II SA/Kr 778/23

WyrokWSA w Krakowie2023-10-05

Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Sebastian Pietrzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, gdy właściciel deklaruje chęć remontu, ale nie przedstawił konkretnych dowodów na zamiar i możliwość jego przeprowadzenia, a stan techniczny obiektu jest zły?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, jeśli obiekt jest nieużytkowany i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Deklarowana przez właściciela chęć remontu, niepoparta konkretnymi dowodami lub działaniami, nie jest wystarczająca do odstąpienia od nakazu rozbiórki, zwłaszcza gdy stan techniczny obiektu zagraża bezpieczeństwu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę nieużytkowanego budynku gospodarczego z uwagi na jego zły stan techniczny i zagrożenie dla bezpieczeństwa. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym niezasadne zastosowanie art. 67 P.b. zamiast art. 66 P.b., twierdząc, że obiekt nadaje się do remontu i wyrażała chęć jego naprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant : starszy referent sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję nr 177/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2023 r. znak: WOB.7721.31.2023.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. II SA/Kr 778/23 UZASADNIENIE Decyzją nr 177/2023 z dnia 28 kwietnia 2023 r., znak: WOB.7721.31.2023.JKUR, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 67 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: "u.p.b.") po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: "PINB") z dnia 13 grudnia 2022 r., znak: ROIK I.5162.15.2022.SRZ, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB"): - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie wyznaczył właścicielowi obiektu zobowiązanemu do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki termin 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji na przystąpienie do rozbiórki oraz termin jej zakończenia i uporządkowania terenu na dzień 31 lipca 2023 r.; - w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 15 lutego 2022 r. PINB – po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniu 5 listopada 2021 r. w zakresie obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej zlokalizowanego przy południowej granicy działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. oraz ponownych czynności kontrolnych w dniu 10 lutego 2022 r., w trakcie których ustalono, że obiekt budowlany w dalszym ciągu jest uszkodzony – nakazał A. K. (właścicielowi nieruchomości) wykonanie w trybie pilnym niezbędnych robót budowlanych w celu usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia wynikającego z nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] przez: (i) rozbiórkę elementów konstrukcji stalowej ścian i dachu budynku gospodarczego, (ii) rozbiórkę płyty fundamentowej przedmiotowego budynku, (iii) uporządkowanie terenu po rozbiórce. W odwołaniu od tego pisma A. K. wskazała, że należy traktować je jako decyzję i podniosła, że nakaz rozbiórki jest zbyt daleko idącą ingerencją w prawo własności, aby wydawać go bez wnikliwej analizy materiału dowodowego zebranego w ramach właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Następnie podniosła, że po oględzinach spodziewała się zawiadomienia o wszczęciu postępowania (lecz nigdy go nie otrzymała), a uszkodzenie budynku gospodarczego jest skutkiem działań związanych z budową na działce sąsiedniej i intrygujące jest, na jakiej podstawie stwierdzono, że jedynym właściwym rozwiązaniem jest rozbiórka, a nie remont. Decyzją nr 196/2022 z dnia 19 maja 2022 r., znak: WOB.7721.259.2022.JKUT, wydaną na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., MWINB orzekł kasatoryjnie, a w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał m.in., że wobec braku wskazania podstawy prawnej nie da się stwierdzić, czy PINB oparł się na art. 66 u.p.b. (decyzja o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym), czy na art. 67 u.p.b. (nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego). Decyzją z dnia 13 grudnia 2022 r., znak: ROIK I.5162.15.2022.SRZ, wydaną na podstawie art. 67 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 u.p.b. oraz art. 104 k.p.a., PINB nakazał A. K. rozbiórkę nieużytkowanego budynku gospodarczego nienadającego się do remontu lub odbudowy zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [...], który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia, wraz z uporządkowaniem terenu po dokonanej rozbiórce – termin zakończenia rozbiórki: do 10 kwietnia 2023 r., termin uporządkowania terenu po dokonanej rozbiórce: do 10 maja 2023 r. Działając na skutek odwołania A. K., MWINB wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 28 kwietnia 2023 r., którą orzekł reformatoryjnie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że: - W dniu 24 czerwca 2022 r. PINB przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono, że na działce nr [...] przy południowej granicy bezpośrednio z działką nr [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy, parterowy z dachem płaskim i częściowo dwuspadowym, krytym blachą falista i papą. Budynek posiada konstrukcję stalową wypełnioną płytą warstwową o powierzchni stalowej wypełnioną pianką. Od strony działki nr [...] budynek posiada dwie pary drzwi wejściowych i dwa otwory doświetlające od strony działki [...]. Budynek jest uszkodzony - złamany dach na powierzchni ok. 80% i zniszczone ściany na całej długości. Budynek w części stalowej wykazuje niestabilność konstrukcji. Pełnomocnik właściciela nieruchomości oświadczył, że według jego informacji budynek nie jest użytkowany, a ewentualne wyjaśnienia i uwagi co do robót naprawczych czy też planów dotyczących tego budynku będą składane na piśmie. Pełnomocnik właścicieli sąsiedniej działki wskazał, że na dachu budynku znajdują się luźno leżące blachy, które mogą stwarzać zagrożenia dla osób przebywających na działce. - Pismem z dnia 12 lipca 2022 r. pełnomocnik A. K. podał, że jej wolą jest jak najszybsze wyremontowanie obiektu. Termin remontu uzależniony jest przede wszystkim od zgromadzenia funduszy niezbędnych do realizacji tego zadania, a przystąpienie do prac uzależnione będzie od tego, czy usunięcie zniszczeń nie utrudni działań w ramach postępowań cywilnego i karnego, jakie A. K. zamierza zainicjować w związku ze zniszczeniem jej mienia. - W dniu 12 października 2022 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem pełnomocnika A. K. i pełnomocnika [...] sp. z o.o., w trakcie której m.in. ten pierwszy oświadczył, że: (i) nie wiadomo mu nic na temat posiadania ekspertyzy technicznej o możliwości odbudowy obiektu (zlecono wykonanie kosztorysu i złożono zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zniszczenia mienia); (ii) budynek jest nieużytkowany; (iii) nie wie, czy wykonane są roboty zabezpieczające – ze wszystkimi pracami wstrzymano się do czasu zajęcia stanowiska przez prokuraturę; (iv) A. K. chce odbudować obiekt na pewno co do lokalizacji, a materiały być może musiałaby być użyte inne. - Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia postępowania prokuratorskiego. Następnie MWINB wskazał, że dla zastosowania art. 67 ust. 1 u.p.b. konieczne jest uprzednie stwierdzenie, że obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony, i że w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. Zatem chodzi przede wszystkim o przypadki, gdy stan obiektu uniemożliwia doprowadzenie go do właściwego stanu technicznego albo też gdy właściciel lub zarządca obiektu nie ma zamiaru albo możliwości do przeprowadzenia działań związanych z wykonaniem jego odbudowy, remontu lub wykończenia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (dalej: "rozporządzenie"), przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę organ nadzoru budowlanego: 1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; 2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3) przeprowadza rozprawę. W myśl art. 81c ust. 2 u.p.b. i § 4 rozporządzenia jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może zlecić właścicielowi obiektu wykonanie stosownej ekspertyzy stanu technicznego. Jeśli natomiast z zebranego przez organ materiału dowodowego oraz ustaleń dokonanych podczas oględzin w sposób bezsporny wynika, że w sprawie zaistniały przesłanki do rozbiórki obiektu, żądanie ekspertyzy będzie niecelowe. W świetle powyższych przepisów MWINB stwierdził, że PINB dochował formalności przed wydaniem decyzji. W dniu 5 listopada 2021 r. przeprowadził czynności kontrolne, a następnie w dniu 24 czerwca 2022r. dokonał oględzin, z których wynika jednoznacznie, ze obiekt jest w znacznej części zniszczony (posiada zawalony dach na powierzchni ok. 80% oraz zniszczone ściany na całej długości; w części stalowej wykazuje niestabilność konstrukcji) i może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi przebywających w jego bezpośrednim otoczeniu. Ponadto z akt sprawy wynika, że zdaniem właściciela obiektu aktualny stan przedmiotu postępowania jest wynikiem uszkodzenia go przez operatora koparki wykonującego roboty ziemne w sąsiedztwie przedmiotowego budynku na terenie działki nr [...] i nr [...]. Jednocześnie z dokumentacji fotograficznej obrazującej m.in. stan materiałów, z których obiekt został wykonany, wynika, że od dłuższego czasu nie był on remontowany. MWINB - mając na względzie § 7 rozporządzenia - orzekł reformatoryjnie w zakresie terminów. Odnosząc się do prawidłowości ustalenia adresata decyzji, MWINB przytoczył art. 67 ust. 1 u.p.b. i wskazał, że analiza treści księgi wieczystej wykazała, że współwłaścicielami działki, na której usytuowany jest przedmiot postępowania, są A. K. i J. K., ale w dziale III KW ujawniono ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wobec nieujawnienia aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 27 grudnia 2013 r. (rep. A. nr [...]) dotyczącego udziału J. K. na rzecz A. K.. Odnosząc się do zarzutów odwołania zmierzających do wykazania, że PINB niezasadnie wydał decyzję w trybie art. 67 u.p.b. nie przeprowadziwszy uprzednio postępowania na podstawie art. 66 u.p.b., MWINB wskazał, że nakaz rozbiórki obiektu, którego podstawę stanowi art. 67 ust. 1 u.p.b. każdorazowo stanowi następstwo dwojakiego rodzaju przyczyn. Do pierwszej grupy należą kwestie łączące się ze stanem technicznym obiektu, co wyraża się w sformułowaniu ustawowym "nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia". W ramach drugiej grupy przyczyn, niezbędnym pozostaje ustalenie intencji właściciela odnośnie podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. W przypadku zadeklarowania przez właściciela obiektu woli jego odbudowy lub remontu przepisy u.p.b. nie wiążą organu nadzoru budowlanego koniecznością nakazania rozbiórki (art. 67 u.p.b.) i wówczas w rachubę wchodzi możliwość wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym (art. 66 u.p.b.). Jeżeli jednak wykonanie takich robót okaże się niemożliwe z technicznego punktu widzenia, organ jest zobligowany orzec na podstawie art. 67 u.p.b. W ocenie MWINB pozostałości budynku gospodarczego nie nadają się do remontu lub odbudowy. Dotyczy to zarówno możliwości technicznych, jak i zamiaru właściciela tegoż budynku. Po pierwsze, przedmiotowy budynek jest już częściowo zawalony, co w istotnym stopniu determinuje ocenę o niemożliwości i niecelowości jego remontu i odbudowy. Po drugie, o zamiarze dokonania stosownych napraw nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela. Artykułowanie samej chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niewystarczające, jeśli brak ku temu wiarygodnych przesłanek. Właściciel obiektu budowlanego powinien w szczególności wskazać, jakie konkretnie działania w tym celu podjął lub podejmie. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. K., zarzucając jej naruszenie: - art. 7, art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie; - art. 66 u.p.b. przez nieuczynienie go podstawą wydania decyzji; - art. 67 u.p.b. przez uczynienie go podstawą wydania decyzji. W uzasadnieniu skargi podtrzymano stanowisko zawarte w odwołaniu. Według skarżącej ustalenie stanu technicznego obiektu było niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia, bo przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest wyłącznie stwierdzenie niemożności remontu, odbudowy lub wykończenia z przyczyn technicznych, nie zaś z jakichkolwiek innych przyczyn (np. nieopłacalności). Tymczasem z materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, jaki jest stan techniczny obiektu – można przyjąć, że budynek nie jest w dobrym stanie technicznym, ale skoro nie znamy dokładnej skali uszkodzeń, to nie można stwierdzić, czy nadaje się do remontu, czy też nie. Skarżąca chciała (czego organy nie uwzględniły) i nadal chce wyremontować/odbudować obiekt, choć jego uszkodzenie powstało nie przez jej zaniedbanie lub umyślne działanie, lecz w związku z budową na działce sąsiedniej. Ta chęć wraz z faktem, że użytkowanie obiektu w części jest utrudnione (a nie całkowicie niemożliwe) uzasadniała wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. zamiast na podstawie art. 67 ust. 1 u.p.b. Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się bowiem nie tylko do obiektywnej niemożności ich przeprowadzenia, ale również do zamiaru właściciela doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, (ii) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że obiekt z uwagi na swój katastrofalny stan techniczny stwarza zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia, a właściciel nie podejmuje żadnych działań w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego oraz nie zabezpiecza obiektu w żaden sposób. Obiekt jest częściowo zawalony, co w istotnym stopniu determinuje ocenę o niemożliwości i niecelowości jego remontu i odbudowy. W chwili obecnej konieczne jest usunięcie zagrożenia, tj. zawalonych ścian i dachu, które nie tworzą już żadnej stabilnej konstrukcji. O zamiarze dokonania stosownych napraw nie mogą świadczyć jedynie deklaracje właściciela, który nie podejmuje żadnych czynności faktycznych i prawnych zmierzających w tym kierunku. W przypadku tego obiektu pozostaje jedynie jego całkowita rozbiórka i odbudowa przy użyciu całkowicie nowych materiałów budowlanych, a tak daleko idące roboty wykraczają poza dyspozycję zastosowanego przepisu i wymagają uzyskania odpowiednich ewentualnych zezwoleń organu architektoniczno-budowlanego i sporządzenie dokumentacji technicznej. Pismem z dnia 1 września 2023 r. uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. wniósł o oddalenie skargi, załączył dokumentację fotograficzną obiektu i wskazał, że: - obiekt jest nieużytkowany, co przyznał pełnomocnik skarżącej m.in. na rozprawie administracyjnej w dniu 12 października 2022 r. oraz podczas oględzin w dniu 24 czerwca 2022 r.; - znajdujące się na dachu luźno położone blachy mogą w każdej chwili zostać podwiane i uderzyć w znajdujące się obok osoby na trakcie spacerowym wzdłuż rzeki Rudawa czy rodziny z dziećmi w okolicznych budynkach mieszkalnych, a podczas oględzin nie uzyskano żadnej odpowiedzi, czy skarżąca zamierza zabezpieczyć teren, toteż uznać należy, że jest całkowicie bierna, gdy chodzi o zminimalizowanie niebezpieczeństwa; - skarżąca nie wykazała rzeczywistego zamiaru dokonania remontu lub odbudowy, bo przez cały okres postępowania przed oboma organami nie podjęła ani jednej czynności, która by o tym świadczyła (wskazała, że nie ma możliwości finansowych, ale nie wskazała, kiedy mogłaby zgromadzić potrzebne środki i czy podjęła jakieś kroki w celu uzyskania finansowania np. w instytucjach finansowych), natomiast jej pełnomocnik, wbrew zapowiedzi z oględzin, nie przedstawił na piśmie wyjaśnień, uwag i planów co do robót naprawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.1634 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej u.p.b.), zgodnie z którym: jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Warunkiem wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 u.p.b. jest zatem ustalenie dwóch przesłanek. Po pierwsze, że obiekt budowlany jest obiektem niewykończonym lub nieużytkowanym. Po drugie, że taki obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67 określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, poz. 2043). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, organ: 1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; 2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3) przeprowadza rozprawę. Zgodnie z § 4 ust. 1 natomiast, ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Zgodnie § 6, na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki. Podkreślenia wymaga, że organ prowadząc postępowanie w trybie art. 67 u.p.b. nie jest obowiązany zawsze i bezwarunkowo nakazać sporządzenie ekspertyzy technicznej właścicielowi obiektu budowlanego. W sytuacji, w której pracownicy organu są w stanie samodzielnie ocenić stan techniczny obiektu i kwestie z tą oceną związane nie budzą ich wątpliwości, wówczas nie ma potrzeby nakazywania sporządzenia ekspertyzy, co jedynie generowałoby niepotrzebne koszty po stronie właściciela i przedłużało postępowanie, które ze względu na jego przedmiot powinno być prowadzone sprawnie i skończyć jak najszybciej. Organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi m. in. w sprawach związanych z szeroko rozumianym stanem technicznym obiektów budowlanych, zatem w sprawach oczywistych – a niniejsza sprawa jest tego przykładem – nie muszą żądać opinii czy ekspertyz. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego wykazały w sposób jednoznaczny, z uwzględnieniem trybu określonego w przepisach rozporządzenia, że zlokalizowany przy ul. [...] w K. obiekt – budynek gospodarczy nie tylko nie jest użytkowany, ale także nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Ustalenia organu I instancji dokonane na podstawie: wyników kontroli przeprowadzonych w dniu 5 listopada 2021 r., oględzin przeprowadzonych w dniu 24 czerwca 2022 r. (w których brał udział Ł. K., pełnomocnik właścicielki) , oraz na podstawie rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 12 października 2022 r. (w której brał udział Ł. K., pełnomocnik właścicielki). Bezspornie ustalono, że obiekt jest nieużytkowany. Nadto budynek jest uszkodzony, ma załamany na powierzchni około 80 % dach oraz całkowicie zawaloną ścianę od strony działki nr [...], konstrukcja budynku jest niestabilna. Budynek nie jest konserwowany, nie zostały wykonane żadne prace zabezpieczające. Na dachu leżą luźno leżące blachy, mogące stwarzać zagrożenie dla osób przebywających w pobliżu. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna obrazuje stan budynku. Sąd podziela pogląd organu, że stan ten bez wątpienia zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. oświadczył w imieniu właścicielki, że jej zamiarem jest wyremontowanie budynku, co wymaga zgromadzenia funduszy i nie może utrudnić postępowań karnych i cywilnych, które skarżąca zamierza zainicjować. Jednak deklarowana wówczas (jak i obecnie w skardze złożonej do sądu) chęć podjęcia prac remontowych nie została poparta przez skarżącą żadnym dowodem ani żadną wykonaną czynnością faktyczną lub prawną. Nie zostały wykonane nawet najprostsze czynności bezpośrednio zabezpieczające budynek, ani rozpoznane techniczne możliwości jego remontu. Nawet w skardze twierdzi skarżąca, że skala uszkodzeń nie jest jej znana. Niemniej jednak, zgodnie z ustaleniami poczynionymi i udokumentowanymi przez organ, Sąd zgadza się z poglądem zawartym w zaskarżonej decyzji, że skala zniszczeń nie rokuje możliwości remontowych, bez uprzedniej rozbiórki tego, co z budynku pozostało. Uregulowanie zawarte w art. 67 u.p.b. nie uzależnia możliwości orzeczenia rozbiórki od tego, czy właściciel jest odpowiedzialny za doprowadzenie do złego stanu technicznego obiektu budowlanego, ale jedynie od tego, czy dany obiekt jest w stanie nienadającym się do remontu, odbudowy lub wykończenia - niezależnie od tego, czy właściciel miał wpływ na zaistniały stan obiektu. Prace rozbiórkowe ze względów bezpieczeństwa powinny być wykonane możliwie najszybciej, stąd ustawodawca nie obliguje organu nadzoru budowlanego do wyjaśniania kwestii zawinienia. Wynikający z akt sprawy stan obiektu nie pozwala na oczekiwanie na wszczęcie i przeprowadzenie spraw karnych i /lub cywilnych, gdyż jest to zwyczajnie niebezpieczne dla otoczenia tak zniszczonego budynku. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 u.p.b., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (por. wyroki NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08 oraz z 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 890/12). Organy obu instancji dokonały w tym zakresie prawidłowych ustaleń na tle całokształtu okoliczności stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał wydanie na podstawie art. 67 ust. 1 u.p.b. nakazu rozbiórki nieużytkowanego, znajdującego się w złym stanie technicznym budynku gospodarczego przy ul. [...] wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce. Postępowanie poprzedzające to rozstrzygnięcie zgodne było z wymaganymi określonymi w k.p.a. jak i przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Żaden z zarzutów skargi nie okazał się uzasadniony. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło