja 2025r. A. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 12 lutego 2025 r., nr XIX/439/25, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "GRZEGÓRZKI - CENTRUM" (dalej jako "Uchwała" lub "Plan"), która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 21 lutego 2025 r., poz. 1032, a która weszła w życie w dniu 8 marca 2025r. zaskarżają ją (po doprecyzowaniu na rozprawie) w zakresie § 27 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 11 lit.h w zw. z rysunkiem stanowiącym załącznik nr 1 do Uchwały.
Zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. I ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako "upzp") w zw. z art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 4, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegające na naruszeniu (ograniczeniu) sfery wykonywania prawa własności z pominięciem indywidualnych interesów skarżącej, skutkującym przekroczeniem granic władztwa planistycznego, czego skutkiem było:
a) ustalenie przez § 27 Planu (z pominięciem uwag złożonych 28.11.2024 r. przez skarżącą do projektu Planu) rażąco różnych wysokości dopuszczalnej zabudowy dla tzw. terenu zabudowy A w ramach terenu oznaczonego symbolem I UZ-UA-KO oraz pozostałej części tego terenu oraz
b) ustalenie, że obszar oznaczony symbolem 1 UZ-UA-KO to teren usług zdrowia i pomocy społecznej lub usług biurowych i administracji lub obsługi komunikacji w sytuacji, gdy dla działki o nr [...] Obr [...] Ś. (znajdującej się w centralnym miejscu tego obszaru) została wydana (na kilkanaście dni przed wejściem w życie Planu) ostateczna decyzja pozwolenia na budowę na obiekt o przeznaczeniu mieszkalny;
2. art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 4 i pkt 5, art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. upzp oraz art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) jak również art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, poprzez pominięcie wpływu § 27 na budowę inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp — budynku Filharmonii Krakowskiej im K. S., co ma nastąpić m.in. na działkach o nr [...] i [...], czyli obok terenu oznaczonego symbolem IUZ-UA-KO (innego niż strefa zabudowy A), gdzie dopuszczono budowę obiektów o wysokości do 35 m, co będzie powodowało, iż zabudowa na wskazanym obszarze będzie dominowała wizualnie nad ważnym dla dorobku kulturowego Miasta Krakowa budynkiem Filharmonii Krakowskiej im K. S..
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż skarżąca posiada legitymację do złożenia skargi ze względu na to, że zaskarżona uchwała ingeruje w sferę jej praw jako właściciela nieruchomości położonej w granicach obszaru objętego planem – jest wyłącznym właścicielem lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. K. K. w K., dla którego Sąd Rejonowy dla K.-P. prowadzi księgę wieczystą o nr [...] oraz lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. K. K. w Krakowie, dla którego Sąd Rejonowy dla K.-P. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], powiązanych z udziałem w gruncie na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Wymieniona nieruchomość została objęta Planem, a konkretnie znajduje się w obszarze zabudowy określonym jako "Teren usług zdrowia i pomocy społecznej lub usług biurowych i administracji lub obsługi komunikacji" oznaczonym symbolem 1 UZ-UA-KO, do którego zastosowanie znajduje § 27 zaskarżonej Uchwały. A. R. jest właścicielem lokali, z którymi związany jest udział w nieruchomości, znajdującej się w obszarze regulowanym przez Plan. Skarżąca powołała szczegółowe dane co do decyzji pozwolenia na budowę wydanej na wniosek Fabryki [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która pozwoliła na wzniesienie obiektu mieszkaniowego na działce [...], oraz treść Planu, który ogranicza dopuszczalną wysokość zabudowy na działkach nr [...] i [...] oraz [...] do 17 m (a wysokość budynków do 20 m), prowadzą do powstania dysproporcji między sytuacją prawną nieruchomości położonych bezpośrednio obok siebie. Dysproporcja ta jest tym bardziej dobitna, jeśli weźmie się pod uwagę to, że na nieruchomości położonej od północnej strony działek o nr [...] i [...] oraz [...], czyli na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] i innych (adres: ul. K. K. w K.), które zostały zaliczone do obszaru oznaczonego symbolem "SMW", dopuszczona jest bardzo wysoka zabudowa mieszkaniowa i znajduje się tam bardzo wysoki budynek mieszkalny. Wg skarżącej decyzja gminy co do ograniczenia na mocy planu miejscowego możliwości zabudowy określonych działek nie może zatem być arbitralna, ale musi być w sposób należyty uzasadniona z odwołaniem do kryteriów zawartych w upzp (przede wszystkim jej art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9). W ramach procedury składania uwag do projektu zaskarżonej Uchwały została zakwestionowana wysokość budynku możliwego do posadowienia na działce nr [...] i wniesione zostało, aby wysokość ta została ograniczona do 20 m (w miejsce ponad 30). Uwaga ta (autorstwa skarżącej, pochodząca z dnia 28 listopada 2024 r.) nie została uwzględniona, a uzasadnienie tego rozstrzygnięcia było co najmniej lakoniczne i absolutnie błędne. Brzmiało ono: "Uwaga pozostaje nieuwzględniona. Pozostawiono ustalone parametry wysokości jako prawidłowe dla terenu IUZ-UA-KO. Zapisy projektu planu umożliwiają realizację nowej zabudowy na działce, a zastosowany parametry są adekwatne do wielkości działki i usytuowania, umożliwiając harmonijne zagospodarowanie obszaru. Ponadto zastosowane w projekcie planu wysokości odpowiadają wielkościom ustalonym w decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie której wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę." (por. pkt 50 dokument "Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grzegórzki — Centrum", stanowiący załącznik nr 2 do zaskarżonej Uchwały).
