II SA/Kr 786/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie sprostowania omyłki skargę oddala Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., powołując jako podstawę art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora K. P. obowiązek dostarczenia, w terminie do [...] lutego 2008 r. dokumentacji zamiennej dotyczącej inwestycji pn. "adaptacja istniejącego budynku gospodarczego na pracownię poligraficzną i dobudowa obory z garażem na działce nr [...] w K., gmina [...]". W uzasadnieniu wskazano, że K. P. wybudował budynki pracowni poligraficznej z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonej dokumentacji w szczególności sytuując je zbyt blisko gazociągu. Na stronie trzeciej uzasadnienia, w wierszach od 22-29 organ stwierdził, że "po wykonaniu nałożonego w nin. decyzji obowiązku dostarczenia dokumentacji zamiennej, który wynika z trybu postępowania określonego w art. 50 ust. 1 pkt 3 - ustawy Prawo budowlane - organ nadzoru budowlanego wyda decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót - na podstawie art. 50 ust. 4. Natomiast zgodnie z art. 50 ust. 5 powołanej ustawy: w przypadku nie wykonania w terminie obowiązku nałożonego na inwestora - organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego." Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., na podstawie art. 113 § 1 i § 3 kpa sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. w taki sposób, że na stronie 3 uzasadnienia decyzji w wierszu 23 w miejsce treści "wynika z trybu postępowania określonego w art. 50 ust. 1 pkt 3 - ustawy Prawo budowlane" wstawił "wynika z trybu postępowania określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane", w wierszu 25 w miejsce treści "na podstawie art. 50 ust. 4" wstawił "na podstawie art. 51 ust. 4", w wierszu 26 w miejsce treści "zgodnie z art. 50 ust. 5" wstawił "zgodnie z art. 51 ust. 5". Na uzasadnienie postanowienia podano, że sprostowaniem objęto oczywisty błąd pisarski, który nastąpił przy przepisywaniu tekstu i który nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi na niejasność decyzji konieczne stało się dokonanie sprostowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. P., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. II SA/Wa 1765/2006, stwierdzając, że w trybie art. 113 § 1 kpa : "nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej". Zdaniem żalącego się błędnie wskazana w decyzji podstawa prawna dotyczyła konsekwencji prawnych nie zastosowania się do obowiązków nałożonych decyzją, a więc rodzaju "pouczenia", które nie może być traktowane jako część uzasadnienia, a jedynie wyłącznie jako odrębna część decyzji. K. P. wskazał również, że w podstawie prawnej decyzji wymieniony został tylko art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, bez jego ust. 4 i 5, a w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r., sygn. IV SA/Wa 2179/2005 stwierdzono, że błędy i pomyłki w zakresie powołanej podstawy prawnej nie mogą być prostowane w trybie art. 113 kpa: prostować można "istniejący element rozstrzygnięcia", czyli to co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji (postanowienia), ale w sposób błędny, czyli jest oczywistą omyłką. Natomiast nie można mówić o prostowaniu "elementu nieistniejącego rozstrzygnięcia", albowiem do istniejącej podstawy prawnej dopisano dodatkową regulację, czyli uzupełniono już powołaną podstawę prawną, a nie sprostowano. Nadto żalący się wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po upływie terminu zakreślonego dla inwestora do wykonania obowiązków nałożonych decyzją. Oznacza to, że organ próbuje dokonać konwalidacji nieważnej decyzji po upływie terminu do jej wykonania, co w ocenie odwołującego się stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i stanowi próbę przerzucenia konsekwencji popełnionych przez organ administracyjny błędów na adresata decyzji. Postanowieniem z dnia [...]r. (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżonym postanowieniem sprostowano oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 kpa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podał, że instytucja sprostowania przewidziana została dla błędów i omyłek o charakterze nieistotnym; oczywista omyłka to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku, czy innymi okolicznościami. Wskazał, że decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 3 prawa budowlanego. Analiza uzasadnienia decyzji, zwłaszcza akapitu, w którym znajdują się wiersze 23-26 wskazuje, że jego treść jest spójna z art. 51 ust. 3, 4, 5 prawa budowlanego. Tym samym sprostowanie likwiduje niespójność treści z powołanym przepisem i potwierdza oczywistość omyłki. Omyłki te nie mają wpływu na zakres nałożonego obowiązku. Jako bezzasadne ocenił organ odwoławczy twierdzenie o próbie konwalidacji nieważnej decyzji, powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 1994 r. S.K./Ka 2240/93, zgodnie z którym organ dokonujący sprostowania nie jest ograniczony żadnym terminem, bowiem postanowienie jest wydawane na postawie przepisów kpa, a nie na podstawie przepisów prawa materialnego będących podstawą decyzji. Skargę na postanowienie WINB w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. P., domagając się uchylenia postanowień obydwu instancji względnie stwierdzenie nieważności przedmiotowych postanowień w całości, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz z art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu ponownie przedstawił argumentację przedstawioną w zażaleniu, wskazując, że omyłka nie miała charakteru oczywistego. Dodatkowo powołał się na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 grudnia 1980 r., sygn. III CRN 133/80 zgodnie z którym nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 350 § 1 kpa wadliwe zastosowanie przez sąd przepisu obowiązującego prawa, choćby ta wadliwość była najzupełniej oczywista. Nadto powtórzył, że zaskarżone postanowienie stanowi próbę konwalidacji wadliwie wydanej decyzji i zostało wydane po wniesieniu przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Postanowienie II instancji utrzymuje w ocenie skarżącego "nieważne postanowienie organu I instancji jako wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 113 kpa oraz 124 kpa, a to z uwagi na brak wskazania adresata postanowienia z dnia [...] marca 2008 r." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Podał, podstawa prawna decyzji została powołana prawidłowo. Pomyłka w numeracji artykułów prawa budowlanego nastąpiła w końcówce uzasadnienia, gdzie organ poinformował stronę o dalszych krokach w przypadku wykonania decyzji albo jej niewykonania. Przepisy zostały zacytowane prawidłowo, zatem strona miała świadomość skutków prawnych. Omyłka dotyczyła wyłącznie numeracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Należy zauważyć, że powyższy przepis nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych składników decyzji, a w szczególności nie zastrzega, że przedmiotem sprostowania może być jedynie rozstrzygnięcie (osnowa) zawarte w decyzji, a zatem sprostowaniu podlega także uzasadnienie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r. SA/Lu 1091/96). Sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe, oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej, a więc sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia. Według ugruntowanego już orzecznictwa i poglądów doktryny, nie podlegają sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Również zgodnie z wypracowanym już stanowiskiem, błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski - to widoczne - wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki, zaś oczywistość owa oznacza, że jest ona łatwa do stwierdzenia np. przez porównanie treści prostowanego aktu prawnego w kontekście całościowym, bądź też z innymi dokumentami zawartymi w aktach administracyjnych sprawy (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2007-kom. do art. 113). W rozpoznawanej sprawie rzeczą ewidentną jest, że omyłki sprostowane przez organ I instancji mają charakter oczywisty. Wbrew stanowisku skarżącego sprostowania nie modyfikują podstawy prawnej decyzji, a jedynie wprowadzają właściwe oznaczenie zacytowanego w uzasadnieniu decyzji artykułu ustawy. Organ powołał w sentencji decyzji, jako jej podstawę prawną, przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane i tej podstawy rozstrzygnięcia sprostowanie nie dotyczy. Dopiero w uzasadnieniu decyzji, opisując zależność przewidywanego dalszego przebiegu postępowania od zachowania zobowiązanego, organ przywołał niewłaściwy numer jednostki redakcyjnej aktu prawnego: 50, zamiast art. 51. Jednocześnie jednak przytoczył prawidłowe brzmienie odpowiednich przepisów art. 51. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że omyłka ma charakter istotny, albowiem został on nieprawidłowo poinformowany o dolegliwych skutkach niewykonania obowiązków nałożonych decyzją, jest bezpodstawne. Przepis art. 107 § 1 kpa określa składniki decyzji wskazując, że powinna ona zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Jak wyraźnie więc wskazuje zacytowany przepis, pouczenie powinno zawierać informację w przedmiocie przysługującego środka odwołania, nie zaś jak tego chce skarżący konsekwencji nie wykonania obowiązków określonych w decyzji. Zacytowane przez skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1980 r. III CRN 133/80 nie znajduje odniesienia do niniejszej sprawy. Pomijając to, że pogląd Sądu sformułowany został na tle zupełnie innej procedury, to podkreślić trzeba, nie dotyczył on nawet podobnej sytuacji. Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 350 § 1 kpc wadliwe zastosowanie przez sąd przepisu obowiązującego prawa, choćby wadliwość ta była najzupełniej oczywista. Nie może więc być zamienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy z tego powodu, że sąd dopatrzył się jego niezgodności z obowiązującym prawem. Tymczasem co zostało już wykazane powyżej sprostowanie dokonane w niniejszej sprawie dotyczyło jedynie nieprawidłowego wskazania numeru artykułu prawa budowlanego w uzasadnieniu. Organ administracji publicznej może sprostować w powyższym trybie omyłkę pisarską w wydanym przez siebie orzeczeniu w każdym czasie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1993 r., I SA 1429/92), zatem bez znaczenia jest toczące się równolegle postępowanie przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Stąd też zarzut skarżącego odnośnie konwalidacji decyzji poprzez dokonanie sprostowania nie zasługuje -zdaniem Sądu - na uznanie. Objęte zaskarżonym postanowieniem omyłki pisarskie nie miały charakteru omyłek istotnych i mogły być - zdaniem Sądu - sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.