II SA/Kr 783/10
WyrokWSA w Krakowie2010-12-08
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowy budynku do stanu zgodnego z prawem została prawidłowo wydana i czy ekspertyza techniczna stanowiła wystarczającą podstawę do jej wydania?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organu nadzoru budowlanego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ ekspertyza techniczna będąca podstawą decyzji była niewystarczająca i nie pozwalała na rzetelną ocenę zgodności wykonanych robót z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. W związku z tym decyzję uchylono i określono, że nie może być wykonywana.Stan faktyczny
Inwestor W. N. prowadził rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 1 w B., na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem, opierając się na ekspertyzie technicznej sporządzonej przez J. C. Skarżący kwestionowali prawidłowość decyzji i ekspertyzy, zarzucając m.in. brak obiektywizmu i niewystarczające podstawy techniczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądził od organu na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A.D. , P.D. i i W.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących A.D. , P.D. i W.D. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z 9 września 2009 r, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z 7. 07. 1994 r- Prawo budowlane (Dz. U.z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) nakazał W. N. wykonanie następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr "1" w B. do stanu zgodnego z prawem:
1. wykonać obróbkę blacharską pomiędzy budynkiem Inwestora a ścianą szczytową
budynku sąsiedniego przylegającego do budynku Inwestora o wysokości 50 cm
2. zabezpieczyć przestrzeń pomiędzy okapem budynku Inwestora a podestem i
klatką schodową zewnętrzną do górnego biegu schodów budynku sąsiedniego
przed zawiewaniem zalegającego śniegu na dachu Inwestora poprzez montaż płyt
elewacyjnych typu [...]
3. wykonać należytą dylatację między budynkami z zastosowaniem wentylacji
pomiędzy rozbudowanym budynkiem a budynkiem sąsiednim poprzez
zamontowanie w przerwie dylatacyjnej dwóch kratek wentylacyjnych o
wymiarach 15 x 13 cm na wysokości 60 cm nad terenem i pod okapem dachu
budynku Inwestora
- w terminie do 30.04.2010r.
W uzasadnieniu organ l instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie ww. inwestycji. Wskazał, że:
- decyzją z 19.11.2002r. znak: [...] Burmistrz Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr "1" w B. S. i J. N.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 5.02.2003r. znak: [...]. Z chwilą gdy decyzja stała się ostateczna inwestorzy przystąpili do robót budowlanych;
- w dniu 22.09.2003r. organ l instancji przeprowadził kontrolę budowy.
Na skutek ustalenia, że roboty budowlane prowadzone są w sposób nie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach oraz w sposób nie powodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi czy mienia i środowiska organ wydał postanowienie z 1.10.2003r. o odmowie wstrzymania robót budowlanych. Postanowienie to stało się ostateczne 4.12.2003r;
- decyzją Starosty [...] z 14.03.2006r. znak: [...] przeniesiono pozwolenie na budowę na rzecz W. N.;
- decyzją Starosty [...] z 4.09.2006r. znak: [...]. zmieniono decyzję Burmistrza Miasta B. z 19.11.2002 i zatwierdzono projekt zamienny dla inwestora W. N.. Projekt zamienny przewidywał zmianę powierzchni zabudowy z 249.50 m2 wg zatwierdzonego projektu na 246,80 m2 wg projektu zamiennego oraz zmianę kubatury z 474.70 m3 na 462.10 m3 (razem z 1402.70 m3 na 1390.10 m3);
- prawomocnym wyrokiem z 15.11.2006r. sygn. akt II SA Kr 693/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] z 5.02.2003r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji, z uwagi na brak w aktach sprawy odpisu bądź kserokopii dokumentu potwierdzającego fakt posiadania wymaganych uprawnień budowlanych przez osoby, które opracowywały projekt architektoniczno-budowlany. Ponadto zarzucił, iż projekt ten stanowiący załącznik graficzny do decyzji nie został opatrzony datą, pieczęcią i podpisem osoby dokonującej adnotacji.