Powyższe stanowisko Gminy ujawnione w załączniku nr 2 do zaskarżonej Uchwały jest zupełnie nieuzasadnione i niezrozumiale. Nie sposób odtworzyć toku rozumowania organu ustalającego treść Planu, ani ocenić jego poprawności. Nie wiadomo w jaki sposób zabudowa w wysokości ponad 30 metrów miała by być "adekwatna do wielkości działki i jej usytuowania" w sytuacji, gdy zabudowa na wszystkich działkach otaczających działkę nr [...] jest radykalnie niższa i zgodnie z 27 Planu ma taka pozostać (jak była o tym mowa wyżej, wysokość zabudowy dla tzw. "Strefy A" ma wynosić co najwyżej 17 metrów, a wysokość budynków 20). W takiej sytuacji nie sposób także dopatrywać się "harmonijnego zagospodarowania obszaru" skoro na działce [...] ma powstać budynek (zgodnie z powołanym pozwoleniem na budowę) w wysokości 30,25 m, zaś na działce [...], oraz [...] i [...] mogą powstać budynki maksymalnie o wysokości 20 m, a na kolejnych działkach położonych wzdłuż ulicy K. K., czyli na dziatkach o nr [...], [...] i innych już od kilkunastu lat posadowiony jest budynek mieszkaniowy o wysokości ponad 30 metrów. Takie uksztaltowanie terenu to zupełne zaprzeczenie harmonii, a nie jej realizacja. Na kolejnych nieruchomościach położonych wzdłuż tej samej ulicy (w tej samej linii zabudowy) dopuszczalna wielkość budynku rażąco się od siebie różni. Skutkuje to tym, że budynki położone na działkach nr [...] z jednej strony i [...], [...] z drugiej będą przysłaniać (zaciemniać) budynek istniejący obecnie na działce nr [...] i obiekty, które mogą powstać w przyszłości na działce [...] i [...]. W ocenie skarżącej za niedopuszczalne należy uznać powoływanie się na decyzję pozwolenia na budowę, która w chwili uchwalania Planu nie była jeszcze prawomocna, albowiem nie upłynął jeszcze w stosunku do niej termin zaskarżenia do sądu administracyjnego. A. R. zaskarżyła powyższą decyzję pozwolenia na budowę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Konsekwencja uchwalenia zaskarżonego Planu dla skarżącej jest bardzo daleko idąca i zupełnie negatywna. Traci ona bowiem możliwość zabudowy należącej do niej działki (oraz dwóch kolejnych, których jest spadkobiercą) na zasadach zbliżonych do tych występujących w przypadku działek o nr [...] i [...], [...], a ma prawo jedynie do zabudowy o ponad 1/3 niższej. Tym samym wskazane powyżej nieruchomości ponoszą olbrzymią stratę w zakresie ich wartości rynkowej. Reasumując wprowadzenie przez § 27 Planu zupełnie nieuzasadnionego i naruszającego zasadę równości wobec prawa ograniczenia w zakresie możliwości zabudowy nieruchomości należących do skarżącej stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym powinno to skutkować stwierdzeniem nieważności wskazanej wyżej części planu.
Nadto przeciwko treści § 27 Uchwały przemawia także interes publiczny, o którym stanowi art. 1 ust. 2 pkt 9 upzp. Dozwolona tam zabudowa do wysokości maksymalnej aż 35 m będzie absolutnie dominowała architektonicznie nad planowanym budynkiem Filharmonii Krakowskiej im K. S., który ma powstać na działkach należących do Gminy Miejskiej Kraków położonych bezpośrednio obok obszaru [...] (m.in. działce [...], [...] i innych). Zgodnie z art. 2pkt 5 upzp oraz art. 6 pkt 6 u.g.n. jak również art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej realizacja obiektu budowlanego, w którym ma mieścić się siedziba Filharmonii Krakowskiej stanowi inwestycję celu publicznego i w ramach zasad ukształtowanych przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (m.in. w art. 1 i art. 6 tej ustawy) obiekt ten powinien mieć priorytet w kształtowaniu ładu przestrzennego w rejonie dzielnicy G. . Co więcej, Budynek Filharmonii miał być w założeniu urbanistów wizytówką Krakowa, stanowić niejako punkt centralny obszaru Krakowa, w którym miała być prowadzona działalność kulturowa (nieopodal znajduje się siedziba Opery K. oraz Teatru V. ). Tymczasem zostanie niejako przesłonięty przez wysoką zabudową umiejscowioną w obszarze oznaczonym symbolem 1UZ-UA-KO, co z pewnością nie jest w interesie publicznym. Zwracam uwagę, że (wg doniesień prasowych) w dniu 12 lutego 2025 r. odbyła się sesja Rady Miasta Krakowa, podczas którego poruszono temat zagospodarowania działki [...] (znajdującej się jako jedyna w obszarze 1 UZ-UA-KO w jej tzw. "pozostałej części) i jej negatywnego wpływu na budowę Filharmonii. W trakcie tego spotkania wypowiadali się wybitni, utytułowani urbaniści, w tym Pani Prof. B. B. z zarządu Towarzystwa [...] Oddział K.. W lutym 2025 r. swoje pisemne stanowisko (zdecydowanie przeciwne inwestycji planowanej na działce nr [...]) wyraził także zarząd Towarzystwa [...] Oddział K., jak również zarząd Stowarzyszenia Architektów Polskich oddział K.. Wszystkie te wypowiedzi były jednoznacznie negatywne, co równiež zostało zupełnie pominięte przy ustalaniu treści zaskarżonego Planu jak również (co jest przedmiotem odrębnego postępowania) przy wydawaniu decyzji pozwolenia na budowę w odniesieniu do inwestycji budowlanej na działce nr [...]. Pominięte zostało także negatywne stanowisko Rady Dzielnicy II Grzegórzki Miasta Krakowa, która wielokrotnie sprzeciwiała się wobec opisanemu powyżej sposobowi zagospodarowania obszaru oznaczonego symbolem 1UZ-UA-KO. W szczególności pominięte zostało stanowisko wyrażone w uchwale Zarządu Dzielnicy II Grzegórzki Miasta Krakowa nr 71208/2022 (w którym wymieniony organ pomocniczy wyraźnie sprzeciwił się inwestycji planowanej na działce nr [...], jak również ostatniej uchwały nr XIX/204/2025 Rady Dzielnicy II Grzegórzki z dnia 16 kwietnia 2025 r. W tym ostatnim dokumencie Rada Dzielnicy II (cyt.) "Wnioskuje do Prezydenta miasta Krakowa o podjęcie skutecznych działań zapobiegających chaosowi przestrzennemu w związku z wydaniem pozwolenia na budowę 10 — kondygnacyjnego budynku mieszkalnego przy ul. K. w sąsiedztwie planowanej inwestycji Filharmonii Krakowskiej". Zapobieżenie chaosowi przestrzennemu, o co apeluje Rada Dzielnicy, nie jest zdaniem skarżącej możliwe bez zmiany zaskarżonego Planu miejscowego. Aby jednak tak się stało, konieczne jest stwierdzenie jego nieważności w zaskarżonej części.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grzegórzki - Centrum", działki ewidencyjne nr: [...], [...] oraz [...], (obręb [...] jednostka ewidencyjna Ś. ) w całości znajdują się w terenie oznaczonym symbolem IUZ-UA-KO - tj. Teren usług zdrowia i pomocy społecznej lub usług biurowych i administracji lub obsługi komunikacji oraz w całości w strefie zabudowy A. Działki, na których potencjalnie mógłby zostać zlokalizowany obiekt nowej Filharmonii wraz z przyległymi przestrzeniami publicznymi, są własnością Spółki pn. Regionalne Centrum Administracyjne "M. Spółka z o.o. Jest to teren duży (ponad 1,5 ha), oznaczony w planie miejscowym symbolami IUZ-UK-UA (teren usług zdrowia i pomocy społecznej lub usług kultury i rozrywki lub usług biurowych i administracji) oraz 2ZP (teren zieleni urządzonej). Po północnej stronie terenu 1UZ-UK-UA zlokalizowane są obiekty K. Szkolnego Ośrodka Sportowego, a dalej kompleks wysokich biurowców, tzw. żyletkowców. Po wschodniej stronie tego terenu, tj. przy ulicy K. K. i Alei P. zlokalizowana jest zabudowa o zróżnicowanych gabarytach, wśród których wyróżniają się budynki mieszkalne o wysokości od około 27 m do około 39 m. Przyszła zabudowa działki nr [...] w terenie IUZ-UA-KO nie będzie stanowiła dominanty w przestrzeni, natomiast wraz z sąsiednimi budynkami wysokimi, będzie tłem dla przyszłej bryły budynku nowej filharmonii. Jeżeli na działce nr [...] zostanie wybudowany budynek o wysokości, która nie odbiega od budynków sąsiednich, a od niektórych jest nawet niższa, to autorzy prac konkursowych na budynek filharmonii i zagospodarowanie terenu wokół niej będą musieli wpisać projektowaną koncepcję w istniejące zainwestowanie. Należy bowiem pamiętać, że przedmiotowy obszar stanowi ścisłe centrum miasta, jest otoczony istniejącymi wysokimi budynkami a dokument kierunkowy dla rozwoju przestrzennego Miasta Krakowa, jakim jest Studium gminne, przewiduje intensywną i wysoką zabudowę. W trakcie trwania procedury planistycznej projekt planu miejscowego obszaru "Grzegórzki - Centrum" uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie, w tym trzykrotne uzgodnienia Zarządu Województwa Małopolskiego oraz opinię Miejskiej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej (wielu członków tego organu należy również do Stowarzyszenia [...]). W swojej opinii MKUA nie miała uwag co do rozwiązań projektu planu w tym rejonie z wyjątkiem sugestii określenia długości elewacji budynków wzdłuż Alei [...]
Ponadto, odnosząc się do lokalizacji ewentualnego przyszłego budynku na dz. nr [...] przy ul. K. wg danych z decyzji administracyjnych, o których mowa w skardze, można zauważyć, że ma on być zbliżony krótszą elewacją do narożnika terenu 1UZ-UK-UA (na którym może być zlokalizowana np. Filharmonia). Jego bryła będzie miała kształt odwróconej litery L: jedno (krótsze) skrzydło równoległe do ulicy K. drugie (dłuższe) pod kątem prostym do ulicy i zbliżone do południowej granicy działki nr [...]. Podobnie ma to miejsce w przypadku istniejącego budynku przy ul. K. (po płn. stronie działek wskazanych przez Skarżącą) - jest to wysoki budynek, który także posiada 10 kondygnacji naziemnych.
Dodatkowo dla terenu stanowiącego własność Spółki pn. Regionalne Centrum Administracyjne "M. Sp. z o. o. na którym miałaby powstać nowa siedziba Filharmonii, w przeszłości wydawano decyzje o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku filharmonii (2006 rok) oraz dla zespołu budynków biurowych (2010 rok). W szczególności określano w tych decyzjach wysokości zabudowy do 25 m (filharmonia) i do 40 m (budynek biurowy). W obu przypadkach zwracano uwagę na znaczące gabaryty i wysokości istniejącej zabudowy sąsiedniej. Wskazywano, że ewentualny nowy obiekt powinien stanowić dominantę nie ze względu na swoją wysokość (bo taką dominantą jest już tzw. Błękitek), lecz ze względu na ciekawą formę, dopracowany detal oraz dobór odpowiednich materiałów. Wskazywano też na potrzebę projektowania budynku z uwzględnieniem zainwestowania kubaturowego (obecnego i przyszłego) działek sąsiednich. Dopuszczone planem wysokości zabudowy zwiększają się rozpoczynając od strony Alei P. (teren 1UZ i południowa część 1UZ-UA-KO) gdzie na działkach o wydłużonym kształcie, krótszym bokiem przylegających do ulicy K. , plan dopuszcza wysokość zabudowy 17m. Następnie w centralnej części terenu 1UZ-UA-KO plan dopuszcza zdecydowanie większą wysokość na działce o zdecydowanie odmiennej wielkości i proporcjach. Następnie w północnej części terenu 1UZ-UA-KO na obszarze o wydłużonym kształcie, składającym się z trzech działek, krótszym bokiem przylegającym do ulicy K. plan dopuszcza wysokość zabudowy 17m. Dopuszczona planem zabudowa o wys. 30 m w centralnej części terenu 1UZ-UA-KO na działce nr [...] jest adekwatna do wielkości działki i jej usytuowania - oznacza to, że wielkość działki (w tym jej proporcje), dostęp do drogi publicznej (w tym długość elewacji od strony ulicy) oraz wskazania studium gminnego nie dają powodów do zastosowania obniżenia wysokości zabudowy do 17m. Działka nr [...] jest prostokątem o proporcjach 1:1,5 i ma powierzchnię 3640m 2, jest zlokalizowana w terenie wskazanym w studium pod zabudowę usługową o charakterze ponadlokalnym i metropolitalnym, gdzie dopuszczono wysokość do 45 m. Proporcje działki pozwalają na takie umiejscowienie i ukształtowanie bryły budynku, aby w jak największym stopniu odsunąć się od granicy działek sąsiednich, co między innymi zapobiegnie zacienianiu. Ponadto ustalenia zawarte w planie miejscowym obszaru "Grzegórzki - Centrum" dla nieruchomości Skarżącej wynikały przede wszystkim z wiążących ustaleń studium gminnego (tj. uchwała Nr CXII/1700/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa" - por. art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 w brzmieniu sprzed dnia 24 września 2023 roku). Wskazane przez Skarżącą nieruchomości w całości znajdują się w terenie, który na planszy KI studium gminnego z 2014 r. (pn. Struktura przestrzenna - kierunki i zasady rozwoju) został oznaczony symbolem U - tj. Tereny usług, o dwóch następujących funkcjach:
1. Funkcja podstawowa - Zabudowa usługowa realizowana jako budynki przeznaczone dla następujących funkcji: handel, biura, administracja, szkolnictwo i oświata, kultura, usługi sakralne, opieka zdrowotna, lecznictwa uzdrowiskowego, usługi pozostałe, obiekty sportu i rekreacji, rzemiosło, przemysł wysokich technologii wraz z niezbędnymi towarzyszącymi obiektami budowlanymi (m.in. parkingi, garaże) oraz z zielenią towarzyszącą zabudowie.
2. Funkcja dopuszczalna - Zieleń urządzona i nieurządzona m. in. w formie parków, skwerów, zieleńców, parków rzecznych, lasów, zieleni izolacyjnej.
Wskazane nieruchomości znajdują się w całości w rejonie strukturalnej jednostki urbanistycznej nr 11 tj. Istniejąca zabudowa usługowa do utrzymania, przekształceń i uzupełnień w kierunku zabudowy usługowej o charakterze ponadlokalnym i metropolitalnym, kształtowana jako zespoły zabudowy w oparciu o system przestrzeni publicznych z ciągami zieleni urządzonej. Obszar w rejonie Ronda G. pomiędzy aleją Powstania W. i ulicą R. wskazany jest pod zabudowę o wysokości do 45m oraz niskim (min. 10%) udziałem terenu biologicznie czynnego. Z powyższego wynika zatem, że zachodzi zgodność pomiędzy dopuszczonym sposobem zagospodarowania terenu 1UZ-UA-KO, a wytycznymi studium gminnego. Na marginesie należy zauważyć, że studium gminne w tym terenie nie przewiduje możliwości usytuowania zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, co postuluje w końcowej części skargi Skarżąca (por. str. 10). Organ zwrócił także uwagę, na treść opracowania pn. Uzasadnienie rozwiązań planistycznych zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grzegórzki - Centrum" etap - do uchwalenia (edycja: Kraków, styczeń 2025 r.), stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 185/2025 Prezydenta Miasta Krakowa z 28 stycznia 2025 r. Na szczególną uwagę w tym zakresie zasługuje cały podrozdział 5. pt. "Informacja o zapewnieniu zgodności projektu planu z ustaleniami Studium", znajdujący się w rozdziale l. pt. "Uwarunkowania planistyczne i opis rozwiązań projektu planu". W tym zakresie przedstawiono m. in. szczegółowe informacje zawarte w tabeli dla strukturalnej jednostki urbanistycznej nr 11, a także dokładne zestawienie tabelaryczne wszystkich terenów wyznaczonych w planie miejscowym w kontekście ich zgodności ze studium gminnym, w tym także w odniesieniu do terenu 1UZ-UA-KO.
Podsumowując, ustalenia przyjęte dla nieruchomości Skarżącej pozostają w zgodności z dokumentem studium gminnego z 2014 r., a zatem organy planistyczne Gminy Miejskiej Kraków dochowały wymogów płynących z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. dotrzymując tym samym zasad procedury planistycznej. Nadto każdy z dołączonych do skargi dokumentów stanowi wyłącznie wyrażenie stanowiska przez daną organizację branżową, media lub jednostkę pomocniczą gminy. Nadto, każdy z powołanych dokumentów zawiera wyłącznie wyartykułowanie obaw, zastrzeżeń oraz subiektywnych intencji podmiotu go sporządzającego, zatem nie może być traktowany choćby w sposób zbliżony do dokumentu urzędowego. Jednocześnie w żadnym ze wskazanych opracowań nie przedstawiono dowodów, wyliczeń czy ekspertyz wskazujących bądź to na uchybienia w procedurze sporządzania planu miejscowego obszaru "G. - C.", bądź na naruszenie w jej toku zasad sporządzania tego aktu planowania przestrzennego. Tym samym dokumenty te - z uwagi na ich prywatny oraz subiektywny charakteru - nie powinny mieć stanowić podstawy kontroli legalności zaskarżonej. Ponadto, powołane przez Skarżącą organizacje nie wyrażały swoich postulatów w toku procedury planistycznej. Jednocześnie, żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wprowadza obowiązku dostosowania regulacji planu zagospodarowania przestrzennego do postanowień zawartych w wydanych przed jego uchwaleniem decyzjach o pozwoleniu na budowę. Takich unormowań brak również na gruncie ustawy - Prawo budowlane. Decyzja o pozwoleniu na budowę, jako przyznająca jej adresatom określone uprawnienia, podlega wykonaniu na podstawie zasady ochrony praw nabytych niezależnie od ustaleń nowego miejscowego planu zagospodarowania 9 przestrzennego (art. 35 u.p.z.p.). Inwestor, który dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę może więc niezależnie od ustaleń nowego planu zrealizować planowaną przez siebie inwestycję. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest wprowadzona przez ustawodawcę na gruncie Prawa budowlanego (art. 37 ust. 1) cezura czasowa, po upływie której decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa. Ustawodawca próbuje w ten sposób wyważyć racje wynikające z zasady ochrony praw dobrze nabytych oraz zasady zrównoważonego rozwoju, ochrony ładu przestrzennego urbanistyki i architektury. Organ ma świadomość, iż w doktrynie prawniczej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane są poglądy, iż organy planistyczne powinny uwzględniać w treści sporządzanego planu miejscowego wydane w toku procedury ostateczne decyzje udzielające pozwolenia na budowę. Nie zmienia to jednak faktu, iż - jak wyżej wskazano - nie sposób odnaleźć wyraźnej podstawy prawnej dla takiego działania, a nadto poglądy w tym zakresie nie są jednolite. W przypadku terenu 1UZ-UA-KO opisywane pozwolenie na budowę zostało wydane na ostatnim etapie procedury planistycznej, poprzedzającym przekazanie projektu planu miejscowego do Rady Miasta Krakowa celem podjęcia stosownej uchwały. Zatem, nie istniała praktyczna możliwość uwzględnienia treści wydanej decyzji w toku procedury planistycznej. W omawianym zakresie widoczny jest także w pełni dualizm systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego na terenie RP, polegający na możliwości ustalenia zasad jego zagospodarowania w planie miejscowym, a w razie jego braku - w decyzji WZ. Może to prowadzić do braku możliwości uwzględnienia ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego w treści planu miejscowego, niemniej nie wynika to z opieszałości czy naruszenia porządku prawnego przez organy planistyczne gminy, lecz właśnie z istoty opisywanego systemu. Mimo wszystko jednak - wobec nabrania waloru ostateczności przez wydane rozstrzygnięcie administracyjne w finałowym etapie procedury planistycznej, organy planistyczne Gminy Miejskiej Kraków miały na uwadze toczące się postępowanie. Dowodem na to jest treść rozstrzygnięcia uwagi nr 11.1 (l.p. 50), wniesionej do działki ewidencyjnej nr [...], zgodnie z treścią załącznika nr 2 do uchwały Nr XIX/439/25 Rady Miasta Krakowa z 12 lutego 2025 r. cyt.: Ad 1. Uwaga pozostaje nieuwzględniona. Pozostawiono ustalone parametry wysokości jako prawidłowe dla terenu 1UZ UA KO. Zapisy projektu planu umożliwiają realizację nowej zabudowy na działce, a zastosowany parametry są adekwatne do wielkości działki i usytuowania, umożliwiając harmonijne zagospodarowanie obszaru. Ponadto zastosowane w projekcie planu wysokości odpowiadają wielkościom ustalonym w decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie której wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę
Skarżąca nie wykazała, że plan miejscowy obszaru "G. - C." uniemożliwia zlokalizowanie inwestycji w postaci filharmonii, a cała argumentacja w istocie sprowadza się do zarzutów opartych na odmiennym rozumieniu ładu przestrzennego oraz estetyki terenu, niż by to wynikało - w ocenie Skarżącej - z treści planu miejscowego. Kwestia ta powiązana jest także z wydanym dla działki nr [...] pozwoleniem na budowę - wyżej wykazano, iż nie wywiera ono bezpośredniego wpływu na treść ustaleń planistycznych, tym bardziej brak jest podstawy prawnej ku temu, aby w razie wydania takiego rozstrzygnięcia, powtarzać określone etapy procedury planistycznej celem dostosowania rozwiązań planistycznych do jego treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm., dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej "u.p.z.p.") – postrzeganym na ogół jako przepis szczególny wobec powołanego przepisu u.s.g. – istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Kontrolując zaskarżoną uchwałę z uwzględnieniem powyżej wskazanych reguł, Sąd stwierdził brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, iż warunkiem wniesienia skargi na tej podstawie jest wykazanie przez skarżącego naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego regulacjami kwestionowanej uchwały. Istnienie tego naruszenia przesądza de facto o trzech kwestiach: o istnieniu legitymacji prawnej skarżącego, o sposobie załatwienia skargi przez sąd oraz o granicach sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego. Prócz ustalenia naruszenia interesu prawnego skarżącego, konieczne jest wykazanie, że naruszenie tego interesu prawnego jest powiązane z nieprzestrzeganiem norm prawa powszechnie obowiązującego. Tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący, może doprowadzić do uwzględnienia skargi. Z uwagi na to zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę, musi on zatem wykazać naruszenie własnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją.
Z uwagi na to, w kontrolowanej sprawie skarga może być skuteczna tylko w zakresie w jakim zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, gdyż jak wyżej wskazano, skarga w trybie art. 101 ust. 1 u.sg. nie ma charakteru actio popularis. W tym postępowaniu orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia zasad, bądź trybu sporządzania planu miejscowego, sąd może stwierdzić nieważność uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym skarżącego. Jeżeli skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności aktu powinno zasadniczo nastąpić tylko w odniesieniu do części planu miejscowego dotyczącej tej nieruchomości.
W niniejszej sprawie interes prawny skarżącej został naruszony, z uwagi na wynikające z zaskarżonego planu miejscowego ograniczenia w zabudowie działki nr [...] obręb [...] w Krakowie, której jest ona współwłaścicielką. Z tych przyczyn zachodzą podstawy do oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Ale jak wyżej wskazano, badaniu podlega skarga tylko w granicach interesu prawnego skarżącej. Z uwagi na wskazane przez skarżącą okoliczności, dotyczące postępowania spadkowego odnośnie działek nr [...] i [...] obręb [...] w Krakowie, Sąd przyjął że interes prawny skarżącej dotyczy również tych działek (dalej jako: "działki skarżącej"). Natomiast co do sąsiednich działek, w tym działki nr [...], działek, na których potencjalnie może powstać budynek filharmonii, czy działek usytuowanych bezpośrednio na północ od działek skarżącej, naruszenie interesu prawnego skarżącej może być rozpatrywane jedynie na płaszczyźnie, czy postanowienia planu dla działek skarżącej, w kontekście postanowień dla tych sąsiednich terenów, można ocenić jako rozwiązania planistyczne przyjęte z naruszeniem władztwa planistycznego, dyskryminującymi bezpodstawnie właścicielskie uprawnienia skarżącej.
W okolicznościach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy, skarżąca nie posiada natomiast adekwatnego interesu prawnego, który uzasadniałby żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały czy to w całości, czy też odnośnie działek sąsiednich. W tym zakresie przedmiotowa uchwała nie wpływa bowiem na stan prawny działek skarżącej i potencjalnego ich zagospodarowania. Skarżąca nie posiada zatem legitymacji prawnej, do domagania się wyeliminowania zaskarżonej uchwały w całości, czy też jej postanowień, które dotyczą działek sąsiednich, powołując się na argumenty dotyczące możliwości korzystania przez innych właścicieli z nieruchomości sąsiednich, które nie stanowią własności skarżącej. Odmienne od oczekiwanych przez skarżącą sposoby zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, nie są bowiem związane z jej interesem prawnym, a co najwyżej z interesem faktycznym.
Przechodząc do dalszych rozważań, należy wskazać, że zarzuty skargi dotyczące możliwości zabudowania działki nr [...] wysokim budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, co umożliwiają nie postanowienia planu, a ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, są całkowicie nieuzasadnione i w zasadzie bezprzedmiotowe. To bowiem, że sąsiednia działka może zostać zabudowana w inny sposób niż przewiduje plan miejscowy, przy czym w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przed wejściem w życie planu, w żaden sposób nie koreluje z kwestią zgodności z prawem procedury planistycznej i podjętej uchwały, w tym także na płaszczyźnie nadużycia władztwa planistycznego. Na tej płaszczyźnie uwzględniane mogą być bowiem postanowienia planu dla tej sąsiedniej nieruchomości, a nie potencjalna możliwość jej zabudowania w inny sposób niż przewiduje plan, tylko dlatego, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały. Z tych przyczyn Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w skardze. Analogicznie przedstawia się sytuacja związana z działkami nr: [...], [...] i [...] tj. działkami usytuowanymi na północ od działek skarżącej. Na w/w terenie od kilku lat znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, wydaną kilka lat przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały. Dlatego faktyczne istnienie tego budynku oraz wielkość jego parametrów urbanistycznych, nie ma żadnego znaczenia na płaszczyźnie oceny zgodności z prawem samej procedury planistycznej i podjętej uchwały, w tym także na płaszczyźnie nadużycia władztwa planistycznego. Co się natomiast tyczy zarzutów związanych z potencjalną możliwością powstania na sąsiednich terenach budynku filharmonii krakowskiej i szeroko rozumianego ładu przestrzennego - związanego z budynkami już istniejącymi i możliwymi do powstania w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przed wejściem w życie planu, których istnienie m.in. w ocenie skarżącej może zaburzać ład przestrzenny - to w tym zakresie skarżąca przede wszystkim nie posiada indywidualnego interesu prawnego uprawniającego ją do kwestionowania przyjętych w tym zakresie rozwiązań planistycznych. W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że przyjęte dla tego terenu rozwiązania planistyczne, nie naruszają indywidualnego interesu prawnego skarżącej, związanego z istniejącym i potencjalnym jej prawem własności, do wskazanych przez nią działek.
Przechodząc do dalszych rozważań należy wskazać, że w toku procedury planistycznej nie doszło do istotnego naruszenia trybu i zasad sporządzania kwestionowanego planu miejscowego, jego postanowienia dla działek skarżącej nie naruszają postanowień studium, które przewiduje dla tego terenu przeznaczenie pod usługi, a zatem również te okoliczności nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi.
Co się natomiast tyczy zarzutów nawiązujących do naruszenia władztwa planistycznego, to również one są niezasadne. Na tej płaszczyźnie należy zaznaczyć, że postanowienia planu co do przeznaczenia działki [...] są tożsame z postanowieniami dla działek skarżących. Jedyna różnica dotyczy dopuszczalnej maksymalnej wysokości obiektów budowlanych i zabudowy. Dla działki [...] dopuszczono co do zasady odpowiednio 33,5 m. i 30,5 m., a dla działek skarżącej 20m. i 17 m. I biorąc pod uwagę całokształt sprawy, jest to jedyna okoliczność, która może być rozważana w kontekście zgodności z prawem zaskarżonej uchwały (konkretnie naruszenia władztwa planistycznego) w zakresie w jakim odnosi się ona do działek skarżącej. Tak przyjęte rozwiązanie planistyczne, należy jednak ocenić jako mieszczące się w granicach przysługującego Gminie władztwa planistycznego. Szczególnie, że organ wskazał przyczyny tak przyjętych parametrów wysokości, odwołując się do realnego potencjału co do zagospodarowania i zabudowy działki nr [...] w porównaniu do działek skarżących, a ponadto obniżenie maksymalnej wysokości zabudowy nie dotyczy wyłącznie działek skarżącej, lecz także terenu działek usytuowanych na południe od działki nr [...], co w ocenie organu ma służyć zaplanowanemu przez niego ładowi przestrzennemu, zobrazowanego zresztą w odpowiedzi na skargę. I tę argumentację w ocenie Sądu należy podzielić. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest uzasadnionych przesłanek, aby uznać, że określając parametr wysokości dla ewentualnej zabudowy na działkach skarżącej, organ dopuścił się w tym zakresie nadużycia przysługującego mu władztwa planistycznego.
Z powyższych przyczyn skarga podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło