II SA/Kr 778/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. D. kwotę 1017 / tysiąc siedemnaście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z 10 grudnia 2010 r. znak: [...] , działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. -Prawo Budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006r. Nr 156 póz. 1118) i art. 104 k.p.a., orzekł o niezbędności wejścia (z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "...." w K. ) w teren nieruchomości nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. , pasem terenu o szerokości 1,50 m na długości ok. 17 m, wzdłuż wschodniej ściany szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. , w terminie około 25 dni w miesiącach kwiecień - maj 2011 r. zezwalającej na wykonanie prac remontowych polegających na odbiciu fragmentów istniejącego tynku 1,5 - 2,0 cm (w wykwitach), wybiciu zmurszałej cegły o grubości ok. 12 cm, odgruzowaniu przewodu wentylacyjnego, remoncie obudowy przewodów: ewentualna wymiana kształtek ceramicznych, wmurowaniu cegły ceramicznej, pełnej, klasy B15, na zaprawie wapienno-cementowej w dolnej części o pow. ok. 10 m2 a w górnej części na pow. ok. 9 m, wymianie skorodowanego fasowania (obróbek) kominów, ponownym wykonaniu tynków cementowo- wapiennych o grubości 1,5-2 cm w miejscu odkuć i zatarciu powierzchni spękanego tynku na szerokości ok. 30 cm w lewo i prawo od miejsc spękań i wykwitów, pokryciu całej ściany szczytowej farbą izolacyjną o grubości 2-3 mm dla zabezpieczenia przed dalszą dewastacją. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca nie uzyskał zgody właścicieli sąsiedniej nieruchomości na wejście na teren nieruchomości w celu wykonania w/w robót budowlanych. Dalej organ podał, że prace remontowe nie powodują zmiany gabarytu istniejącego budynku przy ul. [...] i nie spowodują trwałego zajęcia sąsiedniej działki nr [...] , a zabezpieczą przed dalszą dewastacją i zniwelują powstałe zagrożenia. Prace te możliwe są jedynie poprzez wejście w teren działki nr [...] . W tej sytuacji uznano za niezbędne wejście na teren tej działki. Od powyższej decyzji odwołanie złożył W.D. , wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący wskazał, iż nie jest konieczne wejście na jego działkę, ponieważ, jego zdaniem, prace remontowe mogą być wykonane z ruchomych pomostów wiszących na zachodniej ścianie budynku Spółdzielni "[...] ". Obawia się ponadto, że faktycznie obszar zajętego terenu będzie większy od 1 wskazanej w decyzji oraz zachodzi niebezpieczeństwo zniszczeń i szkód powodowanych przez pracowników Spółdzielni, z którymi miał już poważne problemy w przeszłości. Wojewoda [...] decyzją z 15 marca 2011 r. znak: [...] ,, działając na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygnięcie organu l instancji jest zasadne i odpowiada prawu. Zgodnie z art. 47 ustawy Prawo budowlane, jeżeli do wykonania robót budowlanych jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, przed rozpoczęciem robót inwestor uzgadnia warunki zajętości z właścicielem sąsiedniej nieruchomości, a w przypadku nie uzgodnienia występuje do właściwego organu o wydanie decyzji o niezbędności wejścia. Odpowiada to okolicznościom niniejszej sprawy. Inwestor uzyskał decyzję Wojewody [...] z 02.08.2010r. znak: [...] , orzekającą o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] " zamiaru wykonania remontu ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. od strony działki nr [...] . Starania uzgodnienia wejścia na teren działki nr [...] , celem wykonania zgłoszonych robót, z jej właścicielem, nie odniosły skutku. Wobec sprzeciwu W.D. i braku uzgodnienia wejścia za porozumieniem stron, organ l instancji słusznie rozstrzygnął o niezbędności wejścia. Odnosząc się do odwołania organ II instancji stwierdził, iż sposób wykonania robót przy ścianie granicznej należy do inwestora i organy administracji nie mają możliwości narzucania mu konkretnych rozwiązań. Proponowane wykonanie prac remontowych z ruchomych pomostów wiszących na ścianie budynku Spółdzielni, w świetle art. 143 k.c., nie zmienia kwalifikacji prawnej problemu. Naświetlone natomiast w odwołaniu kwestie nękania i powodowania szkód przez Spółdzielnię, jako sprawy cywilno-prawne - nie należą do kompetencji organu administracji publicznej, toteż są bez znaczenia dla sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył W.D. zarzucając, że planowane niezbędne roboty budowlane wynikają z błędów i uchybień Spółdzielni [...] w procesie budowlanym i w związku z tym skarżący nie powinien ponosić ich konsekwencji - uciążliwości i szkód, kosztem swojej nieruchomości. Ponadto podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu wskazując przy tym, że decyzja jest niewykonalna ze względu na inne usytuowanie bramy wjazdowej i brak możliwości wejścia z tej bramy na wytyczony decyzją teren. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z przepisem art. 47 ust 1 i 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, póz. 1118 ze zm.) jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu / najemcy (ust. 1). W razie nie uzgodnienia warunków o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora- w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust. 2). Już na wstępie trzeba wskazać, że w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji inwestor tj. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " nie uzyskał - mimo podejmowanych starań - zgody W.D. -właściciela dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. na wykonanie prac remontowych tj. ściany szczytowej budynku wielomieszkaniowego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] dokładnie wskazanych we wniosku. W przedłożonych administracyjnych aktach sprawy znajdują się pisma W.D. z 7. 04. 2008 r. (skierowane do inwestora) oraz z 8. 12. 2010 r. i 10.127 2010 r. (skierowane do UM K. - Wydz. Architektury i Urbanistyki), w których skarżący nie wyraził zgody na wejście inwestora na teren ww. działki celem przeprowadzenia remontu szczytowej ściany przedmiotowego budynku. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wykonanie ww. prac remontowych w postaci odbicia w ścianie szczytowej graniczącej z działką nr [...] fragmentów tynku (w wykwitach) wybiciu zmurszałej cegły, odgruzowaniu przewodu wentylacyjnego, remoncie obudowy przewodów, ewentualna wymiana kształtek ceramicznych, wmurowaniu cegły ceramicznej na zaprawie wapienno-cementowej, wymianie skorodowanego ofasowania kominów, ponownym wykonaniu tynków o grubości 1,5-2 cm w miejscu odkuć i zatarciu powierzchni spękanego tynku, pokryciu całej szczytowej ściany farbą izolacyjną o grubości 2-3 mm wymaga wejścia na teren działki sąsiedniej nr [...] stanowiącej własność skarżącego, ponieważ ściana szczytowa budynku jest lokowana na całej długości w granicy z działką nr [...] . Nadto trzeba wskazać, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania ww. robót budowlanych, co potwierdza przedłożona w aktach administracyjnych decyzja ostateczna Wojewody [...] z 2 sierpnia 2010 r. Trzeba również wskazać, że sugestia W.D. , że powyższe prace remontowe można wykonać z ruchomych pomostów wiszących na ścianie remontowanego budynku Spółdzielni i w ten sposób uniknąć wchodzenia na teren działki nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ, ze względu na treść art 143 kc, który stanowi, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń pod i nad powierzchnią, także wykonanie przedmiotowych robót remontowych z pomostów wiszących na ścianie wymagałoby wydania decyzji administracyjnej na podstawie ww. art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że wcześniejsze próby porozumienia się inwestora z właścicielem działki nr [...] co do wejścia na teren działki nie przyniosły rezultatu w związku z czym należało zastosować dyspozycję z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy. Zarazem jednak należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu ze względu na nieprecyzyjne określenie granic niezbędnej potrzeby wejścia na grunt działki nr [...] oraz niesprecyzowanie warunków korzystania z ww. nieruchomości, co wskazuje również na niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a więc naruszenie dyspozycji z art. 7, 77 §1 i 107 §3 kpa. Zarówno bowiem w decyzji pierwszej jak i drugiej instancji dokładnie określono - poza rodzajem zamierzonych robót budowlanych - jedynie szerokość pasa terenu podlegającego zajęciu, natomiast długość tego pasa została wskazana nieprecyzyjnie: "około 17 m". Z określenia tego nie wynika czy długość pasa obejmuje całą długość ściany szczytowej czy też tylko jej fragment, a jeśli tak to powstaje pytanie, w którym miejscu rozpoczyna się wyznaczenie pasa terenu podlegającego zajęciu. Nie określono również czy na terenie działki nr [...] inwestor może prowadzić roboty przygotowawcze związane z postawieniem rusztowania. Nadto należy zauważyć, że w decyzji nie określono dokładnie i jednoznacznie terminu, w trakcie którego inwestor będzie mógł wejść na teren działki sąsiedniej, a właściciel działki będzie w tym okresie ograniczony w korzystaniu z przysługującego mu prawa własności, nie wskazano bowiem skonkretyzowanych jednoznacznie dat korzystania przez inwestora z nieruchomości należącej do W.D. Nie można uznać za wystarczające wskazanie, iż przedmiotowe prace remontowe mogą być wykonane w "terminie około 25 dni w miesiącach kwiecień -maj 2011 r.", przede wszystkim ze względu na wieloznaczność terminu "około". W konsekwencji tak określony termin może rodzić spory ponieważ uprawniony inwestor i zobowiązany właściciel mogą go odmiennie interpretować. Mając na uwadze, że roboty budowlane nie zawsze mogą być wykonywane w okresie złych warunków atmosferycznych organ powinien uwzględnić powyższe, co jednak nie zwalnia go z dokładnego określenia terminu. Wątpliwości powstają również w związku ze wskazaniem , że inwestor jest uprawniony do wejścia w teren w miesiącach kwiecień -maj 2011. Takie określenie terminu jest ryzykowne ze względu możliwość zdezaktualizowania się terminu przed uostateczniem się decyzji, jak to miało ma miejsce w niniejszej sprawie. Trzeba również wskazać, że przepis art. 47 ust. 2 ww. ustawy nie uprawnia organów do rekompensaty z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości oraz ewentualnego odszkodowania za wyrządzone szkody, natomiast roszczenia cywilnoprawne z tego tytułu mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu [...] lipca 2011 r. , że w tej samej sprawie w dniu 19 . 08. 2009 r. została wydana decyzja, którą umorzono postępowanie i ta decyzja stała się ostateczna ( protokół rozprawy) trzeba wskazać, że w dniu 19. 08. 2009 r. Prezydent M. K. umorzył postępowanie, a organ Wojewoda [...] utrzymał je w mocy decyzją z 2 .11. 2009 r. przy czym ww. sprawie przedmiotem postępowania było orzeczenie o niezbędności wejścia w teren nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ob. [...] , ul. [...] w K. w związku z koniecznością wykonania bieżącej konserwacji ściany budynku pryz ul. [...] natomiast w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji przedmiotem sprawy jest orzeczenie o niezbędności wejścia na teren działki nr [...] celem wykonania prac remontowych obejmujących oprócz ściany szczytowej budynku także remont ciągu kominowo-wentylacyjnego, wymagających zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, a zatem niezasadny jest zarzut tożsamości spraw i zarzut res iudicata. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną oraz fakt, że w sytuacji niezastosowania się zobowiązanego do wydanej decyzji, jej wykonanie może podlegać egzekucji, a zatem wskazane w decyzji warunki wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości muszą być ściśle sprecyzowane (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 26.02. 2009 r. , sygn. akt II SA/Bd 20/09, Lex 533182). Nadto należy mieć na uwadze, że dokładnie określony termin wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości powinien być liczony od daty uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30. 08. 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - orzec jak w punkcie l sentencji. W punkcie II sentencji na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.