- w dniu 8.02.2007r. dokonano kontroli rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr "1" w B.. Ustalono, że na działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny w części rozbudowany. Stan zaawansowania rozbudowy to stan surowy zamknięty. Obiekt do momentu kontroli został zrealizowany zgodnie z dokumentacją zamienną zatwierdzoną decyzją Starosty [...] z 4.09.2006r. Roboty były prowadzone pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy, proces budowlany był dokumentowany w dzienniku budowy. Podczas ponownej kontroli 11.06.2007r. stwierdzono, że Inwestor nie prowadzi robót budowlanych. Po dokonaniu porównania stanu zaawansowania robót ustalono, że w okresie od 2.02.2007r. do 11.06.2007r. inwestor nie prowadził robót budowlanych;
- w dniu 16.12.2006 r. do organu l instancji wpłynął wniosek W. D. "o wstrzymanie budowy W. N.";
- postanowieniem z 29.06.2007 r. organ l instancji odmówił wstrzymania budowy. Postanowieniem z 20.12.2007 r. znak [...] WINB w K. uchylił powyższe postanowienie i sprawę przekazał organowi do ponownego rozpoznania.
- decyzją z 10.07.2007r. znak: [...] Starosta [...] uchylił własną decyzję z 4.09.2006r. znak: [...] zmieniającą decyzję Burmistrza Miasta B. z 19.11.2006r. znak: [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr "1" w B.;
- decyzją z 20.08.2007r. znak: [...]r. Starosta [...] uchylił własną decyzję z 14.03.2006r. znak: [...], przenoszącą decyzję wydaną dla inwestorów S. i J. N. na W. N.. Uchylenie obu decyzji nastąpiło w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15.11. 2006r.;
- decyzją z 9.11.2007r. znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. N. pozwolenia na roboty budowlane polegające na wykonaniu wewnętrznych instalacji: grzewczej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej oraz wykończenia wnętrza budynku jako dokończenie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr "1" przy ul. [...] w B.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 13.03.2008r. znak: [...];
- w dniu 23.04.2008r. W. N. zgłosiła, że 1.05.2008r. przystępuje do ww. robót budowlanych (dokończenie budowy). W okresie od 6.05.2008 r. do 26.05.2008 r. wykonywano w przedmiotowym budynku instalację wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną. Roboty były prowadzone zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją;
- decyzją z 23.05.2008r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Wojewoda [...] uchylił decyzję własną z 13.03.2008r. i decyzję Starosty [...] z 9.11.2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z projektem na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego powierzchnia zabudowy części rozbudowanej, zatwierdzonej pierwotnie decyzją Burmistrza Miasta B. z 19.11.2002r. wynosiła 249.50 m2 natomiast obecnie wynosi 246,80 m2, kubatura wynosiła 1402, 70 m3 a obecnie wynosi 1390,10 m3 Tak więc w realizacji budynku doprowadzono do istotnego odstępstwa zatwierdzonego projektu budowlanego, co powinno skutkować wstrzymaniem budowy zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego, a następnie wydanie stosownej decyzji w trybie art. 51 ustawy. Stwierdził również, iż powyższe potwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w postanowieniu znak: [...];
- w dniu 3.06.2008r. przeprowadzono kontrolę w czasie której stwierdzono, że prowadzone są prace tynkarskie w pokoju od strony południowej;
- postanowieniem z 15.07.2008r. znak: [...] Starosta [...] przekazał do organu l instancji sprawę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na dokończenie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr "1" przy ul. [...] w B.. Postanowienie to wydano w oparciu o decyzję Wojewody [...] z 23.05.2008r.
Następnie organ l instancji przedstawił aktualny stan budynku. Podał, że budynek został dobudowany do budynku drewnianego inwestora na tej samej działce a z drugiej strony posadowiony jest w granicy z działką sąsiednią nr "2". Budynek został wybudowany jako plomba zapełniająca przestrzeń pomiędzy starym budynkiem na działce "1", a istniejącym zlokalizowanym w granicy budynkiem na działce sąsiedniej nr "2". Budynek Inwestora pełni funkcję mieszkalną, jest parterowy dwukondygnacyjny, murowany z dachem dwuspadowym, symetrycznym. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno - kanalizacyjną i centralnego ogrzewania. Stan techniczny budynku oceniono jako dobry. Budynek został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, zgodnie z przepisami, w tym techniczno budowlanymi, Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród. Z uwagi na ukończenie robót budowlanych brak jest możliwości wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ustawy prawo budowlane.
Nadto, w ocenie organu, twierdzenia Wojewody [...] zawarte w decyzji z 23.05.2008r. o tym, że roboty zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego są niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Wojewoda powołując się na zmianę powierzchni kubatury i powierzchni zabudowy pomiędzy stanem zatwierdzonym w pierwotnym projekcie, a stanem obecnym zapomniał bowiem, że w międzyczasie został zatwierdzony decyzją Starosty [...] z 4.09.2006r. projekt budowlany zamienny, w którym zaakceptowano zmianę pow. zabudowy z 249,50 m2 wg zatwierdzonego projektu na 246,80 m2 wg projektu zamiennego oraz zmianę kubatury z 474,70 m3 na 462,10 m3 ( razem z 1402,70 m3 na 1390,10 m3 ). W trakcie budowy nie doszło więc do prowadzenia robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nadto stwierdził, że z obrotu prawnego wyeliminowane zostały wszystkie decyzje w sprawie pozwolenia na budowę, na podstawie których prowadzone były w przedmiotowym budynku roboty budowlane. Powyższe nie oznacza jednak, że budynek powstał jako tzw. samowola budowlana, prowadząc bowiem roboty budowlane Inwestorzy legitymowali się decyzją o pozwoleniu na budowę, co wyklucza stosowanie art. 48 ustawy prawo budowlane.
Postępowanie należy zatem przeprowadzić w oparciu o art. 50 i 51 prawa budowlanego. Organ zwrócił uwagę na treść art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, który pozwala na zastosowanie regulacji art. 51 ust. 1 cyt. ustawy do robót które zostały już zakończone. Ze względu na fakt, że wybudowany budynek narusza interesy osób trzecich tj. właścicieli sąsiedniego budynku ( dz. nr "2") z uwagi na wykonanie zbyt niskiej obróbki blacharskiej dachu w części przylegającej do budynku sąsiedniego oraz na niezabezpieczeniu wysuniętego okapu od strony południowo - wschodniej przed zawiewaniem zalegającego śniegu na podest i klatkę schodową sąsiedniego budynku, co wykazano w ekspertyzie sporządzonej przez J. C., konieczne było nakazanie wykonania wskazanych na wstępie robót budowlanych.
Nadto ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w toku postępowania przez W. D. organ podał, że ekspertyza została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe. Ponadto ponieważ budynek został wykonany na podstawie, uchylonego przez sąd administracyjny, pierwotnego pozwolenia na budowę ocenie podlegała prawidłowość wykonanych wówczas robót. Projektantem rozbudowy budynku mieszkalnego ani też projektu zamiennego rozbudowy nie był J. C.. Natomiast w projekcie zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z 9.11.2007r. J. C. wykonał inwentaryzację stanu istniejącego, nie oceniał zatem prawidłowości sporządzonego przez siebie projektu budowlanego i wykonanych na jego podstawie robót budowlanych.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła A. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazała w nim, że nie zgadza się z punktem 2 nakazu wykonania robót budowlanych i domaga się likwidacji okapu od strony południowej na długości 3 m. Nie zgodziła się również z punktem 3, podając, że nie wyjaśniono czy cała ściana należącego do niej budynku przestanie ulegać zawilgoceniu. Zarzuciła nierzetelne prowadzenie postępowania przez organ I instancji. Wskazała, że we wnoszonych do organu pismach żądała wstrzymania budowy do czasu doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem. Podała również, że budowa nie została jeszcze zakończona.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z 14 maja 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 ustawy Prawo budowlane", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał W. N. - inwestorowi robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr "1" w B. wykonanie następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia w/w rozbudowy do stanu zgodnego z prawem:
1. wykonać obróbkę blacharską pomiędzy budynkiem inwestora a ścianą
szczytową budynku sąsiedniego przylegającego do budynku inwestora o
wysokości 50 cm
2. zabezpieczyć przestrzeń pomiędzy okapem budynku inwestora a
podestem i klatką schodową zewnętrzną do górnego biegu schodów
budynku sąsiedniego przed zawiewaniem zalegającego śniegu na dachu
inwestora poprzez montaż bezpośrednio przy narożniku południowym
budynku inwestora wzdłuż klatki schodowej i garażu na posesji sąsiedniej,
na długości 2,60 m płyt elewacyjnych typu [...]. W/w płyty należy
zamontować w ramach stalowych przymocowanych do słupów stalowych
osadzonych w stopach fundamentowych;
3. zamontować w miejscu szczeliny dylatacyjnej, na etapie jej
zamknięcia kratek wentylacyjnych (po 2 na każdą elewację) o wymiarach 5
x 25 cm w dolnej i górnej części szczeliny.
Powyższe roboty należy wykonać zgodnie z rysunkami zawartymi w uzupełnionej ekspertyzie technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr "1" w przy ul. [...] autorstwa J. C. w terminie do 31.12.2010 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania było zbadanie zgodności robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr "1", przy ul. [...] w B. z wymogami sformułowanymi w przepisach Prawa budowlanego oraz zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w/w obiektu. Następnie podzielił stanowisko organu l instancji, zgodnie z którym prowadzenie lub zrealizowanie robót budowlanych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego stanowi przypadek objęty hipotezą przepisu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wskazuje treść w/w przepisu, znajduje on zastosowanie w sytuacji prowadzenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego lub robót realizowanych w innych warunkach niż wskazane w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy prawo budowlane, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie winien znaleźć oparty na przepisach art. 50-51 Prawa budowlanego tryb tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem w/w postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 w/w ustawy, roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz zgodne są z zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej, oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w w/w zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia w/w robót do stanu zgodnego z w/w. Budowa przedmiotowego budynku w dacie uchylenia decyzji Starosty [...] znak: [...] z 9.11.2007 r. była na etapie robót wykończeniowych (roboty tynkarskie). Tym samym uzasadnionym jest zastosowanie w niniejszej sprawie 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania okaże się, że prowadzone lub zrealizowane roboty budowlane nie są zgodne z określonymi w przepisach wymogami, ale jest możliwe doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych robót lub czynności.
Realizując powyższe postanowieniem z 25.08.2008 r. znak: [...], PINB w B., działając na podstawie przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy prawo budowlane, zobowiązał Inwestora W. N. do doręczenia 2 egz. oceny technicznej robót budowlanych już wykonanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr "1" w miejscowości B. przy ul. [...] i zawierającej: między innymi ocenę wykonanych robót pod względem zgodności ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej, wraz z określeniem czy wykonane roboty nie powodują naruszenia interesu osób trzecich oraz zaleceniami odnośnie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym budynku w terminie do 31.12.2008 r. Inwestor wykonał wynikający z w/w postanowienia obowiązek przedkładając do akt organu l instancji żądaną ekspertyzę .
Sporządzona ekspertyza techniczna, w ocenie [...] WINB w K. może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Przy czym konieczne było uchylenie decyzji organu l instancji z uwagi na brak precyzji sposobu wykonania nakazanych robót. W tym zakresie określenie nakazanych robót w wydanej decyzji nastąpiło w oparciu o uzupełnioną na żądanie organu odwoławczego ekspertyzę. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu odwołania, wskazując, że we wcześniejszych postępowaniach brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na funkcjonujące wówczas w obrocie decyzje o pozwoleniu na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli A. D., P. D. i W. D.. Zaskarżonej decyzji zarzucili: naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a szczególności przepisów art. 5 ust.1 pkt 8 i 9, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81 c ust. 2 i ust. 4 (poprzez jego nie zastosowanie) ustawy prawo budowlane oraz 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 77 §1 kpa, 107 § 3 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 84 § 1 kpa i art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 kpa oraz art. 7 i art. 8 kpa. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podnieśli, że "Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Lokalizacja: dz. Nr "1" w B. przy ul. [...]" opracowana przez J. C. i przedłożona przez inwestora nie może stanowić podstawy wydanych decyzji. Zarzucili, że ekspertyza nie została sporządzona obiektywnie, gdyż jej autor – J. C. był jednym z autorów projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z 9.11.2007 r. nr [...]. Powyższe, w ocenie skarżących, powinno skutkować wyłączeniem ww. osoby ze sprawy na podstawie art. 84 w zw. z art. 24 § 3 kpa.
Zakwestionowali również kwalifikacje J. C. do sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy wskazując, że ocena techniczna winna zostać sporządzona przez osobę posiadającą uprawniania rzeczoznawcy budowlanego. Nadto ekspertyza nie zawiera ani dokładnej dokumentacji rysunkowej i fotograficznej ocenianego obiektu, ani też obliczenia dopuszczalnych obciążeń elementów konstrukcyjnych mających na celu zweryfikowanie prawidłowości rozwiązań konstrukcyjnych mimo sformułowania takich wymagań w postanowieniu organu l instancji z 25.08.2008 r. Nadto pozostawienie szczeliny między budynkami o szerokości ok. 10 cm narusza § 12 rozporządzenia, skoro budynek nie przylega do ściany budynku, a odstęp między budynkami nie przekracza 1,5 m. Pozostawiana, szczelina między budynkami powoduje utrudnienia w zakresie wykonywania w tym otworze jakikolwiek prac. Organ nie zweryfikował ustalenia zawartego w ekspertyzie, że dylatacja została wykonana przez inwestora w sposób prawidłowy zgodnie z geodezyjnym pomiarem. Jako nieprofesjonalne ocenili przedstawione w ekspertyzie propozycje rozwiązań technicznych, mających prowadzić do osuszenia szczeliny między budynkami. Nadto podnieśli, że organ nie odniósł się do wniosku skarżących o powołanie rzeczoznawcy budowlanego w celu sporządzenia opinii.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych ( art. i art. 3 ustawy p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi zgodnie z art. 134 § p.p.s.a.
Skarga jest uzasadniona mimo, że nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie decyzje, na podstawie których nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr "1" w B. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, po tym jak objęta nimi inwestycja została w całości zrealizowana.
Ustalenia organów administracji publicznej w tym zakresie znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W zaistniałej sytuacji, postępowanie legalizacyjne winno zmierzać do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7. 07. 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. , Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.). Taki też tryb został w sprawie prawidłowo zastosowany.
Jednakże, w ocenie Sądu, zlecone w zaskarżonej decyzji roboty budowlane mające na celu doprowadzenie rozbudowy do stanu zgodnego z prawem nie zostały nałożone prawidłowo.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi zawarty w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. W związku z obowiązkiem dokonania wnikliwej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego pozostaje treść art. 11 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się w jej uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przedłożona przez inwestora ocena techniczna wykonana przez J. C. nie pozwala na dokonanie ustalenia, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką i zasadami wiedzy technicznej. Ocena techniczna z listopada 2008 r. jest lakoniczna, obejmuje jedynie opis inwestycji oraz wnioski końcowe, bez wskazania na jakiej podstawie zostały one wysunięte. Nie zawiera żadnych obliczeń oraz szczegółowych danych. Jej autor nie odwołał się do obowiązujących przepisów prawa, czy też aktualnej, fachowej literatury. Podobne zarzuty można podnieść wobec uzupełniającej opinii przedłożonej w postępowaniu odwoławczym na wezwanie organu, w której J. C. ograniczył się do wskazania, że "kratki wentylacyjne w ilości po dwie na każdą elewację należy zamontować w dolnej i górnej części szczeliny dylatacyjnej" oraz wyjaśnienia jak należy zamontować płyty elewacyjne przedstawione na rysunku załączonym do ekspertyzy technicznej z listopada 2008.
W tym stanie rzeczy należy podzielić wątpliwości skarżących podniesione w skardze, co do zasadności zleconych do wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Konstatacja zawarta w opinii, że zamontowanie w miejscu szczeliny dylatacyjnej, na etapie jej zamknięcia, 4 kratek wentylacyjnych spowoduje osuszenie zawilgoconej ściany, jak również, że w celu zapobiegnięcia zawilgoceniu ściany szczytowej budynku sąsiedniego przy zalegającym śniegu należy wykonać obróbkę blacharską pomiędzy budynkiem inwestora a ścianą szczytową budynku sąsiedniego przylegającego do budynku inwestora, o wysokości 50 cm, nie zostało poprzedzone żadnymi wyliczeniami i nie wiadomo na jakiej podstawie autor oceny uznał, że wykonanie tych robót będzie wystarczające dla ochrony interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Warto w tym miejscu zauważyć, że w ekspertyzie technicznej wskazano, że ściana była zawilgocona już wcześniej. Powyższe ustalenie zostało w całości zaakceptowane przez organy, które nie podjęły jakichkolwiek prób dokonania własnych ustaleń w tym zakresie. Jednak nawet gdyby uznać, że zawilgocenie powstało przed przystąpieniem przez inwestorów do rozbudowy budynku, to nie ulega wątpliwości, że obecnie dostęp do tej ściany został ograniczony, co znacznie utrudnia jej osuszenie. Zastrzeżenia skarżących co zastosowanego rozwiązania są więc w pełni uzasadnione. W tym stanie rzeczy należy uznać, że wykonana na potrzeby niniejszego postępowania ocena techniczna nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania i tym samym zweryfikowanie, czyjej wnioski końcowe są prawidłowe.
Organy administracji publicznej nie zauważyły powyższych uchybień przedłożonej ekspertyzy i przyjęły ją w całości bez zastrzeżeń jako podstawę dokonanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się również do zarzutów przedstawionych w odwołaniu w zakresie w jakim A. D. kwestionowała ustalenia ekspertyzy i zasadność nakazanych do wykonania robót budowlanych, stwierdzając jedynie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a szczególności treść przedłożonej ekspertyzy "wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowy budynek został zrealizowany zgodnie ze sztuką budowlaną, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej" oraz, że "konieczne jest wykonanie wskazanych w treści ekspertyzy robót w celu likwidacji w/w naruszeń". Ograniczenie się przez organ do powyższych konkluzji wskazuje, że w istocie, nie dokonał oceny prawidłowości i rzetelności przedłożonej przez inwestora ekspertyzy.
Zarówno zatem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały zatem wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Opinia techniczna została przedłożona na skutek wykonania zalecenia organu l instancji zawartego w postanowieniu z 25.08.2008 r. Podstawę prawną ww. postanowienia stanowił art. 81 c § 2 ustawy prawo budowlane, w myśl którego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Jednoznaczna treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że wybór osoby mającej sporządzić opinię techniczną należy do zobowiązanego. Jednym ograniczeniem w tym zakresie jest wymóg posiadania przez eksperta wymaganych ustawą uprawnień. Stosownie do treści art. 12 ust. 7 ustawy prawo budowlane podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności. Dołączone do oceny dokumenty w postaci: zaświadczenia z 28.01.2010 r. potwierdzającego, że J. C. jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, ważnego do 1.03.2010 r., jak również decyzji z 7.12.1994 r. o stwierdzeniu przygotowania zawodowego J. C. upoważniającego do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wskazują, że wyżej wymieniony posiada uprawnienia do sporządzenia opinii technicznej w wymaganym zakresie, zatem zarzuty skargi odnośnie braku kompetencji do sporządzenia przez niego opinii należy ocenić jako niezasadne.
Nie można zgodzić się również z twierdzeniem skarżących, że do osoby sporządzającej opinię w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy prawo budowlane należy stosować przepisy art. 24 § 3 w zw. z art. 84 § 2 kpa dotyczące wyłączenia biegłego od udziału w sprawie z uwagi na wątpliwości co jego do bezstronności. Przepis art. 84 § 1 kpa stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Jak wynika zatem z zacytowanej regulacji, uprawnienie powoływania biegłych i w konsekwencji ich wyboru zostało zastrzeżone dla organu prowadzącego postępowanie wyjaśniające, nie zaś stron postępowania. Na organie ciąży w związku z tym obowiązek przestrzegania niezależności biegłego. Tymczasem art. 81 c ust. 2 ustawy prawo budowlane wyraźnie wskazuje, że wybór osoby sporządzającej ocenę techniczną czy ekspertyzę należy do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że autorowi ekspertyzy przysługuje status biegłego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do niedorzecznej sytuacji, w której wartość dowodowa oceny sporządzonej w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy prawo budowlane mogłaby zostać zakwestionowana w każdym przypadku, skoro zawsze jest ona sporządzona na zlecenie jednej ze stron postępowania i ona też pokrywa jej koszty. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że nałożenie takiego obowiązku nie zwalania organu administracji od oceny prawidłowości przedłożonej ekspertyzy. To organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w tej sprawie stwierdza zgodność z prawem wykonanych prac, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, a w tym również ekspertyzę. Jak zostało wykazane wyżej, ocena techniczna przedłożona przez inwestora w niniejszej sprawie nie pozwalała na uznanie jej za wystarczającą podstawę poczynionych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1. lit. c ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Ponownie prowadząc postępowanie organy winny ustalić prawidłowy stan faktyczny w zakresie zgodności wykonanych prac budowlanych z przepisami prawa, biorąc pod uwagę interesy wszystkich stron postępowania.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło