II SA/Kr 766/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-23
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Jan Zimmermann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, może zostać wydana w sytuacji, gdy wcześniej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, która nie stwierdziła żadnych odstępstw od projektu budowlanego?Ratio decidendi
Wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która nie stwierdziła żadnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowi przeszkodę do późniejszego wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnego z tym projektem. Organ nadzoru budowlanego nie może odmiennie ustalać stanu faktycznego, który został już potwierdzony w prawomocnym pozwoleniu na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej doprowadzenie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organ I instancji ustalił istotne odstępstwa od projektu, w tym zmiany w klatce schodowej, wykonanie kanału wentylacyjnego z rur metalowych oraz usytuowanie budynku w mniejszej odległości od drogi gminnej niż przewidywał projekt. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. oraz Prawa budowlanego, kwestionując ustalenia faktyczne i charakter odstępstw, a także podnosząc, że istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi K.W. i J.W. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [....] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących K.W. i J.W. kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie pisma J. P. wszczął postępowanie w sprawie wybudowania na działce nr "1" w S. budynku mieszkalno - usługowego niezgodnie z zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego, nakazał K. i J. W. doprowadzenie obiektu budowlanego-rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o cześć usługową, posadowionego na działce nr "1" w S., gm. [...], do stanu poprzedniego tzn. zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak:[...]
Organ I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne. W dniu 12 grudnia 2005 r. organ I instancji przeprowadził oględziny i stwierdził, że na przedmiotowej działce posadowiony jest budynek mieszkalno - usługowy, murowany, dwukondygnacyjny. W trakcie oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. ustalił, że na parterze budynku prowadzony jest warsztat "[...]" oraz "[...]". Natomiast poddasze budynku jest w stanie surowym zamkniętym. Nie posiada instalacji, ani wykonanych robót wykończeniowych. Inspektor stwierdził, Iż budowa nie została zakończona.
W odniesieniu do budynku zlokalizowanego na działce nr "1" w S. Burmistrz Gminy i Miasta D. w dniu [...] kwietnia .2002 r. wydał decyzję znak: [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku o część usługową. W dniu 10 lipca 2003 r. Burmistrz Gminy i Miasta D. wydał decyzję, w której zezwolił na użytkowanie parteru w części usługowej przedmiotowego budynku. W dniu 10 maja 2005 r. inwestorzy zgłosili zamiar zmiany sposobu użytkowania części usługowej budynku na "[...]". Ustalono także, że budynek posadowiony na działce nr "1" jest w trakcie budowy, brak jednak dziennika budowy.
Organ I instancji wstrzymał postanowieniem z dnia 24.01.2006 r. prowadzenie robót budowlanych oraz nakazał inwestorowi sporządzenie i przedłożenie w określonym w ustawie terminie inwentaryzacji wykonanych robót.
W dniu 24 lutego 2006 r. inwestor przedstawił inwentaryzację wykonanych robót budowlanych budynku mieszkalno - usługowego, położonego na przedmiotowej działce. Na ich podstawie organ I instancji ustalił, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Poza wymienionymi powyżej zmianami inwestor zmienił kształt i wymiary zewnętrznej klatki schodowej, nie wybudował kominów murowanych, wykonał kanał wentylacyjny z rur metalowych, na poddaszu wykonał agregat wyciągowy z kanałem wentylacyjnym wyprowadzonym na dach budynku.
W dniu 12 kwietnia 2006 r. odwołanie od ww. decyzji wnieśli K. i J. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucili naruszenie przez organ I instancji art. 7 i 77 K.p.a. przez uznanie, że po dniu 10 lipca 2003 r. prowadzili roboty budowlane, polegające na ociepleniu i położeniu tynków na elewacji zewnętrznej. Ponadto zarzucili naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego wobec obiektu, który od chwili wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie znajduje się w stanie niezmienionym.
Pismem z dnia 4 maja 2006 r. uczestnictwo w sprawie zgłosił pełnomocnik inwestorów który zarzucił, że ustalenia organu I instancji zakresie wykonania tynków zewnętrznych i ocieplenia na zewnątrz po doręczeniu stronie pozwolenia na użytkowanie parteru jest błędne.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją dnia 16 stycznia 2009 r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podzielił prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych jak i zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Organu I-instancji.
Organ II-instancji stwierdził, że ustalenia poczynione na podstawie oględzin budynku położonego na działce nr "1" w S. z dnia [...] grudnia 2005 r. i [...] stycznia 2006 r. oraz inwentaryzacji powykonawczej wykonanej przez mgr inż. M. K. z dnia [...] marca 2003 r., jak i inwentaryzacji wykonanej przez mgr inż. arch. A. L. z dnia [...] luty 2006 r. pozwalają bezspornie stwierdzić, że inwestorzy dopuścili się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał, że ocena poczyniona w tym zakresie przez organ I instancji jest prawidłowa. Wprowadzenie zmian do projektu, polegających na zmianie powierzchni zabudowy, zmianie kubatury czy położenia budynku, a także zmiana kształtu zewnętrznej klatki schodowej, wykonanie kanału wentylacyjnego z rur metalowych w miejsce kominów murowanych oraz wykonanie na poddaszu agregatu wyciągu z kanałem wentylacyjnym wyprowadzonym na dach budynku stanowi oczywiste odstępstwo od projektu budowlanego i wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o której mowa w przepisie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestorzy nie wykazali w trakcie postępowania, że takową decyzję uzyskali, dlatego też organ I instancji rozważał wszczęcie postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo organ i instancji nie przyjął możliwości legalizacji dokonanego odstępstwa od projektu budowlanego. Organ I instancji ustalił, że sąsiednia działka nr "2" pełni funkcję drogi gminnej w rozumieniu ustawy z dnia 25 marca 1985 r. o drogach gminnych. Dlatego też zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 ww. ustawy obiekt budowlany może zostać usytuowany w odległości nie mniejszej niż 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni, a ust. 2 tegoż przepisu pozwala w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, co może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywaniem robót budowlanych. Inwestorzy przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskali zgodę zarządcy drogi i właściciela drogi gminnej na usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości 3,8 m. Pomimo tego budynek wybudowany został w odległości 3,0 m od drogi publicznej. Stąd należy stwierdzić, że usytuowanie przedmiotowego budynku nie spełnia wymogów z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jak również inwestorzy nie posiadają zgody na usytuowanie budynku w odległości 3 metrów od drogi. Ponieważ K. i J. W. nie byli w stanie doprowadzić przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem, a zatem nie zachodzą przesłanki z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co skutkuje obowiązkiem wydania decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazaniem doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, posadowionego na działce nr "1" w S. do stanu poprzedniego.
Organ II-instancji podniósł, że nie ma znaczenia fakt uzyskania przez inwestorów ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która została wydana w odrębnym, niezależnym postępowaniu administracyjnym, przedmiotem którego była kontrola odmiennych okoliczności, a co za tym idzie decyzja Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia 10 lipca 2003 r., w której zezwolił na użytkowanie parteru w części usługowej przedmiotowego budynku nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W konsekwencji należy uznać, że rozbieżności pomiędzy okresem, w którym wykonane zostało ocieplenie na zewnątrz budynku i położone zostały tynki nie mają znaczenia w sprawie, a co za tym idzie zawarte w odwołaniu i jego uzupełnieniu wnioski dowodowe pozostają bezprzedmiotowymi. W ocenie organu odwoławczego fakt uzyskania ostatecznego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uprawnia do użytkowania tego obiektu, jednakże nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie postępowania naprawczego w związku z istnieniem samowoli budowlanej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli w dniu 10 kwietnia 2009 r. K. W. i J. W., reprezentowani przez radcę prawnego W. B.. Kwestionowanej decyzji zarzucili:
1) naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne ustalenie, że skarżący po wydaniu decyzji przez Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia 10 lipca 2003 r., znak: [...], zezwalającej na użytkowanie parteru budynku usługowego zrealizowanego na terenie działki nr "1" w S. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...], prowadzili prace budowlane polegające na ociepleniu i położeniu tynków na elewacji zewnętrznej, skutkujące naruszeniem wskazanymi w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z 24 marca 2006 r., podczas gdy w istocie prace takie po wydaniu wzmiankowanej decyzji z dnia 10 lipca 2003 r. zezwalającej na użytkowanie nie były przez skarżących prowadzone;
2) naruszenie art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 136 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodów wnioskowanych przez skarżących w odwołaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r. oraz w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 4 maja 2006 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o fragment materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń dokonanych przez organ I instancji;
3) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji z dnia 16 stycznia 2009 r., znak [...], przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dlaczego pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez skarżących w piśmie z dnia 22 marca 2006 r., odwołaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r. oraz w piśmie z dnia 4 maja 2006 r., dlaczego i w oparciu o jakie podstawy pominął istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody wnioskowane przez skarżących, a w szczególności dlaczego pominął przeprowadzenie dowodów z faktur przedstawionych przez skarżących w załączeniu do odwołania z dnia 12 kwietnia 2006 r. oraz dowody z przesłuchania świadków, wnioskowane w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 4 maja 2006 r.;
4) naruszenie art. 36a ust. 5 w zw. z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i błędne oraz całkowicie dowolne uznanie, że wybudowanie przez skarżących budynku na działce "1" w S., gm. [...] w odległości 3,0 m od działki nr "2", stanowiącej drogę publiczną, zamiast w odległości wynoszącej 3,8 m od tej drogi, ustalonej zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o pozwoleniu na rozbudowę budynku o część usługową, znak: [...], stanowi "istotne" odstępstwo od zamierzonego projektu budowlanego, podczas gdy ocena charakteru tego odstępstwa, dokonana indywidualnie i przy uwzględnieniu konkretnych oraz prawidłowo ustalonych okoliczności występujących w przedmiotowej sprawie, prowadzi do stwierdzenia, że było to nieznaczne odchylenie, a tym samym stanowiło dopuszczalne odstępstwo nieistotne, niewymagające w tych okolicznościach uzyskania decyzji o zmianie w/w pozwolenia na rozbudowę;
5) naruszenie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 roku w zw. z art. 16 K.p.a.. poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie obowiązku wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego - rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część usługową, posadowionego na działce nr "1" w S., gm. [...] do stanu poprzedniego, tzn. zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia [...] kwietnia 2002 r., sygn. [...], podczas gdy istniała i nadal istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia 10 lipca 2003 r., znak: [...], zezwalająca na użytkowanie parteru budynku usługowego zrealizowanego na terenie wzmiankowanej działki, potwierdzającej w myśl przepisów obowiązujących w dacie jej wydania wykonanie obiektu budowlanego zgodnie z prawem, w tym zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżący nieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 24 marca 2006 r., znak [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo skarżący rozwinęli przedstawione wyżej zarzuty powołując się na liczne orzecznictwo.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący K. W. i J. W. z zachowaniem ustawowego terminu wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 stycznia 2009 r.. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 24 marca 2006 r. znak [...] nakazującej skarżącym doprowadzenie obiektu budowlanego-rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o cześć usługową, posadowionego na działce nr "1" w S., gm. [...], do stanu poprzedniego tzn. zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją Burmistrza Gminy i Miasta D. z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...].
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze i zobowiązany jest do dokonania samodzielnej kontroli podejmowanych w danej sprawie rozstrzygnięć.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, ponieważ naruszają one prawo.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w ocenie Sądu organy niezasadnie przyjęły brak jakiegokolwiek znaczenia w tej sprawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
W aktach sporawy znajduje się decyzja z dnia 10 lipca 2003 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 28) zezwalająca na użytkowanie parteru budynku usługowego zrealizowanego na terenie dziali nr "3" w S. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].04.2002 r. znak [...] pod warunkiem zabezpieczenia balustradą schodów na poddasze. W aktach sprawy znajduje się również protokół oględzin ww. nieruchomości, poprzedzający wydanie pozwolenia na użytkowanie (akta administracyjne sprawy, karta nr 27). Protokół ten nie stwierdzał żadnych nieprawidłowości. Fakt wydania przedmiotowego pozwolenia na użytkowanie ma w tej sprawie istotne znaczenie. Zgodnie bowiem z art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) w wersji obowiązującej na datę 10 lipca 2003 r.:
Art. 59. 1. Właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:
1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę,
2) uporządkowania terenu budowy.
2. Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.
3. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.
4a. Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na użytkowanie.
5. Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 lub w art. 58. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
6. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Powołany przepis w sposób jednoznaczny określał, że obowiązkiem organu administracji przyjmującego zgłoszenie co do wydania pozwolenia na użytkowanie było skontrolowanie zgodności z pozwoleniem budowlanych wykonanie danej inwestycji. W sytuacji, w której w trakcie kontroli ujawniono by naruszenie warunków wynikających z pozwolenia na budowę - właściwy organ miał obowiązek odmówić wydania zezwolenia na użytkowanie i zastosować art. 51 Prawa budowlanego. Kontrolując wybudowanie obiektu organ jednak nie stwierdził żadnych odstępstw (naruszeń) w stosunku do pozwolenia na budowę. Tym samym w ocenie Sądu dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja stwierdzająca wybudowanie danego obiektu zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, organy nadzoru budowlanego nie mogą odmiennie ustalać, że budowa została zrealizowana z naruszeniem wydanego pozwolenia na budowę. Innymi słowy inwestor uzyskawszy pozwolenie na użytkowanie, otrzymał nie tylko zgodę na użytkowanie części budynku, ale również potwierdzenie, że został on wybudowany w zakresie, w jakim uzyskano zezwolenie na użytkowanie - zgodnie z warunkami zawartymi w pozwoleniu na budowę. W demokratycznym państwie prawa nie jest dopuszczalnym sytuacja, w której ten sam stan faktyczny jest podstawą do wydawania dwóch różnych i w istocie sprzecznych ze sobą decyzji. Inaczej inwestor byłby w ciągłym stanie niepewności, nie mając żadnego zaufania co do stałości rozstrzygnięć administracyjnych.
W tej sprawie istnieje również druga przyczyna uchylenia obu decyzji. Organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w ten sposób, że nakazał inwestorom doprowadzenie obiektu budowlanego - rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część usługową - do stanu poprzedniego, to znaczy do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r.
Powołany art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego ma następująca treść:
Art. 51. 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwala na nakazuje zaniechania dalszych robót budowlanych (w przypadku nie wykonania wszystkich robót budowlanych) bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (w przypadku wykonania robót budowlanych), bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (jeżeli stan poprzedni obiektu, to znaczy jego stan faktyczny był odmienny od późniejszego i ten stan poprzedni obiektu był zgodny z pozwoleniem na budowę). Nie jest zasadnym nakładanie na podstawie powołanego przepisu obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z pozwolenie na budowę, ponieważ stan wynikający z pozwolenia na budowę stanowi jedynie opis przyszłego, jeszcze niewybudowanego obiektu. Doprowadzenie do stanu poprzedniego zakłada zaś, że ten właśnie obiekt już wcześniej istniał i ten stan poprzedni był prawidłowy.
Może organowi nadzoru budowlanego chodziło o wykonanie takich prac budowlanych, które doprowadziłyby do dostosowania już istniejącego obiektu budowlanego do zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia 26.04.2003 r. projektu budowlanego. Jeśli rzeczywiście taki był cel działania organów, to należało nakazać wykonanie określonych czynności. Wszak takie dostosowanie do projektu budowlanego w przypadku wybudowania obiektu albo będzie prowadziło wykonania określonych robót budowlanych.
Sam zaś organ I instancji wyraźnie określił, że nie jest możliwe ani nałożenie obowiązku wykonania określonych prac, ani obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Czy w takim razie nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym ma oznaczać rozbiórkę tego obiektu bądź też np. o zmianę posadowienia ściany?
Z tych właśnie wyżej wymienionych powodów zasadnym było uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie podziela poglądu skarżących, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego wynoszące w zakresie długości i szerokości obiektu budowlanego 0,53 metra i 0,85 metra nie są odstępstwami istotnymi. Zmiany długości i szerokości obiektu w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego prowadzą również do zmiany jego powierzchni zabudowy i kubatury. Zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę o ile dotyczą:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zwiększenie długości i szerokości budynku jest przy tym na tyle duże, że nie można mówić o jakimś przypadku. Wprawdzie powołany przepis uznaje za istotne odstępstwo nawet 1 centymetrową różnicę między stanem istniejącym z projekcie budowlanym a stanem faktycznym, jednakże można założyć istnienie jakiejś minimalnej tolerancji w zakresie niezgodności między projektem a stanem faktycznym. W tej jednak sprawie różnice te wynoszą kilkadziesiąt centymetrów, sięgając prawie 1 metra.
Tym samym działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 59 Prawa budowlanego).
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ pierwszej instancji ponownie prowadząc postępowanie powinien uwzględnić wyrażony w ww. wyroku pogląd prawny.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwoty uiszczonego wpisu, zwrot opłaty skarbowej oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło